19/03/2009

Ars Musica Luik zet Henri Pousseur in de kijker

Henri Pousseur Henri Pousseur, die dit jaar 80 zou worden maar onverwachts overleed opvrijdag 6 maart, was tot voor kort de nestor van de Belgische hedendaagse muziek. In het rijtje van 20ste-eeuwse componisten staat hij op dezelfde hoogte als Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen en Luciano Berio. Hoogtepunt van de avond is het grootschalige Les Ephémérides d'Icare 2, een werk met sociale en zelfs politieke draagwijdte. Met zijn vrije vormen die een beroep doen op de persoonlijke invulling van de individuele vertolkers, stelt het zonder meer een model voor van een harmonische samenleving. Utopisch ?

Nouvelles Musiques de Chambre - Conservatoire Royal de Liège/ Sopranen van het Conservatoire Royal de Liège : Portret Henri Pousseur 7 - 20.00 u

Programma :
  • Henri Pousseur: Mnémosyne voor sopranenensemble (1968)
  • Henri Pousseur: Les Ephémérides d'Icare 2 voor piano en 19 musici (1970)
  • Henri Pousseur: Trois Visages de Liège (1961)
Les enfants de Liège - Michel Massot : Portret Henri Pousseur 8 - 22.30 u
Michel Massot, Garrett List, leerlingen van het Conservatoire Royal de Liège
Behalve als componist verdient Henri Pousseur ook als pedagoog een plaats in de geschiedenis. Het Luikse conservatorium, dat hij leidde van 1975 tot 1987, smeedde hij om tot een creatief laboratorium voor jonge muzikanten. Enkele van ’s lands beste jazzmuzikanten (Fabrizio Cassol, Michel Massot, Fabian Fiorini, e.a.) maakten er kennis met de wonderlijke wereld van de muziek; het zou hen voor altijd tekenen. Nadien namen Garrett List en Jean-Pierre Peuvion de fakkel over. In een ongewoon Café in het Marnitheater nodigt Michel Massot, Garrett List en de leerlingen van het conservatorium (afdelingen ‘Rock de Chambre’ en ‘Improvisation’) uit. Samen nemen ze muziek van Henri Pousseur onderhanden op de manier van de meester zelf. Door ze op losse schroeven te zetten en ermee aan de haal te gaan, wordt ze nog levendiger.

Ars Musica Liège
Portret Henri Pousseur
Zaterdag 21 maart 2009 om 20.00 u

Salle Philharmonique
Boulevard Piercot 25
4000 Liège

Meer info : www.arsmusica.be en www.crlg.be

Extra :
Henri Pousseur : www.henripousseur.net en www.arsmusica.be

Elders op Oorgetuige :
Portret Henri Pousseur & More mouvements für Lachenmann : dubbele openingsavond van Ars Musica Liège, 16/03/2009
Het viervoudige gezicht van Henri Pousseur, 11/03/2009
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
In memoriam Henri Pousseur (1929 - 2009), 7/03/2009

10:45 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Poing & Maja Ratkje leiden je terug naar een Berlijns café in de jaren dertig

Poing & Maja Ratkje Poing geldt als het enfant terrible van de Noorse experimentele muziek. Samen met de stemkunstenares Maja Ratkje stellen ze een bijzonder programma samen rond de muziek van Kurt Weill op teksten van Bertolt Brecht. Poings achtergrond in zowel hedendaags klassiek, elektronica, wereldmuziek als jazz stelt hen in staat het Duitse cabaret van een erg persoonlijke toets te voorzien. De accordeon, sax, bas en de hedendaagse Lotte Lenya leiden ons moeiteloos terug naar een Berlijns café in de jaren dertig. Toch stelt Poing zich ook tot doel dit tijdsbestek te overstijgen om zo de radicale, politieke elementen van de revolutionaire samenwerking tussen Bertolt Brecht en Kurt Weill te actualiseren. Het repertoire van Brecht en Weill wordt aangevuld met thematisch gelinkte muziek van Hans Eisler, Einstürzende Neubauten en Bob Dylan.

Poing bestaat uit het trio Frode Haltli (accordeon), Rolf-Erik Nyström (saxofoon) en Håkon Thelin (contrabas). Het ensemble is actief sinds 1999 en bracht al meer dan vijftig werken van internationale componisten. Ze komen vaak onverwacht uit de hoek en werken permanent samen met Maja Ratkje.
Ratkje is zangeres, maakt elektronische muziek en is ook vaak als studiotechnicus in de weer met diverse artiesten, waaronder Poing. Ze werd al meermaals bekroond voor haar werk, onder andere door het 'International Rostrum of Composers' in Parijs als componiste jonger dan 30, en wordt overal ter wereld gevraagd voor diverse projecten.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Poing featuring Maja Ratkje : Wach Auf !
Vrijdag 20 maart 2009 om 20.00 u
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be, www.poing.no en www.ratkje.com

10:25 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

18/03/2009

Displaced Sounds : Steven Feld, Zoe Lauglin & Aernoudt Jacobs

Displaced Sounds Onverwachte geluiden en luisteren staan opnieuw centraal in deze derde Displaced Sounds. Steven Feld (US) doceert wereldmuziek en noemt zijn onderzoek anthropology of sound. Na jaren research bracht hij recent het album Rainforest Music From Papua New Guinea uit waarin hij geluids- en akoestische vormen verbindt met sociale en historische betekenissen. In The Performativity of Matter demonstreert Zoe Laughlin (UK) het geluid van materialen en de relatie ervan met objecten. Aernoudt Jacobs (BE) toont een nieuwe klankinstallatie. In PERMAFROST (werktitel) onderzoekt hij het vriesproces van water en gebruikt deze veranderende materie als geluidsbron. De onhoorbare geluiden van de kristallisatie van ijs bereiken de stille toeschouwer.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Displaced Sounds : Steven Feld, Zoe Lauglin, Aernoudt Jacobs
Vrijdag 20 maart 2009 om 20.00 u
STUK

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.stuk.be en www.kraak.net

Extra :
Zoe Laughlin : www.asifitwerereal.org
Aernoudt Jacobs : www.tmrx.org en myspace.com/aernoudtjacobs

Ellders op Oorgetuige :
From safety to where ?, 2/05/2007

14:01 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Juilliard String Quartet brengt Carter en Beethoven in Sint-Truiden

Elliott Carter Het Juilliard Quartet is een van de meest gerenommeerde kamermuziekensembles van onze tijd. Hun reputatie slaat op de beheersing van het ensemblespel en op de veelzijdigheid van het gespeelde repertoire. Dat weerspiegelt zich dan ook in het programma in de Bijloke. Verdi's unieke en bijzonder geslaagde strijkkwartet hebben we te danken aan het feit dat hij zich verveelde tijdens de repetities van Aïda. Eliott Carter werd in 2008 ... 100 jaar. Deze éminence grise wordt door elk weldenkend Amerikaans ensemble in de bloemetjes gezet. Terecht.

Elliott Carter (1908), die zijn hele leven in New York heeft gewoond, staat voor bijna een eeuw muziekgeschiedenis. Hij wordt in de hele wereld beschouwd als een van de belangrijkste nog levende componisten, stevig verankerd in de Europese traditie. Voor hem is de botsing tussen de Europese traditie en de Amerikaanse vernieuwing geen obstakel, maar een bron van inspiratie. De creatieve periode van zijn leven overspant meer dan tachtig jaar. Het respect dat hem wordt betuigt in de hele wereld heeft niet alleen betrekking op zijn werk, maar ook op zijn enorm toegewijde houding tegenover de muziekcultuur. In december 2008 werd Elliott Carter 100 jaar. Ondanks zijn gevorderde leeftijd componeert deze meester van de moderne muziek nog altijd.

De vijf strijkkwartetten behoren - naast de totaal verschillende cyclussen in deze vorm van Sjostakovitsj en Simpson - tot de belangrijkste uitingen in deze vorm uit de afgelopen ruim vijftig jaar. Bij Carter vormen ze tevens de ruggengraat van zijn oeuvre en ze illustreren dat complexe en geëngageerde muziek niet noodzakelijkerwijs een behoorlijke mate aan menselijkheid hoeft uit te sluiten.
Het 1ste kwartet uit 1951 heeft een haast Beethoveniaanse dichtheid en ontstond in een betrekkelijke wildernis in Arizona. De vervagende grenzen tussen de delen en het muzikale raamwerk van deze compositie op heroïsche schaal die op behendige, maar ook heel boeiende manier de cirkel rond maakt, onderstrepen Carters vastbeslotenheid om een muzikale belevenis te communiceren in een tijd waarin gemakkelijke antwoorden niet voor het oprapen waren. Het tamelijk theatrale 2de Strijkkwartet uit 1959 is meer op zichzelf staand, een opeenvolging van scherp geëtste karakterstudies waarin de vier instrumentalisten het tenslotte wel of niet met elkaar eens moeten worden. Strijkkwartet nr. 3 (1971) intensiveert dat antagonisme door de groep in twee duo's met een  eigen volgorde van de delen te splitsen om zo de muzikale interactie te verhevigen. Carter zette die trend niet voort in zijn vierde Strijkkwartet uit 1986, maar keerde terug tot een soort van ruige humor doortrokken, maar verzoenende dialoog zonder een zweem van berusting. In zijn 5de Strijkkwartet (1995) pakt hij het idee van de karaktertypes weer op, maar nu met meer nadruk op samenwerking. De vier spelers zijn collega's voor wie onenigheid, zelfs misverstand een vitaal, zelfs noodzakelijk aspect van hun vriendschap vormt.

Elliott Carter over zijn 3de Strijkkwartet : "My string quartet No. 3, commissioned by The Julliard School for the Julliard String Quartet, divides the instruments into pairs: a Duo for Violin and Cello that plays in rubato style and one for Violin and Viola in more regular rhythm.

The violin-Cello Duo presents four different musical characters: an angry, intense Furioso, a fanciful Leggerissimo, a Pizzicato giocoso and a lyrical Andante expressivo, in short sections one after the other in various orders, sometimes with pauses between. The Violin-Viola Duo, meanwhile, presents the six contrasting character listed in the program. During the Quartet each character of each Duo is presented alone and also in combination with each character of the other Duo to give a sense of ever-varying perspectives of feelings, expression, rivalry and cooperation. "(*)

Programma :
  • Elliott Carter (1908), Strijkkwartet nr.3
  • Ludwig van Beethoven (1770-1827), Strijkkwartet op.131
Tijd en plaats van het gebeuren :

Juilliard String Quartet : Carter, Beethoven
Vrijdag 20 maart 2009 om 20.15 u
Academiezaal
Plankstraat 8
3800 Sint-Truiden

Meer info : www.academiezaal.be en www.juilliardstringquartet.org

(*) Bron : Eliott Carter op www.schirmer.com

Extra :
Elliott Carter : www.schirmer.com, www.boosey.com en www.carter100.com
Eliott Carter : conservatieve erudiet, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Composer Elliott Carter is much admired but not easy to love, Karl Gehrke op Minnesota Public Radio, 8/03/2006
American Composers: Elliott Carter. He Put Motion Into His Movements, Tim Page in The Washington Post, 9/08/1998
The String Quartets of Elliott Carter en Carter the Empiricist, David Harvey op www.davethehat.com, 1997
Carter en de polyfonie (pdf), Leo Samama op www.bloomline.net ,1993

Elders op Oorgetuige :
Spectra brengt hulde aan Elliot Carter en Karel Goeyvaerts, 4/12/2008
Ives, Carter & Curran : een eeuw Amerikaanse pianomuziek, 14/11/2006

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

17/03/2009

Boulez door Boulez : boegbeeld van de Europese avant-garde op Ars Musica Antwerpen

Pierre Boulez Boulez door Boulez. Tijdens één enkel concert hoor je Incises en de ononderbroken stroom (oneindige parafrasen van dezelfde tekst) van Sur Incises voor drie piano's, drie harpen en drie slagwerkers. Een en ander herinnert aan Boulez' utopische kant. Hij wil immers een muzikale tegenhanger vinden voor Mallarmés Livre improbable. Verder op het programma : Elliott Carters Klarinetconcerto in zes doorgecomponeerde delen. Als voorbereiding op het concert geeft Robert Piencikowski, verbonden aan de Baselse Paul Sacher- stiftung, vrijdag een lezing over de contacten die Boulez steeds heeft gehad met Belgische figuren als Henri Pousseur, Pierre Froidebise, Célestin Deliège, Robert Wangermée, Georges Caraël en Walter Boeykens.

Negen jaar na zijn indrukwekkende passage als dirigent van het London Symphony Orchestra is Pierre Boulez (1925), het boegbeeld van de Europese avant-garde, opnieuw bij ons te gast. Ditmaal met het ensemble dat hij in 1976 oprichtte en dat sindsdien geldt als dé absolute referentie in hedendaagse muziek. Boulez maakt vaak nieuwe versies van zijn composities, waarvan ook dit concertprogramma getuigt. Het pianostuk 'Incises' (1994/2001) en het triple trio 'Sur Incises' (1996/1998) zijn twee gerelateerde werken. Het intense 'Incises' speelt virtuoos met contrasten van gebaren en texturen. 'Sur Incises' vertrekt van hetzelfde materiaal maar ontrafelt de klanken van drie piano's in complementaire partijen voor drie harpen en drie percussie-instrumenten. De effecten van de ruimtelijke opstelling van de drie instrumentengroepen maken iedere uitvoering in elke concertzaal tot een unieke en onvergetelijke ervaring. Bovendien krijg je het geheel ook nog gedirigeerd door de meester zelf én uitgevoerd door de musici waarvoor hij de werken schreef. Tussendoor vertolkt Jérôme Comte het voor Ensemble InterContemporain in 1996 geschreven klarinetconcerto van Elliott Carter (1908), een opmerkelijk licht en toegankelijk stuk met een virtuoze solopartij.

Programma :
  • Pierre Boulez, Incises voor piano (1994-2001)
  • Elliott Carter, Clarinet Concerto (1996)
  • Pierre Boulez, Sur Incises voor drie piano's, drie harpen en slagwerk (1996-1998)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica Antwerpen
Lezing Robert Piencikowski (FR)
Vrijdag 20 maart 2009 om 20.00 u

deSingel - Kleine Zaal
----------------
Ensemble Intercontemporain: Boulez, Carter
Donderdag 26 maart 2009 om 20.00 u
(Inleiding Maarten Beirens om 19.15 u)
deSingel
- Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.arsmusica.be, www.desingel.be en www.ensembleinter.com

Extra :
Pierre Boulez op brahms.ircam.fr en www.arsmusica.be
Pierre Boulez op www.klara.be
Pierre Boulez : veelzijdig revolutionair, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Elliott Carter : www.schirmer.com, www.boosey.com en www.carter100.com
Eliott Carter : conservatieve erudiet, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Composer Elliott Carter is much admired but not easy to love, Karl Gehrke op Minnesota Public Radio, 8/03/2006

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Spectra brengt hulde aan Elliot Carter en Karel Goeyvaerts, 4/12/2008
Prestigieuze Boulez-driedaagse in Bozar, 4/05/2008
Ives, Carter & Curran : een eeuw Amerikaanse pianomuziek, 14/11/2006

Bekijk alvast dit fragment uit Pierre Boulez' Sur Incises, uitgevoerd door het Ensemble Intercontemporain



Meer van Pierre Boulez op YouTube (met naast muziek ook een pak interviews)

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Arditti Quartet, Thomas Selditz & Valentin Erben brengen romantische strijksextetten in deSingel

Wolfgang Rihm De heren van het Arditti Quartet zijn onovertroffen op het vlak van de hedendaagse kwartetmuziek. Dat ze wel degelijk ook romantiek in hun lijf hebben, bewijzen ze op dit unieke concert. Samen met altviolist Thomas Selditz en cellist Valentin Erben spannen ze de bogen in twee volbloed romantische strijksextetten.  Johannes Brahms waagde zich als een van de eersten aan het genre, omwille van de donkere klankkleur en het symfonisch gewicht. Dankzij het uitgesproken lyrische karakter en de aanstekelijke dansritmes vond Brahms' Eerste Strijksextet onmiddellijk weerklank bij het publiek. Anders verging het Schönbergs strijksextet 'Verklärte Nacht', gebaseerd op het gelijknamige gedicht van Richard Dehmel. Bij de première in 1902 reageerde het publiek radeloos en ook de pers was vol onbegrip. Aanstootgevend vond men vooral de erotische ondertoon van het gedicht, door Schönberg met sensuele harmonieën en smachtende chromatiek zeer beeldrijk in muziek omgezet. Het Arditti Quartet vertolkt tevens het aangrijpende 'Grave' van Wolfgang Rihm, geschreven naar aanleiding van het overlijden in 2005 van Thomas Kakuska, de vroegere altviolist van het Alban Berg Quartett.

Wolfgang Rihm ( 1952 ), bij ons vooral bekend als componist van de kameropera "Jakob Lenz", heeft naast een aantal opera's ook diverse liedbundels geschreven, en openbaart zich daarmee tot één van die hedendaagse komponisten met een speciale interesse en gave voor het schrijven van vokale muziek.

Wolfgang Rihm is één van de bekendste componisten van zijn generatie, en alleszins de meest representatieve componist van de jonge Duitse muzikale beweging die men soms de 'New Simplicity' noemt , maar die men wellicht beter zou omschrijven als neoromantisme of neoexpressionisme. Hij begon reeds te componeren op 11-jarige leeftijd, zodanig dat hij op zestienjarige leeftijd bij uitzondering toegelaten werd in de compositieklas van Eugen Werner Velte en deze studie volgde terwijl hij zijn secundaire studies afmaakte. Hij kwam voor het eerst naar Darmstadt voor de zomercursus in 1970, maakte er kennis met Karlheinz Stockhausen bij wie hij in 1972 in Keulen zou gaan studeren. Later studeerde hij ook nog compositie met Klaus Huber en musicologie met Hans Heinrich Heggebrecht in Freiburg. Hij schreef een zeer omvangrijk oeuvre bij elkaar en werd al snel beroemd met zijn kameropera nr. 2 Jakob Lenz ( 1977/1978 ). Hij werd talloze malen onderscheiden en gelauwerd : naar aanleiding van zijn 50ste verjaarsdag werd hij in heel Europa met diverse festivals en concerten geëerd. Momenteel woont en werkt hij deels in Karlsruhe en deels in Berlijn.

Programma :
  • Johannes Brahms, Strijksextert Nr 1 in bes, opus 18
  • Arnold Schönberg, Opus 4, Verklärte Nacht
  • Wolfgang Rihm, Grave (In memoriam Thomas Kakuska)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Arditti Quartet, Thomas Selditz & Valentin Erben : Brahms, Schönberg, Rihm
Donderdag 19 maart 2009 om 20.00 u
(inleiding Piet De Volder om 19.15 u )
deSingel
- Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.ownvoice.com/ardittiquartet

Extra :
Wolfgang Rihm op www.arsmusica.be
Wolfgang Rihm in conversation with Kirk Noreen and Joshua Cody, sospeso.com
Dossier Wolfgang Rihm op beckmesser.de
Wolfgang Rihm (1951 - ): Wars van minimalisme en neosensibiliteit op www.musicalifeiten.nl

Video :
Wolfgang Rihm op YouTube

Elders op Oorgetuige :
Het Collectief in trioverband in Logos, 25/05/2008
Ode aan het roken : I AM A MISTAKE, een première van Jan Fabre, Wolfgang Rihm en Chantal Akerman, 8/12/2007
Muziek is een levensproces : interview met Wolfgang Rihm, 7/12/2007
Dubbele hommage voor Alban Berg Kwartet, 2/05/2007

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Rotterdams Philharmonisch Orkest speelt Brahms, Bartok en Verbey in Bozar

Theo Verbey Het uitstekende Rotterdams Philharmonisch Orkest koos voor de jonge dirigent Yannick Nézet-Séguin als opvolger van Valery Gergiev. Een andere stijl, kun je gerust stellen, maar met evenveel geestdrift, charisma en talent. Als soliste hoor je we de Russische violiste Viktoria Mullova in Brahms' grootse Vioolconcerto, een echte topper. Verder op het programma : Bartoks Concerto voor orkest en Conciso van de Nederlandse componist Theo Verbey.

Theo Verbey (1959) schreeg Conciso voor het London Sinfonietta, t.g.v. het Holland Festival 1996. De componist over dit werk : "Conciso voor groot ensemble is een direct vervolg op stukken als Notturno (1995) voor hobo en 11 instrumenten en Passamezzo (1991) voor saxofoonkwartet: stukken waarin ik mijn in Triade (1991) begonnen streven naar een meer consonante, eenvoudige muzikale taal voortzet. Een groot aantal van mijn algemene artistieke uitgangspunten vond ik uitstekend geformuleerd door ltalo Calvino in Six Memos for the Next Millenium. In deze bundeling van een vijftal lezingen voor de Harvard University (de zesde is nooit geschreven) uit 1985 formuleert Calvino vlak voor zijn dood zijn visie op de universele waarden in de literatuur. (...)
In een tijd waarin geluid zich louter door hoeveelheid steeds meer aan ons opdringt, ben ik op zoek naar een muziek die iedere associatie met het industriële lawaai van voornamelijk vervoermiddelen tracht uit te bannen. Gedetailleerde, kwetsbare muziek die zich binnen duidelijke grenzen beweegt, zonder al te grote pretenties. Muziek vooral die niet alleen door de klank maar ook door 'het verhaal' de aandacht vasthoudt, en iedere vorm van langdradigheid vermijdt. Kortom, muziek met eigenschappen die men eerder in de Frans/Italiaanse dan in de Duits/Nederlandse componeertraditie terugvindt.
Conciso is in zijn huidige vorm een tweedelig stuk (langzaam-snel) met de lengteverhoudingen 4:5. Veel van het structurele idee achter het stuk heb ik ontleend aan Beethovens Pianosonate op. 101, waarvan de vier delen zich in de tijd verhouden als 4:5:3:6. Dit zijn proporties die ik bij het componeren als uitgangspunt voor de tijdsindeling heb gebruikt. Voor de harmonie heb ik het openingsakkoord van de Pianosonate nr. 8 op. 66 van Skriabin als uitgangspunt gehanteerd. Dit akkoord is een zestoonsakkoord dat ik tegenover een tweede zestoonsakkoord heb geplaatst, waarbij deze twee akkoorden gezamenlijk het chromatische totaal vormen. Een dergelijke techniek heb ik al eerder toegepast in Expulsie I (1988-1990) voor groot ensemble. Voor het eerst heb ik gebruik gemaakt van een half-spatiale opstelling van het ensemble. Het is wel in zijn geheel vooraan op het podium te vinden, maar zit niet in de normale opstelling. Het is gesplitst in twee blazers/strijkersgroepen van acht en zeven leden, links en rechts gepositioneerd. Harp, piano en slagwerk vormen een buffer tussen deze twee groepen en functioneren soms als spelverdeler".(*)

Bij de première van Bartoks Concerto voor orkest in Carnegie Hall in 1944 sprak de dirigent Sergej Koussevitzky over 'het beste werk van de laatste 25 jaar'. De legendarische Russische dirigent overdreef nauwelijks. De compositie blijft één van de muzikale meesterwerken van de 20ste eeuw en een live-uitvoering is een spectaculaire belevenis.
'Concert voor orkest' van Bela Bartók is in feite een symfonie, een vijfdelig werk dat wordt samengehouden door terugkerende motieven, een werk in de bekende boogvorm van Bartók, of in zijn eigen woorden een compositie "die een geleidelijke overgang biedt van de strengheid van het eerste deel en het sombere doodslied van het derde naar de positieve levensopvatting van de finale." Wat tenslotte de benaming bepaalde is de wijze waarop de instrumenten en instrumentgroepen worden behandeld. Dat gebeurt op een concertachtige, wedijverige manier, waarbij iedere instrumentalist zijn virtuositeit kan tonen.
Vandaar dat het Concert voor orkest (nog steeds!) óók een orkestraal showstuk van de eerste orde is. Het is zeker niet het meest diepgravende of complexe stuk van Bartók in muzikale of emotionele termen, maar de simplificatie die in zijn late stijl duidelijk is, wijst eerder op een proces van distillatie dan op een vermindering van muzikale aspiraties. De vijf delen vertegenwoordigen een geleidelijke overgang van de ernst uit het eerste deel naar de uitbundigheid van de finale met allerlei onderbrekingen onderweg, zoals het luchthartige, satirische tweede deel, het daarop volgende doodslied dat op zijn beurt plaats maakt voor een Intermezzo met daarin een citaat dat de 7de symfonie van Sjostakovitsj persifleert. In her werk wordt ook veelvuldig gebruik gemaakt van elementen uit de Oost-Europese volksmuziek.

Programma :
  • Theo Verbey, Conciso
  • Johannes Brahms, Concerto voor viool en orkest, op. 77
  • Bela Bartok, Concerto voor orkest
Tijd en plaats van het gebeuren :

Rotterdams Philharmonisch Orkest: Verbey, Brahms, Bartok
Donderdag 19 maart 2009 om 20.00 u
Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.rpho.nl

(*) Bron : Theo Verbey op www.donemus.nl

Extra :
Theo Verbey op www.donemus.nl
Interview met Theo Verbey op www.ncrv.nl, maart 2003 (Audio)

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

16/03/2009

Ars Musica Liège : Ligeti, Dusapin en Mantovani

Bruno Mantovani Pascal Rophé en het Orchestre Philharmonique de Liège presenteren vrijdag het beste van de generatie van de veertigjarigen. Atmosphères sluit aan bij het Ligeti-traject en is een onomstreden meesterwerk van de jaren 1960. Dit om meer dan één reden belangrijke werk kondigt een omslag in de naoorlogse muziek aan. Ligeti's muziek leek toen een eindeloze stroom zonder begin of einde. 'Vormelijk is ze statisch, maar onder het oppervlak is alles voortdurend in beweging,' zo zegt de componist. Het programma speelt met succes in op paradoxale muzikale verbanden en contrasten. Een solo voor orkest staat broederlijk naast een concerto voor twee altviolen (dat laatste is meteen een wereldpremière). Het concert is een onderdeel van de cyclus 'Dessous des Quartes' van het orkest, met commentaar van Pascal Dusapin en Bruno Mantovani.

Met het orkestwerk 'Atmosphères' (1961) had Ligeti niet enkel een tot dan toe letterlijk ongehoorde muziek uitgevonden, hij had ook de techniek ontwikkeld om die muziek gestalte te geven. In de westerse muziek inclusief het serialisme werden toonhoogterelaties uitgecomponeerd. Ligeti stapelde in 'Atmosphères' zoveel tonen op elkaar, dat hun onderlinge relatie niet langer kón waargenomen worden, en dat de aandacht verschoof naar de beweging van compacte klankmassa’s in de ruimte (hoog/laag) en in kleur (licht/donker). Hij stuurde deze klankmassa's door middel van een nieuwe techniek, de zogenaamde micropolyfonie. Hierin worden tientallen stemmen dusdanig op elkaar gestapeld, dat ze niet langer discreet waarneembaar zijn, laat staan hun onderlinge (canonische) relatie. De luisteraar hoort slechts zich langzaam verplaatsende, maar uiterst fascinerende klankwolken.

Pascal Dusapin (1955) wordt algemeen beschouwd als één van de belangrijkste Franse componisten van de post-Boulez generatie. Als leerling van Xenakis en bewonderaar van Varèse wordt zijn werk gekenmerkt door een grote energie, strakke structuren en een inventief timbrespel. Daarnaast staat hij ook open voor andere invloeden, hij is gepassioneerd door jazz en we horen ook geregeld echo's van volksmuziek in zijn werk, bijvoorbeeld door het gebruik van bourdons of modale elementen. Dusapin is een zeer productief componist. Naast een bijzondere aandacht voor vocale muziek en opera in het bijzonder (zijn zesde opera ging in première in juli 2008 op het festival van Aix-en-Provence), schreef hij ook heel wat kamermuziek en orkestwerken. Ook in zijn instrumentale werken vinden we een lyrische expressiviteit terug die hij weet te incorporeren in werken met eon grote complexiteit.

Bruno Mantovani (1974) studeerde aan het conservatorium van Parijs (CNSM). Hij behaalde er de eerste prijs voor analyse, esthetica, orkestratie, compositie, muziekgeschiedenis en volgde bijkomende opleidingen aan de universiteit van Rouen (licentie muziekwetenschappen), de abdij van Royaumont (1995) en het Ircam (1998-1999). Hij werkte samen met beroemde dirigenten als Pierre Boulez, Emmanuel Krivine, Peter Eötvös Jonathan Nott, Laurence Equilbey … Hij werkt ook op regelmatige basis met ensembles als TM+, Alternance, Accentus, het Ensemble Intercontemporain, Quatuor Danel en verschillende orkesten. Ondanks zijn jeugdige leeftijd omvat Mantovani's oeuvre al een vijftigtal werken in heel wat verschillende genres, van solo tot opera. Mantovani won tal van prijzen op internationale wedstrijden en heel wat onderscheidingen voor zijn cd-opnames.

Programma :
  • György Ligeti, Atmosphères (1961)
  • Pascal Dusapin, Uncut, zevende solo voor orkest (avant-première)
    (opdracht Cité de la Musique, MC2: Grenoble, Philharmonie Essen, Orchestre Philharmonique de Liège en Ars Musica)
  • Bruno Mantovani, Concerto voor twee altviolen (wereldcreatie, 2008)
Ars Musica Liège
Orchestre Philharmonique de Liège : Ligeti, Dusapin, Mantovani
Vrijdag 20 maart 2009 om 20.00 u

Salle Philharmonique
Boulevard Piercot 25
4000 Liège

Meer info : www.arsmusica.be en www.opl.be

Extra :
György Ligeti : www.gyoergy-ligeti.de en www.arsmusica.be
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Pascal Dusapin op brahms.ircam.fr en www.arsmusica.be
Entretien avec Pascal Dusapin, Bruno Serrou op www.resmusica.com, 11/02/2003
Bruno Mantovani : www.arsmusica.be
Review : Bruno Mantovani, 'Troisième Round', Bert Van Herck op Kwadratuur.be, 23/09/2004

Elders op Oorgetuige :
Gevlamde zijde uit verre streken : Brussels Philarmonic brengt Webern, Parra, Ligeti en vader en zoon Pousseur in Flagey, 13/03/2009
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Exeo, Dusapins vijfde solo voor orkest in Bozar, 19/03/2008

Bekijk alvast dit fragment uit György Ligeti's Atmosphères



Meer van Bruno Mantovani, Pascal Dusapin en Ligeti op Youtube

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Portret Henri Pousseur & More mouvements für Lachenmann : dubbele openingsavond van Ars Musica Liège

More Mouvements für Lachenmann Vanaf donderdag 19 strijkt het festival Ars Musica voor drie dagen neer in Luik. Ars Musica Liège begint met een dubbele openingsavond op donderdag met een portretconcert van Henri Pousseur door het Orchestre Philharmonique de Liège en de dansvoorstelling More Mouvements für Lachenmann van de Franse choreagraaf Xavier Le Roy. De muziek van Helmut Lachenmann wordt gespeeld door een strijk- en gitaarkwartet.

Orchestre Philharmonique de Liège : Portrait d'Henri Pousseur
Om te beginnen twee belangrijke werken van Pousseur. Het ene (Scambi) is louter elektronisch, in het andere laat de componist elektronica en drie instrumentengroepen 'rijmen' in wat veel weg heeft van een "trompe-l'oeil die een allesomvattende ruimte opent" (dixit Pousseur). In 1958 was het een historische gebeurtenis; het orkest werd eerst weggelachen, maar finaal volgde toch een oorverdovend applaus. De muziek is vanavond in goede handen, want uitgerekend Pascal Rophé verzorgde in 2006 in Milaan de wereldpremière van Rimes in de definitieve versie.

Programma :
  • Henri Pousseur, Scambi (1957)
  • Henri Pousseur, Rimes (Belgische creatie, 1958/2006)
More Mouvements für Lachenmann
Deze productie is een vervolg op 'Mouvements für Lachenmann', de opgemerkte choreografie van Xavier Le Roy uit 2005. Ook nu weer grijpt hij Lachenmanns musique concrète instrumentale aan voor een indringende reflectie over de relatie tussen dans en muziek, noot en gebaar.

Wat hoor je als de klank uitgeschakeld wordt bij een concert en je toch de bewegingen van de musici ziet ? Deze vraag ligt aan de basis van dit gechoreografeerd concert. Xavier Le Roy studeerde moleculaire biologie aan de universiteit van Montpellier. Sinds 1991 werkt hij als performer en choreograaf. Ter ere van de zeventigste verjaardag van de componist Helmut Lachenmann maakte hij 'Mouvements für Lachenmann'. Nu is er het vervolg: 'More Mouvements für Lachenmann'. Door te spelen met zichtbaarheid/onzichtbaarheid, onderzoekt Xavier Le Roy onze muzikale ervaring. Wat we horen is beïnvloed door onze visuele perceptie: we luisteren met onze ogen. De avond bestaat uit twee delen. Het eerste deel, 'Salut für Caudwell', wordt gespeeld door twee duo's gitaristen. Daarop volgt het strijkkwartet 'Gran Torso', dat in juni 2008 in première ging op het internationaal dansfestival van Montpellier. Het wordt beschouwd als de kern van Lachenmanns esthetica en als een mijlpaal binnen het repertoire.

Ars Musica Liège
Orchestre Philharmonique de Liège : Portrait d'Henri Pousseur
Donderdag 19 maart 2009 om 19.30 u

Salle Philharmonique
Boulevard Piercot 25
4000 Liège
------------------------------
More Mouvements für Lachenmann
Donderdag 19 maart 2009 om 21.00 u
Grand Manège de la Caserne Fonck
Rue Ransonnet 2
4020 Liège

Meer info : www.arsmusica.be, www.opl.be en www.insituproductions.net
------------------------------
More Mouvements für Lachenmann
Woensdag 20 mei 2009 om 20.00 u
deSingel
- Rode zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.insituproductions.net

Extra :
Henri Pousseur : www.henripousseur.net en www.arsmusica.be
Helmut Lachenmann op www.arsmusica.be
"De echo van 't saluut. Hedendaagse muziek voor klassieke gitaar. Bartlett, Lachenmann, Shlomowitz, Craenen, Logothetis" (pdf), Tom Pauwels, Thesis voor het Orpheus Instituut

Elders op Oorgetuige :
Het viervoudige gezicht van Henri Pousseur, 11/03/2009
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
In memoriam Henri Pousseur (1929 - 2009), 7/03/2009
Gradus ad Parnassum : Kobe Van Cauwenberghe & Matthias Koole, 2/11/2007

Bekijk alvast dit fragment uit Helmut Lachenmanns 'Salut für Caudwell'



Meer van Helmut Lachenmann op Youtube

12:01 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Brekende wereld : Ars Musica in Mons

Le Testament des glaces Vanaf donderdag 19 maart zwermt Ars Musica uit en trekt het festival doorheen heel België. Ars Musica doet achtereen volgens Luik, Bergen, Antwerpen en Brugge aan, en in elke stad wordt een eigen, origineel programma gepresenteerd. Donderdag strijkt het festival voor een dag neer in Bergen. De dag begint met een een middagconcert door de slagwerkklas van het Conservatoire Royal de Mons en eindigt met de nieuwste productie van Ensemble Musiques Nouvelles. De muzikanten uit Mons, aangevoerd door ex-Maximalist Jean-Paul Dessy, verbazen al jaren met hun originele en multidisciplinaire aanpak. Voor het project Le testament des glaces componeerde Jean-Paul Dessy muziek bij de beelden van poolexpedities van Alain Hubert en Dixie Dansercoer. Indrukwekkende, verstilde beelden gaan in dialoog met de poëtische taal van Dessy. Klanken van het breken van ijsschotsen mengen zich met elektronica en akoestische instrumenten tot een contemplatie over deze wereld in wit waar de natuur het tempo bepaalt.

Slagwerkklas & Instrumentaal Ensemble van het Conservatoire Royal de Mons
Ontdoe het minimalisme van zijn California-gehalte en je houdt Louis Andriessen over. Zijn stugge maar smakelijke werk wordt opgediend tijdens een middagconcert van het Conservatoire Royal de Mons. Dirigent is Daniel Gazon, geen onbekende van het Festival.

Programma :
  • Onute Narbutaite, Monogramme voor slagwerk (1992)
  • Louis Andriessen, Zilver voor instrumentaal ensemble (1994)
  • Loreta Narvilaite, The Gardens of Sorrow voor slagwerk (2005)
  • André Jolivet, Suite en Concert voor fluit en 4 slagwerkers (1965)
Ensemble Musiques Nouvelles : Le Testament des glaces
Een openbaring van blauw en wit in tergend trage slow motion... Schitterende beelden die Alain Hubert draaide tijdens een van zijn talrijke expedities, gemonteerd door Michel de Wouters. In de livemuziek van Ensemble Musiques Nouvelles vervlechten akoestische en elektronische instrumenten met de klank van brekend pakijs. Jean-Paul Dessy componeert alsof hij bidt en plaatst klank en wereld op één lijn. Contemplatie en existentiële angst vloeien in elkaar over; de laatste ongerepte plek van Moeder Aarde is meteen het punt waarop ze dreigt te barsten.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica Mons
Slagwerkklas & Instrumentaal Ensemble van het Conservatoire Royal de Mons
Donderdag 19 maart 2009 om 12.00 u

Auditorium du Conservatoire Royal de Mons
Rue de Nimy 7
7000 Mons
------------------------------
Ensemble Musiques Nouvelles : Le Testament des glaces
Donderdag 19 maart 2009 om 20.00 u
Auditorium Abel Dubois Mons

Esplanade Anne-Charlotte de Lorraine
7000 Mons

Meer info : www.arsmusica.be, www.conservatoire-mons.be en www.musiquesnouvelles.com
------------------------------
Ensemble Musiques Nouvelles : Le Testament des glaces
Zaterdag 28 maart 2009 om 20.15 u
Flagey - Studio 4
H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.musiquesnouvelles.com

Extra :
Onute Narbutaite en Loreta Narvilaite op www.mic.lt (met audio)
Louis Andriessen op www.donemus.nl en www.arsmusica.be
Louis Andriessen (1939-) Beeldenstormer op www.musicalifeiten.nl
André Jolivet : www.jolivet.asso.fr, brahms.ircam.fr, www.musicologie.org en www.naxos.com
Jean-Paul Dessy op www.compositeurs.be, www.arsmusica.be en www.musiquesnouvelles.com

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Fluisterhappening : verstild orgelpunt van het SHHHT!!!-weekend, 11/02/2009

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook