15/10/2010

Minifestival Klankkleur : interessante wisselwerking tussen oog en oor

Heleen Van Haegenborgh OFFoff biedt opnieuw een minifestival aan in de marge van het Internationaal Filmfestival van Gent, dit keer omtrent het thema 'Klankkleur'. Op dinsdag 19 oktober zijn filmalchemisten Jürgen Reble en Thomas Köner in de Witte Zaal aan zet met 'Quasar'. Denk aan chemisch bewerkte pellicule, rookmachines en hypnotiserende drones in een uniek totaalspektakel. En op woensdag 20 oktober biedt pianiste Heleen Van Haegenborgh (foto) binnen de muren van Art Cinema OFFoff een bijzondere uitvoering van Nam June Paik's Listen or listen to with mind's ear.

Het thema 'Klankkleur' staat door zijn versmelting van twee aparte zintuiglijke waarnemingen al meteen garant voor een interessante wisselwerking tussen oog en oor. Klankkleur, misschien wel de minst meetbare en meest perceptiegebonden parameter van muziek, dringt zich steeds zelfstandiger op in de muziek van de twintigste eeuw. Ontvoogd van de precieze toonhoogte en opgenomen in een vloeiend ritme (rythme lisse) opent zij voor de muziek een dynamische ruimte waarin de luisteraar fysiek wordt aangesproken en opgenomen. Een klankkleur resoneert, werkt seismografisch, en laat spontaan andere zintuigen meetrillen in de gewaarwording. Via klankkleur ontstaat een dynamische ruimte die van binnenuit vorm krijgt en voortdurend in beweging is. Als luisteraar is er geen structureel houvast meer, maar er is iets anders, iets wat misschien te maken heeft met onze eerste sonore ervaring: het luisteren naar en het meetrillen met een timbre. Ook het medium film experimenteert met het loslaten van structuur, en van een duidelijk mimetisch referentiekader. Door zuiver met vorm, kleur en textuur te werken gingen filmmakers als Harry Smith en Stan Brakhage een abstractie nastreven met dezelfde soort synesthetische resonantie. OFFoff wil met twee speciale voorstellingen tijdens het festival deze zoektocht verder zetten.

Thomas Köner & Jürgen Reble : Quasar
Quasar
is een unieke audiovisuele performance. Vijf speciaal aangepaste 16mm-projectoren in een surround opstelling projecteren op een scherm van rook Jürgen Reble's handbewerkte filmstroken die aan bijtende chemicaliën werden blootgesteld. Een microkosmos van pulserende kleuren en abstracte vormen ontstaat als een visioen voor het oog van de kijker. Contactmicrofoons vangen intussen het gezoem van de projectoren en de rookmachines, dat door Thomas Köner getransformeerd wordt tot een zinderende drone die versmelt met de oplichtende beelden. Dit is de alchemie van de zintuigen versmolten in een hallucinante kijkervaring waar je niet elke dag de kans toe krijgt.

Jürgen Reble (1956) maakte deel uit van het Duitse filmerscollectief Schmelzdahin. Sinds de jaren tachtig maakt hij zijn eigen werk, dat bestaat uit film, performance en installatiekunst gebaseerd op het manueel verwerken van film footage via chemische processen om zo door te dringen tot de kern van het cinematografische apparaat. Zijn werken werden vertoond in o.a. het Museum of Modern Art (New York) en het Louvre (Parijs).

Thomas Köner (1965) is een Duitse geluidskunstenaar gefascineerd door klankkleuren en tijdsperceptie in muziek. Dit probeert hij uit te werken door elementen uit de beeldtaal toe te voegen aan zijn composities, o.a. via video-installaties. Zijn werk is opgenomen in de collecties van o.a. het Centre Pompidou (Parijs) en het Musée d’art contemporain (Montréal).

Heleen Van Haegenborgh : Listen or listen to with mind's ear
Audiovisuele kunst kan niet enkel de zintuigen laten samensmelten, maar ze ook loskoppelen en tegen elkaar opzetten. In deze uitvoering van een stuk van de vermaarde avant-gardecineast Nam June Paik wordt onze zintuiglijke totaalervaring ontmanteld en ontleed. Een pianiste wordt met meerdere camera's gefilmd bij de live performance van een pianostuk, en de beelden worden ook live gemengd en geprojecteerd. Maar wat je ziet en wat je hoort blijkt niet altijd in overeenstemming met elkaar. De synchronisatie van klank en beeld, die in onze hersenen worden samengevoegd tot één gebeurtenis, wordt in vraag gesteld en verstoord. Zo wordt de kijker bewust gemaakt dat beeld en klank twee totaal verschillende werelden zijn, die beiden door een filmmaker gecontroleerd en gemanipuleerd worden.

De Koreaans-Amerikaanse componist en videokunstpionier Nam June Paik werd in 1932 in Seoel geboren en overleed in 2006 in Miami. Nadat hij uit zijn geboorteland naar Tokio was gevlucht om er filosofie en esthetica te studeren, ontmoette hij eind jaren vijftig in Duitsland twee boegbeelden van de muzikale avant-garde: de Duitse componist Karlheinz Stockhausen en de Amerikaan John Cage. Onder hun invloed maakte hij kennis met Fluxus, een beweging die in de jaren zestig kunst en het dagelijks leven dicht(er) bij elkaar wilde brengen. Paik verruilt in die periode zijn puur muzikale bezigheden en performancewerk voor audiovisuele activiteiten. Ook verhuist hij naar New York, de stad van waaruit hij wereldwijd furore zal maken met zijn videokunst.

"Lange tijd heeft de televisie de intellectuelen gemarteld, het wordt tijd dat de intellectuelen de televisie gaan martelen," zo luidt de beruchtste, bewust polemische uitspraak van Paik. Hoewel vaak speels, is zijn oeuvre veel subtieler, complexer en intelligent van aard. Een grote rol gaf hij aan de televisie, het massamedium bij uitstek van die tijd. De kunstenaar maakte tientallen werken die de positie van de televisie zelf in vraag stellen, over het functioneren en de gevaren van het medium. Ze tonen hoe het kleine kastje bijdraagt aan het mythologiseren van beelden en de manieren waarop ze ingeschreven worden in de loop van de geschiedenis.

Een van de dingen die Paik enorm bezighield was de eenzijdigheid van tv. Veel meer dan vandaag liep in de jaren 1960 de communicatie steeds in één richting. Parallel aan Cages overtuigingen kwam de kunstenaar met de term 'participatory television' op de proppen, een 'televisiekunst' die tv tot een interactief, echt democratisch medium wilde maken. Van daaruit werkte hij in verschillende richtingen, waarbij hij steeds nieuwe technieken incorporeerde. Zo gebruikte hij monitoren als sculpturaal materiaal, werkte hij met robotica, creëerde hij satellietkunst en bouwde hij gigantische videomuren waarop gesynthetiseerde beelden druk flitsten.

Heleen Van Haegenborgh (1980) studeerde piano aan het conservatorium te Gent. Trefwoorden voor haar muziek zijn: snaren, glazen, cassetterecorders, tape, experiment, collages, inside piano … Zij werkte samen met o.a. Esther Venrooy, Jasper Rigole en Jürgen De Blonde, en trad op voor het Festival Van Vlaanderen, Blue Note Festival, en op verschillende venues van Londen tot New York en Shanghai.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Klankkleur - Thomas Köner & Jürgen Reble : Quasar
Dinsdag 19 oktober 2010 om 20.30 u
Witte Zaal Gent

Posteernestraat 64
9000 Gent

Meer info : www.offoff.be en www.filmfestival.be
----------------------------
Klankkleur - Heleen Van Haegenborgh : Listen or listen to with mind's ear
Woensdag 20 oktober 2010 om 20.30 u
Art Cinema OffOff Gent

Begijnhof Ter Hoye - Lange Violettestraat 237
9000 Gent

Meer info : www.offoff.be en www.filmfestival.be

Extra :
Jürgen Reble : www.filmalchemist.de en youtube
Thomas Köner : www.koener.de en youtube
Heleen Van Haegenborgh : www.heleenvanhaegenborgh.be en youtube
Nam June Paik : en.wikipedia.org, www.paikstudios.com, www.ubu.com en youtube
Expo: Nam June Paik op 'Made in Korea' in Bozar, Ive Stevenheydens op www.brusselnieuws.be, 8/10/2008

Elders op Oorgetuige :
Er zit muziek in het Filmfestival van Gent, 6/10/2010

Bekijk alvast Jürgen Reble & Thomas Köner's Materia Obscura, Sonic Acts 2010, Amsterdam

07:00 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

14/10/2010

Transit 2010 : de meest spannende, avontuurlijke en tegendraadse editie ooit ?

Transit festival In het weekend van 22 tot 24 oktober heeft in het kunstencentrum Stuk in Leuven de elfde editie plaats van het Transit, een van die festivals met een expliciet profiel. Sedert 2004 richt Transit zich immers nadrukkelijk op creaties, waardoor ook dit jaar weer het grootste deel van de gespeelde werken in première te horen zijn. In 2000 startte het Festival van Vlaanderen Vlaams-Brabant in Leuven een driedaagse voor hedendaagse muziek. Elf jaar en een honderdtal creaties later staat Transit op de internationale kaart van de nieuwe muziek. Waar de eerste edities nog werk uit de vorige  eeuw programmeerden (seriële muziek uit de jaren 1950, Xenakis, minimal music...), werd in 2004 resoluut gekozen voor de kunstmuziek van de 21ste eeuw. Dit jaar staan er maar liefst 12 (!) creaties van beginnende en gevestigde, Vlaamse en buitenlandse componisten door ensembles van hoog allooi op het programma.

Artistiek directeur Mark Delaere : "Elk jaar, ook nu weer, denk ik: dit wordt de meest avontuurlijke, tegendraadse, onvergetelijke, mooiste editie van TRANSIT. Al is dat met twaalf creaties op het programma natuurlijk altijd best spannend... De ensembles die debuteren op TRANSIT en de mix van beginnende en gevestigde, Vlaamse en buitenlandse componisten zijn sterke troeven. Het jonge ensemble Nadar biedt hoge kwaliteit, een frisse aanpak en een resolute keuze voor jonge Vlaamse componisten. Het concert met Ensemble Klang uit Amsterdam is een coproductie met de belangrijkste nieuwe muziekfestivals in Nederland en Engeland. Apartment House staat bekend als een van de meest eigenzinnige Britse ensembles voor nieuwe muziek. De grootste TRANSITproductie is het concert met Schola Heidelberg en ensemble aisthesis. De Letter Piece Company vervaagt het onderscheid tussen gebaar en muzikale geste. Duo's van musicus en
danser bezorgen u de minst conventionele TRANSITvoorstelling van 2010. Last but not least brengt het festival de schitterende componist en dirigent Vykintas Baltakas samen met Champ d'Action. Verder is er de ISCM-dag met een focus op Ierland en een rondetafelgesprek met vooraanstaande (buitenlandse) recensenten van nieuwe muziek. Beide activiteiten bereiden voor op de grootse World Music Days van de ISCM (International Society for Contemporary Music), die in 2012 in Vlaanderen gehouden worden."

Het jonge Ensemble Nadar, bekend voor zijn frisse aanpak, opent TRANSIT op vrijdagavond met nieuw werk van een nieuwe lichting Vlaamse componisten: Frederik Neyrinck, Bram Van Camp en Nico Sall.  Een videoproductie van Jennifer Walshe sluit dit concert af. Het kleurrijke Ensemble Klang uit Amsterdam gaat aan de slag met Frank Nuyts die zich liet inspireren door Sacha, een stripverhaal van Berberian. Apartment House staat bekend als een van de meest eigenzinnige Britse ensembles voor nieuwe muziek en kiest voor componisten die muzikale grenzen bespelen.
 
De grootste TRANSIT-productie van 2010 is het concert met Schola Heidelberg en ensemble aisthesis. Ze creëren naast werk van Joachim Brackx ook ruwe klankblokken van Michael Maierhof en microtonen van Georg-Friedrich Haas. Bij Letter Piece Company vervaagt het onderscheid tussen dans en muzikale geste. In duo's van musicus en danser bewegen ze op het podium in de meest excentrieke act van TRANSIT 2010. Champ d'Action waagt zich aan de nieuwe muzikale criteria van Vykintas Baltakas en staat onder leiding van de maestro zelf.

Nieuw op TRANSIT is een lecture+recital over de hedendaagse muziek in Ierland. Het is een aanleiding voor ISCM-Vlaanderen (International Society for Contemporary Music) om hun ledendag aan TRANSIT te koppelen. Voor het rondetafelgesprek schuift een nationale en internationale schare recensenten aan. Beide activiteiten bereiden voor op de World Music Days van ISCM die in 2012 in Vlaanderen gehouden worden. En Benjamin Van Esser is 'componist in residentie' voor het educatief project 2010. Met zijn nieuwste compositie Grand Perspective loodst hij de jongerengroep (15-18 jaar) door een mozaïek van stijlen en stromingen uit de 20ste eeuw.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Transit Festival voor Nieuwe Muziek
Van vrijdag 22 t.e.m. zondag 24 oktober 2010
Kunstencentrum STUK

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.transitfestival.be

Extra :
TRANSIT. Leuven up to date, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 8/10/2010
Muziek in Transit: Mark Delaere over het festival voor nieuwe muziek, interview Jos Stroobants op dagkrant.kuleuven.be

15:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

60 jaar elektroakoestische muziek op festival L'Espace du Son

Michel Chion Voor een flinke portie elektroakoestische muziek kun je deze week terecht in het Brusselse Théâtre Marni. Annette Vande Gorne en vzw Musiques & Recherches organiseren er reeds voor de zeventiende keer het vijfdaagse Festival Acousmatique International L'Espace du Son.

Na haar klassieke muziekopleiding ontdekt Annette Vande Gorne (1946) de akoesmatiek. Daarbij wordt het geluid puur op zijn klankeigenschappen benaderd, zonder dat de bron ervan enige betekenis overhoudt. Een ingrijpende verandering in het waarnemen dus, dat nu veel meer gericht is op de klankspectra van die geluiden. Dat brengt ook een andere manier van componeren met zich mee. Om zich op dat gebied bij te scholen heeft ze ondermeer ook nog een stage gevolgd bij Pierre Schaeffer.

Omdat er geen mogelijkheden in België waren om deze muziek te leren kennen en te kunnen spelen richtte ze in 1982 de vzw Musiques et Recherches op en de studio Métamorphoses d'Orphée (ondertussen bestaande uit meerdere studio's voorzien van de modernste middelen). Ze doceert nu aan het conservatorium te Mons. Het jaarlijks festival "L'Espace du Son" is ondertussen aan zijn 17de jaargang toe en nodigt componisten van over de hele wereld uit om hun muziek te laten horen op het akoesmonium van 48 luidsprekers.

Tijdens de vijf avonden probeert het festival een overzicht te geven van 60 jaar elektroakoestische muziek. Op het programma staan 3 gevarieerde portretconcerten van de Franse pionier Michel Chion (foto), de Chileense componist Federico Schumacher en Fransman Régis Renouard Larivière. Drie namen om te (her)ontdekken. Verder zijn er de finales van de tweejaarlijkse wedstrijden Métamorphoses (compositie) en Espace du Son (spacialisatie). Het slotconcert brengt een hommage aan het label 'empreintes DIGITALes', sinds 20 jaar gespecialiseerd in elektroakoestische muziek.

Tijd en plaats van het gebeuren :

L'Espace du Son : Festival Acousmatique International
Van woensdag 20 tot zondag 24 oktober 2010, telkens om 20.00 u
Théâtre Marni

Rue de Vergnies 25
1050 Brussel

Meer info : www.musiques-recherches.be en www.theatremarni.com

Extra :
Michel Chion : www.michelchion.com, brahms.ircam.fr en youtube
Federico Schumacher : www.federicoschumacher.cl
Régis Renouard Larivière op www.discogs.com

Bekijk alvast dit fragment uit Michel Chions Requiem

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

13/10/2010

Bruxcelli verkent de mogelijkheden van de cello in Leut

Sofia Gubaidulina Bruxcelli is een ensemble van acht jonge cellisten uit alle windstreken, dat ontstond aan het Conservatoire Royal de Bruxelles in de klassen van Didier Poskin en Marie Hallynck. Bruxcelli, met celliste Eva Van Ooij uit Smeermaas-Lanaken als één van de drijvende krachten, wil de vele mogelijkheden van de cello verkennen; de cello, een instrument dat alle stemvoeringen van bas tot sopraan kan vervullen, één van de redenen trouwens waarom dit strijkinstrument in de 19de en 20ste eeuw meer en meer op de voorgrond trad.

Het repertoire van Bruxcelli is door de bijzondere bezetting van octet voornamelijk 20ste-eeuws: Heitor Villa-Lobos, Arvo Pärt, Luciano Berio, Sofia Gubaidulina, e.a. Bruxcelli brengt op zaterdag 16 oktober in de Sint-Pieterskerk in Leut een afwisselend programma rond de bekende Bachianas Brasileiras van Heitor Villa-Lobos, met de internationaal carrière makende Ilse Eerens uit Leut als sopraan, en rond de componiste Sofia Gubaidulina (foto). Haar werk Am Rande des Abgrunds (2002) voor 7 celli en 2 aquaphones, een zeer overtuigende compositie die mede door het gebruik van de aquaphones bijzondere klanken genereert, werd nog niet eerder op een Belgisch podium uitgevoerd en kent dus in Leut de première voor ons land.

Naast werken van Villa-Lobos en Gubaidulina staan er nog composities van andere belangrijke toondichters uit de 20ste eeuw op het programma: het bekende, op renaissancemuziek gebaseerde Fratres, dat Arvo Pärt zelf voor 8 celli heeft gearrangeerd, en het zeer dynamische en ritmische Kòrot van Luciano Berio. De rode draad doorheen het programma is de cello in al zijn klankfacetten. Tussen de grotere ensemblewerken door speelt Eva Van Ooij steeds enkele preludes voor cellosolo van Gubaidulina, waarbij telkens een andere techniek van het instrument wordt belicht.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bruxcelli & Ilse Eerens : Berio, Gubaidulina, Pärt, Villa-Lobos
Zaterdag 16 oktober 2010 om 20.15
Sint-Pieterskerk Leut

3630 Leut-Mmaasmechelen

Meer info : www.ccmaasmechelen.be

Extra :
Sofia Goebaidoelina op www.schirmer.com, brahms.ircam.fr en youtube
Sofia Goebaidoelina : Trancendentale muziek op www.musicalifeiten.nl
De nacht is verloren gegaan. Essay over Goubaidulina, Rob Zuidam in NRC Handelsblad op 13/04/2001
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Agartha met Euraziatisch programma in Gent en Wijlegem, 6/09/2010
Boetekanon van Arvo Pärt tijdens slotconcert Musica Sacra in Bever, 6/08/2010
Ensemble 21 brengt eerbetoon aan Luciano Berio, 23/07/2010
Dood en opstanding zijn één... Agartha in ontmoeting met Sofia Gubaidulina, 19/11/2007

Bekijk alvast het eerste deel uit Sofia Gubaidulina's Am Rande des Abgrunds, uitgevoerd door Bruxcelli



en deel 2

15:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Explosief vuurwerk op de slotdag van Follow the Sound

Fred Van Hove Op de slotdag van Follow the Sound worden naast het werk van Tony Oxley ook creaties getoond van percussionist Gerry Hemingway met videokunstenares Beth Warshafsky. Bovenop die retrospectieve zal er ook een live performance zijn, waarbij percussie, elektronica en beeld hand in hand gaan. De afsluitende knaller is 'B3 Meets Tarfala', een ontmoeting van twee trio's die bassist Barry Guy gemeen hebben. Aan de ene kant met Fred Van Hove en Wilbert De Joode, aan de andere kant met Mats Gustafsson en Raymond Strid. Verder ook nog een eerbetoon aan de onlangs overleden trompettist/componist/docent en schilder Bill Dixon. De muziek wordt uitgevoerd door Barry Guy en drie trompettisten die met de meester werkten of sterk door hem beïnvloed zijn: opnieuw Jacques Coursil, de Oostenrijker Franz Koglmann en de uit de Verenigde Staten overgewaaide Stephen Haynes, die jarenlang aan de zijde van Dixon stond en nog meewerkte aan diens recente magnum opus Tapestries For Small Orchestra (2009), een sleutelwerk in 's mans oeuvre.

Percussionist Gerry Hemingway verdiende zijn sporen in het trio BassDrumBone (met Ray Anderson en Mark Helias) en in het beroemde kwartet van Anthony Braxton (1983-1994). Sindsdien is hij bekend als een van de veelzijdigste en creatiefste percussionisten uit de hedendaagse muziek, actief in heel uiteenlopende ensembles. Daarnaast is hij al sinds de jaren tachtig bezig met solowerk. Aanvankelijk vooral puur akoestisch solowerk, gaandeweg echter steeds meer in combinatie met elektronica. Het gebruik van elektronica laat hem toe om zijn klankenwereld verder uit te breiden. Daarbij wil hij de bron van de klanken bewust versluieren, bijvoorbeeld door luidsprekertjes net onder en achter de elementen van zijn drumkit te plaatsen. Hij hanteert heel uiteenlopende methodes, werkt met poëzie, samples van oude jazz, vogelgeluiden, radio-opnamen en elektronische klanktransformaties. Het resultaat is (bijna onbedoeld) ook visueel erg spectaculair. Ontroerend mooi ook, helemaal in lijn met het motto dat Hemingway leende van Kurt Vonnegut: "Music makes practically everybody fonder of life than he or she would be without it." Op Follow the Sound brengt Hemingway een performance in samenwerking met videokunstenares Beth Warshafsky, met wie hij al sinds 1989 samenwerkt. Daarnaast toont Follow the Sound voor het eerst een retrospectieve van hun gezamenlijke werk. Een interessante bonus is een eerste fragment van Hemingway's eigen film. In dit work in progress geeft Hemingway op poëtische wijze gestalte aan de manier waarop hij als speler en als luisteraar muziek abeleeft. De finale versie gaat volgend jaar in première onder de titel 'Kernelings'.

In hun trompetspel schenken Jacques Coursil, Stephen Haynes en Franz Koglmann bijzonder veel aandacht aan de details. Boventonen, echo's, subtiele klankbuigingen, allemaal gebeeldhouwd met microscopische precisie. Contrabassist Barry Guy heeft een gelijkaardige fascinatie voor sonoriteit. Geen wonder dat ze hun samenwerkingsproject 'In search of a sound' noemen: vier gevoelige stemmen op zoek naar raakvlakken, steunpunten, wrijvingen en contrasten.
De titel verwijst natuurlijk ook naar de onlangs overleden Bill Dixon, die in 2007 de cd '17 Musicians in Search of a Sound' maakte. Coursil, Haynes, Koglmann en Guy maken er geen geheim van dat ze veel van Dixon opgestoken hebben. Coursil werkte met hem in de jaren zestig. Haynes studeerde bij Dixon aan Bennington College. Koglmann is met Dixon te horen op het intrigerende 'For Franz' (samen met Steve Lacy op de plaat 'Opium'). En Guy is de bassist op de legendarische platen 'Vade mecum' en 'Vade mecum II'. Zoals Haynes zegt: "One did not spend any significant time with Bill without receiving some sort of instruction: shared stories, advice, or a lesson." Misschien was één van die lessen: je kunt niemand eren door hem te kopiëren. Dat doen de vier dan ook niet, ze spelen eigen, nieuwe muziek waarin de echo van Dixon subtiel doorklinkt.

Een trio is een prachtige formule voor creatieve imrpovisatie. Ze laat immers snelle perspectiefwissels toe. Als één instrument vertraagt, dwingt het de andere twee in een alliantie. Het totaalbeeld kan drastisch wijzigen door aan slechts één knopje te draaien: iemand speelt plots staccato of juist legato, een passage wordt unisono gespeeld (door twee of drie), één instrument gaat luider of juist stiller, iemand kiest voor atonaal of juist melodisch. Dat soort intriges is schering en inslag bij zowel Fred Van Hoves B3B (piano en twee contrabassen) als GuyGustafssonStrid (sax, bas, drums). Beide trio's spelen met veel energie, maar ze leggen eigen accenten. GuyGustafssonStrid is gespecialiseerd in scherpe dynamische contrasten, met veel power play maar ook bijna-stiltes. B3B speelt meer op de spanning tussen ritme en melodie. Het is alsof de instrumenten rond elkaar dansen, soms in een duizelingwekkende vaart, soms tergend traag.
De flamboyante en erg beweeglijke bassist Barry Guy speelt in beide trio's, vandaar de optelsom 3 + 3 = 5. Meteen een heel andere context. Ontstaat er (nieuw) evenwicht of gaat het geheel juist wankelen ? Er zal worden onderhandeld. Met kaarten op en onder de tafel.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Filmprojectie Beth Warshafsky / Gerry Hemingway
Zaterdag 16 oktober 2010 om 18.00 u
Coursil - Haynes - Koglmann + Barry Guy : 'In search of a sound' - a dedication to Bill Dixon
Zaterdag 16 oktober 2010 om 20.00 u
Gerry Hemingway : Behaviors
Zaterdag 16 oktober 2010 om 23.30 u
B3B meets Tarfala
Zaterdag 16 oktober 2010 om 23.00 u
Tony Oxley : Paintings & electronic music
Permanente projectie in de foyer op vrijdag 15 en zaterdag 16 oktober
deSingel
- Theaterstudio
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.followthesound.be en www.desingel.be

Extra :
Jacques Coursil : www.coursil.com en youtube
Tony Oxley op www.efi.group.shef.ac.uk en youtube
Stephen Haynes : stephenhaynes.blogspot.com en www.allaboutjazz.com (podcast)
Gerry Hemingway : www.gerryhemingway.com, www.drummerworld.com en youtube
Beth Warshafsky : www.bskynyc.com en youtube
Barry Guy : www.barryguy.com, www.composer.co.uk en youtube
Mats Gustafsson : www.matsgus.com, www.allaboutjazz.com en youtube
Fred Van Hove op www.muziekcentrum.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Merkwaardige confrontaties op derde festivaldag Follow the Sound, 11/10/2010
Follow the Sound : vier hoogdagen voor improvisatiemuziek in Antwerpen, 7/10/2010

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

12/10/2010

Kryptos Quartet zet 65-jarige Wilfried Westerlinck in de bloemetjes

Wilfried Westerlinck Het in 2002 opgerichte Kryptos Quartet stelt zichzelf tot doel om een optimale kwaliteit van uitvoering en interpretatie te verbinden aan een steeds breder wordend repertoire. Dit reikt van klassiek tot hedendaags, met bijzondere aandacht voor minder bekend werk van bekende componisten. Tijdens dit concert speelt het Kryptos Quartet het strijkkwartetvan L. van Beethoven, het Strijkkwartet opus 18 nr 1 D 810, Der Tod und das Mädchen van F. Schubert en creëert het Landschappen VI van Wilfried Westerlinck (foto). Wilfried Westerlinck, die op 3 oktober 65 werd, is een opmerkelijk componist en was jarenlang producer bij Klara en bezieler van 'Radio 3 in de stad' en nadien 'Klara in de stad'. Villarte werkt mee aan een cd-productie met het Kryptos Quartet van alle werken voor strijkkwartet van Westerlinck. Deze cd zal ook aan het publiek voorgesteld worden tijdens het concert.

Wilfried Westerlinck is van jaargang 1945. Studeerde in Leuven, Brussel en Antwerpen. Werkte tussen 1968 en 2001 voor de VRT, waar hij o.m. de projecten 'De Nacht van Radio 3' en 'Radio 3 in de Stad' gestalte gaf. Aan het Conservatorium van Antwerpen gaf hij tussen 1970 en 1983 muziekanalyse. Werk van hem werd bekroond met de 'Tenuto-prijs', de Jef Van Hoof Prijs of door de provincie Antwerpen. Zo ontving hij in 1985 de Eugéne Baie prijs voor de artistieke waarde van zijn volledig oeuvre. In 1983 was hij 'composer in residence' op het Festival in Baltimore. In 1995 was hij dat op het Festival 'I Fiamminghi in Campo'. Sinds 2004 is hij regelmatig te gast in de 'Fundacion Knecht-Drenth' in Spanje. Hetzelfde jaar was hij gastleraar compositie aan de Muziekakademie van Gdansk. In maart 2006 verbleef hij aan de Baylor University in Texas, waar tevens een volledig concert werd gewijd aan zijn werken.

Kamermuziek- en solowerken maken een groot deel uit van zijn  productie,  waarbij aandacht voor kleur en timbre het wint op vernieuwing en experiment. Uitgangspunt voor vele composities zijn zowel een visuele impuls, alsook vaak een  literaire  prikkel. Hij vertrekt daarbij van uiterst beperkt basismateriaal dat geleidelijk verder ontwikkelt en waarbij hij veel aandacht aan het karakter en de natuurlijke sonoriteit van de instrumenten besteedt. De poëtische kracht van zijn werk steunt op de verwerking en herhaling - zowel harmonisch als lineair - van een kiemcel. In melodie, harmonie en instrumentatie is de muziek van Westerlinck welluidend op het wellustige af. Zijn volledig oeuvre is niet zo erg uitgebreid, en omvat een 65 -tal composities.

Wilfried Westerlinck over Landschappen VI (2008) : "Na  25 jaar werd het compositie-idee dat gehuldigd werd in de eerste reeks 'Landschappen' ( I tot V) weer ter hand genomen door de componist. Ditmaal om een werk te schrijven voor strijkkwartet. Ook nu is het een werk dat zich als een grote beweging ontplooit, waarbij ditmaal niet zozeer de exploratie van klankleuren ten grondslag ligt zoals dat in de vorige werken was. Toch sluit het enigszins aan omdat ook ditmaal de eendeligheid het kader biedt om een gekozen materiaal op een geconcentreerde wijze te exploreren.  Ook het materiaal is hier wederom tot een minimum beperkt. Het werd zelfs genomen uit een ander recent werk voor klarinet en harp. Verder is het idee van contrast werking een sleutelwoord geworden dat past in het verloop van het werk. Waar in  vroegere 'Landschappen' (bv. in I voor blaaskwintet of IV voor fluit harp en strijktrio)  de aleatoriek zich nog regelmatig liet gelden is dit element nu volledig verdwenen als sturend sonoor element. Het werk werd geschreven voor het Kryptos kwartet onder de stralende winterzon in Florida en opgedragen aan Gerda en Horst Von Paleske."

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kryptos Quartet : W. Westerlinck, Beethoven, Schubert
Zaterdag 16 oktober 2010 om 20.15 u
Academiezaal Sint-Truiden

Plankstraat 18
3800 Sint-Truiden

Meer info : www.villarte.eu en www.kryptosquartet.be

Extra :
Wilfried Westerlinck op www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en www.classical-composers.org

16:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Max Havelaar getoonzet

Eduard Douwes Dekker In het najaar van 1859 pende Eduard Douwes Dekker, een teleurgestelde ambtenaar uit Nederlands-Indië, op een Brussels zolderkamertje onder de schuilnaam Multatuli zijn Max Havelaar neer, een felle aanklacht tegen de misstanden als gevolg van het Nederlandse bewind in Nederlands-Indië en zowat de belangrijkste Nederlandstalige roman uit de 19de eeuw. Het werk verscheen een half jaar later op 15 mei 1860 in boekvorm. Max Havelaar is intussen niet alleen de meest gelezen en best verkochte Nederlandse roman, het is ook de meest vertaalde. In 1868 verscheen de eerste volledige Engelse vertaling, in 1875 de Duitse en in 1876 de Franse. Vandaag de dag is het aantal talen waarin en het aantal keren dat het boek vertaald is, onwaarschijnlijk groot.
Dit jaar is het dus 150 jaar geleden dat deze topklassieker uit de Nederlandse literatuur van de persen rolde. Ter gelegenheid van die verjaardag vind er op 15 oktober in het Conservatorium van Brussel een symposium over de vertalingen en de receptie van zijn meesterwerk in het Duits, het Engels, het Frans en het Indonesisch. Na het symposium komt Hubert Damen voorlezen uit Max Havelaar. Aansluitend is er een concert met composities die geïnspireerd werden door Max Havelaar en dat in het unieke kader van de Concertzaal van het Brusselse Conservatorium, die wereldberoemd is voor haar schitterende akoestiek.

In het verleden hebben ook componisten in Max Havelaar inspiratie gevonden en dat doen ze vandaag de dag nog. Op vrijdag 15 oktober worden in het Koninklijk Conservatorium Brussel vier bestaande composities uitgevoerd die rechtstreeks geïnspireerd zijn door Max Havelaar. Maar er is meer. Het beroemdste gedicht uit Max Havelaar is Saïdjahs lied 'Ik weet niet waar ik sterven zal', dat door The Contemporary Review van 1 april 1868 "a nineteenth-century miracle" werd genoemd. Ter gelegenheid van deze 150ste verjaardag van Max Havelaar hebben vijf jonge Vlaamse componisten zich bereid verklaard om onafhankelijk van elkaar elk één van de vijf strofen van dit kleine mirakel te toonzetten voor tenor, piano en cello. Op de avond zelf zullen ze voor het eerst de totaalcompositie te horen krijgen, een stukje wereldpremière dus voor hen, maar natuurlijk ook voor het publiek!

Erika Budai : ""Deze compositieopdracht is van belang in het kader van mijn werk als voornamelijk vocaal componist. Ze biedt een meerwaarde aan mijn reeds omvangrijk vocale oeuvre, omdat het in combinatie met een instrumentaal ensemble uitbreiding neemt naar nieuwe compositorische uitdagingen. Bovendien waardeer ik in het bijzonder een vocale opdracht die uitgaat van de Nederlandse taal, zodat onze eigen cultuur onder de aandacht komt."

Gilbert Huybens : "Deze opzet sluit nauw aan bij een aantal Gezelle- en Van Ostaijenliederen die ik vroeger heb gecomponeerd en waarbij veel aandacht uitging naar het muzikaal ondersteunen van nieuwe woorden en klanken in de dichtkunst, maar creëert ook nieuwe uitdagingen.
Met name de aanvangsregel van het gedicht van Multatuli, "Ik weet niet waar ik sterven zal", die een bekommernis verklankt die iedereen bezighoudt, nodigt ertoe uit om een muzikale sfeer op te roepen die uitdrukking geeft aan verdriet, pijn, alleen-zijn, kortom, een filosofische dimensie. Daarom zal ik pogen om een sfeer te creëren die een onthecht gevoel teweeg zal brengen bij uitvoerders en luisteraars. Daarbij worden impressionistische, atonale en minimalistische technieken toegepast, zonder evenwel afbreuk te doen aan het intrigerende verhaal van Multatuli. Zanger en cellist vormen in dit verhaal tegenpolen; de piano, daarentegen, geeft van het begin tot het einde een reeks planerende akkoorden.

De samenstelling piano, cello en tenor, is een combinatie die ik voor het eerst toepas, en alleen al om die reden vormt deze compositie een verrijking van mijn oeuvre. Bovendien is het een niet erg voor de hand liggende combinatie, die derhalve een bijzond uitdaging vormt voor elke componist, een uitdaging die ik graag aanvaard. Ten slotte krijg ik hier de kans om een werk te schrijven dat door drie uitgelezen Vlaamse musici uitgevoerd zal worden, en ook in die zin vormt dit unieke aanbod een welkome verrijking van mijn compositorische creativiteit."

Johan Sluys : "(...) De aanwezigheid van piano en cello vormt een extra stimulans om in een hedendaagse context deze instrumenten te exploreren in hun eigenheid en hun wisselwerking ten opzichte van elkaar en tegenover de menselijke stem. Op cultureel gebied kan de tekst (Max Havelaar speelt zich af op Java) elementen bieden tot fusie van de Westerse hedendaagse muziek met de traditioneel-Oosterse en meer bepaald de gamelanmuziek uit Java. De ervaring met de Afrikaanse cross-over kan in dit opzicht een meerwaarde betekenen."

Maarten van Ingelgem : "De bezetting van deze creatie-opdracht komt nog niet voor in mijn oeuvre. (...) De creatie-opdracht ihkv het Multatuliproject 2010 biedt me de mogelijkheid om toch iets met het vocale en tekstuele te doen zonder het beeld van koorcomponist te vergroten. Daarnaast geeft deze opdracht me perspectieven om de ervaring opgedaan bij het schrijven van recente koorwerken te condenseren in een gevarieerde maar evenwichtige kleine bezetting. De grote uitdaging zal liggen in het behandelen van drie instrumenten met grote persoonlijkheid en solistische capaciteiten.
Het werken op Nederlandstalige tekst vraagt ook aandacht. Het geleden van 2003 dat ik nog op Nederlandse tekst werkte. Max Havelaar is vermoedelijk het meest vertaalde boek uit de Nederlandstalige literatuur. In deze context daag ik me zelf uit het Nederlands op een universele manier te verwerken. Mijn ervaring met uitvoeringen door buitenlandse zangers is dat ze de taal als een drempel ervaren, tijd om daar iets aan te doen!"

Petra Vermote : " Het lijkt me boeiend om samen met vier collega's elk een strofe van het schitterende en aangrijpende gedicht "Ik weet niet waar ik sterven zal" op muziek te zetten. Dat heeft volgens mij zeker een interessant artistiek geheel tot gevolg, de verschillende stijlen in acht genomen. Aangezien ik zeer graag en frequent met tekst en op basis van literatuur werk, in alle mogelijke vormen en op veel verschillende manieren (concertant, theatraal enzovoort, ), en Multatuli voor mij wel tot de gelezen, maar nooit tot de getoonzette literatuur behoort, zie ik deze opdracht als een goede kans daartoe. Bovendien heb ik tot hiertoe zelden op Nederlandse tekst gecomponeerd, dus ook daartoe is deze opdracht een uitgelezen kans, en een uitdaging. Ik vind het project in zijn geheel bovendien boeiend. Het engagement van Multatuli en zijn protest tegen de uitbuiting van de inlandse bevolking van Nederlands-Indië vormen voor mij evenzeer een motivatie.
De bezetting van tenor, cello en piano is voor mij een uitdaging: doorgaans schrijf ik voor vrouwenstem en enkelvoudig bezet heterogeen ensemble. De bezetting van tenor, cello en piano biedt andere maar uitgelezen mogelijkheden, zeker aangaande het zoeken naar instrumentale kleur en een specifieke sonoriteit gebaseerd op de etnische muziek van Indonesië."

Programma :

  • Richard Hol (1825-1904), Saïdjah-elegie (1861) voor piano en cello
  • Lodewijk Mortelmans (1867-1953), Saïdjah’s lied (1929) voor piano solo
  • Karel Albert (1901-1987), Multatuli herdacht (1937), hoorspel op tekst van Martien Beversluis (1894-1966) voor spreker, spreekster, koor en 22 instrumenten
  • Julius Hijman (1901-1961), De Japanse Steenhouwer (1961) voor tenor en tien blazers
  • Erika Budai, Gilbert Huybens, Johan Sluys, Maarten van Ingelgem en Petra Vermote, Ik weet niet waar ik sterven zal voor tenor, piano en cello (wereldpremière)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Max Havelaar getoonzet
Vrijdag 15 oktober 2010 om 19.30 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.150jaarmaxhavelaar.be

Extra :
Erika Budai, Johan Sluys, Maarten Van Ingelgem en Petra Vermote op www.muziekcentrum.be
Gilbert Huybens op www.150jaarmaxhavelaar.be
Erika Budai op: www.matrix-new-music.be en youtube
Johan Sluys op www.matrix-new-music.be
Maarten Van Ingelgem op www.matrix-new-music.be en youtube
Petra Vermote : www.petravermote.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Karel Albert op www.matrix-new-music.be
Julius Hijman op www.nederlandsmuziekinstituut.nl

12:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Eric Robberecht & Raphaella Smits balancerend op de rand van kunst en spektakel

Raphaella Smits Het Festival van Vlaanderen organiseert deze maand een reeks concerten met het duo Eric Robberecht - Raphaella Smits. Voor de liefhebbers van de combinatie viool-gitaar staat er onder meer werk van Niccolo Paganini, Luigi Legnani, Franz Schubert, David Leisner, Jorge Cardoso, Astor Piazolla en een creatie van Boudewijn Cox op het menu.

Niccolò Paganini zet met zijn Sonate meteen de virtuoze toon. Luigi Legnani combineert die virtuositeit met de zangerigheid van het Italiaanse belcanto terwijl Schubert imponeert met wijd uitgeschreven arpeggio's op gitaar.
De Zuiderse toon klinkt door in Astor Piazzolla's tango Soledad en de samba en wals uit David Leisners danssuite. Tres Piezas van Jorge Cardoso voert je mee naar het zwoele Argentinië. En als kers op de taart is er nog de creatie van het werk van Boudewijn Cox voor viool en gitaar.

Eric Robberecht en Raphaella Smits zijn ervaren rotten op viool en gitaar. Eric is adjunct-concertmeester bij het symfonieorkest van de Koninklijke Muntschouwburg en is actief in verschillende ensembles (o.a. het bekende Ensor Strijkkwartet). Uit nieuwsgierigheid naar de muziek van vandaag engegeerde hij zich in ensembles als De Nieuwe Muziekgroep en het Atelier Instrumental d'Expression Contemporaine (Fr).
Raphaella is al jaren de leading lady als het over gitaar gaat. Ze bespeelt gitaren met acht snaren en treedt wereldwijd op als soliste en in kamermuziekensembles. Vanaf de eerste snaarvibratie nemen ze je mee op een wervelende ontdekkingsreis door verschillende eeuwen en continenten, balancerend op de rand van kunst en spektakel.
Raphaella en Eric : "Beiden hebben we de drang om met plezier muziek te maken. In dit programma laten we melancholische klanken, ontroering en diepgang contrasteren met humor en lichtvoetigheid. Niets liever willen we dan deze gevoelens en het plezier van het musiceren delen met zo veel mogelijk muziekliefhebbers."

Programma :

  • Nicolò Paganini, Sonate
  • Luigi Legnani, Selectie uit 36 Capricci voor gitaar
  • Franz Schubert, Sonate Arpeggione
  • David Leisner, Dances in the Madhouse
  • Jorge Cardoso, Tres Piezas
  • Astor Piazzolla, Soledad uit Suite Lumière
  • Boudewijn Cox, creatie

Tijd en plaats van het gebeuren :

Eric Robberecht & Raphaella Smits
Vrijdag 15 oktober 2010 om 20.30 u
(Inleiding om 19.30 u )
Sint-Pieterskerk Wezembeek-Oppem
Sint-Pietersplein
1950 Wezembeek-Oppem

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.dekam.be en www.rsmits.com
---------------------------
Zaterdag 16 oktober 2010 om 20 u
Sint-Lambertuskerk Nossegem

Driesplein
1930 Nossegem

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be en www.rsmits.com
---------------------------
Vrijdag 22 oktober 2010 om 20 u
Kerk Beervelde

Beervelde-Dorp 66
9080 Beervelde - Lochristi

Meer info : www.festivalgent.be en www.rsmits.com
---------------------------
Zaterdag 23 oktober 2010 om 20 u
Sint-Gertrudiskerk Serskamp

Margote 82
3270 Serskamp - Wichelen

Meer info : www.festivalgent.be en www.rsmits.com
---------------------------
Zondag 24 oktober 2010 om 11 u
GC Den Egger Scherpenheuvel

August Nihoulstraat 74
3270 Scherpenheuvel

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.denegger.be en www.rsmits.com
---------------------------
Donderdag 28 oktober 2010 om 20.30 u
Sacristie van de Abdijkerk Grimbergen

Kerkplein 1
1850 Grimbergen

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.ccstrombeek.be en www.rsmits.com
---------------------------
Vrijdag 29 oktober 2010 om 20 u
OC 't Klooster Vrasene

Brugstraat 11
9120 Vrasene - Beveren

Meer info : www.festivalgent.be en www.rsmits.com

Extra :
Boudewijn Cox : www.boudewijncox.eu, www.muziekcentrum.be, www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en youtube
David Leisner : www.davidleisner.com, www.myspace.com/davidleisner, en.wikipedia.org en youtube
Jorge Cardoso op www.guitarsint.com, en.wikipedia.org en youtube

Bekijk en beluister alvast het Allegro uit Capricio nr 31 van Luigi Legnani, gespeeld door Raphaella Smits op een concert in Duitsland in 2004



en meer van Raphaella Smits op youtube

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

11/10/2010

Merkwaardige confrontaties op derde festivaldag Follow the Sound

Jacques Coursil Het is opvallend hoeveel gevallen of gewoonweg vergeten (free)jazzhelden de laatste jaren een al dan niet succesvolle comeback maken. Midden jaren zestig behoorde trompettist Jacques Coursil (foto) tot het select groepje trompettisten dat de creatieve jazz in de VS nieuwe richtingen uitstuurde. Maar na enkele succesvolle jaren gaf hij de muziek op om zich op het lesgeven te kunnen concentreren. John Zorn (die nota bene ooit Franse les van hem kreeg) overtuigde hem in 2005 tot een comeback met het album 'Minimal Brass' en sindsdien staat Coursil opnieuw op de muzikale kaart. Het Jacques Coursil Quartet mag de derde festivaldag van Follow the Sound op gang trappen. Vervolgens mogen van saxofonist Håkon Kornstad en de zoetgevooisde zangeres Sidsel Endresen, beiden uit Noorwegen, hun ding doen. Ivar Grydeland, Tonny Kluften en Ingar Zach, oftewel Huntsville, ook al afkomstig uit Noorwegen, krijgen voor de gelegenheid het gezelschap van de Franse klarinettist en percussionist Xavier Charles, een specialist in solowerk én open confrontaties. Een permanente projectie van Tony Oxley's schilderijen tegen de achtergrond van 's mans elektronische muziek is vrijdag en zaterdag de kers op de taart van deze veelbelovende editie van Follow the Sound.

In 2005 maakte de Franse trompettist Jacques Coursil (geboren in Parijs in 1938 uit ouders van Fort de France, Martinique) tot ieders verbazing opnieuw een plaat. Coursil was in de jaren zestig actief in de New-Yorkse avant-garde waar hij speelde met onder anderen Bill Dixon, Alan Silva, Marion Brown, Sunny Murray, Frank Wright en Arthur Jones. Hij maakte toen ook enkele plaatopnamen, waaronder het opmerkelijke 'Black Suite'. Maar daarna koos hij resoluut voor een academische loopbaan in de logica en de linguïstiek.
'Minimal Brass' bewees dat Coursil al die tijd muzikaal niet had stilgezeten. Zo had hij onder meer circular breathing geleerd (van Jimmy Owens) en is zijn stijl geëvolueerd naar een uiterst minimalisme. Op de cd's 'Clameurs' en 'On a Trail of Tears' (met onder anderen Bobby Few en de oude strijdmakkers Alan Silva en Sunny Murray) gebruikt hij zijn trompet bijna als een percussie-instrument. Op Follow The Sound wordt hij uitgedaagd door drie jonge Fransen.

Toen Håkon Kornstad (1977) studeerde aan het jazzconservatorium van Trondheim (Noorwegen), was hij weg van Stan Getz. Coltrane was nog een etappe te ver, hij begreep dat niet zo goed. Intussen is er veel water naar de zee gevloeid en is Kornstad uitgegroeid tot een van de spilfiguren van de hedendaagse jazz in Noorwegen. We kennen die scene vooral van toetsenist Bugge Wesseltoft, maar ze herbergt ook minder bekende interessante persoonlijkheden.
Kornstad heeft zijn sporen verdiend in verschillende ensembles, maar zijn interesse lijkt steeds meer te gaan in de richting van solowerk en duo's. Als solist is hij enorm veelzijdig: op zijn recentste cd 'Dwell Time' speelt hij tenorsax, bassax, flutonette en fluit, vaak in combinatie met live looping, allemaal vrij geïmproviseerd. Ook in duo gebruikt hij vaak live looping, bijvoorbeeld in zijn performances met zangeres Sidsel Endresen (1952). In die performances hangt een merkwaardige gespannen sfeer, bijna alsof beide muzikanten zich comfortabeler voelen als ze alleen op het podium staan, maar toch weten dat de muziek sterker uit de confrontatie komt.

De Noren Ivar Grydeland, Tonny Kluften en Ingar Zach spelen al sinds eind jaren negentig samen in diverse combinaties zoals het kwartet HISS en het wisselend gezelschap No Spaghetti Edition. De focus lag toen bijna uitsluitend op vrije improvisatie, maar dat veranderde drastisch toen ze in 2005 Huntsville oprichtten. In dit trio is improvisatie slechts een van de vele ingrediënten. Compositie is even belangrijk, net zoals cross-referenties aan de meest uiteenlopende muzikale (en extra-muzikale) tradities. Huntsville confronteert aleatorische muziek met folk, traditionele jazz met drones, bruitages en noise. Akoestische instrumenten nemen het op tegen elektronica. De contrasten zijn scherp, de botsingen minutieus voorbereid.
Op Follow The Sound worden hun demarches in goede banen geleid door klankingenieur Anders Aasebøe. Bovendien krijgen ze het gezelschap van de Franse klarinettist en percussionist Xavier Charles, een specialist in solowerk én open confrontaties. Hij is ook medestichter van het kunstenaarscollectief Vu d'Un Oeuf.

De Brit Tony Oxley is vooral bekend als toonaangevend percussionist. Hij was een van de eersten om elektronica in zijn percussiemateriaal te integreren en is onder meer de vaste sparringpartner van pianist Cecil Taylor. Daarnaast is hij echter ook schilder, zoals nogal wat van zijn collega-percussionisten (bijvoorbeeld Han Bennink). Oxley schildert graag bizarre, ietwat naïef aandoende taferelen ergens op de grens tussen droom en werkelijkheid. Ze dragen titels zoals 'Floating phantoms at the art gallery', 'Play room' of 'Erotic workshop'. Hij gebruikt felle, vrolijke kleuren maar schildert ook duistere, donkere hoekjes. Op Follow the Sound wordt zijn werk doorlopend geprojecteerd tegen de achtergrond van Oxleys elektronische muziek.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Jacques Coursil Quartet
Vrijdag 15 oktober 2010 om 20.00 u
Sidsel Endresen & Håkon Kornstad
Vrijdag 15 oktober 2010 om 21.30 u
Huntsville & Xavier Charles
Vrijdag 15 oktober 2010 om 23.00 u
Tony Oxley : Paintings & electronic music
Permanente projectie in de foyer op vrijdag 15 en zaterdag 16 oktober
deSingel
- Theaterstudio
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.followthesound.be en www.desingel.be

Extra :
Jacques Coursil : www.coursil.com en youtube
Håkon Kornstad : www.kornstad.com en youtube
Sidsel Endresen : www.sidselendresen.com en youtube
Huntsville : www.huntsville.no
Xavier Charles : www.vudunoeuf.asso.fr/xavier en youtube
Tony Oxley op www.efi.group.shef.ac.uk en youtube

Elders op Oorgetuige :
Follow the Sound : vier hoogdagen voor improvisatiemuziek in Antwerpen, 7/10/2010

Bekijk alvast Håkon Kornstad aan het werk met bas & tenorsaxofoon, melodica, fluit en Electrix Repeater

16:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Muzikale blind date met Ictus en Peter Vermeersch in de Handelsbeurs

Peter Vermeersch 'Blind Date' is een nieuwe concertvorm van Ictus en de Handelsbeurs waarbij het publiek op voorhand niet weet wat er gespeeld zal worden. Zonder voorkennis over uitvoerders, componisten en stijlperiodes wordt een onbevangen luisteren gestimuleerd. Het verrassingselement prikkelt de nieuwsgierigheid van het publiek, dat zich zo ten volle kan overleveren aan de muziek op het moment zelf. Voor de eerste editie van dit luisterexperiment stelden Ictus en de Handelsbeurs een compilatie van bekende en minder bekende werken samen. Geheel volgens de filosofie van het concert, werden deze werken zonder vermelding van titel en componist aan de Gentse componist en muzikale veelvraat Peter Vermeersch voorgelegd met de vraag er een selectie uit te maken. Een dubbele 'blind date' dus. Door de avond heen zal de identiteit van de gespeelde werken, zowel voor het publiek als voor de curator, op een originele manier onthuld worden. Een aanrader voor wie zich graag laat verrassen en van uitdagingen houdt !

Peter Vermeersch (1959) is in eerste instantie componist; maar hij is tevens architect, en speelt daarnaast klarinet, sax en keyboards. Hij speelde onder meer bij Maximalist!, richtte X-Legged Sally op (nadien opgesplitst in A Group en Flat Earth Society), werkte samen met choreograaf Wim Vandekeybus, en met de dansgroep Rosas. Compositorisch beweegt hij zich tussen klassiek, rock en improvisatie: hij schreef zowel voor het Arditti kwartet, als voor de Zappa Memorial
(1995), Prima La Musica en Arno.

Belgische creatie
Er staat echter meer op het programma van Blind Date dan de top drie van Peter Vermeersch alleen. Tom Pauwels (Ictus) : " We hebben gekeken welke bezetting nodig is voor de uitvoering van zijn top drie. Op basis van deze bezetting - cello, klarinet, harp, zang, piano en Fender Rhodes - hebben we nog drie andere stukken gezocht die we die avond gaan brengen. Peter zal dus live nog een bijkomende blind date hebben met enkele composities. Over die drie stukken ben ik trouwens erg gelukkig. Ik mag nu nog geen namen onthullen, maar kan wel al zeggen dat we tijdens Blind Date een Belgische creatie gaan doen van een waanzinnig goed stuk voor pianosolo. Eigenlijk erg spectaculair, maar we mogen hierover, trouw aan ons concept, geen reclame maken."

Communicatie centraal
Blind Date past in een zoektocht van Ictus naar andere concertvormen. In de reeks One-Only-One speelden ze op één avond tweemaal hetzelfde stuk en gaven tussen beide uitvoeringen in toelichting bij de compositie en de uitvoering. Ook voor Blind Date staat communicatie met het publiek centraal. Tom
Pauwels: "Blind Date past inderdaad binnen ons engagement om niet alleen de stukken uit te voeren, maar ook de muziek zo integraal mogelijk te communiceren. Er is niets mis mee om nieuwe muziek op die manier ingang te doen vinden bij een groter publiek. Misschien is dit ons antwoord op het verwijt van intellectualisme: niet slechts de muziek spelen, maar er ook over spreken. Nieuwe muziek zo brengen dat je het kan aanraken, kan vatten. Zelfs als professional kan je je ongelofelijk lost voelen tijdens een eerste beluistering van nieuwe muziek. Eén kapstok kan het verschil maken, om bij de muziek te kunnen aanhaken. Die gaan we ook tijdens Blind Date proberen aan te reiken. De aanwezigheid van muzikanten tijdens het gesprek met Peter heeft zo zijn voordelen. Je kan dingen erg direct tonen: even fast forwarden of rewinden, enkele maten opnieuw laten horen, meteen illustreren waar we het over hebben. Door de mensen te laten zien hoe de muziek werkt, door het voor hun ogen uiteen te rafelen, krijg je een veel interessantere en leukere luisterervaring. Dat is ons engagement ten opzichte van ons publiek: we willen iets meegeven, niet zomaar een concert spelen en dan snel naar huis."

In welke mate gaan mensen anders luisteren als ze niet weten wat ze horen? Tom Pauwels: "Het publiek van het klassieke repertoire komt naar stukken die het vaak al van binnen en van buiten kent. Men beoordeelt niet de compositie maar de uitvoering. Het publiek van nieuwe muziek wordt veel vaker geconfronteerd met stukken die 'nieuw' zijn, bijvoorbeeld bij creaties. Je kan niet anders dan ook de compositie zelf te gaan beoordelen. Eigenlijk vind ik het jammer dat dit niet vaker gedaan wordt bij het klassieke repertoire. Waarom zo kritiekloos luisteren naar de canon? Eens gecanoniseerd kan een componist niets meer fout doen, zo lijkt het. Veel muziek van Brahms bijvoorbeeld klinkt in mijn oren vaak te gefragmenteerd. In zijn vioolsonates is er volgens mij echt een instrumentaal probleem. Nu goed, het is mijn specialiteit niet, ik luister daar naar met meer naïeve oren, een beetje zoals ik naar nieuwe muziek luister. Tijdens Blind Date gaat het publiek zowel het stuk als de uitvoering heel onbevangen kunnen tegemoet treden, zonder taboes." ( *)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Blind date : Ictus & Peter Vermeersch
Vrijdag 15 oktober 2010 om 20.15 u
Handelsbeurs

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be, www.ictus.be en www.fes.be

Extra :
Peter Vermeersch : www.fes.be en www.matrix-new-music.be
( *) Een muzikale blind date met Ictus en Peter Vermeersch in de Handelsbeurs. Een gesprek met Tom Pauwels, gitarist en artistiek adviseur bij Ictus, door Wannes Gyselinck op ictusensemble.blogspot.com, 1/10/2010
Een gesprek met Peter Vermeersch, Liesbeth De Voogdt en Wannes Gyselinck op ictusensemble.blogspot.com, 24/08/2010

Bekijk hier een korte samenvatting van het concert (film Bruno Hardt)

12:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook