18/12/2008

Vlaanderen Internationaal: Victor Legley - Paul Hindemith

Victor Legley en Paul Hindemith De Belgische componist Victor Legley, ook wel als de "grootmeester van het eclectisme" omschreven, staat centraal in dit eerste concert van de reeks Vlaanderen Internationaal samen met een van de meest invloedrijke en productieve Duitse componisten van de 20ste eeuw, Paul Hindemith.
Hedendaagse muziek die, met de woorden van Legley, " én hedendaags én muziek is".

De werklijst van Victor Legley (1915 - 1994) telt 124 opusnummers, waaronder 8 symfonieën, 10 concerti en concertino's, 5 strijkkwartetten, 10 liedbundels en 1 opera. Legley trachtte steeds zijn compositiestijl af te stemmen op zijn publiek: "Ik hecht een groot belang aan het publiek, maar nu zou ik niet verkeerd willen begrepen worden. Met dat publiek bedoel ik de mensen, die uiteraard belang stellen in de muziek, onder de breedste vorm genomen, vanaf de edele vorm van ontspanning tot bepaalde experimenten, waarvoor ik graag interesse betoon, ook al volg ik ze beslist en bewust niet." De componist werd aanvankelijk sterk beïnvloed door componisten als Max Reger, Claude Debussy en Maurice Ravel, maar ook en vooral door Paul Hindemith en Jean Absil, zijn compositieleraar van 1941 tot 1943.
Zijn compositiestijl is vrij-atonaal, met tonale reminiscenties. Het systematisch toepassen van dodecafonische technieken verstoorde volgens hem de communicatie met het publiek. Hij wilde "een synthese van de verschillende technieken bewerken en een persoonlijke muziek scheppen, die geen problemen aan de toehoorders oplegt." Ook op gebied van de vorm kan gesteld worden dat Legley vaak gebruikmaakte van klassieke vormschema's, die hij dan subtiel aanpaste. Vanaf het begin van de jaren zestig ging Legley in een neo-classicistisch idioom componeren.

Hoewel Victor Legley beschouwd werd als een succesvol componist, wiens werken in België, Europa, maar evenzeer in de Verenigde Staten frequent werden uitgevoerd, verklaarde hij in een interview met Gamma in 1973 "niet meer te componeren". Om uit deze impasse te raken, zocht hij daarom naar nieuwe uitdagingen, door bijvoorbeeld voor andere instrumentale bezettingen te schrijven, zoals het harmonieorkest.
Een psychologische kentering komt er pas echt vanaf het einde van de jaren '70, wanneer hij in contact kwam met Yvon Ducène van het Harmonieorkest van de Belgische Gidsen. Die zette hem aan tot het transcriberen van zijn Le Bal des Halles uit 1954 voor harmonieorkest (1977) en Before endeavours fade (1979). Deze experimenten werden verdergezet in de compositie van verschillende nieuwe werken voor harmonieorkest en twee werken voor brass band.
Zijn Serenade voor strijkers (1957) werd bekroond werd met de Eerste Prijs van de provincie Brabant. Het werk is opgebouwd rond de contrastrijke afwisseling van krachtige, vaak homofone passages, gedifferentieerde melodische en ritmische dialogen tussen de violen en meer ingetogen passages.

De virtuoze altviolist Paul Hindemith (1895-1963) maakt een geruchtmakend compositorisch debuut. Vooral zijn lyrische werken worden op gemengde gevoelens onthaald. Hij hecht veel belang aan de ambachtelijke, praktische aspecten van de muziek en aan haar toegankelijkheid voor het publiek. In die zin zoekt hij naar aanknopingspunten met de barokke traditie, meer bepaald die van Bach, zonder echter volkomen in dit opzet te slagen. Omdat de nazi's hem ervan beschuldigen de Duitse muziek te ondermijnen, trekt hij in 1937 naar Zwitserland en vestigt zich daarna in de Verenigde Staten.

Hindemiths muziek komt soms streng over maar wordt door kenners van het hedendaagse repertoire hoog in het vaandel gedragen. Vooral in Duitsland wordt hij tot een van de belangrijkste figuren van de 20e eeuw gerekend. Toch is de componist er nooit in geslaagd het grote publiek voor zich te winnen.

Programma :
  • Victor Legley, Cinq Miniatures op.54 (1958)   
  • Victor Legley, Elegisch Lied op.7 (1944)
  • Paul Hindemith (1895-1963), Kammermusik no.1, op.24 (1921) o.l.v. Etienne Siebens
  • Paul Hindemith, Sonata für vier Hörner (1952)  
  • Victor Legley, Serenade op.44 (1957)     
  • Victor Legley, Björn op.124 (1994)  
Tijd en plaats van het gebeuren :

Kamermuziekensembles KCB : Vlaanderen Internationaal: Victor Legley - Paul Hindemith
Donderdag 19 december 2008 om 20.00 u
(Incontro door Kristin Van den Buys om 19.30 u)
Koninklijk Conservatorium Brussel - Kleine Concertzaal
Kleine Zavel 5
1000 Brussel

Meer info : www.kcb.be

Bron : Tekst Joris De Henau voor Matrix op www.matrix-new-music.be

Extra :
Victor Legley op www.matrix-new-music.be en www.cebedem.be
Compositieles ? De visie van Victor Legley, Veerle Van Bouchaute in Publicaties KCB, Maandblad December 2008
Paul Hindemith op www.componisten.net en www.hindemith.org
Paul Hindemith : Vanuit het neoclassicisme op www.musicalifeiten.nl

12:54 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

17/12/2008

M&M goes Fluxus

George Maciunas Enige sympatie voor en verwantschap met de Fluxusvisie hebben ze bij Logos nooit willen verhullen. Deze maand brengt Logos met de muziekrobots een hommage aan alle vormen van extreme, absurdistische of ronduit bizarre geluidskunst aan de hand van performance, arrangement of muziektheatraal statement.

George Maciunas, Yoko Ono, Joseph Beuys, Nam June Paik, George Brecht, Yasunao Tone, Alison Knowles, LaMonte Young, Wolf Vostell, Emmett Williams, Ben Vautier, Dick Higgins, (en dichter bij huis Han Bennink, Misha Mengelberg en Wim T. Schippers) zijn op zich maar een kleine greep uit een lange lijst namen die ooit met de legendarische fluxusbeweging zijn geassocieerd. Fluxus was een fenomeen waar men in de jaren '60 en '70 van de vorige eeuw moeilijk omheen kon. Een afgelijnde definitie ervan neerpennen is onbegonnen werk: de vlag zou de lading toch nooit dekken.

In New York, begin jaren '60, wordt de term 'Fluxus' voor het eerst gedropped door de Litouws - Amerikaanse graficus en architect George Maciunas (1931-1978), die beschouwd wordt als grondlegger van Fluxus. Maciunas was op zijn beurt al sterk beïnvloed door John Cage, meerbepaald door het alombekende 4'33" (meer statement dan stuk) of door diens lezingen en masterclasses aan de New School for Social Research. Een andere artiestencluster werd gevormd door studenten van Rutgers University, waarin onder meer Marcel Duchamp en Alan Kaprow een stimulerende rol vervulden. Het bleef echter niet zo lang een strikt New Yorkse beweging: al gauw ging het gedachtengoed de wereld rond en waren het vooral Duitsland, Oostenrijk en Japan waar Fluxus een vruchtbare bodem vond.

Maciunas was, naast artiest, ook organisator van allerhande festivals en zocht naar een verzamelnaam voor een soort kunstmanifestaties waarin de grenzen tussen beeldende kunst en muziek (en bij uitbreiding tussen alle kunsten onderling) doelbewust opgeheven werden. Het ogenschijnlijk banale werd uitvergroot, het museale of commerciële werd openlijk vermeden, de marktgerichtheid van de kunsthal volkomen genegeerd. Kunst en leven moesten dichter bij elkaar staan, mekaar bepalen en liefst samenvallen. Dat alles hoorde heel naturel en vloeiend te gebeuren, en misschien werd net daardoor geopteerd voor de latijnse stam "Flux" die staat voor alles wat vloeit en integreert; een zuiverende stroom van spontaniteit, durf en verbeelding. Een nieuwe visie leek te zijn geboren. Een visie die, naast weliswaar vele gezichten en verschijningsvormen, toch een viertal kerngedachten centraal had :
  • Fluxus is meer attitude dan beweging, genre of stijl
  • Fluxus is intermediair: ogenschijnlijk verschillende kunsttakken versmelten met elkaar
  • Fluxus - werken zijn vaak simpel van aard: de teksten zijn beknopt, de performances kort
  • Fluxus staat voor plezier, humor en gemeenschapszin.
Onder elkanders impuls gingen musici, dansers, acteurs, schilders, cineasten, architecten, schrijvers en fotografen samenwerkingen aan die resulteerden in theatrale opvoeringen en vergaande performances. Van de aanwezigen (die vaak in verwarring, soms zelfs in shock de zaal verlieten) werd weinig inbreng verwacht; de momentopname uit het leven van de kunstenaar of gewoon de handeling zelf werd in real time tot kunst verklaard. Die handeling was meestal in een korte aanwijzing samengevat en was belangrijker dan de foto's, films of andere memorabilia die ervan werden gemaakt. Wel zijn er, als concept op zich, bundelingen van het ideeëngoed ontstaan. 'An Anthology of Chance Operations' van La Monte Young (gepubliceerd door Jackson MacLow in 1963), was daar o.a. een resultaat van.

Een andere materiële neerslag van Fluxus vormen de zgn. fluxkits en event scores. Fluxkits waren kleine houten of kartonnen doosjes met daarin een foto, een stukje tekst, een kleinood of een uitgeschreven idee. Event scores waren korte, hermetische beschrijvingen van een muzikaal concept dat iedereen op zijn manier kon uitwerken. Sommige van die event scores bevatten louter tekst, zoals George Brecht's Drip Music. Vele Fluxuskunstenaars, zals o.a. Dick Higgins, Philip Corner en Nam June Paik zijn oorspronkelijk dan ook begonnen als componist.

Iets anders waarvoor Fluxus uniek is en blijft, is het grote aantal vrouwelijke associés: Alison Knowles, Charlotte Moorman, Kate Millet, Yoko Ono, Carolee Schneemann, Shigeko Kubota en Gilberte Ruehm vormden een prima tegengewicht voor de mannelijke dominantie van de abstrakt-expressionisten die op dat moment erg in trek waren. Ondanks de uitgesproken open mindedness van Fluxus moeten we de tolerantie toch ietwat relativeren. Zoals met vele zelfverklaarde anarchisten het geval is, viel ook Maciunas later ten prooi aan zijn vrijheidsdwang en muteerde hij in krek het tegendeel van wat hij jarenlang gepropageerd had. Ook hij heeft op tijd en stond mensen uit zijn collektief verwijderd waarvan hij meende dat hun ideeën niet ver genoeg of net wél te ver gingen. Na zijn dood in 1978 viel Fluxus een beetje ten prooi aan verwatering, en erger nog: aan verzamelaars en curatoren. Er werd een tijdspanne opgekleefd: 1960 - 1978. Vandaag de dag is er geen uitgesproken Fluxusbeweging meer, maar het internet heeft er wel voor gezorgd dat er een zekere online community blijft bestaan, zoals Fluxlist. En op The Ubu Web tenslotte, is beeld - en geluidsmateriaal zát te vinden.

Fluxus deelt een aantal overeenkomsten met andere stromingen. Net als bij Dada en Happening zijn er performances, maar in tegenstelling daartoe is de rol en reactie van het publiek quasi nihil. Ook de algemene houding van Fluxus is positiever en veeleer gericht op de groepsactie dan bij het individualistisch ingestelde Dada. Net als bij Pop Art en Zero is er belangstelling voor alledaagse realiteit en het streven naar objectivering, maar bij Fluxus wordt geen gebruik gemaakt van de gangbare materialen of technieken. De invloeden van Fluxus zijn divers: Body Art, conceptuele kunst, Eat Art en Mail Art zijn allemaal in zekere zin schatplichtig aan het gedachtengoed van deze legendarische kunstvisie.

Op 18 december 2008, dertig jaar na de officieuze doodverklaring van Fluxus wil Logos een hommage brengen die geheel in de lijn ligt van wat hierboven verteld werd. Om een tip van de sluier op te lichten: Nam June Paik's Fifth Symphony (die op zich de negen symfonieën van Beethoven incorporeert, maar dan gereduceerd tot hun minimaalste essentie) kan op dit programma niet ontbreken, evenmin als de solorol die Godfried-Willem Raes daarin vervult. Verder enkele orkestraties van Dick Higgins: Sophokles I bijvoorbeeld, of diens Piano Sonata #1, waarvan de speelaanduiding simpelweg luidt: 'as fast / loud as possible', wat je bij deze gerust letterlijk nemen mag. Misschien hoor je op deze voorstelling de onophoudelijke drone van La Monte Young's Composition 1960 #7 weerklinken, of komt Yoko Ono's stem even om de hoek krijsen.

Sebastian Bradt brengt op zijn beurt een hommage aan Davide Mosconi door zich onder het bespelen van een accordeon te laten inpakken met plakband tot hij geen noot meer kan voortbrengen. Ook Moniek Darge, Marian Deschryver, Kristof Lauwers en Yvan Vander Sanden zullen met enkele goedgemikte performances op de proppen komen. <M&M> - FLUXUS! wordt een lichtpunt in de donkerste tijd van het jaar.

Tijd en plaats van het gebeuren :

<M&M> - FLUXUS!
Donderdag 18 december 2008 om 20.00 u

Logos Tetraëder
Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

19:17 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

16/12/2008

De Nieuwe Reeks : Vortex temporum

Claude Vivier, Gerard Grisey Het Collectief, ensemble van het eerste uur bij De Nieuwe Reeks, sluit het najaarsseizoen van 2008 af met een uniek programma. Na een succesvolle Stockhausen Happening en een uiterst sfeervol concert in de universiteitsbibliotheek vormt dit concert de kers op de taart voor De Nieuwe Reeks. Musicologe Adeline Boeckaert geeft voor het concert een toelichting bij de werken van Claude Vivier en Gérard Grisey.

In oktober dit jaar heeft Het Collectief de kaap van de tien jaar gerond. Om deze gelegenheid te vieren bracht de groep 2 nieuwe cd's uit (waarover later meer) en werd er een heus Collectief-Festival georganiseerd in Maasmechelen. In 4 concerten blikte de groep terug op een decennium noeste arbeid.
Een heel bijzonder concert brengt Het Collectief in Leuven. Eén van de laatste absolute meesterwerken uit het 20ste eeuwse repertoire, 'Vortex temporum' van Gérard Grisey staat er op het programma naast een ruime bloemlezing uit de kamermuziek van de Canadese cultfiguur Claude Vivier.

Gérard Grisey werd op 17 juni 1946 geboren in Belfort. Van 1963 tot 1965 studeerde hij aan het Conservatorium van Trossingen in Duitsland, waarna hij zijn studie vervolgde aan het Conservatoire National Supérieur de Musique in Parijs. Hij won prijzen voor pianobegeleiding, harmonie, contrapunt, fuga en compositie (van 1968 tot 1972 maakte hij deel uit van de compositieklas van Olivier Messiaen). In die periode woonde hij ook de lessen bij van Henri Dutilleux aan de École Normale de Musique (1968), en volgde hij zomercursussen aan de Accademia Chigiana in Siena (1969) en in Darmstadt bij Ligeti, Stockhausen en Xenakis (1972).
Met een studiebeurs van de Villa Medici verbleef hij twee jaar in Rome. In 1973 richtte hij samen met Tristan Murail, Roger Tessier en Michael Levinas de groep op met de naam L'Itinéraire, waar later ook Hugues Dufourt bijkwam. Dérives, Périodes en Partiels behoren tot de eerste spectrale muziekwerken (d.i. muziek waarin bewust met boventonen wordt gewerkt). In 1974-75 studeerde hij geluidsleer bij Emile Leipp aan de Universiteit van Paris VI, en in 1980 werd hij door het IRCAM gerecruteerd. In datzelfde jaar was hij in Berlijn te gast bij de D.A.A.D. Nadien vertrok hij naar Berkeley, waar hij was benoemd als theorie- en compositiedocent aan de University of California (1982-1986). Bij zijn terugkeer in Europa in 1987 ging hij compositie doceren aan het Parijse Conservatoire National Supérieur de Musique en verzorgde hij talloze compositiecursussen in Frankrijk (Centre Acanthes, Lyon, Parijs) en daarbuiten (Darmstadt, Freiburg, Milaan, Reggio Emilia, Oslo, Helsinki, Malmö, Göteborg, Los Angeles, Stanford, Londen, Moscou, Madrid, enzovoort). Gérard Grisey overleed in Parijs op 11 november 1998.

Programma :
  • Claude Vivier, 3 Duo's: Pièce pour flûte et piano - Pièce pour violon et clarinette - Pièce pour violoncelle et piano -
    Paramirabo
  • Gérard Grisey, Vortex temporum
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks : Het Collectief, Vortex temporum
Woensdag 17 december 2008 om 20.30 u
(Inleiding door Adeline Boeckaert (i.s.m. matrix) om 19.45 u)
Wagehuys
Brusselsestraat 63
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be en www.hetcollectief.be

Claude Vivier : brahms.ircam.fr,www.boosey.com en www.thecanadianencyclopedia.com
Gérard Grisey : brahms.ircam.fr
Interview met Gerard Grisey, David Bündler in 20th-Century Music, 1996 op www.angelfire.com

Elders op Oorgetuige :
La machine à remonter le son : Claude Vivier, 6/01/2007
De hemelse zelfkant van Claude Vivier, 12/09/2006
Gekleurde hallucinaties in de maalstroom van de tijd ( Vortex temporum), 28/04/2006

23:40 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Creator of Light : een kerstconcert in een feestelijk kleedje

Yvan Vander   Sanden Geen mooiere tijd voor koormuziek dan de laatste donkere dagen van december. Dat heeft Capella di Voce altijd al geweten. De eerste eigen productie van het koor was een kerstconcert. Op 18 december 2008 viert het koor zijn tienjarig bestaan met "Creator of Light", een kerstconcert in een feestelijk kleedje. Mét koperblazers om het geheel extra luister bij te zetten én een feestelijke slotreceptie.

Het programma bestaat uit kerstklassiekers (om samen te zingen) maar ook - zoals het Capella di Voce betaamt - enkele premières. Dirigent Kurt Bikkembergs en koorlid Yvan Vander Sanden kregen een compositieopdracht. Bikkembergs schreef een Miserere dat onmiskenbaar refereert aan de klassieker van Allegri (incluis het doven van kaarsjes), Vander Sanden zocht in Analysis of concept de grenzen van de menselijke stem op. Daarnaast brengt Capella di Voce hedendaagse muziek van Sandström, Sisask, Rutter, Whitacre, e.a. Koperkwintet Quintic Brass zet het concert extra luister bij.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Capella di Voce & Quintic Brass : Creator of Light
Donderdag 18 december 2008 om 20.30 u

Abdij Keizersberg
Mechelsestraat 202
3000 Leuven

Meer info : www.capelladivoce.be

Kurt Bikkembergs op www.matrix-new-music.be
Yvan Vander Sanden op markrant.be

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

15/12/2008

L'Nfer mixt Frank Zappa & Benedictus XVI

Ictus Is L'Nfer van de jonge Franse componist François Sarhan (1972) een concert, muziektheater, een luisterspel of live radio? Is het beat poetry, nieuwe muziek of postrock? Het is dat alles tegelijk.

Samen met negen muzikanten gaat de componist-acteur-dirigent-zanger de politieke en de muzikale actualiteit te lijf. Hij maakt daarbij gebruik van informatica, samples en veel stemmen die het muzikale verloop bepalen. De bronnen zijn uiteenlopend: vooraf opgenomen stemmen (kinderen, predikanten), experimentele rock (Soft Machine, Robert Wyatt, Frank Zappa) en originele muziek van Sarhan zelf. Dat alles volgt elkaar op als op de radio: wereldnieuws gemixt met allerhande weetjes (paus Benedictus XVI die het principe van het voorgeborchte afschaft, de staat van de luchtvaart, opsporingspamfletten in de Londense metro,…).

Ictus treedt aan in een heuse rockbezetting (klarinet, trompet, gitaren, Hammondorgel, viool, contrabas, basgitaar, drums, computer en stemmen) en switcht met verbazend gemak tussen pop, hedendaags klassiek en spoken word.

Het theater en de concertzaal voorbij, is L'Nfer eerder als 'live-radio' gedacht waarop negen muzikanten samen met de componist-acteur-dirigent-zanger dieper ingaan op politieke en muzikale actualiteit. Van kamermuziek tot progrock, met de nodige informatica, samples en veel stemmen die het muzikale verloop bepalen gaat het hier om alles behalve provocatie. Wel zijn de details belangrijk, de conversatie, het engagement alsof een en ander zich 's avonds onder vrienden afspeelt. Desondanks blijft er naar het einde toe vooral een sfeer van vergankelijkheid hangen.
De voordracht is vastgelegd op het ritme en de beweging van een ietwat nerveuze spreker: een actieve dictie die uiteindelijk wordt in muziek omgezet. Dit gebeurt in imitaties, herhalingen, in een vrij contrapunt of in remix. Het geheel wordt zeer subtiel versterkt, belicht en geharmoniseerd.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus & François Sarhan : L'Nfer, un point de détail
Woensdag 17 december 2008 om 20.30 u

Kaaitheater
Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be en www.ictus.be

François Sarhan : fsarhan.net

15:15 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

La machine à remonter le son : Messiaen, Radulescu en Ligeti

Olivier Messiaen, Horatiu Radulescu, György Ligeti Sinds januari 2008 is er in de Brigittines elke maand een persoonlijkheid te gast wiens activiteiten een nieuw licht werpen op de fundamenten van het huis.
Unieke momenten waarop vragen kunnen worden gesteld, waarop écht geluisterd en van gedachten wordt gewisseld. Deze steeds terugkerende en herkenbare ontmoetingen bevorderen de uitwisseling tussen het publiek, de artiesten en de theoretici.
Dit seizoen gaat Harry Halbreich, als groot liefhebber van hedendaagse muziek, dieper in op het leven en werk van de grote componisten uit de 20ste eeuw, en breit daarmee een vervolg op de uiteenzettingen over Luigi Nono, Maurice Ohana en Morton Feldman begin van dit jaar.
Het boeiende betoog van deze musicoloog wordt opgeluisterd door de muzikanten van het Ensemble Musiques Nouvelles.

Olivier Messiaen
Voor Olivier Messiaen, zie :
De muzikale taal van Olivier Messiaen, 5/03/2008
Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie, 4/03/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008

Horatiu Radulescu
De Franse componist van Roemeense oorsprong Horatiu Radulescu studeerde eerst viool bij Nina Alexandrescu, die zelf een leerlinge van Enescu en Thibaud was. Later volgde hij compositie aan de muziekacademie van Boekarest, waar hij in 1969 de eerste prijs behaalde en afstudeerde. Hij vervolmaakte zijn opleiding met een cursus nieuwe muziek in Keulen bij Mauricio Kagel en Luc Ferrari (1970-1972) en in Darmstadt bij John Cage, Iannis Xenakis, Karlheinz Stockhausen en György Ligeti. Van 1979 tot 1981 volgde Radulescu ‘computer aided music’ en psychoakoestiek aan het Ircam.
Vanaf 1969 legde hij in Parijs de basis van een spectrale compositietechniek: variabele distributie van de spectrale energie (‘spectrum pulse’, synthese van de algemene geluidsbronnen, micro- en macrovorm als klankmatig proces, vier gelijktijdige perceptiesnelheden, spectrale scordatura) en een schaal van ongelijke intervallen die overeenstemmen met harmonische reeksen. Voorbeelden zijn het opus 10 Credo (1969) voor negen cello’s of het opus 33 Infinite to be cannot be infinite/ infinite anti-be could be infinite (1976-87) voor negen strijkkwartetten.
In 1983 stichtte Radulescu in Parijs, samen met het Arditti Quartet, Pierre-Yves Artaud en andere musici, het solistenensemble European Lucero. Daarmee heeft hij ondertussen overal in de wereld opgetreden. In 1988 kreeg hij een beurs van de DAAD in Berlijn. Hij verbleef ook in San Francisco, Venetië en Rome dankzij de beurs ‘Villa Medici Hors les Murs’. Tal van internationale festivals bestelden werken bij hem of brachten portretconcerten, vaak door de componist zelf gedirigeerd.

György Ligeti
Voor György Ligeti, zie :
Componist György Ligeti overleden, 13/06/2006
Focus Ligeti+ : Concertgebouw Brugge huldigt Ligeti, 1/12/2006

Tijd en plaats van het gebeuren :

La machine à remonter le son : Cyclus van concertlezingen (in het Frans)
Dinsdag 16 december 2008 om 20.00 u : componist Olivier Messiaen (1908 - 1992)
Dinsdag 6 januari 2009 om 20.00 u : componist Horatiu Radulescu (1942 - 2008)
Dinsdag 13 januari 2009 om 20.00 u : componist György Ligeti (1923-2006)

Les Brigittines Kapel
Korte Brigittinenstraat
1000 Brussel

Meer info : www.brigittines.be en www.musiquesnouvelles.com

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Filmconcert met Jean-Luc Plouvier en Capucine Meens in Bozar

stille film De zwijgende film krijgt zijn eigen muziekcyclus in Bozar. Op het programma staan enkele hoogtepunten uit de begindagen van de zevende kunst, van muzikale commentaar voorzien door muzikanten van nu. Zo selecteerde Eric de Kuyper uit de collectie van het Filmarchief een aantal vroege kortfilms die hem troffen als betoverend, ontroerend of gewoon onverwacht en plaatste er muziek onder van Erik Satie, John Cage en James Ensor. Dit levert een bijzondere voorstelling op die noch enkel concert, noch enkel filmvoorstelling is maar een combinatie van beide. De geprojecteerde films - sommige gerestaureerd tot hun oorspronkelijke kleuren - worden live begeleid op piano door Jean-Luc Plouvier, die het werk van Satie, Cage en Ensor zal vertolken. Zangeres Capucine Meens zingt enkele composities van Satie.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Muziek en zwijgende film : Satie, Cage & Ensor - Een project van Eric de Kuyper
Dinsdag 16 december 2008 om 20.00 u

Paleis voor Schone Kunsten - Zaal M
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be

John Cage : www.johncage.info
Erik Satie : www.componisten.net

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

12/12/2008

Plan B : Kakofonie of Kunst ?

Pim Moorer Zondag gaan Champ d'Action en Spectra Ensemble de uitdaging aan minstens twee zeer verschillende stromingen binnen de hedendaagse muziek met elkaar te confronteren. En de Nederlandse in Antwerpen wonende componist Pim Moorer gaat in debat met cellist/musicoloog Arne Deforce over de hedendaagse (klassieke) muziek.

Spectra vertolkt de dramatische scène Inner Music van componist Pim Moorer. Sopraan Rolande Van der Paal zingt de solopartij in deze compositie, Pim Moorer baseerde zich op de tekst 'Red Rubber Balls' van Peter Verhelst. Actrice Simone Milsdochter en acteur Tom van Bauwel lezen fragmenten uit deze tekst. Daarna bundelen pianist Yutaka Oya, cellist Arne Deforce en Stefan Prins (elektronica) - allen verbonden aan Champ d'Action- hun kunnen o.a. in Noumena 2, een compositie voor piano en cello van de Antwerpse componist Serge Verstockt.

Het Spectra Ensemble zoekt actief de confrontatie op tussen in Vlaanderen werkende componisten en hun internationale collega's. Stilistische diversiteit en kwaliteit zijn hierbij essentieel. Acht gedreven musici met een jarenlange ervaring in het hedendaagse repertoire vormen de vaste kern van het ensemble. De artistieke leiding is in handen van Filip Rathé. Het werk van componist Pim Moorer omvat kamermuziek, liederen, film- en toneelmuziek, koorwerken en kinderliedjes. Hij is ook werkzaam als docent, arrangeur en producer.

Het ensemble Champ d'Action - opgericht in 1988 door de Antwerpse componist Serge Verstockt - evolueert steeds meer in de richting van een productiehuis voor hedendaagse muziek. Daarbij staat het werken met nieuwe technologie en met andere kunstdisciplines centraal. Champ d'Action is ensemble in residentie in deSingel en staat op de grote nationale en internationale concertpodia.

Sopraan Rolande Van der Paal is een begrip in de wereld van de hedendaagse muziek. Diverse componisten schreven werk voor haar stem, die op tal van cd's te beluisteren valt, onder meer begeleid door de beide ensembles die zondag te gast zijn bij BAFF. Als vertolker van operarollen en liederen zingt zij op de grote internationale podia.

Oprichter en artistiek leider van Champ d'Action Serge Verstockt is een pionier in het land van de hedendaagse muziek. Hij heeft vele composities geschreven in opdracht van onder meer de Singel en het Festival van Vlaanderen. In 2007 schreef hij de muziek voor Requiem für eine Metamorphose van Jan Fabre, dat in première ging op de Salzburger Festspiele 2007.

Cellist Arne Deforce is een veelgevraagd internationaal musicus. Zijn permanent in vraag stellen van verworven luisterattitudes heeft geleid tot regelmatige samenwerking met componisten als Jonathan Harvey, Wolfgang Rihm, Helmut Lachenmann en Gunther Steinke. Arne Deforce geeft lecture-performances over hedendaagse muziek. Sinds 2005 is hij artistiek directeur van het Centre de Recherches et de Formation Musicales de Wallonie.

Yutaka Oya is een veelzijdig pianist. Hij beheerst het grote klassieke en romantische repertoire, maar heeft ook tientallen wereldcreaties van kamermuziek en werken voor piano solo van Europese en Japanse componisten op zijn naam. Hij treedt overal ter wereld met Belgische en buitenlandse symfonische orkesten en ensembles op; hij valt ook te beluisteren op tientallen cd's.

In het muzikale traject van Stefan Prins is er een duidelijke constante: het in vraag stellen van het 'oude/bekende' en het zoeken naar het 'nieuwe/onbekende'. Deze jonge componist en begenadigd uitvoerder (piano) kreeg reeds vele compositie opdrachten. Zijn interesse in de mogelijkheden en tekortkomingen van hedendaagse technologieën in een muzikale context, hebben zich sindsdien vertaald in zijn composities, installaties en improvisaties.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Plan B : Kakofonie of Kunst - Champ d'Action en Spectra Ensemble
Zondag 14 december 2008 om 15.00 u
BAFF

De Vrièrestraat 36
2000 Antwerpen

Meer info : www.baff.be, www.champdaction.be en www.spectraensemble.com

Pim Moorer : donemus.nl
Serge verstockt op www.champdaction.be en www.matrix-new-music.be
Stefan Prins : www.stefanprins.be
Arne Deforce : www.arnedeforce.be
Rolande Van der Paal : http://users.telenet.be/rolande.vanderpaal/

Elders op Oorgetuige :
So Dark The Sun : première Pim Moorers pianokwintet, 16/11/2007
A Wonderful Kind Of Liebestod, 12/12/2006

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

11/12/2008

Éclairs sur l’Au-delà : muzikaal testament van Olivier Messiaen in Bozar

Olivier Messiaen Kort voor zijn overlijden op 28 april 1992 werkte Olivier Messiaen zijn opdracht van het New York Philharmonic Orchestra af. Éclairs sur l’Au-delà…, zijn laatste werk voor groot orkest, heeft het karakter van een muzikaal testament. Het geeft een dubbele boodschap van hoop mee: het is de belijdenis van het geloof in het eeuwige leven, maar ook een glorierijke bevestiging van de kracht van de muziek om het eeuwige leven uit te drukken.

Olivier Messiaen blijft een zeer aparte figuur wiens oeuvre moeilijk in woorden te vatten is. Messiaen stond aan de wieg van de na-oorlogse Franse avant-garde en mag zich beroemen op een schare bekende pupillen, waaronder Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen en Iannis Xenakis. In zijn oeuvre vinden we drie constante pijlers terug: betrokkenheid bij de natuur (en in het bijzonder een grote fascinatie voor vogelzang), een diep verankerde religiositeit en het besef van een alles overstijgende en tijdloze liefde. Op technisch vlak springen de behandeling van ritme en klankkleur het meest in het oog. In Messiaens laatste werken vallen de uitermate lange melodieën op: Éclairs sur l’Au-delà… culmineert in een bijzonder traag slotdeel dat uitkijk biedt op Le Christ, Lumière du Paradis.

Tijd en plaats van het gebeuren :

SWR Sinfonieorchester Baden-Baden und Freiburg : Messiaen, Eclairs sur l'au-delà
Zondag 14 december 2008 om 20.00 u
(Inleiding door Harry Halbreich (Fr) om 19.15 u / David Baeck (Nl) om 19.30 u)
Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.demunt.be

Extra :
Review : Messiaen 'Eclairs sur l'au-delà', Bert Van Herck op Kwadratuur.be, 24/09/2004
Olivier Messiaen - Eclairs sur l'au-delà. Zo klinkt de Liefde, Erik Voermans, Het Parool, 26/10/2004
Messiaen, de leeuw en God, Katja Brooijmans op www.nopapers.nl

Elders op Oorgetuige :
L'Esprit Messiaen : 100 jaar Olivier Messiaen in deSingel, 28/11/2008
De muzikale taal van Olivier Messiaen, 5/03/2008
Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie, 4/03/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008

Bekijk alvast dit fragment van Olivier Messiaen's Eclairs sur l'au dela door de Berliner Philharmoniker o.l.v. Simon Rattle (Youtube, 18/02/2007, 8'49")

14:51 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Enigma Pianokwartet brengt muziek uit de oude en de nieuwe wereld

Hanne Deneire Het Enigma Pianokwartet - opgericht in het najaar van 2005 en het enige op regelmatige en vaste basis werkende pianokwartet van Vlaanderen en België - wil het uithangbord worden voor een repertoire dat lange tijd ten onrechte niet werd uitgevoerd. Intussen hebben ze een repertoire ontwikkeld dat gaat van klassiek, over romantisch tot hedendaags. Zaterdag brengen ze werk van Mahler, Schnittke, Hanne Deneire en Brahms.

Hanne Deneire over 'Wolf' (2004) : "Het stuk is gebaseerd op oude teksten van de Pawnee-indianen. Pawnee betekent wolf, waarschijnlijk kregen ze die naam door hun manier van jagen en verkennen. Vandaar de titel van dit stuk.
Alle delen vormen één stuk dat opgebouwd is uit verschillende thema's. Elk thema heeft zijn typische muzikale kenmerken. Als een thema terugkomt (bv. War) hoor je deze kenmerken ook terug, maar in een andere gedaante of in een ander instrument. Een kenmerk kan een bepaalde klankkleur zijn, een ritmische figuur, een melodisch verloop of een technische speelwijze. Alle instrumenten laten van zich horen. Ze spelen elk een solo. Bij de Iruska song of the corn-offering wordt het woord enkel gegeven aan de sopraan. Er komen ook een aantal 20ste eeuwse technieken en effecten voor om het muzikale verhaal te versterken en de 'gewone' schrijfstijl aan te vullen."

Programma :
  • Gustav Mahler, Pianokwartet in a
  • Alfred Schnittke, Pianokwartet
  • Hanne Deneire, 'Wolf', kwartet voor sopraan, viool, cello en piano
  • Johannes Brahms, Pianokwartet nr.1 op.25 in g
Tijd en plaats van het gebeuren :

Enigma Pianokwartet : Mahler/Schnittke, Deneire, Brahms
Zaterdag 13 december 2008 om 20.00 u
(Presentatie en interview met Hanne Deneire door Greet Samyn)
Concertstudio
Conservatoriumplein 1
8500 Kortrijk

Meer info : www.enigma-ensemble.com

Hanne Deneire : www.hannedeneire.be en www.matrix-new-music.be
Alfred Schnittke : www.schnittke.de en www.schirmer.com

Elders op Oorgetuige :
Enigma Pianokwartet met nieuwste werk van Hanne Deneire in Schilde, 20/10/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook