06/01/2009

You are here : technologie in een bijna menselijke rol

you are here In 2002 richtten de choreografen Heine Røsdal Avdal en Yukiko Shinozaki en de geluidskunstenaar Christoph De Boeck het gezelschap deepblue op. In hun performances spelen technologie en perceptie een belangrijke rol. Als toeschouwer worden we meer dan eens op het verkeerde been gezet. De ruimte lijkt wel een spel met ons te spelen: stoelen spreken, toneelgordijnen leiden een eigen leven en zelfs de performers zijn niet meer dan pionnen in een groter netwerk.

In you are here wordt de theaterzaal gezien als een informatienetwerk waarin objecten en technologie een actieve, bijna menselijke rol spelen. De zaal is een archief, waarin gegevens worden opgeslagen, geordend, opgevraagd en doorgegeven. Avdal staat als performer op de scène, maar net als de objecten is hij drager van informatie. Zijn bewegingschoreografie is gericht op stockeren, structureren en doorgeven. Als toeschouwer leg je een parcours af binnen de codes en systemen van het theater.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Deepblue / Heine Avdal, Christoph De Boeck & Yukiko Shinozaki : you are here
Vrijdag 9 januari 2009 om 20.00 u
Netwerk / centrum voor hedendaagse kunst

Houtkaai
9300 Aalst

Meer info : www.netwerk-art.be en www.deepblue.be
------------------
Donderdag 5, vrijdag 6 en zaterdag 7 februari 2009, telkens om 20.30 u
Kaaistudio's

Onze-Lieve-Vrouw van Vaakstraat 81
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be en www.deepblue.be

Elders op Oorgetuige :
You are here : speelse vergelijking tussen theaterruimte en archief, 18/11/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

05/01/2009

NOB neemt je mee naar de grensverleggende klankwereld van Claude Ledoux

Claude Ledoux Tijdens de eerste maand van het nieuwe jaar ontvouwt het Nationaal Orkest van België onder leiding van haar muziekdirecteur Walter Weller en drie complementaire gastdirigenten al meteen een zeer rijke muzikale waaier. Van Mozarts 'Concertante Symfonie', gaat het over meesterwerken als 'Sheherazade' van Rimsky-Korsakov of de vijfde symfonie van Tchaikovsky naar een twintigste-eeuws meesterwerk zoals het derde pianoconcerto van Prokofiev tot en met een wereldcreatie van de Belgische componist Claude Ledoux. Ook op het vlak van solisten reikt het aanbod van jonge supertalenten uit de Muziekkapel Koningin Elisabeth over solisten uit de eigen rangen tot een toppianist als Boris Berezovsky. Zo brengt het NOB tijdens de maand januari vier verschillende programma's die de canon uit het verleden koesteren, vergeten waardevolle werken herontdekken én de blik naar nieuwe horizonten richten.

Op 9, 10 en 11 januari staat het NOB klaar om het nieuwe jaar met een eerste muzikaal hoogtepunt in te zetten. Onder leiding van Nikolai Alexeev wordt de vijfde symfonie van Pyotr Tchaikovsky uitgevoerd. Verder voorspelt dit programma ook stormachtige klanken met de uitvoering van het derde pianoconcerto van Prokofiev door de Russische toppianist Boris Berezovsky. Nadat hij op zijn twintigste in 1990 het Tchaikovsky-Concours won, werd zijn fenomenale talent ook gauw internationaal opgemerkt. Tot slot neemt de wereldcreatie van 'Les Levants de Tiwanaku' je mee naar de grensverleggende klankwereld van de Belgische componist Claude Ledoux. De monolitische Zonnepoort van de oude stad Tiwanaku spreekt nog steeds tot de verbeelding. In zijn compositie geeft Ledoux een persoonlijke commentaar op de omgang van de Europese veroveraars met de rijke culturele traditie van deze pre-incacultuur: Ledoux gebruikt zijn ongebreidelde fantasie en trekt alle registers open om de extase van een oud ritueel op te roepen.

Met zijn werk wil Claude Ledoux de perceptie van de toehoorder veranderen en de betreden paden van de Westerse luisterpraktijk verlaten. Hij schrijft vrij sensuele muziek die berust op een dialoog tussen harmonie en timbre, zonder zich daarbij te beperken tot het 'spectrale' standpunt.
Na een opleiding aan het conservatorium van Luik bij Jean-Louis Robert, Frederic Rzewski en Philippe Boesmans vervolmaakte Claude Ledoux zich in het buitenland bij o.a. György Ligeti en Yannis Xenakis. Tussen 1987 en 1989 verbleef hij aan het Ircam in Parijs om er zijn onderzoek in de muziekinformatica voort te zetten.
Zijn passie voor Aziatische muziek bracht hem naar India (1992), Viëtnam, Cambodja en Indonesië (1996). Momenteel doceert Claude Ledoux compositie aan het conservatorium van Bergen en muziekanalyse aan het Conservatoire National Supérieur de Musique van Parijs.

Les Levants de Tiwanaku (2008) - wereldcreatie
I. Misterioso
II. Rituel

Claude Ledoux : "De Andessite Tiwanaku is gekend is om zijn weidse zichten bezaaid met stenen resten en andere ruïnes, die getuigen van het bestaan van een heilig observatorium. Slechts fragmenten van dit observatorium zijn bewaard gebleven: de 'Zonnepoort', waarin mysterieuze figuren op fijne manier gegraveerd zijn, en de trappen die leiden naar observatieplaatsen van ongelofelijke kosmische bewegingen, die het leven bepaalde van de pre-incacultuur die deze plaatsen bewoonde. Wat de stenen muren en andere verdwenen funderingen betreft: men moet niet ver lopen om te beseffen dat ze werden gerecupereerd door de Europese veroveraars, die er 'Westerse' gebouwen mee maakten. Zo bewijzen functionele huizen en zelfs een majestueuze kerk in een naburige stad. Een oorspronkelijke, spirituele geschiedenis werd vervangen door een andere, vreemde, geschiedenis, en daar kwam kracht bij te pas.

Les levants de Tiwanaku heeft niet de bedoeling anekdotisch te zijn. Het werk vertelt op metaforische wijze over de verplaatsing van deze materialen en hun beperkte 'Westerse' aanpassing. Deze gedachte wordt overgebracht op de muziek, waarin de luisteraar de originele avonturen ontdekt van akoestische spectra afkomstig uit instrumentale rituelen die rechtstreeks uit dit Andesgebied komen. Deze zijn het resultaat van de studie van de klanken van een verrassend orkest van fluiten. Accenten ervan weerklinken in de zang van de Alfereces, de muziek van Latijns-Amerikaanse broederschappen wiens rol het is om de Goden te dienen. Luister dus naar deze vreemde klankblokken met hun duidelijke vervormingen, die regelmatig chaotisch klinken. Gekanaliseerd, ontmanteld in enkele harmonische bestanddelen of in melodische fragmenten nemen deze stalen nochtans geleidelijk de vorm aan van elementen van een discours dat plaats maakt voor een harmonische of contrapuntische ontwikkeling. Net als mijn derde strijkkwartet bewerkstelligt de muziek hier een 'verdraaiing van verdraaiingen', om uit te komen bij een resultaat dat dicht staat bij natuurlijke klankfenomenen, kenmerkend voor ons klassieke schriftuursysteem.

Zo begint het eerste stuk met de verkenning van een hybride model uit een 'gekruiste synthese' tussen de eerder vernoemde klanken uit de Andes en een diepe pianoklank. Het zijn natuurlijk slechts fysieke modellen, flarden van de verbeelding die zijn overgedragen op het orkest. Beetje bij beetje komen bepaalde kwaliteiten aan het licht, naargelang de verkende instrumentale gebieden. Ze organiseren een discours waarin hardvochtigheid geleidelijk aan plaats maakt voor de subtiele kleuren van de incarnatie van een koortsige 'Nocturne'. Een giocoso in tussentinten is tevens een eerbetoon aan Edgar Varèse, zelf een groot liefhebber van Zuid-Amerikaanse rituelen en van harmonische verdraaiingen. Het misterioso leidt ons onophoudelijk naar de psychologische voorbereidingen van het ritueel, met zijn wellustige klanken, akoestische uitbarstingen en zijn dansante elementen waaruit een waarschuwende pulsatie met het ritme van een hartslag opstijgt, die deze eerste beweging afsluit.

Dan is het de beurt aan Rituel, met krachtige timbres en fortissimo percussieslagen. De klanken van de fluitorkesten uit de Andes barsten uit, overgezet op een organische orkestmassa, verdraaid in al zijn rauwheid. Als ze transformeren, dan is dat om beter een idee van extase uit te drukken, dat doorkruist wordt door enkele passen uit een denkbeeldige choreografie. Opnieuw blijkt de verwantschap met Varèse. Het Stravinskiaanse 'ritueel' klinkt er doorheen. Van de schreeuw tot gefluister, van gemompel tot de schreeuw die weer opstijgt. Alsof gezocht wordt naar het aanvankelijke geweld om het werk te beëindigen, waarbij het oor overspoeld wordt met mythische barsten in de tijd.

Het werk is een gezamenlijke opdracht van het Paleis voor Schone Kunsten (BOZAR MUSIC) en het Nationaal Orkest van België. Het is opgedragen aan Cindy Castillo, als eerbetoon aan haar oorsprong die onlosmakelijk verbonden is met deze streken in de Andes. "

Programma :
  • Claude Ledoux, Les Levants de Tiwanaku (Wereldcreatie)
  • Sergey Prokofiev, Pianoconcerto nr. 3, op. 26
  • Pyotr Tchaikovsky, Symfonie nr. 5, op. 64
Tijd en plaats van het gebeuren :

NOB olv Nikolai Alexeev & Boris Berezovsky : Ledoux, Prokofiev, Tchaikovsky
Vrijdag 9 januari 2009 om 20.00 u
( Inleiding door Liesbeth Segers om 19.30 u )
Zondag 11 januari 2009 om 15.00 u ( Inleiding door Liesbeth Segers om 14.30 u )
Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.nob-onb.be
----------------------------
Zaterdag 10 januari 2009 om 20.00 u (Inleiding Adeline Boeckaert om 19.15 u )
deSingel
- Blauwe Zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.nob-onb.be

Claude Ledoux : users.skynet.be/ledouxcl, www.compositeurs.be, brahms.ircam.fr en www.arsmusica.be
Portret Claude Ledoux, Sandrine Thieffry op www.arsmusica.be

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

03/01/2009

La machine à remonter le son : Horatiu Radulescu

Horatiu Radulescu Naar aanleiding van het overlijden van Horatiu Radulescu op 25 september 2008 zal de weduwe van de componist, Catherine Marie Tunnell, aanwezig zijn op de concertlezing in Les Brigittines op 6 januari. Ze vertolkt er de Cellosonate die hij voor haar schreef en laat zich begeleiden door pianist Ian Pace.

Sinds januari 2008, is er in de Brigittines elke maand een persoonlijkheid te gast wiens activiteiten een nieuw licht werpen op de fundamenten van ons huis.
Unieke momenten waarop vragen kunnen worden gesteld, waarop écht geluisterd en van gedachten wordt gewisseld. Deze steeds terugkerende en herkenbare ontmoetingen bevorderen de uitwisseling tussen het publiek, de artiesten en de theoretici.

Dit seizoen gaat Harry Halbreich, als groot liefhebber van hedendaagse muziek, dieper in op het leven en werk van sommige grote componisten uit de 20ste eeuw, Horatiu Radulescu en György Ligeti (op 13 januari), en breit hiermee een vervolg op de uiteenzettingen over Luigi Nono, Maurice Ohana, Morton Feldman en Olivier Messiaen, in 2008. Het boeiende betoog van deze musicoloog wordt opgeluisterd door de muzikanten van het Ensemble Musiques Nouvelles.

Tijd en plaats van het gebeuren :

La machine à remonter le son : Horatiu Radulescu
Dinsdag 6 januari 2009 om 20.00 u
Les Brigittines Kapel
Korte Brigittinenstraat
1000 Brussel

Meer info : www.brigittines.be en www.musiquesnouvelles.com

Extra :
Horatiu Radulescu op en.wikipedia.org, www.arsmusica.be en www.last.fm (met audio)
Horatiu Radulescu. Interview by Guy Livingston op www.paristransatlantic.com, 4/09/2007

Video : Horatiu Radulescu op www.youtube.com

Elders op Oorgetuige :
La machine à remonter le son : Messiaen, Radulescu en Ligeti, 15/12/2008

10:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

01/01/2009

Beste wensen voor 2009

Beste wensen voor 2009















Grafische partituur voor Gyorgy Ligeti's 'Artikulation' . De elektronische compositie dateert uit 1958, de grafische partituur werd gecreëerd door Rainer Wehinger 12 jaar later.

17:12 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

24/12/2008

Nieuw : Master Na Master Hedendaagse Muziek in Gent

Master na Master in Hedendaagse Muziek Het conservatorium van Gent biedt vanaf het academiejaar 2009-2010 een 'Master Na Master' aan met nadruk op hedendaagse kamermuziek. Deze voortgezette opleiding, bestaande uit twee studiejaren (60 credits per jaar), wordt georganiseerd in nauwe samenwerking met het Gentse Spectra ensemble en het Brusselse Ictus ensemble.

Deze opleiding is bestemd voor muzikanten die een doorgedreven specialisatie in de uitvoering van hedendaagse solo- en kamermuziek muziek willen combineren met de ontwikkeling van een professionele loopbaan.

De vaktechnische en artistieke vaardigheden worden getraind onder individuele begeleiding van gerenommeerde specialisten in de hedendaagse muziek waaronder leden van het Spectra en het Ictus ensemble. Daarnaast biedt het conservatorium complementaire theoretische en praktijkgerichte lesonderdelen aan. De studie resulteert in een zelfstandig geconcipieerd, schriftelijke gefundeerd en publiek gerealiseerd concertproject. Door het succesvol verwezenlijken van deze drie doelstellingen geeft de student blijk van artistieke autonomie, reflectieve capaciteiten en van een internationaal niveau op het gebied van de uitvoeringspraktijk.

Toelatingsvoorwaarden
Studenten die zich wensen in te schrijven voor de Master Na Master opleiding dienen te beschikken over het diploma van Master in muziek of over een door het conservatorium als equivalent erkend diploma. De kandidaten moeten eveneens slagen in de artistieke toelatingsproef.

Inschrijvingsgeld per academiejaar = € 2,000
Voor het eerste academiejaar zijn er een beperkt aantal beurzen beschikbaar ter waarde van €1,235 die toegekend worden aan de best geklasseerde studenten in de toelatingsproef.
Deze Master Na Master is open voor individuele studenten die actief wensen te zijn als solist en binnen verschillende muzikale formaties. Het is eveneens mogelijks om als collectief in te schrijven (het inschrijvingsgeld wordt betaald 'per capita'’).

De toelatingsproef
De artistieke toelatingsproef gaat door in het Conservatorium van Gent op vrijdag 22 mei 2009. Alle kandidaten bereiden een programma voor van 30 minuten en dienen een studieprojectvoorstel in dat kort wordt besproken met de jury na de praktische proef.
De inschrijving dient te gebeuren voor 1 mei 2009. Het inschrijvingsformulier kan worden aangevraagd per email via cons@hogent.be of telefonisch op het nr 09 269 20 00.

Vrijwillige audities
Kandidaat-studenten die zich wensen voor te bereiden op de toelatingsproef kunnen eind februari 2009 deelnemen aan audities in Gent op 13/02/09, of in Oostenrijk (Wenen op 24/02/09), het Verenigd Koninkrijk (Londen, datum nog te bepalen) en Frankrijk (Parijs op 27/02/09). Deze audities hebben een zuiver adviserend karakter en geven geen aanleiding tot vrijstelling noch uitsluiting van de toelatingsproef op 22 mei 2009.

Het programma voor deze auditie kan hetzelfde zijn als het programma dat voorgesteld wordt in de toelatingsproef (een programma van 30' + een geschreven studieprojectvoorstel). Het is eveneens mogelijk om een video opname te sturen (DVD of CD) samen met het studieprojectvoorstel naar het volgende adres: Koninklijk Conservatorium Gent - Hoogpoort 64 - B-9000 Gent.

Inschrijving voor deelname aan deze vrijwillige auditie dient te gebeuren voor 1 februari 2009 via mail naar Tom Pauwels

Alle verdere info vind je op www.ictus.be, www.spectraensemble.com en cons.hogent.be

14:24 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

23/12/2008

Al aan een concert als geschenk gedacht ?

Festival van Vlaanderen - Mechelen De geschenkbon van het Festival van Vlaanderen is het ideale eindejaarscadeau: origineel, stijlvol en persoonlijk. De bon is te gebruiken als betaalmiddel voor concerttickets van het Festival van Vlaanderen - Mechelen. Hij is geldig voor de concerten in Mechelen en dit gedurende twee Festivalseizoenen: 2009 en 2010. Neem alvast een kijkje op de website van het Festival van Vlaanderen Mechelen en klik door naar de Festivalshop, waar nog meer muzikale geschenkideeën worden voorgesteld.

De nieuwe brochure is er !
Dit jaar brengt de lente in Mechelen niet alleen nieuw leven in de natuur maar ook in het muzikale landschap: het Festival van Vlaanderen presenteert zijn jaarlijkse reeks concerten nu van 16 april tot en met 15 juni 2009. Je leest er alles over op www.festival.be/mechelen of in de nieuwe brochure (pdf).

Intieme kamermuziek in privésalons en ruimtelijke experimenten in de kathedraal, vaste waarden als Beethoven en Mendelssohn naast vergeten of anonieme componisten: het Festival van Vlaanderen-Mechelen belooft een aantal prikkelende, boeiende en meesterlijke concerten.
Traditioneel organiseert het Festival van Vlaanderen-Mechelen een reeks concerten die aansluit bij het leven en het werk van Beethoven. Dit jaar wordt met deze reeks de tweehonderdste verjaardag van Felix Mendelssohn gevierd. En niet alleen Mendelssohn maar ook de stad Mechelen viert in 2009 een bijzondere verjaardag: de stad mag zich nu 450 jaar de aartsbisschoppelijke hoofdstad noemen. Dit jubileum nodigt uit tot een terugblik op het muziekleven in de kathedraal en tot een verkenning van muzikale visioenen van vroeger en nu.

Meer info : www.festival.be/mechelen

14:24 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

18/12/2008

De duivel beduveld in première in Gent

Thomas Smetryns Een zoon weigert het marionettentheater van zijn vader over te nemen. Poppen laten praten interesseert hem niet, hij wil de mensen rechtstreeks toespreken. Maar helaas: hij is wel van goede wil, maar het ontbreekt hem aan woorden. In zijn wanhoop laat hij zich verleiden door de duivel en zijn boek, waarin alle woorden die men schrijft voor waar en oprecht verklaard worden. Gesterkt door zijn pact met de duivel trekt de zoon de wijde wereld in.

De duivel beduveld is de Nederlandse herwerking van de gelijknamige Franse creatie, Le diable abandonné, van Patrick Corillon en Dominique Roodthooft. Thomas Smetryns componeert de muziek.

Wouter Hillaert (de Morgen) schrijft over de Franse versie: "Le diable abandonné gaat op een heel oorspronkelijke manier met woorden om. Ze staan geschreven op vlaggen en wimpels, die verschijnen en verdwijnen in de beeldkast. Het is hun simpele typografie die spreekt, als in een stomme film zonder plaatjes. Dat herrijkt het medium. (…) Je leest het verhaal, maar wel samen. Het heeft iets heel democratisch en verrassends. Le diable abandonné opent een originele vluchtweg om in een visuele omgeving toch met literatuur te blijven omgaan".

Tijd en plaats van het gebeuren :

De duivel beduveld
Vrijdag 19 en zaterdag 20 december 2008, telkens om 20.30 u
Zondag 21 december 2008 om 15.00 u

LOD STUDIO - Bijlokesite
Bijlokekaai 3
9000 Gent

Meer info : www.lod.be

Thomas Smetryns : www.thomassmetryns.be en www.matrix-new-music.be

15:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Vlaanderen Internationaal: Victor Legley - Paul Hindemith

Victor Legley en Paul Hindemith De Belgische componist Victor Legley, ook wel als de "grootmeester van het eclectisme" omschreven, staat centraal in dit eerste concert van de reeks Vlaanderen Internationaal samen met een van de meest invloedrijke en productieve Duitse componisten van de 20ste eeuw, Paul Hindemith.
Hedendaagse muziek die, met de woorden van Legley, " én hedendaags én muziek is".

De werklijst van Victor Legley (1915 - 1994) telt 124 opusnummers, waaronder 8 symfonieën, 10 concerti en concertino's, 5 strijkkwartetten, 10 liedbundels en 1 opera. Legley trachtte steeds zijn compositiestijl af te stemmen op zijn publiek: "Ik hecht een groot belang aan het publiek, maar nu zou ik niet verkeerd willen begrepen worden. Met dat publiek bedoel ik de mensen, die uiteraard belang stellen in de muziek, onder de breedste vorm genomen, vanaf de edele vorm van ontspanning tot bepaalde experimenten, waarvoor ik graag interesse betoon, ook al volg ik ze beslist en bewust niet." De componist werd aanvankelijk sterk beïnvloed door componisten als Max Reger, Claude Debussy en Maurice Ravel, maar ook en vooral door Paul Hindemith en Jean Absil, zijn compositieleraar van 1941 tot 1943.
Zijn compositiestijl is vrij-atonaal, met tonale reminiscenties. Het systematisch toepassen van dodecafonische technieken verstoorde volgens hem de communicatie met het publiek. Hij wilde "een synthese van de verschillende technieken bewerken en een persoonlijke muziek scheppen, die geen problemen aan de toehoorders oplegt." Ook op gebied van de vorm kan gesteld worden dat Legley vaak gebruikmaakte van klassieke vormschema's, die hij dan subtiel aanpaste. Vanaf het begin van de jaren zestig ging Legley in een neo-classicistisch idioom componeren.

Hoewel Victor Legley beschouwd werd als een succesvol componist, wiens werken in België, Europa, maar evenzeer in de Verenigde Staten frequent werden uitgevoerd, verklaarde hij in een interview met Gamma in 1973 "niet meer te componeren". Om uit deze impasse te raken, zocht hij daarom naar nieuwe uitdagingen, door bijvoorbeeld voor andere instrumentale bezettingen te schrijven, zoals het harmonieorkest.
Een psychologische kentering komt er pas echt vanaf het einde van de jaren '70, wanneer hij in contact kwam met Yvon Ducène van het Harmonieorkest van de Belgische Gidsen. Die zette hem aan tot het transcriberen van zijn Le Bal des Halles uit 1954 voor harmonieorkest (1977) en Before endeavours fade (1979). Deze experimenten werden verdergezet in de compositie van verschillende nieuwe werken voor harmonieorkest en twee werken voor brass band.
Zijn Serenade voor strijkers (1957) werd bekroond werd met de Eerste Prijs van de provincie Brabant. Het werk is opgebouwd rond de contrastrijke afwisseling van krachtige, vaak homofone passages, gedifferentieerde melodische en ritmische dialogen tussen de violen en meer ingetogen passages.

De virtuoze altviolist Paul Hindemith (1895-1963) maakt een geruchtmakend compositorisch debuut. Vooral zijn lyrische werken worden op gemengde gevoelens onthaald. Hij hecht veel belang aan de ambachtelijke, praktische aspecten van de muziek en aan haar toegankelijkheid voor het publiek. In die zin zoekt hij naar aanknopingspunten met de barokke traditie, meer bepaald die van Bach, zonder echter volkomen in dit opzet te slagen. Omdat de nazi's hem ervan beschuldigen de Duitse muziek te ondermijnen, trekt hij in 1937 naar Zwitserland en vestigt zich daarna in de Verenigde Staten.

Hindemiths muziek komt soms streng over maar wordt door kenners van het hedendaagse repertoire hoog in het vaandel gedragen. Vooral in Duitsland wordt hij tot een van de belangrijkste figuren van de 20e eeuw gerekend. Toch is de componist er nooit in geslaagd het grote publiek voor zich te winnen.

Programma :
  • Victor Legley, Cinq Miniatures op.54 (1958)   
  • Victor Legley, Elegisch Lied op.7 (1944)
  • Paul Hindemith (1895-1963), Kammermusik no.1, op.24 (1921) o.l.v. Etienne Siebens
  • Paul Hindemith, Sonata für vier Hörner (1952)  
  • Victor Legley, Serenade op.44 (1957)     
  • Victor Legley, Björn op.124 (1994)  
Tijd en plaats van het gebeuren :

Kamermuziekensembles KCB : Vlaanderen Internationaal: Victor Legley - Paul Hindemith
Donderdag 19 december 2008 om 20.00 u
(Incontro door Kristin Van den Buys om 19.30 u)
Koninklijk Conservatorium Brussel - Kleine Concertzaal
Kleine Zavel 5
1000 Brussel

Meer info : www.kcb.be

Bron : Tekst Joris De Henau voor Matrix op www.matrix-new-music.be

Extra :
Victor Legley op www.matrix-new-music.be en www.cebedem.be
Compositieles ? De visie van Victor Legley, Veerle Van Bouchaute in Publicaties KCB, Maandblad December 2008
Paul Hindemith op www.componisten.net en www.hindemith.org
Paul Hindemith : Vanuit het neoclassicisme op www.musicalifeiten.nl

12:54 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

17/12/2008

M&M goes Fluxus

George Maciunas Enige sympatie voor en verwantschap met de Fluxusvisie hebben ze bij Logos nooit willen verhullen. Deze maand brengt Logos met de muziekrobots een hommage aan alle vormen van extreme, absurdistische of ronduit bizarre geluidskunst aan de hand van performance, arrangement of muziektheatraal statement.

George Maciunas, Yoko Ono, Joseph Beuys, Nam June Paik, George Brecht, Yasunao Tone, Alison Knowles, LaMonte Young, Wolf Vostell, Emmett Williams, Ben Vautier, Dick Higgins, (en dichter bij huis Han Bennink, Misha Mengelberg en Wim T. Schippers) zijn op zich maar een kleine greep uit een lange lijst namen die ooit met de legendarische fluxusbeweging zijn geassocieerd. Fluxus was een fenomeen waar men in de jaren '60 en '70 van de vorige eeuw moeilijk omheen kon. Een afgelijnde definitie ervan neerpennen is onbegonnen werk: de vlag zou de lading toch nooit dekken.

In New York, begin jaren '60, wordt de term 'Fluxus' voor het eerst gedropped door de Litouws - Amerikaanse graficus en architect George Maciunas (1931-1978), die beschouwd wordt als grondlegger van Fluxus. Maciunas was op zijn beurt al sterk beïnvloed door John Cage, meerbepaald door het alombekende 4'33" (meer statement dan stuk) of door diens lezingen en masterclasses aan de New School for Social Research. Een andere artiestencluster werd gevormd door studenten van Rutgers University, waarin onder meer Marcel Duchamp en Alan Kaprow een stimulerende rol vervulden. Het bleef echter niet zo lang een strikt New Yorkse beweging: al gauw ging het gedachtengoed de wereld rond en waren het vooral Duitsland, Oostenrijk en Japan waar Fluxus een vruchtbare bodem vond.

Maciunas was, naast artiest, ook organisator van allerhande festivals en zocht naar een verzamelnaam voor een soort kunstmanifestaties waarin de grenzen tussen beeldende kunst en muziek (en bij uitbreiding tussen alle kunsten onderling) doelbewust opgeheven werden. Het ogenschijnlijk banale werd uitvergroot, het museale of commerciële werd openlijk vermeden, de marktgerichtheid van de kunsthal volkomen genegeerd. Kunst en leven moesten dichter bij elkaar staan, mekaar bepalen en liefst samenvallen. Dat alles hoorde heel naturel en vloeiend te gebeuren, en misschien werd net daardoor geopteerd voor de latijnse stam "Flux" die staat voor alles wat vloeit en integreert; een zuiverende stroom van spontaniteit, durf en verbeelding. Een nieuwe visie leek te zijn geboren. Een visie die, naast weliswaar vele gezichten en verschijningsvormen, toch een viertal kerngedachten centraal had :
  • Fluxus is meer attitude dan beweging, genre of stijl
  • Fluxus is intermediair: ogenschijnlijk verschillende kunsttakken versmelten met elkaar
  • Fluxus - werken zijn vaak simpel van aard: de teksten zijn beknopt, de performances kort
  • Fluxus staat voor plezier, humor en gemeenschapszin.
Onder elkanders impuls gingen musici, dansers, acteurs, schilders, cineasten, architecten, schrijvers en fotografen samenwerkingen aan die resulteerden in theatrale opvoeringen en vergaande performances. Van de aanwezigen (die vaak in verwarring, soms zelfs in shock de zaal verlieten) werd weinig inbreng verwacht; de momentopname uit het leven van de kunstenaar of gewoon de handeling zelf werd in real time tot kunst verklaard. Die handeling was meestal in een korte aanwijzing samengevat en was belangrijker dan de foto's, films of andere memorabilia die ervan werden gemaakt. Wel zijn er, als concept op zich, bundelingen van het ideeëngoed ontstaan. 'An Anthology of Chance Operations' van La Monte Young (gepubliceerd door Jackson MacLow in 1963), was daar o.a. een resultaat van.

Een andere materiële neerslag van Fluxus vormen de zgn. fluxkits en event scores. Fluxkits waren kleine houten of kartonnen doosjes met daarin een foto, een stukje tekst, een kleinood of een uitgeschreven idee. Event scores waren korte, hermetische beschrijvingen van een muzikaal concept dat iedereen op zijn manier kon uitwerken. Sommige van die event scores bevatten louter tekst, zoals George Brecht's Drip Music. Vele Fluxuskunstenaars, zals o.a. Dick Higgins, Philip Corner en Nam June Paik zijn oorspronkelijk dan ook begonnen als componist.

Iets anders waarvoor Fluxus uniek is en blijft, is het grote aantal vrouwelijke associés: Alison Knowles, Charlotte Moorman, Kate Millet, Yoko Ono, Carolee Schneemann, Shigeko Kubota en Gilberte Ruehm vormden een prima tegengewicht voor de mannelijke dominantie van de abstrakt-expressionisten die op dat moment erg in trek waren. Ondanks de uitgesproken open mindedness van Fluxus moeten we de tolerantie toch ietwat relativeren. Zoals met vele zelfverklaarde anarchisten het geval is, viel ook Maciunas later ten prooi aan zijn vrijheidsdwang en muteerde hij in krek het tegendeel van wat hij jarenlang gepropageerd had. Ook hij heeft op tijd en stond mensen uit zijn collektief verwijderd waarvan hij meende dat hun ideeën niet ver genoeg of net wél te ver gingen. Na zijn dood in 1978 viel Fluxus een beetje ten prooi aan verwatering, en erger nog: aan verzamelaars en curatoren. Er werd een tijdspanne opgekleefd: 1960 - 1978. Vandaag de dag is er geen uitgesproken Fluxusbeweging meer, maar het internet heeft er wel voor gezorgd dat er een zekere online community blijft bestaan, zoals Fluxlist. En op The Ubu Web tenslotte, is beeld - en geluidsmateriaal zát te vinden.

Fluxus deelt een aantal overeenkomsten met andere stromingen. Net als bij Dada en Happening zijn er performances, maar in tegenstelling daartoe is de rol en reactie van het publiek quasi nihil. Ook de algemene houding van Fluxus is positiever en veeleer gericht op de groepsactie dan bij het individualistisch ingestelde Dada. Net als bij Pop Art en Zero is er belangstelling voor alledaagse realiteit en het streven naar objectivering, maar bij Fluxus wordt geen gebruik gemaakt van de gangbare materialen of technieken. De invloeden van Fluxus zijn divers: Body Art, conceptuele kunst, Eat Art en Mail Art zijn allemaal in zekere zin schatplichtig aan het gedachtengoed van deze legendarische kunstvisie.

Op 18 december 2008, dertig jaar na de officieuze doodverklaring van Fluxus wil Logos een hommage brengen die geheel in de lijn ligt van wat hierboven verteld werd. Om een tip van de sluier op te lichten: Nam June Paik's Fifth Symphony (die op zich de negen symfonieën van Beethoven incorporeert, maar dan gereduceerd tot hun minimaalste essentie) kan op dit programma niet ontbreken, evenmin als de solorol die Godfried-Willem Raes daarin vervult. Verder enkele orkestraties van Dick Higgins: Sophokles I bijvoorbeeld, of diens Piano Sonata #1, waarvan de speelaanduiding simpelweg luidt: 'as fast / loud as possible', wat je bij deze gerust letterlijk nemen mag. Misschien hoor je op deze voorstelling de onophoudelijke drone van La Monte Young's Composition 1960 #7 weerklinken, of komt Yoko Ono's stem even om de hoek krijsen.

Sebastian Bradt brengt op zijn beurt een hommage aan Davide Mosconi door zich onder het bespelen van een accordeon te laten inpakken met plakband tot hij geen noot meer kan voortbrengen. Ook Moniek Darge, Marian Deschryver, Kristof Lauwers en Yvan Vander Sanden zullen met enkele goedgemikte performances op de proppen komen. <M&M> - FLUXUS! wordt een lichtpunt in de donkerste tijd van het jaar.

Tijd en plaats van het gebeuren :

<M&M> - FLUXUS!
Donderdag 18 december 2008 om 20.00 u

Logos Tetraëder
Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

19:17 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

16/12/2008

De Nieuwe Reeks : Vortex temporum

Claude Vivier, Gerard Grisey Het Collectief, ensemble van het eerste uur bij De Nieuwe Reeks, sluit het najaarsseizoen van 2008 af met een uniek programma. Na een succesvolle Stockhausen Happening en een uiterst sfeervol concert in de universiteitsbibliotheek vormt dit concert de kers op de taart voor De Nieuwe Reeks. Musicologe Adeline Boeckaert geeft voor het concert een toelichting bij de werken van Claude Vivier en Gérard Grisey.

In oktober dit jaar heeft Het Collectief de kaap van de tien jaar gerond. Om deze gelegenheid te vieren bracht de groep 2 nieuwe cd's uit (waarover later meer) en werd er een heus Collectief-Festival georganiseerd in Maasmechelen. In 4 concerten blikte de groep terug op een decennium noeste arbeid.
Een heel bijzonder concert brengt Het Collectief in Leuven. Eén van de laatste absolute meesterwerken uit het 20ste eeuwse repertoire, 'Vortex temporum' van Gérard Grisey staat er op het programma naast een ruime bloemlezing uit de kamermuziek van de Canadese cultfiguur Claude Vivier.

Gérard Grisey werd op 17 juni 1946 geboren in Belfort. Van 1963 tot 1965 studeerde hij aan het Conservatorium van Trossingen in Duitsland, waarna hij zijn studie vervolgde aan het Conservatoire National Supérieur de Musique in Parijs. Hij won prijzen voor pianobegeleiding, harmonie, contrapunt, fuga en compositie (van 1968 tot 1972 maakte hij deel uit van de compositieklas van Olivier Messiaen). In die periode woonde hij ook de lessen bij van Henri Dutilleux aan de École Normale de Musique (1968), en volgde hij zomercursussen aan de Accademia Chigiana in Siena (1969) en in Darmstadt bij Ligeti, Stockhausen en Xenakis (1972).
Met een studiebeurs van de Villa Medici verbleef hij twee jaar in Rome. In 1973 richtte hij samen met Tristan Murail, Roger Tessier en Michael Levinas de groep op met de naam L'Itinéraire, waar later ook Hugues Dufourt bijkwam. Dérives, Périodes en Partiels behoren tot de eerste spectrale muziekwerken (d.i. muziek waarin bewust met boventonen wordt gewerkt). In 1974-75 studeerde hij geluidsleer bij Emile Leipp aan de Universiteit van Paris VI, en in 1980 werd hij door het IRCAM gerecruteerd. In datzelfde jaar was hij in Berlijn te gast bij de D.A.A.D. Nadien vertrok hij naar Berkeley, waar hij was benoemd als theorie- en compositiedocent aan de University of California (1982-1986). Bij zijn terugkeer in Europa in 1987 ging hij compositie doceren aan het Parijse Conservatoire National Supérieur de Musique en verzorgde hij talloze compositiecursussen in Frankrijk (Centre Acanthes, Lyon, Parijs) en daarbuiten (Darmstadt, Freiburg, Milaan, Reggio Emilia, Oslo, Helsinki, Malmö, Göteborg, Los Angeles, Stanford, Londen, Moscou, Madrid, enzovoort). Gérard Grisey overleed in Parijs op 11 november 1998.

Programma :
  • Claude Vivier, 3 Duo's: Pièce pour flûte et piano - Pièce pour violon et clarinette - Pièce pour violoncelle et piano -
    Paramirabo
  • Gérard Grisey, Vortex temporum
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks : Het Collectief, Vortex temporum
Woensdag 17 december 2008 om 20.30 u
(Inleiding door Adeline Boeckaert (i.s.m. matrix) om 19.45 u)
Wagehuys
Brusselsestraat 63
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be en www.hetcollectief.be

Claude Vivier : brahms.ircam.fr,www.boosey.com en www.thecanadianencyclopedia.com
Gérard Grisey : brahms.ircam.fr
Interview met Gerard Grisey, David Bündler in 20th-Century Music, 1996 op www.angelfire.com

Elders op Oorgetuige :
La machine à remonter le son : Claude Vivier, 6/01/2007
De hemelse zelfkant van Claude Vivier, 12/09/2006
Gekleurde hallucinaties in de maalstroom van de tijd ( Vortex temporum), 28/04/2006

23:40 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook