17/04/2009

Courtisane festival focust op de samenhang tussen geschiedenis en geheugen

Courtisane Festival Van 23 tot en met 26 april 2009 vindt in Gent de achtste editie van het Courtisane festival plaats. Courtisane brengt opnieuw een mix van unieke (korte) film, video, audiovisuele performances en mediakunst. Het centrale thema van deze editie is de samenhang tussen geschiedenis en geheugen. Nieuw werk van gevestigde waarden en van beloftevolle jonge wolven wordt verzameld in thematische filmblokken.

Op verschillende locaties in Gent kun je volgende week kennis maken met de meest avontuurlijke filmmakers van het moment. 4 dagen vol van nieuwe cinema-ervaringen in de meest uiteenlopende gedaantes. Nieuw werk van gevestigde waarden en van beloftevolle jonge wolven wordt verzameld in thematische filmblokken. Guy Sherwin is Courtisanes centrale gast. In zijn screening/talk presenteert deze invloedrijke 'filmkunstenaar' eigen werk en dat van anderen. In de filmspecial Somewhere in Time wordt de relatie tussen verleden, heden en toekomst herdacht. De tentoonstelling A Simple Truth bekijkt hoe kleine gebaren en woorden persoonlijke herinneringen of het collectieve geheugen kleuren, elementen verbergen of onthullen. En met An evening on... stelt Courtisane in Kunstencentrum Vooruit twee rijkgevulde avonden voor die live performances, film en installaties rond een bepaald thema aan elkaar koppelen.

Met An evening on... memory (do 23/04) koppelt Courtisane live performance, film en installaties aan elkaar in één rijkgevulde avond. Past Imperfect focust op de wisselwerking tussen herinneringen en de gaten in ons geheugen. Met onder meer een nieuwe compilatie van oude super 8-films van de Italiaanse circusfamilie Togni met live muziekbegeleiding door Home Movies en verbouwde diaprojectoren die gevonden dia's in elkaar laten overvloeien door Gill Arno. En Sculpting the Land. An evening on... landscapes (vrij 23/04) werpt een nieuw licht op één van de oudste thema's van de schilderkunst: het landschap. Met onder meer een performance van Courtisanes 'artist in focus' Guy Sherwin, waarin hij de illusoire driedimensionaliteit van het afgebeelde landschap doorprikt en de allereerste productie van Courtisane: 565685981—> 565615566 (Draw a Straight Line and Follow It) van Luke Fowler en Lee Patterson.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Courtisane festival
Van donderdag 23 tot en met zondag 26 april 2009

Kunstencentrum Vooruit, Cinema Sphinx, Bank van de Arbeid, Film-Plateau - Gent

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.courtisane.be

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

16/04/2009

Ensemble Musiques Nouvelles en Boyan Vodenitcharov verkennen de mysterieuze wereld van Victor Kissine

Victor Kissine Volgende week verkennen het Ensemble Musiques Nouvelles en pianist Boyan Vodenitcharov de mysterieuze wereld van Victor Kissine. Deze Russische pianist, in 1953 geboren in Sint-Petersburg, woont sinds jaar en dag in België. Hij vertolkt zijn emoties in een vorm die dynamisch, helder en vol spanning is. De intimistische en expressieve werken stellen de tijd in vraag, zonder de stilte te schuwen.

De Russische componist Victor Kissine woont en werkt in België. Al meer dan tien jaar speelt het ensemble Musiques Nouvelles zijn fascinerende muziek, soms zelfs in wereldpremière. Voor het eerst wijden ze een volledig concert aan deze verfijnde klankentovenaar, die Gidon Kremer en Michael Tilson Thomas tot zijn fans mag rekenen. Victor Kissine werd geboren in Sint Petersburg in 1953, enkele dagen na de dood van Stalin. Hij studeerde compositie en musicologie aan het conservatorium van Moskou, en had veel contact met Boris Tischenko en Galina Oestvolskaya. In de laatste jaren van de Sovjetperiode schreef hij heel wat (bekroonde) filmmuziek. Uit deze periode dateert ook de opera Marat-Sade. Deze opera werd opgevoerd aan de vooravond van de Perestroika in St.Petersburg en veroorzaakte natuurlijk een schandaal. Na zijn emigratie naar België in 1990 wijzigde Kissine zijn esthetische richting ten gronde, in de zin dat hij eerder voor kleinere ensembles begon te schrijven en zich meer zou toeleggen op klankonderzoek. De rode draad door zijn composities is een geraffineerde schriftuur, vaak
op de rand van het tastbare, van de huivering, wat nochtans een innerlijke dramatische spanning creëert die soms doet denken aan Sjostakovitsj en Oestvolskaya.

Programma :
  • Victor Kissine, Between two waves - piano et 11 strijkers
  • Victor Kissine, Traverso - piano, klarinet, fluit en strijkkwintet (nieuwe versie, creatie)
  • Victor Kissine, Trio voor piano, viool en cello
  • Victor Kissine, Partita voor piano, harpe en kwintet
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Musiques Nouvelles & Boyan Vodenitcharov : Victor Kissine - Concert Monographique
Dinsdag 21 april 2009 om 20.00 u
Théâtre le Manège
Rue des passages 1
7000 Mons

Meer info : www.lemanege.com en www.musiquesnouvelles.com
-----------------------------------
Woensdag 22 april 2009 om 20.00 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.musiquesnouvelles.com

Extra :
Victor Kissine op www.compositeurs.be en www.arsmusica.be

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

15/04/2009

Gradus ad Parnassum : Cheiron Trio brengt werk van Zemlinsky, Nino Rota en Frank Nuyts

Frank Nuyts In de concertreeks Gradus ad Parnassum van het Conservatorium Gent brengt het Cheiron Trio (Eline Duerinck, cello - Valerie Vereecke, klarinet en Alexander Vangaever, piano) een concert met werk van Alexander von Zemlinsky, Nino Rota en Frank Nuyts.

Wie Nino Rota zegt, denkt onmiddellijk aan onvergetelijke filmmuziek (Romeo and Juliet (1968), The Godfather (1972) en alle films van Federico Fellini). Men vergeet echter gauw dat Rota meer dan 150 composities schreef. Voor dit ontdekkingsconcert richt Emanon de schijnwerpers op het trio voor klarinet, cello en piano. Dit trio verwijst onmiskenbaar naar de Russische tijdsgenoten S. Prokofiev en D. Sjostakowitsj. Rota dompelt ons, met zijn donkere verbeelding, onder in een sombere wereld vol geheimzinnige nevelen.

De Gentse componist en stichtend lid van Hardscore Frank Nuyts kennen we vooral voor zijn gedurfde neo-tonale toonspraak en zeer persoonlijke verwerking van invloeden uit de zogenaamde commerciële muziekgenres. Met veel plezier gaat hij klassieke muziekvormen te lijf. De essentie van de muziek van Frank Nuyts is de stilistische veelzijdigheid ervan; de virtuoze manier waarop hij invloeden uit verschillende sferen en genres bij elkaar brengt en ermee aan de slag gaat. ,,Ik ben een dinosaurus", grapt hij. "Het is niet te geloven hoe zaken waar ik nog echt voor heb moeten strijden, nu als doodnormaal worden beschouwd. Je kan als klassieke componist tegenwoordig zeggen dat je pop of jazz of etnische muziek apprecieert of zelfs als inspiratie gebruikt. Maar toen ik in 1986 voor het eerst mijn modernistische stijl inruilde voor popelementen in Rastapasta, stuitte ik op enorm veel weerstand." De vlotte mengeling van jazz, pop, funk, rock en klassiek waarmee Nuyts furore maakte met zijn ensemble Hardscore, blijft ook nu zijn handelsmerk. "Ik streef naar toegang tot alle soorten muziek, zonder vooroordelen", aldus Frank Nuyts. (*)

Programma :
  • Alexander von Zemlinsky (1871-1929), Trio d-Moll, opus 3 (Allegro ma non troppo - Andante)
  • Nino Rota (1911-1979), Trio (Allegro (quasi in 1) - Andante- Allegrissimo)
  • Frank Nuyts (1957), Bajadillas
Tijd en plaats van het gebeuren :

Gradus ad Parnassum : Cheiron Trio
Zondag 19 april 2009 om 11.00 u

Koninklijk Conservatorium Gent
Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : cons.hogent.be

Extra :
Nino Rota : www.ninorota.com en nl.wikipedia.org
Nino Rota op YouTube
Frank Nuyts : www.hardscore.be en www.matrix-new-music.be
Interview : Frank Nuyts: 'Wees gerust, het zal hevig zijn' , Maarten Beirens in De Standaard, 15/11/2005 (*)

Elders op Oorgetuige :
Frank Nuyts 50 jaar op dreef, 7/07/2007

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

14/04/2009

Lente brengt nieuw leven in het muzikale landschap in Mechelen

Festival van Vlaanderen - Mechelen Dit jaar brengt de lente in Mechelen niet alleen nieuw leven in de natuur maar ook in het muzikale landschap: het Festival van Vlaanderen presenteert zijn jaarlijkse reeks concerten nu van 16 april tot en met 15 juni 2009. Traditioneel organiseert het Festival van Vlaanderen-Mechelen een reeks concerten die aansluit bij het leven en het werk van Beethoven. Dit jaar wordt met deze reeks de tweehonderdste verjaardag van Felix Mendelssohn gevierd. En niet alleen Mendelssohn maar ook de stad Mechelen viert in 2009 een bijzondere verjaardag: de stad mag zich nu 450 jaar de aartsbisschoppelijke hoofdstad noemen. Dit jubileum nodigt uit tot een terugblik op het muziekleven in de kathedraal en tot een verkenning van muzikale visioenen van vroeger en nu.

Visioenen
Ook het Festival van Vlaanderen-Mechelen heeft een deel van zijn programmering afgestemd op Stadsvisioenen, het Mechelse stadsfestival.
Visioenen prikkelen immers ook de muzikale verbeelding, vanaf de middeleeuwen tot vandaag. In deze concertreeks komt het werk aan bod van componisten die geïnspireerd werden door religieuze thema's als het Dies Irae en het Lux Aeterna. Meer religieuze visioenen zijn te vinden in Franse orgelwerken van rond 1900 en ook de polyfonisten werden in de late middeleeuwen door het geloof aangezet tot het scheppen van visionaire muziek.
Heel andere droombeelden zijn te vinden in de confrontatie van muziekstijlen, zoals het concert met interactie tussen klassiek en jazz, tussen genoteerde muziek en improvisatie. Daarnaast laat Wim Henderickx in Confrontations het Europese percussiegeweld in dialoog treden met het Afrikaanse ritmegevoel. Niet minder visionair is het werk van Salomone Rossi dat in de vroege zeventiende eeuw een omwenteling betekende in de joodse muziekcultuur. Als afsluiter van deze reeks Visioenen staat een eigentijds beiaardconcert op het programma, met muziek die letterlijk dicht bij de hemel staat.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Festival van Vlaanderen-Mechelen
Van donderdag 16 april tot en met maandag 15 juni 2009

Op verschillende plaatsen in Mechelen en de provincie Antwerpen

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festival.be/mechelen

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

13/04/2009

Art Beat tovert MuHKA om tot heus danspaleis

Art Beat Op zaterdag 18 april wordt het MuHKA omgetoverd tot een heus danspaleis. Meer dan 30 dj's en livegroepen laten het Antwerpse museum swingen van 20.00 's avonds tot 6.00 u in de ochtend. Feest mee en draag zo bij tot het kunstwerk van Enrico David op de gevel van het MuHKA. Als openingsact nodigt het Antwerpse ensemble voor hedendagse muzik Champ d'Action de gitaristen van Zwerm uit voor de creatie van nieuw werk van de Oostenrijkse componist Karlheinz Essl. Daarnaast krijg je ook werk van de Amerikaanse componist Phill Niblock te horen. De Oostenrijker Karlheinz Essl is een pionier in het gebruik van computers in muziek. Interactieve systemen tussen musicus en computer krijgen in zijn werk een poëtische dimensie. En New Yorker Phill Niblock is een van de belangrijkste pioniers van de minimal music. Ook zijn films zijn van een ongekende schoonheid.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Art Beat
Zaterdag 18 april 2009 vanaf 20.00 u
Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen

Leuvenstraat 32
2000 Antwerpen

Meer info : www.muhka.be, www.champdaction.be en www.zwerm.be

Karlheinz Essl : www.essl.at
Phill Niblock : www.phillniblock.com

Elders op Oorgetuige :
Slotconcert Laboratorium Champ d'Action in deSingel, 25/03/2009
Laboratorium Champ d'Action met Phill Niblock in deSingel, 13/02/2009

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

12/04/2009

SaxOnly : saxofoon centraal tijdens vierdaags festival in deSingel

SaxOnly De Antwerpse Singel wordt van 15 tot 18 april overrompeld door saxofoons. Het jazzy blaasinstrument speelt immers de hoofdrol in het festival SaxOnly. Benieuwd hoe honderden saxen deSingel innemen in 'A tribute to urban sax'? Dan kom je op het festival zeker aan je trekken.Meer nog: je kan zelfs met hen meespelen, als je dat zou willen. Maar ook een dansluik, improvisaties, lezingen en workshops staan op het goedgevulde programma. Professoren uit binnen- en buitenland geven bovendien masterclasses. Van 's ochtends tot 's avonds staat de sax vier dagen lang in de spots, met een geweldige slothappening als apotheose.

Slothappening - zaterdag 18 april 2009 om 20.00 u
Benieuwd hoe honderd saxen deSingel overrompelen in 'A Tribute to Urban Sax'? Kom dan luisteren naar SaxOnly. Na deze spectaculaire concertopening hoor je 'Desperate for Sax': zes saxen van alle formaten in confrontatie met dans en videoprojectie. Verder improvisaties van saxofoons en live electronics in een mix van Champ d'Action en tenslotte 'Score' van George Heussenstam voor vier saxkwartetten en vier percussionisten. Na de pauze staat een exclusief concert met The Beau Hunks op het programma: negen saxofonisten uit Amsterdam bespelen samen achtenveertig unieke vintage instrumenten - waaronder schuifsaxen - met virtuoze amusementsmuziek uit de jaren dertig. Tot slot is er een afterparty in de foyer van deSingel met dj's en - uiteraard - saxen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

SaxOnly
Van woensdag 15 tot zaterdag 18 april 2009
deSingel
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.saxonly.be en www.desingel.be

Bekijk alvast dit repetitiefilmpje van The Beau Hunks in augustus 2007

09:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

11/04/2009

The World's Longest Melody : Zwerm & Larry Polansky lichten tip van de sluier op

Larry Polansky In afwachting van de cd release van The World's Longest Melody (New World Records, 2010) lichten de vier jonge gitaristen van Zwerm samen met de Amerikaanse componist/muzikant/musicoloog Larry Polansky deze week reeds een tip van de sluier op. Samen met harpiste Jutta Troch en percussionist Jeroen Stevens banen ze zich een weg langs enkele parels uit 's mans erg omvangrijk oeuvre. Zwerm staat in The World's Longest Melody garant voor een geslaagde combinatie van populair - geïmproviseerde muziek en hedendaags 'gecomponeerd' werk.

Een polyvalent artiest, da's het minste wat men van Larry Polansky (New York, 1954) kan zeggen. Naast zijn doceeropdracht aan het Dartmouth College in Hanover (New Hampshire, USA) is de man actief als componist, muzicoloog, uitvoerend muzicus (speelt geregeld samen met Christian Wolff, Frederic Rzewski en Nick Didkovsky) en schrijver (levert geregeld bijdragen aan het toonaangevende Leonardo Music Journal). Hij is ook medeoprichter van het componistenkollectief Frog Peak Music en ontwikkelde samen met Phil Burk en David Rosenboom de wijdverspreide programmeertaal HMSL voor experimentele muziekcompositie en live-performance.

Als componist treedt Polansky in de voetsporen van zijn leraar James Tenney (1934-2006). Wat beide conceptualisten in de eerste plaats verbindt, is een diepgaande fascinatie voor struktuur en proces. Ook Ben Johnston, Lou Harrison en vriend-aan-huis Christian Wolff hebben hun invloed gehad op zijn muziek. In het indrukwekkende For Jim, Ben and Lou (opgedragen aan Tenney, Johnston en Harrison) vinden we duidelijk al deze sporen terug: een doorgedreven vorm van Just Intonation, zonder te verzanden in melig-wazige ambient. Een hoog performance-gehalte, virtuoze harp-en gitaarpartijen en een erg experimentele klankwereld maken van dit werk een ongekende parel die verscheidene grenzen aftast. Het matematisch-procesmatig denken komt ook terug in werken als Ivtoo voor gitaar en tape en in Ontslaan, geschreven voor het elektrisch gitaarkwartet ZWERM. Polansky geniet immers een ruime bekendheid als muzikant in het New Yorkse underground-circuit, en vanwege zijn affiniteit met rock, noise en vrije improvisatie is zijn werk dan ook nauw verwant aan de doelstellingen van ZWERM. The World's Longest Melody laat zijn nooit eerder opgenomen muziek horen en is het resultaat van een jarenlange samenwerking tussen hem en gitarist Toon Callier.

Programma :
  • Larry Polansky, For Jim, Ben and Lou - gitaar, harp en percussie
  • Larry Polansky, Ontslaan - elektrisch gitaarkwartet - creatie
  • Larry Polansky, 34 Chords - solo elektrische gitaar
  • Christian Wollf, Pairs - gitaarduo
Het programma in Q-02 is deel van een dubbelconcert samen met de Amerikaanse klarinetiste en componiste Carol Robinson.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Zwerm & Larry Polansky : The World's Longest Melody
Dinsdag 14 april 2009 om 20.00 u
Logos Tetraëder

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.zwerm.be
---------------------------
Zwerm & Larry Polansky / Carol Robinson
Woensdag 15 april 2009 om 20.30 u
Q-O2 werkplaats

Washuisstraat 28
1000 Brussel

Meer info : www.q-o2.be, www.zwerm.be en www.crsounds.com

Extra :
Larry Polansky op www.dartmouth.edu
Christian Wolff op www.otherminds.org

Elders op Oorgetuige :
Gradus ad Parnassum : Deens-Amerikaans gitaarrecital, 4/02/2009
Vuurdoop nieuw elektrisch gitaarkwartet ZWERM in CROXHAPOX, 25/03/2008

09:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

10/04/2009

Derde ISCM-dag in het Concertgebouw Brugge

Annelies Van Parys, Daan Janssens, Stefan Prins, Pedro M. Rocha De ISCM-dag - hét jaarlijkse rendez-vous voor publiek, pers, media en muzikanten die begaan zijn met hedendaagse muziek - vindt dit jaar plaats op vrijdag 17 april in het Concertgebouw in Brugge. Het programma is opgebouwd rond een aantal Vlaamse composities die werden geselecteerd door een onafhankelijke jury (voor deze editie voorgezeten door Jean-Luc Fafchamps). Daarmee wil ISCM een inspanning doen om opdrachtwerken na creatie een verder bestaan te garanderen. Ze worden dan ook met voorkeur uitgevoerd door de opdrachtgever of de uitvoerders die het werk hebben gecreëerd. Op deze manier is de ISCM-dag een ideale gelegenheid om buitenlandse gasten in contact te brengen met het repertoire van onze componisten. Na Quebec wordt een uitwisseling met ISCM-Portugal aangegaan en met het oog op de World Music Days 2012 zal ook de Excomm van ISCM-internationaal aanwezig zijn.

ISCM staat voor International Society of Contemporary Music, een organisatie voor hedendaagse kunstmuziek, opgericht in 1923. Het is een belangrijk internationaal netwerk ter bevordering van de hedendaagse muziek en telt momenteel een vijftigtal leden uit alle hoeken van de wereld. ISCM-Vlaanderen richt zich zowel tot componisten, ensembles en documentatiecentra als tot iedereen die interesse heeft in hedendaagse muziek. Een van de belangrijkste en jaarlijks terugkerende activiteiten is de ISCM-dag met debatten over hedendaagse muziek en concerten. Op deze derde ISCM-dag staan enkele gelauwerde werken van de 'Call for Works 2008' op het programma, samen met composities uit het bredere netwerk van ISCM-Internationaal. De onafhankelijke jury onder leiding van componist Jean-Luc Fafchamps selecteerde werken van  Daan Janssens, Stefan Prins en Annelies Van Parys. Ze zullen uitgevoerd worden door topensembles en solisten van eigen bodem.

Programma :

14.00 - 15.35 u : Workshop harp rond Stanza - Annelies Van Parys (2 delen)
14.00 - 14.45 u : Lezing rond Nuit Cassée - Daan Janssens
14.50 - 15.35 u : Presentatie ISCM Portugal
16.00 - 17.35 u : Workshop rond Not I - Stefan Prins (2 delen)
16.00 - 17.35 u : Debat "Het toenemend belang van visuele stimuli in het klankgebeuren" met Herman Sabbe, Joost Fonteyne, Paul Craenen, Peter Swinnen.

19.15 u : Concertinleiding met de componisten
20.00 - 21.00 u : Avondconcert
  • Annelies Van Parys, Stanza - Sarah Verrue, harp
  • Stefan Prins, Ventriloquium - Champ d'Action
  • Daan Janssens, Nuit Cassée - Spectra ensemble
  • Pedro M. Rocha, To a world free from beliefs - Champ d'Action + Spectra ensemble
Tijd en plaats van het gebeuren :

ISCM-dag 2009
Vrijdag 17 april 2009 vanaf 14.00 u - avondconcert om 20.00 u
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be, www.iscm-vlaanderen.be, www.champdaction.be en www.spectraensemble.com

Extra :
Annelies Van Parys : www.anneliesvanparys.be , anneliesvanparys.spaces.live.com en www.matrix-new-music.be
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be en www.arsmusica.be
Daan Janssens op www.nadarensemble.be
Stefan Prins : www.stefanprins.be en www.matrix-new-music.be
Pedro M. Rocha : www.pedromrocha.com en www.composers21.com

Elders op Oorgetuige :
A Theatre of Action : Matthias Koole, Kobe Van Cauwenberghe & Stefan Prins, 8/12/2007 (Stefan Prins, Not I)
Harpiste Isabelle Moretti creëert werk van Annelies Van Parys, 7/03/2007 (Annelies Van Parys, Stanza)
De Nieuwe Reeks : Spectra Ensemble, 25/02/2007 (Daan Janssens, nuit cassée)

14:10 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

07/04/2009

Verdraaide ruimte : Brussels Philharmonic brengt Varèse, Dillon en Stravinski in Brugge

James Dillon Met dit concert sluit het Brussels Philharmonic - het Vlaams Radio Orkest Ars Musica in Brugge af met enkele meesterwerken uit de 20ste eeuw. De bijna identieke tijdgenoten Igor Stravinsky en Edgard Varèse legden met hun vernieuwingen de basis voor de 20ste-eeuwse muziekgeschiedenis. Varèse zocht naar nieuwe klanken en klankcombinaties. Met Intégrales koos hij voor een uitgebreid ensemble blazers en percussie waarmee hij een ware klankorgie ontwikkelde. De samenwerking van Stravinsky en Les Ballets Russes is legendarisch. Het ballet L'oiseau de feu, naar een bekend Russische volksverhaal, betekende voor Stravinsky een doorbraak in Parijs, waar hij zich na de laatste uitvoering van het ballet zou vestigen. Met La Navette van de Schot James Dillon komt een jongere generatie aan bod. Dillon liet zich in zijn beginfase als componist, als autodidact, beïnvloeden door de muziek van Varèse en Xenakis. Dillons grote aandacht voor ritmische structuren is daarvan een logisch gevolg.

Omwille van een aantal overladen jeugdwerken werd James Dillon al te snel bij de beweging van de 'Nieuwe complexiteit' ingedeeld. Toch heeft dirigent Michel Tabachnik gelijk om hem naast Varèse te spelen. Slaat de titel van La Navette (2001) op een ruimteschip of op het onvermoeibare geschommel
van een weefgetouw? Waarschijnlijk op allebei. Door heen-en-weer te gaan tussen twee akkoorden fascineert Dillon het publiek, om het nadien des te harder met zijn fantastische duivelstreken te confronteren. Want een orkestwerk van Dillon of Varèse heeft niets rekenkundigs. Veeleer is het een ruimte die zich ontvouwt of een oxygénation (term van Varèse): met haar magnetische polen, luchtgaten, scherpe randen, verschuivingen en botsingen laat ze zich moeilijk in kaart brengen.

Programma :
  • Edgard Varèse, Intégrales (1923)
  • James Dillon, La Navette (2001)
  • Igor Stravinski, Quatre études (1930)
  • Igor Stravinski, l'Oiseau de feu (versie 1919)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philarmonic : Varèse, Dillon, Stravinski
Vrijdag 10 april 2009 om 20.00 u
(Inleiding door Mark Delaere om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be, www.arsmusica.be en www.brusselsphilharmonic.be

Extra :
Edgar Varèse en Igor Stravinsky op brahms.ircam.fr
Edgar Varèse en Igor Stravinsky op www.arsmusica.be
James Dillon op www.arsmusica.be, www.composers21.com en www.edition-peters.com
James Dillon, 'Traumwerk Boek 1, nr. 1 en 2' door Ictus op Kwadratuur.be

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

06/04/2009

De grenzen van het (on)zegbare : Arne Deforce & Aquarius in Brugge

Bernd Alois Zimmermann Cellist Arne Deforce presenteert woensdagavond een eclectisch programma onder de noemer 'de grenzen van het (on)zegbare'. Ditmaal geen ontketend geweld, wel het zachte gemurmel van spreken en spelen. Als inspiratie voor Astralis, een mooi werk van circa een halfuur voor gemengd koor, pauken en cello, koos Wolfgang Rihm een paar verzen van Novalis. Een harmonie à la Schumann welt op als achter een sluier, in de melancholie van een Kinderszene die allang verzwolgen is door de hectaren van het geheugen. De lang aangehouden celloklanken van Zimmermanns Intercomunicazione lijken er wel een verre echo van, gehuld in de klamme dampen van pianoclusters. Vervolgens doet de muziek er het zwijgen toe. Deforce toont Samuel Becketts film Not I, waarin de mond het statuut van instrument krijgt. Het orale orgaan soleert in een oneindige monoloog en trapt daarbij op de eigen adem.

Met het werk Intercomunicazione voor cello en piano stelt Bernd Alois Zimmermann de vraag hoe het verder moet met het repertoire voor cello en piano. In deze 'antisonate' stelt hij de erg verscheiden klankproductie van beide instrumenten aan de kaak. De verzelfstandiging van de cello als soloinstrument was een logisch gevolg.

Arne Deforce over Intercomunicazione van Bernd Alois Zimmermann : " Zimmermann vond dat de cello van alle instrumenten het dichtst de 'vox humana' benadert (waarmee niet het gelijknamige orgelregister is bedoeld). En aangezien hij een uitgesproken humanistisch componist is - de condition humaine is zijn onderwerp - is dit in zijn muziek van essentieel belang. Het Italiaanse woord Intercomunicazione is pleonastisch, want inter- en com- betekenen eigenlijk hetzelfde. De titel is dus nadrukkelijk de negatie van waar dit stuk eigenlijk over gaat, namelijk dat de gewenste communicatie, c.q. tussen twee instrumenten met ongelijksoortige klankproductie (en per uitbreiding ook tussen de bespelers, twee mensen - we zijn in de jaren '60), wezenlijk niet tot stand kan komen. Intercommunicazione is meer antifoon dan sonate.

Het moeilijke aan dit werk - dat intussen niet te min een klassieker van de naoorlogse celloliteratuur is geworden - is de buitengewone uitrekking van het tijdsverloop - een soort Webern a rebours - die direct zichtbaar en voelbaar is in de notatie. Van lange noten wordt alleen de attaque genoteerd; het doorklinken oogt als een dikke horizontale lijn. Tussen de systemen staan op gelijke afstand verticale lijntjes, die verdacht lijken op maatstrepen maar dat niet zijn: ze geven immers geen puls aan, doch markeren enkel het tijdsverloop.
Voor de basistijdseenheid laat de componist de keuze aan de uitvoerders: tussen een en twee seconden. Naargelang de beslissing schommelt de tijdsduur, met 791 eenheden, derhalve tussen de dertien en eenhalve minuut en zevenentwintig minuten. De gekozen tijdseenheid dient volgens Zimmermann streng aangehouden te worden. Althans in principe: de praktijk echter leert ons dat een bepaalde mate van rubato niet alleen onvermijdelijk maar zelfs wenslijk is. De strenge instructie is vooral psychologisch, omwille van de concentratie van de spelers.
Waarom dat 'uitrekken van het tijdsverloop'? Zimmermann benaderde het fenomeen van de tijd, zoals die in muziek gestalte krijgt, in tegenstelling tot Webern en diens seriële navolgers voornamelijk uit de invalshoek van de luisterpsychologie. Hem interesseerde hoe verleden, heden en toekomst door de luisteraar tot een zinvol geheel gearticuleerd worden, waarin gebeurtenissen niet op zichzelf staan. Terwijl Weberns muziek in haar ultrabondigheid 'geatomiseerd' lijkt en daarom waargenomen wordt als een 'extreme verte', dwingt het extreme uitdijen de luisteraar tot 'contractie'. "(*)

Op vraag van Arne Deforce gaan componisten nu opnieuw de uitdaging aan om werk voor cello en piano te schrijven, zonder te vervallen in de traditionele compositorische paradigma's. De Britse componist Richard Barrett kiest daarbij voor het gebruik van elektronica als intermediair. De monoloog Not I van Samuel Becket is een zoektocht naar de identiteit en heeft een bijna muzikale structuur. Maar eerst hoor je het fascinerende Astralis van Wolfgang Rihm voor koor, cellosolo en pauken. Sinds enkele jaren wenst Wolfgang Rihm niet meer te schrijven over zijn eigen stukken. Naar zijn mening volstaat het er naar te luisteren…

Programma :
  • Wolfgang Rihm (1952), Astralis (Über die Linie III)
  • Bernd Alois Zimmermann (1918-1970), Intercomunicazione
  • Samuel Beckett (1906-1989), Not I
  • Richard Barrett (1959), Nach und Träume (in opdracht van het Concertgebouw, Huddersfield Contemporary Music Festival en Festival van Vlaanderen Leuven Transit)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Arne Deforce & Aquarius : Intercomunicazione
Woensdag 8 april 2009 om 20.00 u
(Inleiding door Maarten Beirens om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be, www.arsmusica.be, www.gc-aquarius.be en www.arnedeforce.be

(*) Bron : toelichting www.arsmusica.be

Extra :
Review : Een cellosonate voor de 21ste eeuw, Maarten Beirens in De Standaard, Maarten Beirens
Wolfgang Rihm op www.arsmusica.be
Wolfgang Rihm in conversation with Kirk Noreen and Joshua Cody, sospeso.com
Dossier Wolfgang Rihm op beckmesser.de
Wolfgang Rihm (1951 - ): Wars van minimalisme en neosensibiliteit op www.musicalifeiten.nl
Bernd Alois Zimmermann op www.arsmusica.be, www.schott-music.com en brahms.ircam.fr
Richard Barrett op www.arsmusica.be en www.ump.co.uk
Bernd Alois Zimmermann, Wolfgang Rihm op YouTube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica viert twintigste verjaardag, 7/03/2009
Arne Deforce, Yutaka Oya en Richard Barrett stellen (on)mogelijkheid tot communicatie centraal, 24/10/2008
Goeyvaerts Strijktrio met Wolfgang Rihms 'Muziek voor drie strijkers' in Sint-Niklaas, 16/10/2008
Muziek is een levensproces : interview met Wolfgang Rihm, 7/12/2007

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook