25/03/2009

Slotconcert Laboratorium Champ d'Action in deSingel

Laboratorium Champ d'Action In deze tweede editie van Laboratorium, een participatieproject rond hedendaagse compositie en uitvoeringspraktijk voor conservatoriumstudenten, zoekt Champ d'Action samen met componisten en studenten naar nieuwe klankvormen. Een jonge generatie componisten gebruikt gretig de technologische mogelijkheden van deze tijd. Eenvoudig gebruik van microfoons, versterking en laptop maakt met transformaties in real time het onhoorbare hoorbaar.

De Oostenrijker Karlheinz Essl is een pionier in het gebruik van computers in muziek. Interactieve systemen tussen musicus en computer krijgen in zijn werk een poëtische dimensie. De jonge Argentijn Claudio Baroni werkt met uiterst stille, subtiele klanken die quasi ongemerkt de zaal binnendringen. Tim Vets realiseerde met beeldend kunstenaar Erki Devries een reeks interactieve installaties waarin muziek een belangrijke rol speelt. New Yorker Phill Niblock tenslotte is een van de belangrijkste pioniers van de minimal music. Zijn films zijn van een ongekende schoonheid.

Al deze componisten werkten vanaf oktober 2008 samen met conservatoriumstudenten en musici van Champ d'Action. Op dit Laboratoriumslotconcert voeren zij alle composities in hun finale vorm uit, de apotheose van een intensief werktraject.

Programma :
  • Claudio Baroni, In circles II (wereldcreatie - opdracht van het Nederlands Fonds voor Podiumkunsten)
  • Karlheinz Essl, Why my guitars gently whip (wereldcreatie)
  • Tim Vets, nieuw werk (wereldcreatie)
  • Phill Niblock, muziek & film
Ars Musica Antwerpen wordt feestelijk en nachtelijk afgesloten in de artiestenfoyer van deSingel. De musici van Champ d'Action en de studenten van het Antwerpse Conservatorium die deelnemen aan het Laboratorium 'Interfacing' halen voor de gelegenheid hun speelgoedpiano's uit de kast. Het programma blijft een grote verrassing. Voor één keer mag je luisteren met een drankje in de hand. Enjoy the Toy Piano !

Tijd en plaats van het gebeuren :

Champ d'Action : Laboratorium Interfacing
Zaterdag 28 maart 2009 om 20.00 u
(Inleiding door Dirk Moelants om 19.15 u)
deSingel - Rode zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.arsmusica.be en www.champdaction.be

Karlheinz Essl : www.essl.at
Tim Vets : www.timvets.net
Phill Niblock : www.phillniblock.com

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Laboratorium Champ d'Action met Phill Niblock in deSingel, 13/02/2009
Workshop Claudio Baroni in deSingel, 20/01/2009

17:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Hefboomconcert Landini Strijkkwartet in Gent

Jacqueline Fontyn Violiste Jenny Spanoghe is een monument in de muziekgeschiedenis van Vlaanderen. Zij werd in 2007 met glans Klara Ambassadeur voor de klassieke muziek, geeft les op het hoogste niveau, en is kamermuzikante pur sang. Met het Landini Strijkkwartet wil ze het strijkkwartet uit de 20ste en 21ste eeuw in de kijker plaatsen. Zaterdag in Parnassus brengt dit jonge kwartet een mengeling van romantisch, impressionistisch en nieuwe muziek, met werk van Peter Benoit, Maurice Ravel, Haofu Zhang, Jan van Landeghem en de wereldcreatie van het nieuwste Strijkkwartet van Jacqueline Fontyn.

Hao-Fu Zhang (1952)- al meer dan 20 jaar professor compositie aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel - is geen onbekende meer voor het Belgische publiek. Hij studeerde viool en piano, en daarna compositie aan het conservatorium van zijn geboortestad Xi'An. Daar behaalde hij zijn hoger diploma in 1882. Hij speelde 4 jaar eerste viool in het Orkest van de Prinvincie van Shaanxi, werd composer in residence van het Orkst van de Radio te Peking (82-87) en zijn werk kreeg vele internationale prijzen. Van 1987 tot 1992 studeerde hij aan het Conservatorium van Brussel, waar hij leerling was van Jacqueline Fontyn, en tevens aan de Ecole normale supérieure de musique de Paris, in de klas van Yoshihisha Taira. Hij volgde masterclasses bij Edison Denisov en Elliott Carter.
Hao-Fu Zhang was bevriend met de Russische componist Denisov. Toen die onverwacht stierf, beleefde Hao-Fu een ware shock. Om zijn verdriet te verwerken en als eerbetoon aan Denisov schreef hij zijn derde strijkkwartet. Hij nam de tijd om zijn concept over de hedendaagse compositie te herzien, en kwam tot de idee dat hij de oude technieken van de oude grote meesters moest gebruiken, in een actueel concept. Het langzame deel is canonisch opgebouwd, start met een ontroerende melodie bij de alt, wordt door elk instrument overgenomen en wordt uitgewerkt tot een steeds heftiger geheel om na de climax te eindigen in een sfeer van complete rust en weemoed, de totale aanvaarding. Hao-Fu Zhang zal op de uitvoering aanwezig zijn.

Het werk van Jan Van Landeghem (1954) is heel divers van aard. Zo is er bijvoorbeeld het strijkkwartet Silent Scream (1991) dat dieper ingaat op de idee dat tijdens een abortus de foetus onhoorbaar schreeuwt. Die schreeuw wordt muzikaal weergegeven door de sul ponticello-schrijfwijze. Het tweede deel van het strijkkwartet daarentegen vertrekt van de keuze voor het leven en doet dit aan de hand van citaten uit Wagners Siegfried-Idylle. Verder schreef hij bijvoorbeeld Jobutsu (1996), een compositie voor één blokfluitspeler en crotalen, waarin hij alludeert op de sfeer in de Japanse boeddhistische tempels en de volmaaktheid die de speler van een Shakuhashi (Japanse bamboefluit) bereikt in de zenmeditatie. Die zeer grote variatie treffen we niet enkel aan in de geëvoceerde beelden, maar ook in de gebruikte technieken. Voor zijn muziek haalt Jan Van Landeghem zijn inspiratie uit alle mogelijke domeinen van de muziekgeschiedenis en uit een waaier aan technische mogelijkheden.
Het eerste deel van het Verhaeren-kwartet ademt de hele sfeer van het werk, volledig geïnspireerd op de poëtische cyclus van Verhaeren "Les heures du soir". Het tweede deel, "Berceuse", vertaalt in klank en vorm het gedicht "Doucement". Ook het derde deel is gebaseerd deze gedichtencyclus. Een zeer virtuoze benadering voor de vier instrumentisten van het kwartet, in combinatie met de spectrale en neo-tonale passages in de hoekdelen, contrasteren met het rustige en vredige middendeel.

Jacqueline Fontyn werd geboren in Antwerpen op 27 december 1930. Al heel vroeg ontdekken haar ouders haar muzikaal talent, en kort na haar vijfde verjaardag krijgt ze dagelijks piano-onderricht van de uitstekende Russische pedagoog Ignace Bolotine die tevens haar interesse en aanleg voor improvisatie stimuleert. Op haar veertiende besluit zij componiste te worden. Marcel Quinet wijdt haar in in de kunst van het componeren, waarna ze naar Parijs vertrekt en via Max Deutsch het twaalftonenstelsel van Schönberg ontdekt. Zelf zal ze tot 1979 een vrije dodecafonische schrijfstijl hanteren.
Haar compositorisch oeuvre omvat meer dan 100 werken, zowel orkestraal, vocaal, instrumentaal als kamermuziek. Ze worden geprogrammeerd door befaamde orkesten en in prestigieuze festivals over heel de wereld uitgevoerd.
Barones Jaqueline Fontyn schreef haar derde strijkkwartet in opdracht van de Landini's in 2009. Jaqueline, nu bijna 80, heeft haar eigen kleurvolle, harmonische stijl, gekenmerkt door niet-alledaagse effecten, zoals het 'zelf spreken' tijdens het spelen, kloppen op het hout, veel col legno, aleatoriek enz… . Ook Jaqueline Fontyn zal op de uitvoering aanwezig zijn.

Programma :
  • Peter Benoit, Largo uit strijkkwartet
  • Hao-Fu Zhang, Strijkkwartet
  • Jan van Landeghem, Verhaerenkwartet
  • Jacqueline Fontyn, Strijkkwartet (wereldcreatie)
  • Maurice Ravel, Quattuor à cordes en fa majeur
Tijd en plaats van het gebeuren :

Rode Pomp Ensemble : Hefboomconcert Landini Strijkkwartet
Zaterdag 28 maart 2009 om 20.00 u
Concertzaal Parnassus

Oude Houtlei 124
9000 Gent

Meer info : www.rodepomp.be

Hefboomproject
De opbrengst van het concert gaat naar de inrichting van een groene speeltuin voor het schooltje De Oogappel, op de Reep in Gent. Op www.bsdeoogappel.be kan je foto's bekijken van de speelplaats van de lagere school in haar huidige vorm...
Extra :
Jan van Landeghem : www.janvanlandeghem.be en www.matrix-new-music.be
Jacqueline Fontyn : www.jacquelinefontyn.be
Hao-Fu Zhang : brahms.ircam.fr

13:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Sloowjob : geestverruimende raga's, kosmische dronejams en tegendraadse acid folk

Sloowjob Zaterdag staat er in het Aalsterse centrum voor hedendaagse kunst Netwerk een festival geprogrammeerd onder de prikkelende naam 'Sloowjob'. Vanaf 16 uur tot diep in de nacht zijn er concerten van o.a. Embryo en Julie Mittens, Peter Walker en (al dan niet muziekgerelateerde) films van Eric de Jesus, Marja Mikkonen, Matt Valentine en Erika Elder, evenals een audiovisueel tourdagboek van Wooden Wand and the Vanishing Voice. De gemene deler en inspirator van dit eendaagse festival is Bart De Paepe van Sloow Tapes, een cassettelabel met naam en faam voor releases van vooral psychedelische, experimentele muziek, steeds voorzien van originele handgemaakte artwork in beperkte oplage. Sinds 2005 verschenen er reeds een 60-tal tapes op Sloow Tapes, met muziek van o.a. My Cat Is An Alien, Gnod -Kosmische Muzik uit Manchester-, de Japanner Sachiko en acidfolkicoon Keijo. Een catalogus vol vreemde geluiden uit de underground, soms verontrustend en ontwrichtend maar evengoed verstild en spiritueel.

Sinds hun debuut Opal uit 1970, alom bejubeld als een psychedelisch meesterwerk, reisde Embryo de afgelopen veertig jaar onafgebroken de wereld rond met een mengeling van krautrock, psychedelica, jazz en, vooral de laatste jaren, wereldmuziek. Muziek als levensstijl, de oren open voor onvoorspelbare ontmoetingen met exotische omgevingen en eigenzinnige muzikanten als Mik Quantius en No Neck Blues Band.

Peter Walker is een monument. In de jaren 1960 bracht hij twee legendarische platen uit, Rainy Day Raga (1967) en Second Poem to Karmela (1969) waar hij op verbluffende wijze Oosterse invloeden van leermeesters Ravi Shankar en Ali Akbar Khan samenbracht met Amerikaanse folk. Hij leerde Jim Gurley (Big Brother and the Holding Company) zijn eerste gitaarakkoorden en werkte nauw samen met LSD goeroe Timothy Leary. De laatste decennia legde Walker zich vooral toe op Spaanse flamenco muziek, nauw verwant aan de Indische raga, en recente optredens getuigden van een intense trip heen en terug met deze meester der nylon snaren.

Gnod is een kosmisch collectief uit Manchester, dat grenzen binnenste buiten keert met een zak vol delay en distorion en in één ruk door de geest transporteert doorheen een rondtollend universum van wah wah en fuzz. Jamden onder meer met White Hills. Gnod bless Tangerine Dream, Hawkwind, Sun Ra en Acid Mothers Temple. Verwacht u aan het onverwachte. Gnod have mercy.

Julie Mittens is nog altijd de beste band uit Nederland, met nu ook releases op Holy Mountain en Rococo onder de arm. De instrumentale jams van dit gitaar/drum/bas trio sturen luide feedback blues, donderende ritmes en hypnotiserende baslijnen tot het punt waarop hun free-rock oplost in een bedwelmende psychedelische harmonie van elektrische sferen.

Cosmic Trip Machine is een psychedelisch space folk trio uit Luik. Ze brengen binnenkort een cassette Vampyros Roussos uit op Sloow Tapes.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Sloowjob Festival
Zaterdag 28 maart 2009 vanaf 16.00 u
Netwerk / centrum voor hedendaagse kunst

Houtkaai
9300 Aalst

Meer info : www.netwerk-art.be en www.kraak.net

Extra :
In een roes voorbij alfa. Interview met Bart De Paepe, Steve Marreyt in Ruis (#47), maart 2009, p.9
Interview Bart De Paepe (Sloow Tapes): Saai is gewoon korter voor professionalisme, Laetitia Parmentier op Kwadtratuur.be, 1/03/2009
Julie Mittens, 'April 3 2007' op Kwadratuur.be (met tijdelijke audio)

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

24/03/2009

Wim Henderickx en deFilharmonie verkennen het universum

Wim Henderickx Tejas (What does the sound of the universe look like). Zo heet het nieuwste werk van de Belgische componist Wim Henderickx. Als opdrachtgever van het werk staat deFilharmonie in voor de creatie op vrijdag 27 maart in deSingel. Chef-dirigent Jaap van Zweden koppelt Henderickx' trip door het universum aan Stravinski's meesterwerk Le sacre du printemps en trekt met dat programma ook naar het Concertgebouw in Brugge. 

"Tejas is een poging om de klank van het universum te vatten", zegt Henderickx over het zesde een voorlaatste deel van zijn Tantric Cycle. "Uiteraard heb ik opzoekingswerk gedaan naar de verschillende vibraties en pulsaties die in het heelal aanwezig zijn. Toch was het niet mijn bedoeling om die klanken naar het orkest te transponeren. Ik wil de klank van het universum vanuit een tantrische, niet-westerse hoek benaderen."

deFilharmonie had Henderickx aanvankelijk gevraagd een symfonie te schrijven, maar dat is het duidelijk niet geworden. "Een symfonie is een klassiek, westers muziekgenre. Ik voelde dat ik eerst nog een door oosterse filosofieën geïnspireerd werk moest schrijven. Tejas bevat zeven delen, die naadloos in elkaar overlopen. Het begint met een gigantisch akkoord, een soort oerknal of oerklank, die de energie levert voor de rest van de compositie. En ik heb gezorgd voor symbolische verwijzingen en relaties, onder meer in de orkestopstelling, die afwijkt van de norm. Daarenboven is er ook een verband tussen de macro- en microstructuur van het werk: de laatste maten die de soloviool speelt, zijn een synthese van het hele werk."

Wim Henderickx (1962) studeerde compositie en percussie aan het Conservatorium van Antwerpen. Hij volgde ook compositiecursussen in Darmstadt en sonologiestudies aan het IRCAM (Parijs) en aan het Conservatorium in Den Haag. Hij doceert compositie en muziekanalyse aan de Conservatoria van Antwerpen en Amsterdam. Jaarlijks organiseert Musica in Neerpelt de compositiestage Wim Henderickx voor jongeren. Sedert enkele jaren is hij huiscomponist bij Muziektheater Transparant. Hij componeerde zowel kamermuziek, orkestwerken als muziektheater en opera (uitgegeven bij CeBeDeM, Brussel). Zijn werk werd bekroond in binnen- en buitenland.

Porgramma :
  • Wim Henderickx, Tejas (What does the sound of the universe look like?) (wereldcreatie)
  • Igor Stravinski, Le sacre du printemps
Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie : Stravinsky, Wim Henderickx
Vrijdag 27 maart 2009 om 20.00 u
(inleiding door Stephan Weytjens om 19.15 u)
deSingel - Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.arsmusica.be en www.defilharmonie.be
-----------------------------
Zaterdag 28 maart 2009 om 20.00 u (inleiding door Tom Janssens om 19.15 u)
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.defilharmonie.be

Wim Henderickx : www.wimhenderickx.com en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Schaduwklanken : Salvatore Sciarrino en Wim Henderickx, 28/01/2009

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

HERMESensemble brengt Soirée Ars Musica in Wijnegem

Salvatore Sciarrino en Jean Delouvroy HERMESensemble is een Antwerps collectief voor hedendaagse muziek en kunst. Het repertoire en de uitvoeringspraktijk van de klassieke avant-garde vormen steeds het startpunt van de producties, maar het ensemble streeft er bewust naar artistieke grenzen te verleggen. Enerzijds zoekt het confrontaties op met oude muziek, pop- en wereldmuziek, anderzijds onderzoekt het synergieën met andere disciplines zoals (muziek)theater, beeldende kunsten, video, film en multimedia. Vele van de concerten worden door een expliciet visueel karakter gekenmerkt, zoals de projecten met historische pelicules. Vaak vinden ze plaats op bijzondere, passende locaties, zoals bijvoorbeeld de monumentale kunstwerken van Anish Kapoor of in een interessante industriële architectuur. Donderdag presenteert HERMESensemble in Het Kanaal in Wijnegem recent werk van Jean Delouvroy en iets oudere composities van Salvatore Sciarrino.

In 1988 werd Jean Delouvroy (1967) laureaat van de jazz-compositie-/arranging wedstrijd (Belgische Artistieke Promotie SABAM). Nadien werkte hij enige tijd als arrangeur voor de BRT radio, waar ook zijn interesse voor hedendaagse klassieke muziek aangewakkerd werd. De laatste jaren legt hij zich hoofdzakelijk toe op de samenwerking met andere kunstdisciplines.

Salvatore Sciarrino (1947) dacht er oorspronkelijk aan om zich in de richting van de plastische kunsten te ontwikkelen, maar vanaf 1959 voelde hij zich zodanig aangetrokken door de muziek, dat hij begon te experimenteren met compositie. Drie jaar later was zijn eerste werk uitgevoerd voor publiek, tijdens
de Nieuwe Muziek Week te Palermo. Als componist is Salvatore Sciarrino steeds zijn eigen weg gegaan. Hij heeft zich laten begeleiden door figuren als Franco Evangelisti, maar van een echt van een leraarschap is geen sprake. Hij werd wel beïnvloed door Luigi Nono, vooral wat het een obsessief streven naar vernieuwing en de economisering en uitpuring van de klank, die tegenover de zeer belangrijke stiltes geplaatst wordt, betreft. Verschillend van Nono is Sciarrino's dialoog met alle mogelijke muziek uit het verleden en uit andere genres: hij demonstreert een brede encyclopedische muzikale kennis in bewerkingen en verwerkingen van muziek van de zestiende eeuw over Bach tot Amerikaanse volksliedjes.

Programma :
  • Anish Kapoor - "At The Edge of the World" - 22.30 u en 23.15 u
    Jean Delouvroy, Icarus' Equilibrium (2008) -
    door : Geert Callaert, piano
  • Lohan - Boeddhakamer - 22.45 u en 23.30 u
    Salvatore Sciarrino, Appendice alla Perfezione (1986)
    Salvatore Sciarrino, L'orrizonte luminoso di Aton (1989)
    door : - Karin Defleyt, fluit & Gaetan La Mela, percussie
  • Studio - Video-installatie John Gerard - 23.00 u en 23.45 u
    Salvatore Sciarrino, Tre notturni brillanti - Di volo (1975)
    Salvatore Sciarrino, Ai limiti della notte (1979)
    door : Marc Tooten, altviool
Tijd en plaats van het gebeuren :

HERMESensemble : Soirée Ars Musica
Donderdag 26 maart 2009 om 22.30 u
Het Kanaal

Stokerijstraat 19
2110 Wijnegem

Meer info : www.hermesensemble.be

Extra :
Salvatore Sciarrino op brahms.ircam.fr en www.arsmusica.be (*)
Jean Delouvroy op www.muziekcentrum.be

Audio :
Sciarrino in De Nacht: Nieuwe muziek, Concertzender, 17 april 2007

Video :
Salvatore Sciarrino op www.youtube.com

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Schaduwklanken : Salvatore Sciarrino en Wim Henderickx, 28/01/2009
Hypervirtuoos pianorecital van Geert Callaert, 16/10/2008
De Verbeelding van de Klank : hedendaagse kamermuziekparels, 12/09/2008
De schaduwklanken van Salvatore Sciarrino, 15/02/2008

12:01 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Gitarist Yaron Deutsch brengt concert vol contrasten in Flagey

Fausto Romitelli Voor zijn eerste recital in Brussel stelt gitarist Yaron Deutsch 2 x 2 werken voor. Aan de ene kant van het spectrum werken die volop gebruik maken van de elektrische gitaar en zijn effectvol heden en verleden (Hugues Dufourt en Fausto Romitelli), aan de andere kant twee 'officiële' transcripties van werken voor dwarsfluit (Philippe Hurel en Helmut Oehring). Een concert dus met sterke contrasten: zintuiglijkheid, explosiviteit en een psychedelische klankmassa tegenover droge materie, procesmuziek en de rauwe werkelijkheid.

Programma :
  • Philippe Hurel, "Loops" for egtr (2008)
  • Helmut Oehring, "Philipp" for egtr and CD (2008)
  • Fausto Romitelli, "Trash TV Trance" for egtr (2002)
  • Hugues Dufourt, "Le Cite Des Saules" for egtr (1997)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Piknikmusik : Yaron Deutsch
Vrijdag 27 maart 2009 om 12.30 u

Flagey - Studio 1
H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.arsmusica.be

Extra :
Helmut Oehring op www.boosey.com
Rotes Rauschen. Interview met Helmut Oehring, Andrea Thilo op www.zeit.de, 2008
De musicus volgens de filosoof - een ontmoeting met Hugues Dufourt, Pierre Goldé op www.arsmusica.be, 1992
Gesprek met Hugues Dufourt, Bastien Gallet op www.arsmusica.be, 2002
Portret Hugues Dufourt op www.arsmusica.be
Hugues Dufourt op brahms.ircam.fr en www.henry-lemoine.com
Hugues Dufourt, 'The Watery Star' op Kwadratuur.be (met tijdelijke audio)
Fausto Romitelli op www.arsmusica.be en brahms.ircam.fr
Fausto Romitelli, 'Hellucination 2/3: Risingril / Earpiercingbells' en 'An Index of Metals' op Kwadratuur.be
Professor Bad Trip en zijn lessen, Jean-Luc Plouvier op www.ictus.be
Philippe Hurel : brahms.ircam.fr en www.philippe-hurel.fr

Elders op Oorgetuige :
Hugues Dufourt & Mark Andre : akoestische bliksemschichten en luchtspiegelingen, 12/03/2009
Erewhon : dromerige, duistere symfonie voor 150 slagwerkers, 7/03/2009
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Sax- en strijkkwartet openbaren mysterieuze wereld van Helmut Oehring, 15/01/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

23/03/2009

The Circle of Nature : de vier seizoenen van Dirk Brossé in het Conservatorium van Gent

Dirk Brossé Donderdag brengt het Kamerorkest van het Conservatorium Hogeschool Gent onder leiding van Wim Belaen en Dirk Brossé een concert met 'The Circle of Nature', Vier seizoenen voor cello, klarinet en kamerorkest van Dirk Brossé. Solisten zijn Judith Ermert, docente cello aan het Conservatorium, en Eddy Vanoosthuyse, docent klarinet.

The Circle of Nature is een muzikale evocatie van de vier seizoenen. Een verklanking van de eeuwigdurende cyclus van ontluiken en bloei naar aftakeling en verval. Van ontwakende schoonheid en bruisende vitaliteit naar intense melancholie en pijnlijk afsterven. Een verklanking van onze eigen vergankelijkheid.

Elk seizoen is geconcipieerd met een ander plek in gedachten: de Zomer ademt de zwoele sfeer uit van Varanasi, de Indiase stad aan de Ganges, in de Herfst weerklinkt de kille droefheid van de Vlaamse polder, de Winter laat de barre koude van Sint Petersburg horen, en tenslotte verklankt de Lente elke bruisende plek op aarde waar vreugde en geluk kriebelen tot in onze kleinste bloedvaten. Het werk is geschreven voor cello, klarinet en kamerorkest.
De Zomer en de Winter zijn geconcipieerd als dubbelconcerto, de Herfst is een dromerige solo voor klarinet en orkest en de Lente een levendige wervelwind voor cello solo en orkest. We eindigen met de Lente, als het ware met de wedergeboorte van elk levend organisme in het universum. Lente als beeld van vitaliteit en ontluiken van nieuw leven. The Circle of Nature is opgedragen aan moeder aarde en werd gecreëerd te Brussel in 2002.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kamerorkest van het Conservatorium Gent : The Circle of Nature
Donderdag 26 maart 2009 om 20.00 u
Koninklijk Conservatorium
- Miryzaal
Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : cons.hogent.be

Dirk Brossé : www.dirkbrosse.be en www.matrix-new-music.be

16:15 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Tijdgenoten : Asko en Schönberg Ensemble brengt programma rond Ligeti in deSingel

György Ligeti Het festival Ars Musica viert zijn twintigste verjaardag en doet dat samen met deSingel in een Antwerpse concertvierdaagse. Asko en Schönberg Ensemble openen de reeks met niemand minder dan topviolist Frank Peter Zimmermann in het Vioolconcerto van György Ligeti (1923-2006). De componist onderzoekt in dit baanbrekende werk nieuwe toonsystemen die een alternatief bieden voor het West-Europese welgetemperde systeem en voor de twaalftoonstechniek. Bovendien verwerkt hij er tal van citaten van andere componisten in. Zimmermann en Asko/Schönberg onder leiding van de Leeuw maakten van dit werk recent een zeer geprezen cd-opname.
Daarnaast dirigeert Reinbert de Leeuw een rist indringende twintigste-eeuwse meesterwerken die als een referentiekader voor Ligeti mogen gelden. De aangrijpende 'Musica Concertante' van de Hongaarse Kodály- en Bartókdiscipel Sándor Veress (1907-1992), naast Claude Viviers (1948-1983) theatrale 'Trois airs pour un opéra imaginaire' met de verbluffende Amerikaanse sopraan Susan Narucki. En werk van die andere radicale vernieuwer, Conlon Nancarrow (1912-1997), die een onmiskenbare invloed op Ligeti had.

De grote vioolconcert-leveranciers uit de romantiek zouden zich bij Ligeti's Vioolconcert vermoedelijk doodschrikken. Diens bizarre klankkleuren en pulserende 'raderwerkjes' geven je het gevoel of je in een buitenaardse fabriek rondloopt. Daarin duiken plots warme harmonieën of folkloristische dansmotiefjes op, dus je weet dat het mensenwerk is. En juist dat maakt het zo beklemmend en fascinerend.
Een imaginair land, zo zou je Ligeti's klankuniversum kunnen noemen - een land met meerdere bewoners, want Claude Vivier claimde er een eigen afgelegen hoekje met serene, sprookjesachtige vergezichten. Conlon Nancarrow zocht zijn heil in de machinekamer: uit muziek die hij aanvankelijk voor mechanische instrumenten componeerde, ontstond werk dat (nog net) door levende musici kan worden uitgevoerd.
En aangezien nieuwe klankwerelden altijd ergens vandaan komen, klinkt er een stuk van Sándor Veress, Ligeti's leermeester en hoeder van diens Hongaarse wortels.

Programma :
  • Sándor Veress, Musica Concertante per 12 archi (1966)
  • Claude Vivier, Trois Airs pour un opéra imaginaire (1982)
  • Conlon Nancarrow (arr. Carlos Sandoval), Three Movements (1993)
  • György Ligeti, Vioolconerto (1990/1992)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Asko & Schönberg Ensemble : Veress, Vivier, Nancarrow, Ligeti
Woensdag 25 maart 2009 om 20.00 u
(Inleiding door Yves Knockaert om 19.15 u)
deSingel - Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.arsmusica.be en www.schoenberg-ensemble.nl

Extra :
György Ligeti : www.gyoergy-ligeti.de en www.arsmusica.be
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Sándor Veress : www.veress.net en en.wikipedia.org
Conlon Nancarrow, Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
Kyle Gann's Conlon Nancarrow Web Page op www.kylegann.com
Claude Vivier : brahms.ircam.fr, www.thecanadianencyclopedia.com en www.arsmusica.be

Elders op Oorgetuige :
Over humor en angst voor de dood : Ligeti's Le Grand Macabre voor het eerst in De Munt, 20/03/2009
Ars Musica Liège : Ligeti, Dusapin en Mantovani, 16/03/2009
Gevlamde zijde uit verre streken : Brussels Philarmonic brengt Webern, Parra, Ligeti en vader en zoon Pousseur in Flagey, 13/03/2009
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Jean-Guihen Queyras met Brits-Hongaars programma in de Bijloke, 4/03/2009
Conlon Nancarrow opener van de Week van de Hedendaagse Muziek, 27/02/2009
La machine à remonter le son : Claude Vivier, 6/01/2007
De hemelse zelfkant van Claude Vivier, 12/09/2006
Componist György Ligeti overleden, 13/06/2006

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Vortex Temporum : een spel met kleuren

Gérard Grisey Vortex Temporum (1994-6) voor piano en 5 instrumenten (fluit, klarinet, viool, altviool en cello) van Gérard Grisey bestaat uit drie afzonderlijke delen, onderling verbonden door een kort interludium. Grisey is een 'spectralist': hij bouwt vanuit verschillende toonspectra zijn compositie op. Deze spectra bewerkt hij dan op een originele manier. Het veelvuldige gebruik van kwarttonen in alle instrumenten is daar een allereerste gevolg van. Ook in de piano worden vier noten anders gestemd. De compositie staat verder ook bol van verschillende speeltechnieken en speelwijzen bij blazers en strijkers. Het blazen met meer of minder lucht en toon in allerhande combinaties, en het voortdurend en snel veranderde gebruik van extreem sul ponticello naar extreem sul tasto bij de strijkers kleuren het geheel verder op bijzondere wijze.

Het eerste gedeelte van deel 1 is gebaseerd op de vorm van een sinustoon. Uit een motief afgeleid van de piccolopartij van "Daphnis en hloé" (Ravel) leidt Grisey een idee af, een 'Gestalt', die de vorm heeft van een sinustoon. Die 'Gestalt' wordt eerst aangebracht door de fluit, klarinet en piano, terwijl de strijkers zich in eerste instantie beperken tot het spelen van lange noten. Langzamerhand wisselen beide partijen motivisch materiaal uit.
"Vortex temporum" betekent "maalstroom van de tijd" en verwijst naar verschillende manieren om de tijd te gebruiken. De ritmische figuren die de blazers en de piano spelen, worden dan ook aan een maalstroom van veranderingen onderworpen. Het gebruik van steeds meer en complexere maatsoorten en spectrumveranderingen is hiervan de oorzaak. Je wordt hierdoor als het ware in de tijd gezogen, tot er een wervelende snelheid bereikt is en het niet meer verder kan.

Het tweede gedeelte is gebaseerd op de blokvorm (i.p.v. op de sinustoonvorm). De sfeer is rustiger. De strijkers spelen nu ritmisch en de andere instrumenten spelen lange noten die ze kleuren met speciale speeltechnieken. Ook hier veranderen de spectra, de boogvoering en de kleuren op exponentiële wijze. Dit gedeelte mondt uit in een moeilijke cadens voor de piano, het derde gedeelte. Grisey gebruikt nu een derde vorm voor de toon : een zaagtandvorm, en vermengt die ook met de andere twee vormen.

In het eerste interludium mogen de spelers (bij)geluiden maken. Het geluid van het omslaan van de bladen van de partituur bv. wordt ook m de compositie geïncorporeerd.

Deel II is traag en statischer in vergelijking met deel 1. In sommige passages verandert het tempo, soms geleidelijk, soms schokkend. De piano speelt van begin tot eind complexe akkoorden. Maar in die klankcomplexen zitten verschillende melodische lijnen verborgen, die een dilatatie of een uitbreiding zijn van Ravels motiefje. En ook qua klanksterkte is er beweging. De andere instrumenten spelen lange tonen, soms met glissandi. En opnieuw veranderen de spectra, en daardoor ook de kleuren.

Na het tweede interludium volgt deel III, als recapitulatie van deel 1. De vorm van de sinustoon keert terug in de fluit, de klarinet, de piano, maar nu veranderen de ritmes. De elementen uit het eerste deel worden nu ontwikkeld. Daarop volgt nog een interludium, i.p.v. een postludium, doordat Grisey oorspronkelijk nog een vierde deel gepland had.

Gérard Grisey, die bij Dutilleux en Messiaen gestudeerd heeft, goochelt dus met kleuren, spectra, ritmes en melodische modules. Bart Bouckaert gaat met de studenten op zoek naar kleur en leert hen bewust met kleuren om te gaan. En hij onderzoekt hoe ze de dikwijls moeilijke speeltechnieken, de kwarttonen, de maatwisselingen het beste uit kunnen voeren. Er zijn drie groepen uitvoerders, een per deel, waardoor meer studenten aan bod kunnen komen. De delen zijn trouwens vrij zelfstandig. Alleen deel drie kan niet afzonderlijk uitgevoerd worden.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bart Bouckaert & studenten conservatorium Brussel : Gérard Grisey, Vortex Temporum
Trobadors Toonmoment
Donderdag 26 maart 2009 om 20.00 u
Koninklijk Conservatorium Brussel - Kleine concertzaal
Kleine Zavel 5
1000 Brussel

Meer info : www.kcb.be

(*) Bron : Veerle Van Bouchaute in Publicaties KCB, Maandblad Maart 2009, p.20 - 21

Extra :
Gérard Grisey over Vortex Temporum op www.ictus.be
Gérard Grisey op brahms.ircam.fr en www.arsmusica.be
Interview met Gerard Grisey, David Bündler in 20th-Century Music, 1996 op www.angelfire.com

Elders op Oorgetuige :
Dubbelconcert Nadar & Ictus in Flagey en de Handelsbeurs, 26/01/2009
De Nieuwe Reeks : Vortex temporum, 16/12/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

21/03/2009

Een jonge Vlaamse snaak tussen twee oude rotten : BL!NDMAN [strings] in Leuven en Gent

Daan Janssens Een jonge Vlaamse snaak tussen twee oude rotten. Daan Janssens durft het aan om in de 21ste eeuw nog een strijkkwartet te schrijven, misschien wel het meest klassieke van alle klassieke genres. Bl!ndman [4x4] Strings bewijst echter dat zelfs in de 20ste eeuw het strijkkwartet al niets meer te maken had met oubolligheid. De muziek van Nono en Kurtág is eigentijds en heeft een hoog poëtisch gehalte...
BL!NDMAN Strings
is een jong en dyamisch strijkkwartet uit Brussel. Naast tal van klassiekers uit het 20ste-eeuwse repertoire staat ook nieuw materiaal van jonge Belgische componisten op hun palmares. Op dit concert krijgen we werk van Luigi Nono, György Kurtág en de creatie van Daan Janssens' nieuwste stuk te horen.

Luigi Nono (1924 - 1990) nam in 1950 voor het eerst deel aan de "Ferienkurse für neue Musik" in Darmstadt, waar hij componisten als Edgar Varèse, Karel Goeyvaerts, Iannis Xenakis en Karlheinz Stockhausen ontmoette. Geïnspireerd door zowel bovenstaande persoonlijkheden, het elan van een naar muzikale vernieuwing snakkende tijdgeest als door het (toen nog) prille onderzoek in de elektroakoestiek, ontpopte Nono zich al snel tot een aanstormend talent in het domein van de seriële en aleatorische muziek.
Later verwierp hij in toenemende mate de schools - analytische toepassing van het serialisme om de integriteit van het muzikale fenomeen an sich te benadrukken. De invloed van politiek op zijn denkwijze ging hierin stelselmatig meespelen en liet zich gelden in bijvoorbeeld Incontri (1955), Il Canto Sospeso (1955 - 56, gebaseerd op brieven van veroordeelde antifascisten) en in Cori di Didone (1958). Nono was immers een rabiaat communist en beschouwde zijn werk als een revolte tegen elke vorm van culturele bourgeoisie. Daarom keerde hij zich af van gangbare concertgenres en was niet te beroerd om, zoals zijn britse tegenhanger Cornelius Cardew, de muziek naar de man in de straat (of in de fabriek) te brengen. Veel van de titels uit die periode spreken dan ook boekdelen: Intolleranza, (1960), Non consumiamo Marx (1969), Ein Gespenst geht um in der Welt (1971) en Canto per il Vietnam (1973).
Het werk van deze avond, Fragmente - Stille, an Diotima (1980) was een opdracht van het Beethoven Festival in Bonn en laat een rijpe, verstilde Nono horen. Het is 's mans enige werk voor strijkkwartet en bestaat uit muziek die zich voor een groot deel in het grensgebied tussen stilte en (nauwelijks hoorbare) klank afspeelt.
Nono's vroege assertieve gebaren zijn hier vervangen door een meer introspektieve muziektaal vol dichterlijke meditatie. De partituur is doorspekt met 53 citaten van de Duitse dichter Friedrich Hölderlin aan zijn geliefde, Diotima. De citaten moeten noch gesproken, gefluisterd of gezongen worden tijdens de performance, maar dienen eerder als een soort inspiratieve leidraad: de uitvoerenden horen stilzwijgend de citaten te lezen om ze tijdens de uitvoering op hun spel te projecteren. Waar het gangbare strijkkwartet vooral een wisselende conversatie is tussen vier gelijkberechtigde stemmen, gaat het in dit werk eerder om een collektieve poging om gedachten te artikuleren in het zicht van een overweldigende stilte. Fragmente - Stille, an Diotima is een diepgaand, spiritueel werk dat, alleen al door de lange spanningsboog, de uiterste koncentratie van de uitvoerder vergt.

György Kurtág (1926) studeerde aan de Ferenc Liszt - Academie in Boedapest bij Sándor Veress en Ferenc Farkas en later in Parijs bij Olivier Messiaen en Darius Milhaud. Sedert 1993 verbleef hij achtereenvolgens in Berlijn, Wenen, Amsterdam en Parijs, waar een samenwerking met het Ensemble InterContemporain tot stand kwam. Twee grote invloeden kenmerken zijn muziek: enerzijds de kinderlijke spontaniteit en primitieve oerkracht die vaak terug te vinden zijn in het werk van Béla Bartók, anderzijds de extreme concentratie van de compositorische arbeid, eigen aan het oeuvre van Anton Webern. Van die laatste is het voornamelijk het reductionisme dat hem inspireert: eenvoudige muzikale principes zoals verbindingen van allerlei soorten drieklanken in de pianocyclus Játékok zijn daarvan een voorbeeld. Officium Breve in Memoriam Andreae Szervánszky (1988 - 89) is opgedragen aan de Witten Festival - organizator Wilfried Brennecke en is Kurtág's derde strijkkwartet, waarin compressie en uitpuring troef zijn. In de tekstuur zitten tal van toespelingen op melodische fragmenten uit het oeuvre van Beethoven, Bach en Szervánsky. Het is opgedeeld in vijftien delen, samengeperst in een tijdsbestek van slechts dertien minuten.

De jonge componist Daan Janssens (1983) groeide op in Brugge waar hij aan de muziekschool viool en piano studeerde. Op zijn twaalfde ontdekte Janssens de opera en was verrukt. Het is dan ook weinig verwonderlijk dat de eerste CD die hij kocht Mozarts "Le Nozze di Figaro" was. Stap voor stap, vertrekkende vanuit de Romantiek, verkende Janssens het gehele operagenre. Vanaf zijn 13de begon hij ook zelf composities te schrijven, hierin gestimuleerd door zijn leerkracht Octaaf Van Geert. Op zijn 15de schreef Janssens zijn eerst operastukje: hij zette eigen muziek (voor piano en stem) op de tekst van Verdi's Othello.
Janssens' jeugdige parcours stoomde hem klaar voor een opleiding aan het Koninklijk Conservatorium van Gent. Daar werd hij - in zijn componeren en verkennen van de (hedendaagse) klassieke muziek - gestimuleerd en geïnspireerd door muzikant en componist Frank Nuyts. Gaandeweg ontwikkelde Janssens een eigen idioom dat zich laat kenmerken als een taal die de fascinatie voor de dialoog tussen klankkleur en stilte uitademt. Hierbij bezit de componist een bijzondere voorliefde voor het extreem rijke klanktimbre van de strijkers.

Daan Janssens over D'un Automne Étendu : "D'un Automne Étendu voor strijkkwartet is het derde deel van mijn cyclus ...Passages... De andere delen van de cyclus zijn: ...Passages... (2005 - rev.'08) voor strijkkwartet, Tableau - Double - (Passages II) (2005 - '06) voor cello solo en D'un Automne Étendu (2007 - '08) terug voor strijkkwartet vormt deel drie, en de cyclus wordt afgesloten door (...nuit cassée.) (2006 - '07) voor altviool en vier instrumenten. In elk deel van de cyclus start ik met steeds hetzelfde muzikale materiaal. Muzikaal materiaal zie ik heel breed, zo speelt in elk deel de noot e'' een erg belangrijke rol. Waar echter in de eerste twee en het laatste deel van de cyclus muzikale motieven nog duidelijk letterlijk terugkeren, vervagen die in deel drie tot gestes waarbij ik eerder de bewegingen en intentionaliteit komponeer dan letterlijk herkenbare motieven. In deel drie van de cyclus, D'un Automne Étendu, is een van de basisideeën de vraag wanneer het strijkkwartet, een toch beladen kamermuzikale vorm, als vier verschillende instrumenten klinkt, en waar de vier instrumenten versmelten tot één enkel instrument.

In de openingssectie (maat 1 - 8) spelen duidelijk vier instrumenten, maar wel gaan ze intentioneel allen in dezelfde richting. In de daaropvolgende sectie (maat 9 - 39) versmelten ze steeds meer tot één instrument. Maat 40 tot 47 is een kort duo voor altviool en cello, waarbij de cello een soort schaduwlijn speelt op de altviool - dit is een vooruitkijken naar een gelijkaardige plaats aan het slot van (...nuit cassée). Maat 48 tot 58 is een sectie die steeds 'polyfoner' wordt, om in maten 59 tot 68 terug in de sfeer van de aanvang van het stuk terecht te komen, waarbij de invloed van de polyfone sectie van net daarvoor duidelijk aanwezig is. De slotsectie (maat 69 tot 90) leunt qua sfeer terug dicht aan bij de tweede sectie, maar ook hier is de invloed van de voorgaande delen - met terugkomende motieven en figuren - duidelijk aanwezig."

Programma :
  • Luigi Nono, Fragmente - Stille, an Diotima
  • György Kurtág, Officium Breve
  • Daan Janssens, d' Un Automne Étendu
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks - BL!NDMAN [strings] : …Stille… A la carte
Dinsdag 24 maart 2009 om 20.30 u
Kunstencentrum Stuk

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be, www.stuk.be en www.blindman.be
------------------------
BL!NDMAN [strings] : …Stille… A la carte
Donderdag 26 maart 2009 om 20.00 u
Logos Tetraëder
Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.blindman.be

Extra :
Daan Janssens op www.nadarensemble.be
Luigi Nono op www.arsmusica.be en d-sites.net
Luigi Nono : Antifascist, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Luigi Nono: een hedendaags Italiaans componist, Harry Mayer op www.mayertjes.nl, 19/12/2006
Luigi Nono: on what would have been the composer's 80th birthday, John Warnaby reflects on his life and music, John Warnaby op www.musicweb-international.com, 2004
György Kurtág op www.universaledition.com (met luistervoorbeelden en partituuruittreksels)
György Kurtág op www.arsmusica.be en www.boosey.com
The Mind is a Free Creature. The music of György Kurtág , Rachel Beckles Willson op www.ce-review.org, 24/03/2000

Elders op Oorgetuige :
Waanzin en oude goden in de magische wereld van Stef Lernous en Daan Janssens, 18/02/2009
Politiek engagement en artistieke vernieuwing : de weg van Luigi Nono, 23/02/2008
Studenten van vandaag, componisten van morgen, 28/02/2007

20:51 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook