17/03/2009

Boulez door Boulez : boegbeeld van de Europese avant-garde op Ars Musica Antwerpen

Pierre Boulez Boulez door Boulez. Tijdens één enkel concert hoor je Incises en de ononderbroken stroom (oneindige parafrasen van dezelfde tekst) van Sur Incises voor drie piano's, drie harpen en drie slagwerkers. Een en ander herinnert aan Boulez' utopische kant. Hij wil immers een muzikale tegenhanger vinden voor Mallarmés Livre improbable. Verder op het programma : Elliott Carters Klarinetconcerto in zes doorgecomponeerde delen. Als voorbereiding op het concert geeft Robert Piencikowski, verbonden aan de Baselse Paul Sacher- stiftung, vrijdag een lezing over de contacten die Boulez steeds heeft gehad met Belgische figuren als Henri Pousseur, Pierre Froidebise, Célestin Deliège, Robert Wangermée, Georges Caraël en Walter Boeykens.

Negen jaar na zijn indrukwekkende passage als dirigent van het London Symphony Orchestra is Pierre Boulez (1925), het boegbeeld van de Europese avant-garde, opnieuw bij ons te gast. Ditmaal met het ensemble dat hij in 1976 oprichtte en dat sindsdien geldt als dé absolute referentie in hedendaagse muziek. Boulez maakt vaak nieuwe versies van zijn composities, waarvan ook dit concertprogramma getuigt. Het pianostuk 'Incises' (1994/2001) en het triple trio 'Sur Incises' (1996/1998) zijn twee gerelateerde werken. Het intense 'Incises' speelt virtuoos met contrasten van gebaren en texturen. 'Sur Incises' vertrekt van hetzelfde materiaal maar ontrafelt de klanken van drie piano's in complementaire partijen voor drie harpen en drie percussie-instrumenten. De effecten van de ruimtelijke opstelling van de drie instrumentengroepen maken iedere uitvoering in elke concertzaal tot een unieke en onvergetelijke ervaring. Bovendien krijg je het geheel ook nog gedirigeerd door de meester zelf én uitgevoerd door de musici waarvoor hij de werken schreef. Tussendoor vertolkt Jérôme Comte het voor Ensemble InterContemporain in 1996 geschreven klarinetconcerto van Elliott Carter (1908), een opmerkelijk licht en toegankelijk stuk met een virtuoze solopartij.

Programma :
  • Pierre Boulez, Incises voor piano (1994-2001)
  • Elliott Carter, Clarinet Concerto (1996)
  • Pierre Boulez, Sur Incises voor drie piano's, drie harpen en slagwerk (1996-1998)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica Antwerpen
Lezing Robert Piencikowski (FR)
Vrijdag 20 maart 2009 om 20.00 u

deSingel - Kleine Zaal
----------------
Ensemble Intercontemporain: Boulez, Carter
Donderdag 26 maart 2009 om 20.00 u
(Inleiding Maarten Beirens om 19.15 u)
deSingel
- Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.arsmusica.be, www.desingel.be en www.ensembleinter.com

Extra :
Pierre Boulez op brahms.ircam.fr en www.arsmusica.be
Pierre Boulez op www.klara.be
Pierre Boulez : veelzijdig revolutionair, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Elliott Carter : www.schirmer.com, www.boosey.com en www.carter100.com
Eliott Carter : conservatieve erudiet, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Composer Elliott Carter is much admired but not easy to love, Karl Gehrke op Minnesota Public Radio, 8/03/2006

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Spectra brengt hulde aan Elliot Carter en Karel Goeyvaerts, 4/12/2008
Prestigieuze Boulez-driedaagse in Bozar, 4/05/2008
Ives, Carter & Curran : een eeuw Amerikaanse pianomuziek, 14/11/2006

Bekijk alvast dit fragment uit Pierre Boulez' Sur Incises, uitgevoerd door het Ensemble Intercontemporain



Meer van Pierre Boulez op YouTube (met naast muziek ook een pak interviews)

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Arditti Quartet, Thomas Selditz & Valentin Erben brengen romantische strijksextetten in deSingel

Wolfgang Rihm De heren van het Arditti Quartet zijn onovertroffen op het vlak van de hedendaagse kwartetmuziek. Dat ze wel degelijk ook romantiek in hun lijf hebben, bewijzen ze op dit unieke concert. Samen met altviolist Thomas Selditz en cellist Valentin Erben spannen ze de bogen in twee volbloed romantische strijksextetten.  Johannes Brahms waagde zich als een van de eersten aan het genre, omwille van de donkere klankkleur en het symfonisch gewicht. Dankzij het uitgesproken lyrische karakter en de aanstekelijke dansritmes vond Brahms' Eerste Strijksextet onmiddellijk weerklank bij het publiek. Anders verging het Schönbergs strijksextet 'Verklärte Nacht', gebaseerd op het gelijknamige gedicht van Richard Dehmel. Bij de première in 1902 reageerde het publiek radeloos en ook de pers was vol onbegrip. Aanstootgevend vond men vooral de erotische ondertoon van het gedicht, door Schönberg met sensuele harmonieën en smachtende chromatiek zeer beeldrijk in muziek omgezet. Het Arditti Quartet vertolkt tevens het aangrijpende 'Grave' van Wolfgang Rihm, geschreven naar aanleiding van het overlijden in 2005 van Thomas Kakuska, de vroegere altviolist van het Alban Berg Quartett.

Wolfgang Rihm ( 1952 ), bij ons vooral bekend als componist van de kameropera "Jakob Lenz", heeft naast een aantal opera's ook diverse liedbundels geschreven, en openbaart zich daarmee tot één van die hedendaagse komponisten met een speciale interesse en gave voor het schrijven van vokale muziek.

Wolfgang Rihm is één van de bekendste componisten van zijn generatie, en alleszins de meest representatieve componist van de jonge Duitse muzikale beweging die men soms de 'New Simplicity' noemt , maar die men wellicht beter zou omschrijven als neoromantisme of neoexpressionisme. Hij begon reeds te componeren op 11-jarige leeftijd, zodanig dat hij op zestienjarige leeftijd bij uitzondering toegelaten werd in de compositieklas van Eugen Werner Velte en deze studie volgde terwijl hij zijn secundaire studies afmaakte. Hij kwam voor het eerst naar Darmstadt voor de zomercursus in 1970, maakte er kennis met Karlheinz Stockhausen bij wie hij in 1972 in Keulen zou gaan studeren. Later studeerde hij ook nog compositie met Klaus Huber en musicologie met Hans Heinrich Heggebrecht in Freiburg. Hij schreef een zeer omvangrijk oeuvre bij elkaar en werd al snel beroemd met zijn kameropera nr. 2 Jakob Lenz ( 1977/1978 ). Hij werd talloze malen onderscheiden en gelauwerd : naar aanleiding van zijn 50ste verjaarsdag werd hij in heel Europa met diverse festivals en concerten geëerd. Momenteel woont en werkt hij deels in Karlsruhe en deels in Berlijn.

Programma :
  • Johannes Brahms, Strijksextert Nr 1 in bes, opus 18
  • Arnold Schönberg, Opus 4, Verklärte Nacht
  • Wolfgang Rihm, Grave (In memoriam Thomas Kakuska)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Arditti Quartet, Thomas Selditz & Valentin Erben : Brahms, Schönberg, Rihm
Donderdag 19 maart 2009 om 20.00 u
(inleiding Piet De Volder om 19.15 u )
deSingel
- Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.ownvoice.com/ardittiquartet

Extra :
Wolfgang Rihm op www.arsmusica.be
Wolfgang Rihm in conversation with Kirk Noreen and Joshua Cody, sospeso.com
Dossier Wolfgang Rihm op beckmesser.de
Wolfgang Rihm (1951 - ): Wars van minimalisme en neosensibiliteit op www.musicalifeiten.nl

Video :
Wolfgang Rihm op YouTube

Elders op Oorgetuige :
Het Collectief in trioverband in Logos, 25/05/2008
Ode aan het roken : I AM A MISTAKE, een première van Jan Fabre, Wolfgang Rihm en Chantal Akerman, 8/12/2007
Muziek is een levensproces : interview met Wolfgang Rihm, 7/12/2007
Dubbele hommage voor Alban Berg Kwartet, 2/05/2007

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Rotterdams Philharmonisch Orkest speelt Brahms, Bartok en Verbey in Bozar

Theo Verbey Het uitstekende Rotterdams Philharmonisch Orkest koos voor de jonge dirigent Yannick Nézet-Séguin als opvolger van Valery Gergiev. Een andere stijl, kun je gerust stellen, maar met evenveel geestdrift, charisma en talent. Als soliste hoor je we de Russische violiste Viktoria Mullova in Brahms' grootse Vioolconcerto, een echte topper. Verder op het programma : Bartoks Concerto voor orkest en Conciso van de Nederlandse componist Theo Verbey.

Theo Verbey (1959) schreeg Conciso voor het London Sinfonietta, t.g.v. het Holland Festival 1996. De componist over dit werk : "Conciso voor groot ensemble is een direct vervolg op stukken als Notturno (1995) voor hobo en 11 instrumenten en Passamezzo (1991) voor saxofoonkwartet: stukken waarin ik mijn in Triade (1991) begonnen streven naar een meer consonante, eenvoudige muzikale taal voortzet. Een groot aantal van mijn algemene artistieke uitgangspunten vond ik uitstekend geformuleerd door ltalo Calvino in Six Memos for the Next Millenium. In deze bundeling van een vijftal lezingen voor de Harvard University (de zesde is nooit geschreven) uit 1985 formuleert Calvino vlak voor zijn dood zijn visie op de universele waarden in de literatuur. (...)
In een tijd waarin geluid zich louter door hoeveelheid steeds meer aan ons opdringt, ben ik op zoek naar een muziek die iedere associatie met het industriële lawaai van voornamelijk vervoermiddelen tracht uit te bannen. Gedetailleerde, kwetsbare muziek die zich binnen duidelijke grenzen beweegt, zonder al te grote pretenties. Muziek vooral die niet alleen door de klank maar ook door 'het verhaal' de aandacht vasthoudt, en iedere vorm van langdradigheid vermijdt. Kortom, muziek met eigenschappen die men eerder in de Frans/Italiaanse dan in de Duits/Nederlandse componeertraditie terugvindt.
Conciso is in zijn huidige vorm een tweedelig stuk (langzaam-snel) met de lengteverhoudingen 4:5. Veel van het structurele idee achter het stuk heb ik ontleend aan Beethovens Pianosonate op. 101, waarvan de vier delen zich in de tijd verhouden als 4:5:3:6. Dit zijn proporties die ik bij het componeren als uitgangspunt voor de tijdsindeling heb gebruikt. Voor de harmonie heb ik het openingsakkoord van de Pianosonate nr. 8 op. 66 van Skriabin als uitgangspunt gehanteerd. Dit akkoord is een zestoonsakkoord dat ik tegenover een tweede zestoonsakkoord heb geplaatst, waarbij deze twee akkoorden gezamenlijk het chromatische totaal vormen. Een dergelijke techniek heb ik al eerder toegepast in Expulsie I (1988-1990) voor groot ensemble. Voor het eerst heb ik gebruik gemaakt van een half-spatiale opstelling van het ensemble. Het is wel in zijn geheel vooraan op het podium te vinden, maar zit niet in de normale opstelling. Het is gesplitst in twee blazers/strijkersgroepen van acht en zeven leden, links en rechts gepositioneerd. Harp, piano en slagwerk vormen een buffer tussen deze twee groepen en functioneren soms als spelverdeler".(*)

Bij de première van Bartoks Concerto voor orkest in Carnegie Hall in 1944 sprak de dirigent Sergej Koussevitzky over 'het beste werk van de laatste 25 jaar'. De legendarische Russische dirigent overdreef nauwelijks. De compositie blijft één van de muzikale meesterwerken van de 20ste eeuw en een live-uitvoering is een spectaculaire belevenis.
'Concert voor orkest' van Bela Bartók is in feite een symfonie, een vijfdelig werk dat wordt samengehouden door terugkerende motieven, een werk in de bekende boogvorm van Bartók, of in zijn eigen woorden een compositie "die een geleidelijke overgang biedt van de strengheid van het eerste deel en het sombere doodslied van het derde naar de positieve levensopvatting van de finale." Wat tenslotte de benaming bepaalde is de wijze waarop de instrumenten en instrumentgroepen worden behandeld. Dat gebeurt op een concertachtige, wedijverige manier, waarbij iedere instrumentalist zijn virtuositeit kan tonen.
Vandaar dat het Concert voor orkest (nog steeds!) óók een orkestraal showstuk van de eerste orde is. Het is zeker niet het meest diepgravende of complexe stuk van Bartók in muzikale of emotionele termen, maar de simplificatie die in zijn late stijl duidelijk is, wijst eerder op een proces van distillatie dan op een vermindering van muzikale aspiraties. De vijf delen vertegenwoordigen een geleidelijke overgang van de ernst uit het eerste deel naar de uitbundigheid van de finale met allerlei onderbrekingen onderweg, zoals het luchthartige, satirische tweede deel, het daarop volgende doodslied dat op zijn beurt plaats maakt voor een Intermezzo met daarin een citaat dat de 7de symfonie van Sjostakovitsj persifleert. In her werk wordt ook veelvuldig gebruik gemaakt van elementen uit de Oost-Europese volksmuziek.

Programma :
  • Theo Verbey, Conciso
  • Johannes Brahms, Concerto voor viool en orkest, op. 77
  • Bela Bartok, Concerto voor orkest
Tijd en plaats van het gebeuren :

Rotterdams Philharmonisch Orkest: Verbey, Brahms, Bartok
Donderdag 19 maart 2009 om 20.00 u
Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.rpho.nl

(*) Bron : Theo Verbey op www.donemus.nl

Extra :
Theo Verbey op www.donemus.nl
Interview met Theo Verbey op www.ncrv.nl, maart 2003 (Audio)

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

16/03/2009

Ars Musica Liège : Ligeti, Dusapin en Mantovani

Bruno Mantovani Pascal Rophé en het Orchestre Philharmonique de Liège presenteren vrijdag het beste van de generatie van de veertigjarigen. Atmosphères sluit aan bij het Ligeti-traject en is een onomstreden meesterwerk van de jaren 1960. Dit om meer dan één reden belangrijke werk kondigt een omslag in de naoorlogse muziek aan. Ligeti's muziek leek toen een eindeloze stroom zonder begin of einde. 'Vormelijk is ze statisch, maar onder het oppervlak is alles voortdurend in beweging,' zo zegt de componist. Het programma speelt met succes in op paradoxale muzikale verbanden en contrasten. Een solo voor orkest staat broederlijk naast een concerto voor twee altviolen (dat laatste is meteen een wereldpremière). Het concert is een onderdeel van de cyclus 'Dessous des Quartes' van het orkest, met commentaar van Pascal Dusapin en Bruno Mantovani.

Met het orkestwerk 'Atmosphères' (1961) had Ligeti niet enkel een tot dan toe letterlijk ongehoorde muziek uitgevonden, hij had ook de techniek ontwikkeld om die muziek gestalte te geven. In de westerse muziek inclusief het serialisme werden toonhoogterelaties uitgecomponeerd. Ligeti stapelde in 'Atmosphères' zoveel tonen op elkaar, dat hun onderlinge relatie niet langer kón waargenomen worden, en dat de aandacht verschoof naar de beweging van compacte klankmassa’s in de ruimte (hoog/laag) en in kleur (licht/donker). Hij stuurde deze klankmassa's door middel van een nieuwe techniek, de zogenaamde micropolyfonie. Hierin worden tientallen stemmen dusdanig op elkaar gestapeld, dat ze niet langer discreet waarneembaar zijn, laat staan hun onderlinge (canonische) relatie. De luisteraar hoort slechts zich langzaam verplaatsende, maar uiterst fascinerende klankwolken.

Pascal Dusapin (1955) wordt algemeen beschouwd als één van de belangrijkste Franse componisten van de post-Boulez generatie. Als leerling van Xenakis en bewonderaar van Varèse wordt zijn werk gekenmerkt door een grote energie, strakke structuren en een inventief timbrespel. Daarnaast staat hij ook open voor andere invloeden, hij is gepassioneerd door jazz en we horen ook geregeld echo's van volksmuziek in zijn werk, bijvoorbeeld door het gebruik van bourdons of modale elementen. Dusapin is een zeer productief componist. Naast een bijzondere aandacht voor vocale muziek en opera in het bijzonder (zijn zesde opera ging in première in juli 2008 op het festival van Aix-en-Provence), schreef hij ook heel wat kamermuziek en orkestwerken. Ook in zijn instrumentale werken vinden we een lyrische expressiviteit terug die hij weet te incorporeren in werken met eon grote complexiteit.

Bruno Mantovani (1974) studeerde aan het conservatorium van Parijs (CNSM). Hij behaalde er de eerste prijs voor analyse, esthetica, orkestratie, compositie, muziekgeschiedenis en volgde bijkomende opleidingen aan de universiteit van Rouen (licentie muziekwetenschappen), de abdij van Royaumont (1995) en het Ircam (1998-1999). Hij werkte samen met beroemde dirigenten als Pierre Boulez, Emmanuel Krivine, Peter Eötvös Jonathan Nott, Laurence Equilbey … Hij werkt ook op regelmatige basis met ensembles als TM+, Alternance, Accentus, het Ensemble Intercontemporain, Quatuor Danel en verschillende orkesten. Ondanks zijn jeugdige leeftijd omvat Mantovani's oeuvre al een vijftigtal werken in heel wat verschillende genres, van solo tot opera. Mantovani won tal van prijzen op internationale wedstrijden en heel wat onderscheidingen voor zijn cd-opnames.

Programma :
  • György Ligeti, Atmosphères (1961)
  • Pascal Dusapin, Uncut, zevende solo voor orkest (avant-première)
    (opdracht Cité de la Musique, MC2: Grenoble, Philharmonie Essen, Orchestre Philharmonique de Liège en Ars Musica)
  • Bruno Mantovani, Concerto voor twee altviolen (wereldcreatie, 2008)
Ars Musica Liège
Orchestre Philharmonique de Liège : Ligeti, Dusapin, Mantovani
Vrijdag 20 maart 2009 om 20.00 u

Salle Philharmonique
Boulevard Piercot 25
4000 Liège

Meer info : www.arsmusica.be en www.opl.be

Extra :
György Ligeti : www.gyoergy-ligeti.de en www.arsmusica.be
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Pascal Dusapin op brahms.ircam.fr en www.arsmusica.be
Entretien avec Pascal Dusapin, Bruno Serrou op www.resmusica.com, 11/02/2003
Bruno Mantovani : www.arsmusica.be
Review : Bruno Mantovani, 'Troisième Round', Bert Van Herck op Kwadratuur.be, 23/09/2004

Elders op Oorgetuige :
Gevlamde zijde uit verre streken : Brussels Philarmonic brengt Webern, Parra, Ligeti en vader en zoon Pousseur in Flagey, 13/03/2009
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Exeo, Dusapins vijfde solo voor orkest in Bozar, 19/03/2008

Bekijk alvast dit fragment uit György Ligeti's Atmosphères



Meer van Bruno Mantovani, Pascal Dusapin en Ligeti op Youtube

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Portret Henri Pousseur & More mouvements für Lachenmann : dubbele openingsavond van Ars Musica Liège

More Mouvements für Lachenmann Vanaf donderdag 19 strijkt het festival Ars Musica voor drie dagen neer in Luik. Ars Musica Liège begint met een dubbele openingsavond op donderdag met een portretconcert van Henri Pousseur door het Orchestre Philharmonique de Liège en de dansvoorstelling More Mouvements für Lachenmann van de Franse choreagraaf Xavier Le Roy. De muziek van Helmut Lachenmann wordt gespeeld door een strijk- en gitaarkwartet.

Orchestre Philharmonique de Liège : Portrait d'Henri Pousseur
Om te beginnen twee belangrijke werken van Pousseur. Het ene (Scambi) is louter elektronisch, in het andere laat de componist elektronica en drie instrumentengroepen 'rijmen' in wat veel weg heeft van een "trompe-l'oeil die een allesomvattende ruimte opent" (dixit Pousseur). In 1958 was het een historische gebeurtenis; het orkest werd eerst weggelachen, maar finaal volgde toch een oorverdovend applaus. De muziek is vanavond in goede handen, want uitgerekend Pascal Rophé verzorgde in 2006 in Milaan de wereldpremière van Rimes in de definitieve versie.

Programma :
  • Henri Pousseur, Scambi (1957)
  • Henri Pousseur, Rimes (Belgische creatie, 1958/2006)
More Mouvements für Lachenmann
Deze productie is een vervolg op 'Mouvements für Lachenmann', de opgemerkte choreografie van Xavier Le Roy uit 2005. Ook nu weer grijpt hij Lachenmanns musique concrète instrumentale aan voor een indringende reflectie over de relatie tussen dans en muziek, noot en gebaar.

Wat hoor je als de klank uitgeschakeld wordt bij een concert en je toch de bewegingen van de musici ziet ? Deze vraag ligt aan de basis van dit gechoreografeerd concert. Xavier Le Roy studeerde moleculaire biologie aan de universiteit van Montpellier. Sinds 1991 werkt hij als performer en choreograaf. Ter ere van de zeventigste verjaardag van de componist Helmut Lachenmann maakte hij 'Mouvements für Lachenmann'. Nu is er het vervolg: 'More Mouvements für Lachenmann'. Door te spelen met zichtbaarheid/onzichtbaarheid, onderzoekt Xavier Le Roy onze muzikale ervaring. Wat we horen is beïnvloed door onze visuele perceptie: we luisteren met onze ogen. De avond bestaat uit twee delen. Het eerste deel, 'Salut für Caudwell', wordt gespeeld door twee duo's gitaristen. Daarop volgt het strijkkwartet 'Gran Torso', dat in juni 2008 in première ging op het internationaal dansfestival van Montpellier. Het wordt beschouwd als de kern van Lachenmanns esthetica en als een mijlpaal binnen het repertoire.

Ars Musica Liège
Orchestre Philharmonique de Liège : Portrait d'Henri Pousseur
Donderdag 19 maart 2009 om 19.30 u

Salle Philharmonique
Boulevard Piercot 25
4000 Liège
------------------------------
More Mouvements für Lachenmann
Donderdag 19 maart 2009 om 21.00 u
Grand Manège de la Caserne Fonck
Rue Ransonnet 2
4020 Liège

Meer info : www.arsmusica.be, www.opl.be en www.insituproductions.net
------------------------------
More Mouvements für Lachenmann
Woensdag 20 mei 2009 om 20.00 u
deSingel
- Rode zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.insituproductions.net

Extra :
Henri Pousseur : www.henripousseur.net en www.arsmusica.be
Helmut Lachenmann op www.arsmusica.be
"De echo van 't saluut. Hedendaagse muziek voor klassieke gitaar. Bartlett, Lachenmann, Shlomowitz, Craenen, Logothetis" (pdf), Tom Pauwels, Thesis voor het Orpheus Instituut

Elders op Oorgetuige :
Het viervoudige gezicht van Henri Pousseur, 11/03/2009
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
In memoriam Henri Pousseur (1929 - 2009), 7/03/2009
Gradus ad Parnassum : Kobe Van Cauwenberghe & Matthias Koole, 2/11/2007

Bekijk alvast dit fragment uit Helmut Lachenmanns 'Salut für Caudwell'



Meer van Helmut Lachenmann op Youtube

12:01 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Brekende wereld : Ars Musica in Mons

Le Testament des glaces Vanaf donderdag 19 maart zwermt Ars Musica uit en trekt het festival doorheen heel België. Ars Musica doet achtereen volgens Luik, Bergen, Antwerpen en Brugge aan, en in elke stad wordt een eigen, origineel programma gepresenteerd. Donderdag strijkt het festival voor een dag neer in Bergen. De dag begint met een een middagconcert door de slagwerkklas van het Conservatoire Royal de Mons en eindigt met de nieuwste productie van Ensemble Musiques Nouvelles. De muzikanten uit Mons, aangevoerd door ex-Maximalist Jean-Paul Dessy, verbazen al jaren met hun originele en multidisciplinaire aanpak. Voor het project Le testament des glaces componeerde Jean-Paul Dessy muziek bij de beelden van poolexpedities van Alain Hubert en Dixie Dansercoer. Indrukwekkende, verstilde beelden gaan in dialoog met de poëtische taal van Dessy. Klanken van het breken van ijsschotsen mengen zich met elektronica en akoestische instrumenten tot een contemplatie over deze wereld in wit waar de natuur het tempo bepaalt.

Slagwerkklas & Instrumentaal Ensemble van het Conservatoire Royal de Mons
Ontdoe het minimalisme van zijn California-gehalte en je houdt Louis Andriessen over. Zijn stugge maar smakelijke werk wordt opgediend tijdens een middagconcert van het Conservatoire Royal de Mons. Dirigent is Daniel Gazon, geen onbekende van het Festival.

Programma :
  • Onute Narbutaite, Monogramme voor slagwerk (1992)
  • Louis Andriessen, Zilver voor instrumentaal ensemble (1994)
  • Loreta Narvilaite, The Gardens of Sorrow voor slagwerk (2005)
  • André Jolivet, Suite en Concert voor fluit en 4 slagwerkers (1965)
Ensemble Musiques Nouvelles : Le Testament des glaces
Een openbaring van blauw en wit in tergend trage slow motion... Schitterende beelden die Alain Hubert draaide tijdens een van zijn talrijke expedities, gemonteerd door Michel de Wouters. In de livemuziek van Ensemble Musiques Nouvelles vervlechten akoestische en elektronische instrumenten met de klank van brekend pakijs. Jean-Paul Dessy componeert alsof hij bidt en plaatst klank en wereld op één lijn. Contemplatie en existentiële angst vloeien in elkaar over; de laatste ongerepte plek van Moeder Aarde is meteen het punt waarop ze dreigt te barsten.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica Mons
Slagwerkklas & Instrumentaal Ensemble van het Conservatoire Royal de Mons
Donderdag 19 maart 2009 om 12.00 u

Auditorium du Conservatoire Royal de Mons
Rue de Nimy 7
7000 Mons
------------------------------
Ensemble Musiques Nouvelles : Le Testament des glaces
Donderdag 19 maart 2009 om 20.00 u
Auditorium Abel Dubois Mons

Esplanade Anne-Charlotte de Lorraine
7000 Mons

Meer info : www.arsmusica.be, www.conservatoire-mons.be en www.musiquesnouvelles.com
------------------------------
Ensemble Musiques Nouvelles : Le Testament des glaces
Zaterdag 28 maart 2009 om 20.15 u
Flagey - Studio 4
H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.musiquesnouvelles.com

Extra :
Onute Narbutaite en Loreta Narvilaite op www.mic.lt (met audio)
Louis Andriessen op www.donemus.nl en www.arsmusica.be
Louis Andriessen (1939-) Beeldenstormer op www.musicalifeiten.nl
André Jolivet : www.jolivet.asso.fr, brahms.ircam.fr, www.musicologie.org en www.naxos.com
Jean-Paul Dessy op www.compositeurs.be, www.arsmusica.be en www.musiquesnouvelles.com

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Fluisterhappening : verstild orgelpunt van het SHHHT!!!-weekend, 11/02/2009

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

15/03/2009

Ictus & Neue Vocalsolisten Stuttgart : Matra

Oscar Bianchi Oscar Bianchi (1975) is een jonge componist om in de gaten te houden. In zijn cantate Matra laat hij twee mystieke teksten in dialoog treden met Lucretius' 'De Rerum Natura', een loflied op de oneindige veelheid van het materiële leven. Het is een ritmisch rijk werk, waarin scherpe dalingen en syncopische stijgingen het instrumentale geheel omvormen tot een sidderende smeedoven, met een pompende long die de harmonische stemmen van adem voorziet. Maar in een extatische finale wagen de fenomenale Neue Vocalsolisten zich met ingehouden adem aan de snelle hoketus van de hindoezang. In het eerste deel horen we een nieuw a-capellawerk van Michaël Levinas, op maat gesneden voor diezelfde Neue Vocalsolisten, het opmerkelijke vocale ensemble uit Stuttgart. Na Valère Novarina en Jean Genet waagt Levinas (volgens Hugues Dufourt "een kunstenaar van het auditieve schotschrift") zich aan de taalkrullen van de Franstalige Roemeen Gherasim Luca.

Oscar Bianchi, de 34-jarige Italiaans-Zwitserse componist, was gedurende twee seizoenen als 'fellow' verbonden aan Ictus. In samenwerking met de Neue Vocalsolisten en Ictus heeft hij zich op een ambitieus project gestort met een vocale, concertante en elektronische dimensie. Ook de duur is een nieuw gegeven voor deze relatief jonge componist: het gaat hier om een werk 55 minuten samengesteld uit acht bewegingen doorweven van drie mystieke teksten.

Het Sanskriete begrip 'Matra' verwijst naar zowel de Hindoese muziektheorie waar het slag of puls betekent, als naar de Tantrische mystieke traditie waar het staat voor de omvang van het fysieke aura. Verder heeft 'matra' een paradoxale betekenis van ellende of van gemis. De meerduidigheid van de titel is verrassend duidelijk in de opzet van het werk terug te vinden: het creëren van analogieën tussen ritme, harmonische kleur, densiteit van het materiaal en de staat van het bewustzijn.
De tekst is samengesteld uit drie bronnen: de 'Vigyana Bhairava Tantra' (de openbaring van het tantrische Shivaïsm), de Gnostische geschriften van Maria Magdalena, ontdekt in 1945 in Nag Hammadi (Egypte) en De Rerum Natura van Lucretius. Door het vermengen van dit tekstmateriaal komen er verbluffende overeenkomsten aan de oppervlakte: de eenheid van materie en beweging, het goede en kwade voorbij, de functie van de twijfel en van het geloof, de spirituele ervaring als liefdesbeproeving.
Vanuit muzikaal perspectief belichaamt het ensemble van 12 instumenten (Engelse hoorn, basklarinet, trompet, trombone, elektrische gitaar, twee slagwerkers, piano (ook synthesizer, sampler), viool, altviool, cello en contrabas ) de filosofische dialoog: het instrumentale ensemble is het resonerende lichaam van de tekst: dikte en textuur. Het trio van solisten heeft een modulaire functie: het becommentarieert, dirigeert of maakt de brug tussen verschillende elementen. De elektronica zaait verwarring, verdeelt en hercomponeert het materiaal volgens steeds veranderende configuraties.

Programma :
  • Michaël Levinas, Le Ô du Haut, twee madrigalen naar gedichten van Gherasim Luca (Belgische creatie, 2008)
  • Georges Aperghis, Vittriool voor zes stemmen (2006)
  • Oscar Bianchi, Matra, cantate voor zes stemmen, drie lage instrumenten, elektronica en ensemble (Belgische creatie, 2007)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus & Neue Vocalsolisten Stuttgart : Matra
Woensdag 18 maart 2008 om 20.15 u
Flagey - Studio 4

H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.arsmusica.be, www.flagey.be, www.neue-vocalsolisten.de en www.ictus.be

Bron : tekst Ictus

Extra :
Michaël Levinas : www.michaellevinas.com, www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr
Oscar Bianchi : www.oscarbianchi.com, www.arsmusica.be
Oscar Bianchi, 'Matra - Deel III' door Ictus &Neuevocalsolisten Stuttgart op Kwadratuur.be (met tijdelijke audio)
Georges Aperghis : www.aperghis.com, www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en UbuWeb Sound (audio)
Georges Aperghis op www.arsmusica.be en UbuWeb Sound (audio)
Review : Georges Aperghis, 'Die Hamletmaschine-Oratorio', Bert Van Herck op Kwadratuur.be, 1/07/2003

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Happy End: sadistisch sprookje en een een schitterende animatiefilm, 18/09/2008
Machinations : muziekspektakel voor vier vrouwen en een computer, 20/04/2008
De zondvloed van Aperghis, 25/11/2007

Bekijk alvast enkele fragmenten uit Oscar Bianchi's Matra door Ictus & Neue Vocalsolisten Stuttgart (Wereldpremière op 12 oktober 2007 tijdens het festival Musica in Strasbourg)



Meer van Oscar Bianchi, Michaël Levinas en Georges Aperghis op Youtube

09:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

14/03/2009

Remix Ensemble & Marianne Pousseur in Flagey

Remix Ensemble Emmanuel Nunes vatte zijn Nachtmusik, een werk voor kwintet in het lage register, op als een hymne aan de nacht. Met zijn verbazend donkere, indringende en rauwe klank doet het denken aan het inktzwart van de glas-in-loodramen van Pierre Soulages, een zwart dat een intens licht uitstraalt. Maar in de schitterende finale leidt een Engelse hoorn de stralende dageraad in. De muziek van Michael Jarrell balanceert dan weer tussen hond en wolf. Ze baadt in een ongekunsteld clair-obscur dat niet zou misstaan op de schilderijen van Goya. Vanavond horen we twee uitzonderlijke muzikanten. Dirigent Peter Rundel staat aan het hoofd van zijn geduchte Portugese all-stars, actrice en zangeres Marianne Pousseur ontcijfert de muziek van haar vader zoals alleen zij dat kan.

Remix Ensemble, uitgebouwd rond een kern van vijftien vertolkers van diverse nationaliteiten, werd opgericht in het kader van het muzikale luik van 'Porto, Culturele Hoofdstad van Europa 2001'. Het ensemble was een belangrijke actor in het programma van de vooropening van het Casa da Musica. Onder leiding van Peter Rundel bereidt het ensemble maandelijks een nieuw programma voor, wat maakt dat Remix een zeer uitgebreid repertoire bezit, gewijd aan de hedendaagse muziek. Naast hun talrijke concerten, verleent het Remix Ensemble regelmatig zijn medewerking aan operaproducties, muziektheater, dansvoorstellingen, begeleiding van films en jazzmuziek.

Programma :
  • Henri Pousseur, Mnémosyne (1968)
  • Emmanuel Nuñes, Versus III (1987)
  • Gerard Grisey, Solo pour deux (1981)
  • Michael Jarrell, … more leaves … (2000)
  • Henri Pousseur, "En leur Saison" naar de Franse versie van Le procès du Jeune Chien (1978)
  • Emmanuel Nunes, Nachtmusik I (1977)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Remix Ensemble & Marianne Pousseur
Dinsdag 17 maart 2009 om 20.15 u

Flagey - Studio 4

H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.arsmusica.be, www.flagey.be, www.myspace.com/remixensemble en www.casadamusica.com

Extra :
Henri Pousseur : www.henripousseur.net en www.arsmusica.be
Emmanuel Nuñes op www.arsmusica.be en brahms.ircam.fr
Gérard Grisey op brahms.ircam.fr en www.arsmusica.be
Interview met Gerard Grisey, David Bündler in 20th-Century Music, 1996 op www.angelfire.com
Michael Jarrell op brahms.ircam.fr en www.arsmusica.be

Elders op Oorgetuige :
Het viervoudige gezicht van Henri Pousseur, 11/03/2009
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
In memoriam Henri Pousseur (1929 - 2009), 7/03/2009
Dubbelconcert Nadar & Ictus in Flagey en de Handelsbeurs, 26/01/2009

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Laptop Control met virtuele gasten in Logos

Laptop Control Een laptop gebruiken om echte instrumenten mee te bespelen, dat is bij Logos niets om nog van op te kijken. Ditmaal gaan ze nog een stap verder en worden typische technieken uit de laptop music scene gekoppeld aan de onuitputtelijke mogelijkheden van het <M&M> robotorkest.

Een Logosconcert is altijd al 'on the edge', maar in maart willen ze dat eens extra in de verf zetten. Zo zullen ze gebruik maken van een bij Logos ontwikkelde internettoepassing, die toelaat het verloop van de muziek tijdens het concert in real time van op grote afstand aan te passen. Voor dat doel hebben ze alvast enkele componisten vriendelijk verzocht om zeker NIET naar het concert te komen. Mogelijke virtuele gasten zijn: Warren Burt, Sebastian Lach Lau, Peter Castine en anderen. Het hangt er maar van af in welke tijdzone ze zich die avond bevinden...

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M : Laptop Control
Dinsdag 17 maart 2009 om 20.00 u

Logos Tetraëder
Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

Warren Burt : www.warrenburt.com
Sebastian Lach Lau : homepage.mac.com/jslach
Peter Castine : www.myspace.com/petercastine

14:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Stockhausen-avond in Flagey

Karlheinz Stockhausen Karlheinz Stockhausen (1928 - 2007) geldt ongetwijfeld als een van de meest beroemde én beruchte componisten van de voorbije halve eeuw avant-garde. Hij wordt samen met enkele generatiegenoten terecht beschouwd als wegbereider van de hedendaagse kunstmuziek en zelfs heel wat dj's uit de technoscène zien hem als een soort van godfather.



Musicologisch Café : In gesprek met Stockhausen - 19.15 u

met musicologen Pierre Albert Castanet (FR) en Maarten Quanten (NL)
Behalve voor geluidsvondsten zorgde Karlheinz Stockhausen ook voor een reeks fantastische beelden. Hij liet helikopters opstijgen tijdens de opera Licht, vertelde zijn dromen in het openbaar, gaf masterclasses in alle windstreken, liet balletten opvoeren voor zijn eigen muziek. Een weidse wereld die wordt uitvgevlooid in het Musicologisch Café.

Concert : Kontakte / Klavierstücke : 20.15 u
Stephane Ginsburgh (piano), Miquel Bernat (slagwerk), Jean-Marc Sullon en het CRFMW (muzikale informatica)
Met zijn stalen techniek en longen als van een diepzeeduiker beschikt Stephane Ginsburgh over alle eigenschappen die een 'stockhausenpianist' in huis moet hebben. Hier concerteert hij in duo met slagwerker Miquel Bernat, een van die zeldzame muzikanten die hun instrument kunnen laten dansen. Samen presenteren ze een prachtig vaarwel aan een van de allergrootste en misschien ook mafste componisten van de twintigste eeuw, wiens verbluffende genie zich repte met zevenmijlslaarzen. Serieel, elektronisch, aleatorisch, intuïtief, met elektrisch orkest, opera's van een week lang, … Niemand kon Stockhausen bijbenen met zijn intuïtieve scheppingskracht. Componeren stond voor hem gelijk met het bouwen van een kosmos. In Kontakte (voor piano, slagwerk en quadrafonische tape) bracht Stockhausen niet alleen het hele vocabularium van de elektronische muziek in stelling, hij vond ook een nieuwe muzikale Tijd uit. Al wie nog nooit een trip heeft gemaakt op de golven van de elektronische muziek moet zeker naar Kontakte komen luisteren. Het model voor alle mogelijke vormen van losgeslagen muziek is nog geen spatje verouderd.

Karlheinz Stockhausen over Klavierstücke V-X (1954-1955) : " Ik werkte anderhalf jaar lang uitsluitend aan elektronische composities, maar begon dan gelijktijdig met Klavierstücke. De reden daarvoor is dat ik bij het strikte structurele componeren geconfronteerd werd met fundamentele muzikale fenomenen die aan de maat ontsnapten. Ze zijn daarom echter niet minder wezenlijk, aantoonbaar, voorstelbaar en tastbaar. Door gebruik te maken van instrumenten en vertolkers kan ik die componenten, voorlopig toch, beter tonen dan met elektronische composities. Het gaat er in hoofdzaak om een nieuwe wijze van tijdsperceptie te vertalen in muziek waarin de nuances en, minuscule en 'irrationele', verschuivingen van een goede vertolking er vaker beter voor zorgen dat het vooropgestelde doel wordt bereikt. Dergelijke statistische criteria vormen een heel nieuw antwoord op de vragen die worden opgeworpen door het spel met instrumenten." (*)

Programma :
  • Karlheinz Stockhausen, Vibra-Elufa voor vibrafoon (2003)
  • Karlheinz Stockhausen, Klavierstück VIII voor piano (1955)
  • Karlheinz Stockhausen, Klavierstück IX voor piano (1954-1961)
  • Karlheinz Stockhausen, Klavierstück X voor piano (1954-1961)
  • Karlheinz Stockhausen, Klavierstück XVI voor piano en tape (1995)
  • Karlheinz Stockhausen, Kontakte voor elektronische geluiden, piano en slagwerk (1958-1960)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica : Stockhausen-avond
Maandag 16 maart 2009 om 19.15 u

Flagey

H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.arsmusica.be, www.flagey.be, www.ginsburgh.net en www.crfmw.be

(*) Bron : Karlheinz Stockhausen, toelichting op www.arsmusica.be

Extra :
Karlheinz Stockhausen: www.stockhausen.org
Karlheinz Stockhausen op www.arsmusica.be
De man aan de knoppen, Jochem Valkenburg op www.nrc.nl, 6/06/2008
Klankbeeldhouwer Karlheinz Stockhausen, Hellen Kooijman op www.computable.nl, 8/06/2001
Het uur van de wolf: sonic acts (Stockhausen), Frank Scheffer, NPS Allegri Producties 1998 op www.vpro.nl (tv-documentaire)

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
In memoriam Karlheinz Stockhausen (1928 - 2007), 10/12/2007
Holland Festival Holland Festival brengt uitgebreid eerbetoon aan Stockhausen, 15/06/2008

Bekijk alvast Karlheinz Stockhausens Vibra-Elufa, uitgevoerd door de Nederlandse percussionist Peter Prommel (12/07/2007)


Meer van Stockhausen op Youtube

10:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook