06/11/2010

Van polyfonie tot laptopkwartet : traditie en experiment uit Litouwen

Trys Keturiose Op de Litouwse avond van het Baltic-festival serveren Daiva Vy iniené en Trys Keturiose sutartinès, traditionele polyfone liederen uit de zestiende eeuw. Door samen te werken met videokunstenaars en met een gloednieuw werk van de Litouwse componist Rytis Mažulis legt de groep de link tussen traditie en experimentele vernieuwing. Het Litouwse laptopkwartet Twentytwentyone sluit de avond af met een multimediaconcert.

De Litouwse avond van dit festival confronteert een van de oudste muzikale tradities van Litouwen met de meest experimentele muziek van het land. De groep Trys Keturiose brengt sutartinès, traditionele polyfone liederen uit de zestiende eeuw. Onder leiding van Daiva Vyciniene, de 'koningin van de sutartinès', bewaart het ensemble de authentieke vocale kleur van dit repertoire. Kenmerken deze unieke muziek, zijn de eng vervlochten stemmen, de percussieve dissonanten en geaccentueerde ritmische patronen. Door samen te werken met videokunstenaars en door een gloednieuw werk van de Litouwse componist Rytis Mažulis te zingen, legt Trys Keturiose de link tussen verleden en heden, tussen traditie en vernieuwing. Het Litouwse laptopkwartet Twentytwentyone sluit de avond af met een verrassend multimediaconcert waarin elektronische muziek versmelt met de klank van traditionele Litouwse instrumenten.

Het ensemble Trys Keturiose is gespecialiseerd in traditionele liederen. Bijzonder aan hen is dat ze niet simpelweg het oorspronkelijke geluid kopiëren maar als het ware in de liederen kruipen en ze met de gezichten naar elkaar toe, het lijkt wel in trance, uitvoeren. Degene die zingt doet een stap naar voren en zingt een regel, dan stapt een tweede naar voren, die de regel meezingt. Vervolgens stapt de eerste terug en zingt de tweede een nieuwe regel, dan stapt een derde naar voren die de regel meezingt en de tweede stapt terug enzovoorts, soms met subtiele variaties, waarbij ze om elkaar heen cirkelen.
Sutartines is de Litouwse naam voor polyfone liederen. Sutartines is afgeleid van het werkwoord "sutarti" wat betekent: het eens zijn met elkaar. Er bestaan verschillende soorten sutartines, soms zijn het duetten, soms trio's en soms kwartetten. Het soort sutartines hangt ook af van de muzikale, choreografische, rituele en dramatische elementen (bijvoorbeeld huwelijk of Kerstmis). Klank en klanknabootsing zijn belangrijk.
Sutartines ontstonden ten tijde van de primitieve samenleving en bereikte een bloei tijdens het feodale systeem. Ze overleefden tot aan het begin van deze eeuw. Normaliter verzorgden de vrouwen het zingen en dansen, terwijl de mannen voor de muziek zorgden.

Programma :

  • Trys Keturiose - 20.00 u
    - Sutartinès: polyfone volksliederen uit Litouwen
    - Rytis Mazulis (1961), Wereldcreatie voor vocaal ensemble, cello en electronics, in opdracht van het Concertgebouw
  • Twentytwentyone - 21.30 u
    - Multimedia-improvisaties

Tijd en plaats van het gebeuren :

Trys Keturiose / Twentytwentyone
Vrijdag 12 november 2010 om 20.00 u

Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
Trys Keturiose : www.mic.lt/trysketuriose en youtube
Rytis Mažulis op www.mic.lt
Review : Rytis Mazulis. Cum Essem Parvulus, Tristan Faes op Kwadratuur.be, 27/02/2005

Elders op Oorgetuige :
Concertgebouw Brugge brengt staalkaart van de Baltische muziek, 5/11/2010
Avontuurlijke en bizarre klanken van Apartment House op Transit, 19/10/2010

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

05/11/2010

Estonian Philharmonic Chamber Choir opent Baltic festival in Brugge

Arvo Pärt Het Estonian Philharmonic Chamber Choir is het beroemdste ensemble van Estland en een van de beste koren ter wereld. De muziek van hun landgenoot Arvo Pärt (foto), de hedendaagse mysticus die als geen ander weet hoe hij welluidende klanken aan een koor kan ontlokken, bekleedt een centrale plaats in hun repertoire, dat reikt van gregoriaanse gezangen tot laatbarok, romantiek en hedendaagse muziek. Ook in dit concert binnen het Baltic-festival mag Pärt natuurlijk niet ontbreken. Naast zijn Magnificat en Da pacem zingt het EPCC psalmen van Felix Mendelssohn en de Estse componist Cyrillus Kreek. Volgens dirigent Daniel Reuss hebben deze componisten heel wat gemeen: ze denken en schrijven uiterst vocaal, maar slagen erin haast instrumentale kleuren uit een koorklank te puren.

Het Estonian Philharmonic Chamber Choir werd opgericht door Tonu Kaljuste in1981 en geldt tegenwoordig als het meest bekende klassieke muziekensemble uit Estland. Het koor is een veelgevraagde gast op prestigieuze locaties en op belangrijke festivals zoals het Edinburgh International Festival, de Salzburger Festspiele, het Bergen International Festival, Musikfest Bremen, Mozartwoche en de bbc Proms. Daarnaast onderhoudt het koor ook een bloeiende relatie met diverse gerenommeerde kamerorkesten. In 2008 nam de Nederlandse dirigent Daniel Reuss de positie van chef-dirigent en artistiek directeur over van Paul Hillier, die het koor van 2001 tot 2007 leidde. Met Paul Hillier en Harmonia Mundi startte het koor een project rond Baltische koormuziek : Baltic Voices. Dit project werd laaiend enthousiast onthaald en zorgde voor internationale erkenning van de schitterende Baltische koortraditie. Reuss heeft de klank van het koor tot in de perfectie gepolijst, zonder aan warmte of emotionaliteit in te boeten. Het koor presenteert dan ook graag muziek van eigen bodem, met als hoogtepunt uiteraard de werken van Arvo Pärt, een van de meest geliefde levende componisten. Daarnaast krijgen ook minder bekende Estse componisten zoals Kreek of Grigorjeva ruim aandacht in de programmering van het koor, naast uiteraard het grote klassieke, romantische en 20ste-eeuwse repertoire.

Programma :

  • Arvo Pärt (1935),   Magnificat - Da pacem 
  • Felix Mendelssohn (1809-1847), Drie psalmen, opus 78
  • Galina Grigorjeva (1962), Nature Morte
  • Erkki-Sven Tüür (1959), Triglosson Thrisagion 
  • Cyrillus Kreek (1889-1962), Vier psalmen van David - Estse religieuze volksliederen

Tijd en plaats van het gebeuren :

Estonian Philharmonic Chamber Choir : Pärt, Mendelssohn, Grigorjeva, Tüür, Kreek
Donderdag 11 november 2010 om 20.00 u
(Inleiding door Rudy Tambuyser om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.epcc.ee

Extra :
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl
Galina Grigorjeva op klassikaraadio.err.ee
Erkki-Sven Tüür : www.erkkisven.com, www.edition-peters.com en youtube
Cyrillus Kreek op en.wikipedia.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
Concertgebouw Brugge brengt staalkaart van de Baltische muziek, 5/11/2010
Baltische stemmen in Mol en Brugge, 26/09/2010

Bekij alvast Arvo Pärts 'Magnificat' uitgevoerd door het Kosova Philharmonic Choir op het RemusicaFestival 2007

15:01 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Concertgebouw Brugge brengt staalkaart van de Baltische muziek

Lets Radiokoor De Baltische landen zijn bekend om hun rijke koortraditie. Traditie en folklore worden aangevuld met werk van hedendaagse componisten. Tijdens het Baltic Festival brengt het Concertgebouw Brugge een staalkaart van de Baltische (vocale) muziek. Tijdens deze vierdaagse - van 11 t.e.m. 14 november - staan er o.a. optredens van het Lets Radiokoor (foto), Baiba en Lauma Skride (Letland), Trys Keturiose (Litouwen), Twentytwentyone (Litouwen) en het Estonian Philharmonic Chamber Choir op het programma. Daarnaast worden er ook nog films en documentaires vertoond.

Van 1987 tot 1990 voltrok zich in de Baltische landen de zogenaamde zingende revolutie, die tot de hernieuwde onafhankelijkheid van Estland, Letland en Litouwen leidde. Gedurende de perestrojka zong men bij geweldloze demonstraties traditionele volksliederen, die het gezamenlijke culturele verleden benadrukten, maar door het sovjetregime verboden werden.

De Baltische landen zijn bekend om hun rijke koortraditie. Er wordt wel eens beweerd dat de helft van de Estse bevolking lid is van een koor. Er vinden ook massale koorfestivals plaats, een traditie waaraan een eeuwenoud repertoire van volksliederen ten grondslag ligt: ballades over de zonnewende, geboorte, vruchtbaarheid en dood. Traditie en folklore volstaan echter niet om de uitzonderlijke populariteit en kwaliteit van de Baltische koorzang te verklaren. Daar dragen ook hedendaagse componisten toe bij, zoals de Est Erkki-Sven Tüür, de Litouwer Rytus Mazulis en de Let Martins Vilums. In een typisch Baltisch idioom vullen zij het koorrepertoire voortdurend aan met muziek die gekenmerkt wordt door een vaak melancholische ondertoon en een verlangen naar harmonie en schoonheid.

Wat de Amerikaanse minimalist Steve Reich schreef over Arvo Pärt, de godfather van de Baltische muziek, is van toepassing op de meeste Baltische muziek: "Hij staat buiten de 'Zeitgeist' en is toch immens populair. Zijn muziek vervult een diepe menselijke nood die niets van doen heeft met modetrends." De etherische, archaïserende en hyperconsonante polyfonie van vaandeldrager Pärt en consoorten verkoopt vandaag de dag beter dan het werk van welke tijdgenoot ook, en ze fungeert als een eigenaardige oase van rust en spiritualiteit in de conceptuele dialectiek van het hedendaagse muzikale landschap.

Tijdens Baltic zullen ook het werk van meer progressieve componisten, verknipte elektronica uit Litouwen en een greep uit het vertrouwde klassiek-romantische repertoire de revue passeren. Alles kan en alles mag op Baltic, zolang de uitvoerders maar van Estse, Letse of Litouwse afkomst zijn.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Baltic Festival
Van donderdag 11 t.e.m. zondag 14 november 2010
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.concertgebouw.be

Extra :
Baltic. Meer dan etherische polyfonie, Gilles Helsen op Kwadratuur.be, 20/10/2010

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

04/11/2010

Bobo Stenson Trio & HERMESensemble in deSingel

Anders Jormin Het Bobo Stenson Trio boetseert jazz, klassieke muziek en folk tot een herkenbare en eenvormige stijl. Op de recente cd 'Cantando' combineren ze zorgvuldig uitgekozen materiaal van de componisten Petr Eben, Alban Berg en Silvio Rodriguez met werk van Ornette Coleman, Don Cherry en Anders Jormin naast collectieve groepsimprovisaties. Een gelijkaardig programma wacht je tijdens dit concert.

Bassist Anders Jormin (foto) werkt al ruim twintig jaar met Stenson samen en is als componist ook buiten het trio actief. Zijn ensemblestuk 'Scores of Winterlight' schreef hij voor Umea Sinfonietta. Het is een sfeervolle compositie die verglijdt tot een winters landschap: in het laatste deel hoor je de witte vlokken smelten. 'Schnee' van de Deen Hans Abrahamsen sluit daar naadloos op aan. Abrahamsen laat de tonen ijzig glinsteren in verstilde en, op het eerste gehoor, eenvoudige muziek. Die zogenaamde ongekunsteldheid leverde hem het etiket 'New Simplicity' op. 'Schnee' vormt daarvan een voorbeeld bij uitstek: het werk berust volledig op de canon à la Bach, zowat de strengste en moeilijkste techniek in het contrapunt en als dusdanig het tegendeel van muzikale simpelheid.

De Deense componist Hans Abrahamsen (1952) is actief in de Groep voor Alternatieve Muziek, een Deens forum voor componisten en vertolkers dat zich tot doel stelt hedendaagse muziek in alternatieve vormen bekend te maken. Dit forum, dat ideologisch en politiek gerichte muziek wil promoten, bood Abrahamsen de gelegenheid zijn belangstelling voor politiek en muziek verder uit te diepen. In de loop van de jaren 1970 en 1980 werkte Abrahamsen een heel persoonlijke stijl uit, waarin de ervaringen van het modernisme verweven zijn met zijn eigen muzikale belevingswereld. Sinds 1995 doceert Abrahamsen compositie en orkestratie aan de Deense Koninklijke Academie voor Muziek.
Hans Abrahamsen liet zich de voorbije jaren opmerken met verstilde, en op het eerste gezicht eenvoudige muziek. De verstilling blijkt uit de bewegingloosheid, de herhaling en het zachte klankniveau van zijn muziek. De verstilling wordt ook veruiterlijkt in de titels van zijn werken, die meermaals het woord 'sneeuw' bevatten. De eenvoud heeft hem het etiket van de 'New Simplicity' opgeleverd. Dit begrip is ontstaan als tegenhanger van de 'New Complexity', waarin componisten als Brian Ferneyhough of Richard Barrett de grenzen van het speelbare en van de menselijke waarneming verkennen. Zowel de nieuwe eenvoud als de nieuwe complexiteit zijn verzamelbegrippen die de gedifferentieerdheid van de muziek en de onderlinge verschillen tussen de componisten die onder die noemer geplaatst worden onder de mat vegen. 'Schnee' is wat dat betreft een 'statement'. Het berust volledig op de canon, zowat de strengste en moeilijkste techniek in het contrapunt en als dusdanig het tegendeel van muzikale simpelheid.

Programma :

  • Anders Jormin, Scores of Winterlight
  • Hans Abrahamsen, Schnee
  • Bobo Stenson, Anders Jormin, Jon Fält : Jazz piano trio pieces

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bobo Stenson Trio & HERMESensemble : Anders Jormin, Hans Abrahamsen, Bobo Stenson
Woensdag 10 november 2010 om 20.00 u
(inleiding door Kevin Voets om 19.15 u)
deSingel - Muziekstudio
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.hermesensemble.be

Extra :
Bobo Stenson : www.myspace.com/bobostenson
Bobo Stenson Trio op youtube
Anders Jormin : www.myspace.com/andersjormin, www.gac.se en youtube
Hans Abrahamsen op www.chesternovello.com, www.arsmusica.be en www.ewh.dk

Elders op Oorgetuige :
Kagel, Goeyvaerts & Abrahamsen : een bonte muzikale mix met een flinke portie humor, 28/01/2008

07:02 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

03/11/2010

Displaced Sounds : Akio Suzuki in Leuven

Akio Suzuki De Japanse kunstenaar Akio Suzuki begon zijn artistieke carrière in 1963 met het naar beneden gooien van een met rommel gevulde emmer op de trappen van een station. Hij verwachtte dat dit een aangenaam ritme zou veroorzaken. Bijna 50 jaar later staat de wens om te horen en te luisteren nog steeds centraal in zijn werk. Suzuki is een performer, bouwer van instrumenten, uitvinder, muzikant en shaman gecombineerd in één van de meest intrigerende figuren in onze geluidswereld. Zijn muziek en performances zijn eenvoudig en puur. Suzuki onderzoekt hoe de natuur en haar geluiden ingesloten kunnen worden om ze daarna terug te bevrijden. Hij toont hoe muzikaliteit en schoonheid kan bestaan in alle dingen en in alle momenten. Na het concert vertelt Suzuki over zijn werk.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Displaced Sounds : Akio Suzuki
Woensdag 10 november 2010 om 20.30 u
Kunstencentrum STUK

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.stuk.be, www.q-o2.be, www.playgroundfestival.be, www.kraak.net en www.displacedsounds.com

Extra :
Akio Suzuki : www.akiosuzuki.com, www.arika.org.uk en youtube

Elders op Oorgetuige :
Playground : speelterrein waar podiumkunsten en beeldende kunst elkaar ontmoeten, 29/10/2010

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

02/11/2010

November Music presenteert muziek van nu door de makers van nu

November Music Van 10 t/m 14 november presenteert November Music al voor de 18de keer de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van verschillende muziekgenres. De muziek van nu door de makers van nu. Gecomponeerde en geïmproviseerde muziek, elektronica, geluidsinstallaties en progressieve pop zijn te horen op verschillende podia in 's-Hertogenbosch.

Een greep uit het programma: nieuwe werk van Louis Andriessen, Interzone van Enno Poppe, het New London Chamber Choir met het Rascher Saxophone Quartet en Ralph van Raat. Verder is de legendarische componist/pianist Christian Wolff aanwezig voor een interview en een concert. En wat te denken van de volgende jazz/impro concerten: Eric Vloeimans & Wayne Horvitz, Starvinsky Orkestar feat. Matthew Herbert, Niels Broos & Kyteman, Dave Douglas, Jeroen van Vliet en The Indian Core. Zangeres Anneke van Giersbergen gaat de samenwering aan met Tom Pintens (ex-Zita Swoon).

November Music is het belangrijkste internationale festival voor actuele muziek in Nederland. Het meerdaagse festival vindt jaarlijks plaats op divese locaties in 's-Hertogenbosch en heeft nauwe banden met belangrijke festivals in diverse Europese landen waaronder België (Transit Leuven en Happy New Festival van Vlaanderen Kortrijk), Duitsland (MaerzMusik Berlijn), Engeland (Huddersfield Contemporary Music Festival) en Italië (Angelica Festival Bologna). Het festival zet de spotlights op de makers van nu, waardoor het publiek de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van gecomponeerde en geïmproviseerde muziek, progressieve pop, geluidsinstallaties en muziektheater te horen en te zien krijgt. De eerste editie van November Music vond plaats in 1993.

De kern van November Music lag tot vorig jaar in Nederland en Vlaanderen, met elk een eigen organisatie. Gedurende al die jaren bestond de missie erin Vlaamse en Nederlandse nieuwe muziek en haar makers uit te wisselen. De programma's waren dan ook van naald tot draad zelf geproduceerd, zodat November Music een eigen selectie muzikanten uit verschillende landen op het podium met mekaars muziek en spel konden laten kennis maken. Menig Vlaams muzikant heeft dankzij dit festival voor het eerst met kompanen van over de grens het podium kunnen delen. En menig componist van hier heeft dank zij November Music zijn of haar muziek een eerste kans bij de overburen kunnen geven.

Met de editie 2009 kwam aan dit verhaal en concept een einde. Het succes en de groei van de Nederlandse festivalpoot was dermate groot geweest dat de Vlaamse overheid niet in voldoende mate haar steun aan het Gentse luik kon toekennen om het te laten overleven. Daarmee viel het doek over November Music Vlaanderen. Maar ook nu nog zijn de Vlamingen - zij het in mindere mate - vertegenwoordigd op November Music in Nederland. Pianist Luk Vaes promoveerde in 2009 aan de Universiteit van Leiden met een proefschrift over uitgebreide pianotechnieken doorheen de muziekgeschiedenis. In de vorm van een  lecture-recital brengt hij op November Music een categorisch geordende demonstratie van de onderzoeksresultaten aan de hand van uitvoeringen van de betreffende muziek. In 'Pidgin' kruisen de ambitieuze professionele saxofonisten van [Sic] de degens met de electro-gitaristen van Zwerm en componist Stefaan Prins. Tijdens de KunstmuziekRoute op zondag brengt de Gentse pianist Daan Vandewalle 'Inner cities', een topwerk van de Amerikaanse componist Alvin Curran. En aan het eind van de zondagmiddag zetten jonge, veelbelovende componisten hun beste beentje voor. Kersverse composities worden uitgevoerd en de jonge makers worden ondervraagd door moderator en musicologe Thea Derks. Voor het eerst neemt ook een Engelse componist aan de sessie mee, en wel Scott McLaughlin. Nederland vaardigt Antal Sporck af en Stefan Prins vertegenwoordigt België. Uitvoerenden zijn de Nederlandse harpist Anton Sie, de Belgische cellist Pieter Matthynssens en de Britse saxofonist Iain Harrison.

Luk Vaes - Extended Piano Techniques
Donderdag 11 november 2010 om 15.00 u in de Verkadefabriek
Dinsdag 16 november 2010 in het Cenakel in Tilburg

De piano maar dan anders. Geprepareerd, gestreken of getokkeld. De piano werd in de tijd van Mozart al 'oneigenlijk gebruikt'. De Belgische pianist en musicoloog Luk Vaes (van 1993 tot 2009 ook de drijvende kracht achter November Music Vlaanderen) heeft alle buitenissige pianotechnieken eens nader onderzocht en beschreven. Eind 2009 promoveerde hij als eerste kunstenaar aan de Universiteit van Leiden in het 'docArtes' doctoraalprogramma voor uitvoerders en componisten. Vaes is naast begenadigd pianist ook een onderhoudende verteller. Tijdens deze concertlezing komen de mooiste voorbeelden van 'extended piano techniques' voorbij. Pianomuziek met veel accessoires en meer pianospel naast de toetsen dan erop. Je hoort spectaculaire werken uit alle tijdperken van onder meer Claude-Bénigne Balbastre, Friedrich Wilhelm Rust, Curtis Curtis-Smith en Davide Mosconi.

Richard Barrett, Stefan Prins, [sic], Zwerm - Pidgin
Zaterdag 13 november 2010 om 21.00 u in de Verkadefabriek

Het saxofoonkwartet [sic] en het gitaarkwartet Zwerm bundelen hun krachten voor het project 'Pidgin'. Beide ensembles ontwikkelen tijdens dit treffen een eigen indrukwekkende muziektaal. Telepathisch improviseren en instant componeren op het hoogste niveau. Elektronicamuzikanten Richard Barrett en Stefan Prins bepalen als twee scheidsrechters de spelregels en leiden vanachter hun laptops de ontmoeting in goede banen. Richard Barrett zal in zijn hoedanigheid als componist optreden als bemiddelaar. De voorstelling wordt volledig opgebouwd vanuit improvisatie en muzikaal materiaal dat de muzikanten zelf aandragen.

Daan Vandewalle - Alvin Curran, Inner Cities
Zondag 14 november 2010 - doorlopende voorstelling 12.00 - 17.00 u in de Verkadefabriek

Op zondag 14 november vindt voor de zesde maal de KunstmuziekRoute plaats. Tijdens deze muzikale wandeling kun je de hele middag 'muzikaal shoppen' bij tal van concerten / voorstellingen op diverse locaties. In de Verkadefabriek brengt pianist Daan Vandewalle een topwerk van de Amerikaanse componist Alvin Curran. Een is een reis door de innerlijke stad. Herinneringen, muzikale terzijdes of odes aan exotische oorden en personen. Het rijke muzikale leven van de Amerikaanse componist en globetrotter Alvin Curran komt samen in zijn imposante cyclus voor piano solo 'Inner Cities'. Een nog immer uitdijende suite die hij in 1991 in het leven riep. Een prachtige parcours door Currans' kleurrijke ideeëngoed ontvouwt zich. Van extreme verstilling en tranceachtige minimal tot heerlijk ongebonden improvisatie. Daan Vandewalle heeft Currans' magnum opus helemaal in de vingers en hij voert de complete cyclus van vijf uur uit. Het publiek kan tussen de delen in en uit lopen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

November Music Nederland
Van woensdag 10 t/m zondag 14 november 2010
Op verschillende locaties in s' Hertogenbosch


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.novembermusic.net

Extra :
Luk Vaes : www.lukvaes.info
Stefan Prins : www.stefanprins.be en www.matrix-new-music.be
[sic] : www.blindman.be en www.myspace.com/4saxesandadrum
Zwerm : www.zwerm.be
Daan Vandewalle : www.daanvandewalle.com
Luk Vaes‎' doctoral dissertation on Extended Piano Techniques in Theory, History & Performance Practice kun je hier downloaden.

Elders op Oorgetuige :
Luk Vaes en het oneigenlijke gebruik van de piano, 24/02/2010
Laatste editie van November Music in Gent, 8/11/2009
[sic] kruist de degens met Zwerm in Pidgin, 16/09/2008
Ives, Carter & Curran : een eeuw Amerikaanse pianomuziek, 14/11/2006
Interview : Luk Vaes over November Music, 13/11/2006

Bekijk alvast deze video waarin pianist Luk Vaes zijn 'extended' technieken demonstreert

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

31/10/2010

Antoine Tamestit gaat tot op het bot van de klank

Antoine Tamestit In de loop van de muziekgeschiedenis heeft de altviool haar plaats moeten veroveren tussen de razend populaire viool en de krachtige, volle cello. Pas in de negentiende eeuw waagden componisten zich langzamerhand aan composities voor de warme, melancholische altviool. Er bestaan weinig opnames met werk voor altviool solo. Net daarom was het solodebuut van de jonge Franse altviolist Antoine Tamestit (foto) een verademing. In 2007 bracht hij bij Ambroisie een cd uit met werken van Bach en Ligeti. Bachs tweede partita werd oorspronkelijk geschreven voor viool, maar bleek ook interessant voor de altviool. Die laat volgens Tamestit de baslijn meer spreken. Vooral de 'Chaconne in d' is een prachtig ritmisch deel waarin de virtuositeit van instrument en muzikant ten volle geëtaleerd wordt. Antoine Tamestit wordt ook wel de Gainsbourg van de altviool genoemd. Hij gaat tot op het bot van de klank, raakt de kern van de muziek en is één met zijn instrument.

Antoine Tamestit (1979) studeerde aan het conservatorium van Parijs bij Jean Sulem, aan de Yale University (USA) bij Jesse Levine en het Tokyo String Quartet en in Berlijn bij Tabea Zimmermann. In januari 2003 won hij de eerste prijs van de Young Concert Artists (YCA) International Auditions en maakte hij vervolgens recitaldebuten in New York, Boston en Washington. In september 2004 behaalde hij zowel de eerste prijs als de publieksprijs en twee speciale prijzen van de internationale muziekwedstrijd van de ARD in München. Het repertoire van Antoine Tamestit reikt van de barok tot aan hedendaagse werken. Zijn bijzondere belangstelling voor de muziek van deze tijd brengt hem in contact met vele componisten van wie hij diverse wereldpremières uitvoert en opneemt. Met een grote passie voor kamermuziek is Antoine Tamestit regelmatig te gast op belangrijke festivals. In 2007 bracht Tamestit bij Ambroisie een cd uit met solowerken van Bach en Ligeti.

In zijn tijd werd Stravinski's muziek als radicaal vernieuwend ervaren, vandaag behoort zij tot de canon van de 20ste-eeuwse muziek. Zijn balletmuziek kent iedereen, maar zijn kamermuziek is minstens even beklijvend. 'Elégie' behoort tot de eerste composities die Stravinski in Amerika schreef. Het werk dateert uit 1944 en is een instrumentaal lamento voor altvioolsolo. Stravinski maakte er ook een versie voor vioolsolo van. George Balanchine choreografeerde het werk voor de School of American Ballet.

Tussen 1991 en 1994 werkte György Ligeti (1923 - 2006) aan zijn Sonate voor altviool solo, een veelzijdig zesluik met tal van stilistische knipogen. Zo is Hora Lunga, het eerste deel, een melancholische, rijk geornamenteerde allusie op de roemeense volksmuziek die Ligeti tijdens zijn kinderjaren in Siebenbürgen sterk beinvloed heeft. Dit deel wordt in zijn geheel op de c - snaar gespeeld met gebruikmaking van de harmonisch natuurlijke intervallen (reine grote terts, reine kleine septiem en de 11de boventoon). In het tweede deel - Loop - worden uitsluitend dubbelgrepen met een losse snaar gecombineerd. Daardoor wordt de speler gedwongen tot een riskant positiespel, wat in het snelle gedeelte van Loop een enorme virtuositeit vereist. De speelaanduidingen zijn echter: 'jazzy', 'elegant' en 'relaxed'. Het derde deel - Fascar - (de titel is een Hongaars werkwoord en betekent 'worstelen', 'verdraaien') is eveneens een dubbelgreepstuk, een soort pseudotonale dans met verschoven en verdraaide modulaties. Deel vier - Presto con sordino - begint dan weer als een gelijkmatige, perpetuüm mobile - achtige beweging (te vergelijken met Continuum voor klavecimbel). Door middel van polyritmische accentuering en het gebruik van de contrasterende karakters van de verschillende snaren duiken langzamerhand verborgen, illusoire melodiefragmenten op, een trompe l'oreille dat refereert aan het werk van M.C. Escher. Het vijfde deel - Lamento - kenmerkt zich door een strikte tweestemmigheid, voornamelijk bestaande uit sekunde - en septiemparallelen en vertoont een indirekte invloed van verschillende etnische kulturen. Het zesde en laatste deel tenslotte - Chaconne Chromatique - is geen zinspeling op de beroemde chaconnes van Bach, maar wel een wilde, uitgelaten dans in een sterk geaccentueerde driekwartsmaat met een ostinate baslijn.

Programma :

  • H. I. von Biber (1644-1704), Passacaille in g voor viool solo (transcriptie voor altviool)
  • G. Ligeti (1923-2006), Sonate voor altviool solo (1994)
  • I. Stravinski (1882-1971), Elegie voor altviool solo (1944)
  • J. S. Bach (1685-1750), Partita nr. 2 in d voor viool solo (transcriptie voor altviool)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Antoine Tamestit : Von Biber, Ligeti, Stravinski, Bach
Dinsdag 9 november 2010 om 20.15 u

Handelsbeurs
Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be

Extra :
Antoine Tamestit op youtube
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
De partituur van Ligeti 's Sonate voor altviool solo kun je hier downloaden (pdf)
Reviews Stravinski 's Elegie voor altviool solo en Ligeti's Sonate voor altviool solo op www.answers.com

Elders op Oorgetuige :
György Ligeti : klavecimbel op 20ste eeuwse wijze, 17/09/2010
Componist György Ligeti overleden, 13/06/2006

Bekijk alvast het eerste deel van Ligeti 's Sonate voor altviool solo, Hora Lunga, uitgevoerd door Pemi Paull



En Stravinski 's Elegie voor altviool solo

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

30/10/2010

Liveness : transmediaal artistiek project op het raakvlak tussen installatie, performance, theoretische reflectie en muziek

Liveness Het Liveness project ensceneert ruwe en experimentele live-clashes tussen de klank- en beeldsystematiek van alomtegenwoordige media als televisie, computer, games, livecam, internet etc. enerzijds en de ontologie van hedendaagse performance-kunst anderzijds. Het project stelt de vraag naar de invloed van deze media op het live structureren van tijd en onderzoekt hoe media kunnen inwerken op de structuur van een performance.  Elk nieuw experiment werpt een welomlijnd en specifiek licht op de live-ervaring als een gemediëerde beleving van tijd.

Het Liveness project ambieert de discipline van het instant componeren radicaal uit te diepen: het onmiddellijk compositorisch en tijdstructurerend  denken dat deze muziek zo uniek maakt wordt doelbewust uitgedaagd.  De positie van de 'performer-musicus' wordt als het ware getheatraliseerd, gedeconstrueerd en getransformeerd.

Liveness! Instant Composed Music & Television draait om het lege punt, de blinde vlek waarrond het televisuele montagesysteem zichzelf schijnt te organiseren.  Het experiment onderzoekt hoe een live performance door het fenomeen televisie kan worden gestuurd, en verder hoe deze performance het medium kan ombuigen, manipuleren, omarmen, inpalmen, deconstrueren.

De performances ontwikkelen zich binnen de televisuele klank- en beeldstroom zoals die wordt voorgeschoteld aan de kijker-luisteraar.  Het beeld- en klankmateriaal vormt aldus het vertrekpunt, het basismateriaal (of nog de basispartituur) voor een in real time tot stand komende 'live-collage'.

Verschillende tactieken, speelmethodes of denkmodules worden vooraf ontwikkeld en vervolgens live uitgespeeld ten aanzien van de actie op en van het scherm.  De performers streven ernaar via verschillende invalshoeken een complex structuur-denken te construeren: een in zichzelf voortdurend transformerend tekensysteem dat in staat is het hele gegeven, de televisuele context, totaal te verschuiven.

Op de meest lucide momenten zou dit systeem in staat moeten zijn een bevreemdende ommezwaai te creëren die men theoretisch het best kan benaderen met de 'implosie van twee tegengestelde polen' (Baudrillard).  Dit is het punt waarop de polen mekaar overlappen en er een 'contractie' plaats grijpt van de ene pool in de andere.  De verschillende polen zijn dan niet meer van mekaar te scheiden: het ene maakt deel uit van het andere, de verschuiving is compleet geworden.

Maar dit kan enkel een tijdelijk resultaat zijn! Aldus stuikt het hele systeem ineen; er wordt een nieuwe afstand gecreëerd en er ontwikkelen zich nieuwe patronen die op hun beurt deel zullen worden van nieuwe (teken)systemen. Waarna er opnieuw wordt ontkoppeld, opnieuw een afstand wordt gecreëerd, nieuwe patronen worden ontwikkeld die op hun beurt weer deel zullen gaan uitmaken van een nieuwe doorwerking...

Tijd en plaats van het gebeuren :

Thomas Olbrechts/Collectief ReFLEXible & Champ d'Action : Liveness! Instant Composed Music & Television
Zondag 7 november 2010 om 20.00 u
MuHKA

Leuvenstraat 32
2000 Antwerpen

Meer info : www.muhka.be, www.champdaction.be en www.myspace.com/collectiefreflexible

16:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Oorsmeer en Big Bang Festival brengen muzikaal avontuur voor jong publiek

Big Bang Wie zijn (klein)kinderen op avontuurlijke wijze wil laten kennismaken met degelijke muziek, moet absoluut zijn licht opsteken bij Oorsmeer. Het festival is een ideaal toevluchtsoord voor wie even wil ontsnappen aan de overdosis kinderpop of bekende muziekschoolpaden. Oorsmeer, het muziekfestival voor een jong en avontuurlijk publiek, brengt op 7 november onder meer de legendarische Meredith Monk uit New York naar de Vlaamse Opera in Gent en verwelkomt ook de Handelsbeurs als nieuwe partner. En op 14 november krijgt het muzikale feest een vervolg in Brussel. Onder de titel Big Bang wordt het schitterende Paleis voor Schone Kunsten voor het eerst omgetoverd tot één groot muzieklabyrint.

Meredith Monk en Sophie Agnel
Op Oorsmeer in Gent is muzikale legende Meredith Monk de absolute top of the bill. Ze is een van de grote vernieuwers van het muziektheater sinds de jaren '70 en heeft de visie op vocale expressie van een hele generatie zangers veranderd. Zonder haar hadden zangers als Björk en vele anderen beslist anders geklonken. Op vraag van Zonzo Compagnie deelt deze grote dame van de New Yorkse avant-garde voor het eerst haar kennis en kunde met een groep piepjonge Vlaamse zangers, om vervolgens met hen het podium van de Vlaamse Opera te delen.
In Brussel is het onder meer uitkijken naar Le piano-marteau, een woordenloze voorstelling van de Franse pianiste Sophie Agnel. Al improviserend tovert ze de meest wonderbaarlijke geluiden uit haar piano, muziek die op een verbluffende manier zichtbaar wordt gemaakt. Agnel kreeg in haar geboortestad Parijs een klassieke piano-opleiding, legde zich daarna toe op jazz, maar doorbrak al snel de beperkingen die haar ook binnen de jazz werden opgelegd. Herhaaldelijk deelde ze haar avontuurlijke manier van musiceren met kinderen. Met Le piano-marteau brengen Athénor en Agnel gedurfd muziektheater uit Frankrijk dat grenzen doorbreekt en dus ook op Big Bang niet mag ontbreken.

Muzikaal avontuur voor een jong publiek
Uiteraard is er op Oorsmeer en het Big Bang Festival nog meer te beleven dat de moeite waard is. Zo is er Wagon (Gent en Brussel) waarbij contrabast Nicolas Rombouts (Dez Mona) en pianist Joris Caluwaerts (Zita Swoon, The Go Find...) het publiek meenemen in hun fabuleuze muzikale fantasiewereld waarin speelgoedtreintjes tot muziekinstrumenten verworden. Of 's Nachts zijn alle katten grijs (Brussel) van Anne Niepold en Zonzo Compagnie, waarbij Niepold op een virtuoze manier de meest ongewone klanken uit haar accordeon tovert. Maar er is ook de muzikale gekte van Balaxy Orchestra (Gent en Brussel), de zelfgemaakte muziek van de piepjonge muzikanten van Zappa (Gent en Brussel), de kinderfanfare Goeste Majeur (Gent), de installaties van de Nederlandse instrumentenbouwer en klankenkunstenaar Hans van Koolwijk (Gent en Brussel) enz. Het mooie aan het Oorsmeer/Big Bang-concept is dat elke bezoeker zijn eigen avontuurlijke parcours kan kiezen doorheen de verschillende concerten, voorstellingen, installaties...

Oorsmeer wordt een Europees festival
Oorsmeer is een avontuurlijk muziekfestival voor kinderen dan naam en faam maakte in Vlaanderen en ondertussen aan zijn 15de verjaardag toe is. Het festival werd in 1995 opgericht door artistieke duizendpoot Wouter Van Looy en heeft er ondertussen bijna 50 edities opzitten in België, Nederland, Frankrijk en Zwitserland. Vanuit zijn vaste uitvalsbasis Gent geraakte het bijzondere festivalconcept steeds meer bekend en na vele internationale ad hoc samenwerkingen is het nu zover, Oorsmeer wordt een Europees festival.
Onder een nieuwe naam en met de steun van Europa opent BIG BANG - European music festival for a young and adventurous audience - zijn deuren in Lissabon, Boedapest, Rijsel, Stavanger, Brussel en Gent. Het originele festivalconcept van Oorsmeer wordt behouden, maar dan geïnspireerd en uitgedaagd door de Europese partners. In het kielzog van het festival ontmoeten ze elkaar voor het uitwisselen van ideeën en projecten en het opzetten van coproducties. Het festival zal in de toekomst zijn revolutionaire stempel drukken op de vernieuwing en verbetering van het muziekaanbod voor kinderen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Oorsmeer / Big Bang Gent
Zondag 7 november 2010 vanaf 13.30 u

Vlaamse Opera Gent - Schouwburgstraat 3 - 9000 Gent
Handelsbeurs - Kouter 29 - 9000 Gent
--------------------
Big Bang Brussel
Zondag 14 november 2010 vanaf 13.00 u

Bozar - Ravensteinstraat 23 - 1000 Brussel

Het volledige programma van Oorsmeer/Big Bang en alle verdere info vind je op www.bigbangfestival.eu

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

29/10/2010

Victor Kissine in de kijker in Espace Senghor

Victor Kissine Op zondag 7 november vindt in Espace Senghor in Etterbeek het tweede concert plaats in de reeks 'Focus sur nos compositeurs'. Pianist Serge Clément, violist Eric Robberecht en cellist Jean-Pol Zanutel spelen er een recital met werk van Victor Kissine (foto). Kissine schreef vooral voor strijkers, en tijdens dit concert wordt de evolutie geschetst van zijn stijl tussen 1995 (Sonate voor cello en piano) en 2009 (Trio voor piano, viool en cello).

Victor Kissine werd geboren in Sint Petersburg in 1953, enkele dagen na de dood van Stalin. Hij studeerde compositie en musicologie aan het conservatorium van Moskou, en had veel contact met Boris Tichtchenko en Galina Oestvolskaya. In de laatste jaren van de Sovjetperiode schreef hij heel wat (bekroonde) filmmuziek. Uit deze periode dateert ook de opera Marat-Sade. Deze opera werd opgevoerd aan de vooravond van de Perestroika in St.Petersburg en veroorzaakte natuurlijk een schandaal. Na zijn emigratie naar België in 1990 wijzigde Kissine zijn esthetische richting ten gronde, in de zin dat hij eerder voor kleinere ensembles begon te schrijven en zich meer zou toeleggen op klankonderzoek. De rode draad door zijn composities is een geraffineerde schriftuur, vaak op de rand van het tastbare, van de huivering, wat nochtans een innerlijke dramatische spanning creëert die soms doet denken aan Shostakovitch en Oestvolskaya.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Focus sur nos compositeurs: Victor Kissine
Zondag 7 november 2010 om 11.30 u
CC Etterbeek - Espace Senghor

Waversesteenweg 366
1040 Etterbeek

Meer info : www.senghor.be

Extra :
Victor Kissine op www.compositeurs.be, www.renewmusic.org en www.arsmusica.be

Elders op Oorgetuige :
Ensemble Musiques Nouvelles en Boyan Vodenitcharov verkennen de mysterieuze wereld van Victor Kissine, 16/04/2009

15:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook