11/01/2011

Het Collectief brengt Kaija Saariaho, Peter Eötvös en Jean-Marie Rens in Espace Senghor

Jean-Marie Rens Woensdag is Het Collectief te gast in het Etterbeekse Cultuurcentrum Espace Senghor. Op het programma staat werk van Kaija Saariaho, Peter Eötvös en Jean-Marie Rens. Centraal staat 'Tristes Lettres' van Jean-Marie Rens (foto). De componist zal erbij zijn en het stuk zelf aan je voorstellen. CD release voorzien in maart 2011.

'Tristes Lettres' is een doelbewust ludiek stuk. De teksten zijn van de hand van Arnould Massart en zijn rechtstreeks geïnspireerd op het lettrisme, een stroming die in 1945 gelanceerd werd door Isidore Isou. Vijf teksten hebben de inspiratie geleverd voor vijf melodieën plus nog een interludium, maar het geheel dient als één stuk te worden beschouwd.
De teksten die de muziek hebben geïnspireerd zijn op het eerste gezicht asemantisch. Maar een verfijnde lectuur doet hier en daar toch een betekenis vermoeden. Zo'n lectuur - we zouden kunnen zeggen zo'n interpretatie door de auteur - bepaalt het karakter van ieder stuk van dit werk. Sommige teksten hebben politieke connotaties, andere zijn eerder lyrisch en minstens één tekst is zonder twijfel erotisch getint.

Jean-Marie Rens (1955) studeerde aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel, waar hij een eerste prijs voor harmonie behaalde in de klas van Jean-Claude Baertsoen en een eerste prijs voor contrapunt en een eerste prijs voor fuga in de klas van Marcel Quinet. Bij Quinet studeerde hij ook nog compositie en orkestratie. Hij bekwaamde zich vervolgens verder via stages "Acanthes" in Avignon bij Olivier Messiaen, Pierre Boulez en Toro Takemitsu.
Verschillende van zijn werken werden gecreëerd door groepen zoals Musique Nouvelle, het orkest van de RTBF, het Philharmonisch Orkest van Luik, het Nationaal Orkest van België, Voices of Europe, het Wereldkoor van jongeren, en werden bekroond in compositiewedstrijden.
Momenteel is Jean-Marie Rens directeur van de Muziekacademie van Sint-Gilles en docent muziekanalyse aan het Conservatorium van Luik. Hij gaf eveneens les in analyse en muziekschriftuur aan de Universiteit van Lille.
Behalve deze activiteiten van leraar en componist, geeft hij talrijke voordrachten, concertanalyses en seminaries voor de Belgische Vereniging voor Muziekanalyse waarvan hij ondervoorzitter is, aan de Université Libre de Bruxelles, aan de Universiteit van Lille, voor de voortgezette opleidingen die door de Franse Gemeenschap worden georganiseerd, aan verschillende muziekacademies van het land.

Kaija Saariaho over Cendres (1998): "I found the basis of the musical material for this piece in my double concerto ...à la fumée for alto flute, cello and orchestra. The name of the piece also derives from this.
While writing Cendres, I was mainly concentrating on the interpretation of particular musical ideas by the three different instruments of the trio, each of which has its unique character and palette of colours. Musical tension is created and regulated by sometimes bringing the instruments as close together as possible in all ways (pitch, rhythm, dynamics, articulation, colour etc.), or, at the other extreme, letting each of them express the music in their most idiomatic fashion. Between these two extremes there is an unlimited number of possible ways to create more or less homogenous musical situations. The consciousness of this variety was the rope on which I was balancing whilst working on the piece."(*)

In 1993 schreef Peter Eötvös (1944) een cimbalomconcerto in opdracht van de SDR Stuttgart, 'Psychokosmos'. Wellicht vormt dat de aanleiding om het instrument drie jaar later ook te gebruiken in 'Psy', een trio waarvan oorspronkelijk twee versies tot stand kwamen (fluit, cello, cimbalom of marimba), en in 2002 nog een versie voor fluit, altviool en harp. Misschien zijn de twee laatstgenoemde versies wel ontstaan uit pragmatische overwegingen. Slagwerkers (marimba) zijn imers makkelijker te vinden dan cimbalomspelers, en in het kielzog van Debussy's triosonate voor fluit, altviool en harp zijn er heel wat vaste ensembles ontstaan die de 2002-versie op hun repertoire kunnen nemen. Tijdens dit concert horen we wellicht de versie zoals ze écht bedoeld is door de componist. Alleszins verwijst 'Psy' muzikaal ook terug naar een veel ouder werk, namelijk 'Now, Miss!' (1972) voor viool, synthesizer en tape. De tape bevat 'concrete' klanken, namelijk zeegeluiden. Misschien gaat de stormachtige cimbalompartij wel daarop terug ?

Programma :

  • Kaija Saariaho, Cendres
  • Peter Eötvös, Psy
  • Jean-Marie Rens, Tristes lettres

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief & Els Crommen : Tristes Lettres
Woensdag 12 januari 2011 om 20.30 u
CC Etterbeek - Espace Senghor

Waversesteenweg 366
1040 Etterbeek

Meer info : www.senghor.be en www.hetcollectief.be

Extra :
Jean-Marie Rens op www.compositeurs.be en www.cebedem.be
Jean-Marie Rens : Stimulante complexité. Entretien avec Isabelle Françaix op www.musiquesnouvelles.com
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Peter Eötvös : www.eotvospeter.com, brahms.ircam.fr, en.wikipedia.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007
Peter Eötvös : een gesprek uit de archieven, 16/01/2007

15:04 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De onvoorspelbare schoonheid van de priemgetallen, uitgedrukt in muziek

Dominica Eyckmans Om het nieuwe jaar mee te openen, bezondigen ze zich bij Logos voor de gelegenheid eens niet aan een voor de hand liggend thema zoals New Year, Winter, New Beginnings, Start, Novelty, Openings, Cheers en dies meer. Nee, ze bewandelen met <m&m> Primes heel uiteenlopende wegen. Die van de échte primes - priemgetallen of priemen - bijvoorbeeld, een item waar Logos als muziektechnologisch centrum een meer dan gezonde interesse voor heeft. Godfried-Willem Raes' gelijknamige compositie Primes staat dan ook - in een versie voor de robots - op het programma. Godfried maakt vaak gebruik van priemen, onder meer als sleutel achter het codeersysteem voor zijn examens akoestiek. Maar wat zijn priemen en wat is nu precies hun esthetische verdienste?

Wel, Wikipedia leert ons dat een priem een natuurlijk getal is, groter dan 1 en slechts deelbaar door 1 en door zichzelf (omdat het getal 1 maar een enkele deler heeft, wordt het niet als priem opgevat). Priemen vormen een belangrijk item binnen de getaltheorie omwille van hun uitzonderlijkheid en onregelmatigheid in de reeks der natuurlijke getallen. De numeroloog Leonhard Euler zegt daarover: "Wiskundigen hebben tot de dag van vandaag vergeefs geprobeerd enige orde te ontdekken in de rij van priemen, en we hebben reden te geloven dat het een mysterie is waartoe de menselijke geest nooit zal doordringen."

De eerste 30 priemen vormen volgende reeks: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97, 101, 103, 107, 109, 113. Met ingang van 2009 bestaat de grootst bekende priem uit 13 miljoen cijfers. We hebben dus nog wat werk voor de boeg eer we de grens bereikt hebben.

Priemen zijn niet nieuw: speculaties over reeksen en getalsystemen dienaangaande dateren al van de Egyptische Oudheid. De oudste overgeleverde documenten over een toegepaste studie ervan  komen echter van de Oude Grieken. De van circa 300 v. Chr. daterende Elementen van Euclides bevat belangrijke stellingen over priemen, met inbegrip van het bewijs van de oneindigheid van hun aantal. Na de Oude Grieken gebeurde er tot de 17e eeuw niet veel met betrekking tot priemen, tot in 1640 Pierre de Fermat (overigens zonder bewijs) zijn Kleine Stelling van Fermat publiceerde, waaruit bepaalde aspekten mogelijk al eerder bekend waren aan Chinese wiskundigen.

Gedurende lange tijd dacht men dat priemen slechts een beperkte toepassing buiten de wiskunde zouden kunnen vinden. Dat veranderde echter in de jaren '70, toen de concepten van cryptografie (de codering van geheimschrift) werden uitgevonden. Daarin vormden priemen de basis voor de eerste algoritmes zoals het RSA cryptografie-algoritme. Sedertdien worden priemen vaak toegepast in de informatietechnologie, onder andere bij het beveiligen van belangrijke digitale data.

Priemen hebben, naast wiskundigen, ook tal van artiesten geïnspireerd. De Franse componist Olivier Messiaen, naar eigen zeggen altijd al gebiologeerd door natuurlijke, onvoorspelbare bewegingen van vrije en ongelijke duur, gebruikte priemen om zijn additieve ritmiek mee te struktureren. Hij deed dat ook op metrisch en motivisch vlak en sporen daarvan kan men terugvinden in werken zoals La Nativite du Seigneur (1935) en Quatre Études de Rythme (1949-50). Conlon Nancarrow's Studies hebben maatverdelingen die op priemen zijn gebaseerd. Divisies van 2 over 3 over 5 over 7 garanderen immers gemakkelijk de komplekse ritmiek zoals die het best tot haar recht komt op een player piano.

In zijn novelle Contact, later omgewerkt tot de gelijknamige SF-film, stelde de NASA-wetenschapper Carl Sagan voor dat priemen gebruikt konden worden als een middel om met buitenaardse wezens te communiceren, een idee dat hij informeel in 1975 voor het eerst samen had ontwikkeld met de Amerikaanse astronoom Frank Drake. Films zoals Cube, Sneakers, The Mirror Has Two Faces en A Beautiful Mind weerspiegelen een populaire fascinatie voor het cryptografisch potentieel van priemen. Priemen worden ook gebruikt als metafoor voor eenzaamheid en isolement in Paolo Giordano's roman La Solitudine Dei Numeri Primi, waarin ze worden beschouwd als de 'outsiders' onder de gehele getallen.

Wist je trouwens dat rotormachines met een verschillend aantal schoepen op elke rotor worden ontworpen, en dat het aantal schoepen op elke rotor ofwel priem hetzij relatief priem ten opzichte van het aantal schoepen op de andere rotor is? Dat ontwerp helpt de volledige cyclus van mogelijke rotorposities te genereren voordat er een positie herhaald wordt en de stabiliteit van het luchtvaartuig in het gedrang komt.

Maar los van enige numerologische context staat de Engelse stam 'prime' even goed voor 'uitgelezen, eersteklas'. En Logos wil - als maatstaf voor de nieuwe muziek in Vlaanderen - uiteraard ook 'prime music' brengen. Het is aan de concertbezoek(st)er om te oordelen of ze daar ook in slagen. Hopelijk slaag je erin de de winterkou te trotseren om deze eerste <m&m>-editie van het nieuwe jaar bij te wonen, op 19 (priem) januari (priem) van 2011 (drie keer raden...). De trouwe logos-medewerkers Dominica Eyckmans, Moniek Darge, Barbara Buchowiec, Sebastian Bradt, Helen White, Xavier Verhelst en Kristof Lauwers, onder leiding van Godfried-Willem Raes, zullen alleszins van de partij zijn.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M Primes
Woensdag 19 januari 2011 om 20.00 u
Logos Tetraeder

Bomastraat 26
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

10/01/2011

Vierde editie Forum voor Jonge Componisten ['tactus] in Brussel en Mons

Forum voor Jonge Componisten 'tactus De vierde editie van het Forum voor Jonge Componisten ['tactus] vindt plaats in januari 2011 in Flagey in Brussel en het Théâtre Royal (Grand Théâtre) van Mons. Van 17 tot 21 januari 2011 staan er lezingen op het programma, evenals masterclasses in Brussel (Flagey) met het Brussels Philharmonic onder leiding van Michel Tabachnik en in Bergen (Grand Théâtre) met het ensemble Musiques Nouvelles onder leiding van Jean-Paul Dessy. De openbare uitvoeringen van de werken geselecteerd bij de masterclasses vinden plaats op 21 (Musiques Nouvelles) en op 30 januari 2011 (Brussels Philharmonic) in het Grand Théâtre in Mons.

Het Forum voor Jonge Componisten ['tactus] is een tweejaarlijks evenement dat jonge componisten de kans geeft hun kennis van het symfonisch orkest te ontwikkelen en zich de symfonische schriftuur eigen te maken. Debuterende componisten die voor symfonisch orkest willen schrijven, worden vaak met problemen geconfronteerd. Een symfonisch orkest is een peperduur 'instrument' dat niet vlot beschikbaar is, zodat opdrachten meestal worden toevertrouwd aan ervaren componisten met naam. Daarom richtte Gilles Ledure in oktober 2003 een forum op dat jonge componisten aanspoort tot het schrijven van orkestwerken. Het forum biedt hen de kans een leerproces door te maken onder leiding van professionele muzikanten. De belangrijkste momenten in dat leerproces zijn leessessies met het orkest, masterclasses en de uitvoering voor een breed publiek

Ter gelegenheid van de editie 2011 ontving het Forum voor Jonge Componisten ['tactus] meer dan 150 partituren (tegenover 60 in 2008) van jonge componisten uit de hele wereld, waaronder tevens een belangrijk aantal Belgen (5 waarvan 2 voor de Masterclasses). Begin november 2010 besliste het selectiecomité (Julian Anderson, Jean-Paul Dessy, Claude Ledoux en Erkki-Sven Tuur) twaalf jonge componisten onder de 35 jaar te weerhouden: Svitlana Azarova (Oekraïne/Nederland), Peter Fahey (Ierland), Martin Georgiev (Bulgarijë), Alin Gherman (Roemenië), Gwenael Grisi (België), Zaid Jabri (Syrië), Yoko Morikawa (Japan), Ryo Nakayama (Japan), Rucsandra Popescu (Roemenië), Christopher Trapani (Verenigde Staten), Adrien Tsilogiannis (België) et Yumiko Yokoi (Japan). Naast de sessies van de masterclasses en concerten, biedt ['tactus] de deelnemers nog andere mogelijkheden: een cd-opname van de geselecteerde werken, een radio-opname in samenwerking met verscheidene publieke omroepen, een samenwerking met een muziekuitgeverij en persoonlijke ondersteuning tot na het evenement.

Meer info : www.tactus.be, www.brusselsphilharmonic.be en www.musiquesnouvelles.com

08/01/2011

Ontbijt met het Weense Apollon Musagete Quartett in Bozar

Apollon Musagete Quartett Op zondag 16 januari speelt het Apollon Musagete Quartett speelt een matineeconcert in het kader van de Rising Star-cyclus van BozarSundays. Net zoals de god Apollo is dit Weense ensemble van Poolse musici, opgericht in 2009, een groot beschermer van de Kunsten. Dynamiek, professionaliteit en passie zijn hun troeven. Ze waren al te zien in het Weense Konzerthaus, de Londense Wigmore Hall en de Berlijnse Philharmonie. In de zomer van 2010 beginnen ze een eigen festival in het Duitse Goslar. In Bozar brengen ze werk van Franz Schubert en Jacob ter Veldhuis.

Het Poolse Apollon Musagete Quartett werd in 2006 gevormd te Wenen door Paweł Zalejski (viool), Bartosz Zachłod (viool), Piotr Szumieł (alt) et Piotr Skweres (cello). In 2008 bevestigden zij hun inmiddels stevige reputatie - die ze vooral in Oostenrijk en Italië hadden opgebouwd - met een Eerste prijs en 3 speciale Prijzen op het Internationaler Musikwettbewerb der ARD te München.

De naam van het kwartet is afkomstig van Igor Stravinski's ballet Apollo musagète (Apollo, de leider van de muzen) uit het jaar 1927-1928. In dit stuk danst de Griekse god Apollo met drie muzen: Calliope, muze van de poëzie, Polyhymnia, muze van de hymne en Terpsichore, muze van de dans. Geïnspireerd door het beeld van Apollo, de leider van de muzen, streeft het AMQ naar een samensmelting van de Kunsten.

Het AMQ put haar inspiratie niet alleen uit de muziek zelf, maar ook uit het samenpel met o.a. Peter Cropper, Anner Bylsma, Giulano Carmignola of Ferenz Rados. In 2009 is de eerste plaat van AMQ verschenen bij OEHMS Classics, met werken van Haydn, Szymanowski en Brahms.

Jacob ter Veldhuis (1951), die vooral veel succes heeft in de VS en wiens werk veelvuldig in Nederland en daarbuiten wordt uitgevoerd, is regelmatig centrale componist tijdens festivals in o.a. Parijs en New York. Zijn werk kenmerkt zich door het frequent gebruik van tekstsamples en multimedia en door invloeden uit de popmuziek.

Ter Veldhuis begon zijn carrière in de rockmuziek en studeerde in Groningen Compositie en Elektronische Muziek.
In 1980 ontving hij de Prijs voor Compositie. Hij werd in de jaren tachtig bekend met steeds welluidender composities die regelrecht uit het hart komen, het oor behagen en het effect niet schuwen. Hij maakt virtuoos gebruik van electronica en verwerkte al samplend de Golfoorlog, Chet Baker of de Jerry Springer Show, zoals te horen is op zijn cd Heartbreakers, die een bonte mix is van 'high & low culture'.

Ter Veldhuis bedient zich van een direct, soms provocerend idioom waarin nauwelijks nog plaats lijkt te zijn voor de dissonant: "Ik peper mijn muziek met suiker", is een gevleugelde uitspraak van hem. Hij is bewogen door de tragedie van het menselijk tekort en het lijden dat daaruit voorkomt, maar zijn antwoord is geen muzikaal cynisme, zwartgalligheid of gepijnigdheid, maar sublimering: "Ik streef naar loepzuivere, onaardse en volmaakte welluidendheid, die passie en extase kan opwekken."

Jacob ter Veldhuis zet zich al jaren af tegen de vermeende 'dictatuur van de avant-garde'. Onder het motto "Schönberg beging de vergissing van de eeuw door het tooncentrum uit te bannen", benadrukt hij in zijn eigen werk steeds sterker de muzikale grondtoon. Begrijpelijkheid en schoonheid staan voorop: Ter Veldhuis componeert nadrukkelijk voor luisteraars, niet voor een groepje ingewijden. Hij koppelt de energie van rockmuziek aan de klankschoonheid van oude muziek, de rijke harmonieën van filmmuziek, de swing van jazz en het vervreemdende effect van samples.

Programma :

  • Franz Schubert, Strijkkwartet nr. 14, D 810, "Der Tod und das Mädchen"
  • Jacob ter Veldhuis, Strijkkwartet nr. 3, "There must be some way out of here" (1995)

Tijd en plaats van het gebeuren :

BozarSundays : Apollon Musagete Quartett
Zondag 16 januari 2011 om 11.00 u
Bozar
- Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.apollon-musagete.com

Extra :
Jacob Ter Veldhuis : www.jacobtv.net, www.muziekencyclopedie.nl, www.muziekcentrumnederland.nl, nl.wikipedia.org en youtube

Bekijk hier alvast Rodion Shchedrins 'Lyrische Szenen', uitgevoerd door het Apollon Musagete Quartett

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

07/01/2011

Klara in het Paleis viert Hongaarse componist en pianovirtuoos Franz Liszt

Klara in het Paleis Op 15 januari plaatst Klara in het Paleis het werk van de Hongaarse componist en pianovirtuoos Franz Liszt op een voetstuk. In oktober 2011 is het namelijk 200 jaar geleden dat de componist geboren werd. Maar Klara in het Paleis brengt uiteraard veel meer dan de muziek van Liszt en zijn tijdgenoten. Naar aloude gewoonte belooft het alweer een erg gevarieerde dag te worden, met tientallen concerten en culturele attracties in alle gangen en zalen van het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten, aangevuld met wandelingen, tentoonstellingen en rondleidingen.

Blikvanger op deze editie wordt de Hongaarse componist en pianovirtuoos Franz Liszt, van wie we op 22 oktober 2011 de 200ste geboortedag herdenken. Klara brengt verschillende topmusici bijeen die allemaal werk van de gevierde meester zullen vertolken. Jos van Immerseel en Sergei Istomin spelen kamermuziek en solowerk onder het motto "Een andere Franz Liszt: contemplatief en futuristisch". Beiden bespelen historische instrumenten: Istomin een cello van Leopold Widhalm (1722-1776) en van Immerseel een Erard pianoforte uit 1897.

Franz Liszt koesterde een mateloze bewondering voor het werk van Johann Sebastian Bach. Hij bewerkte tal van orgelwerken en vocale muziek voor piano. Sopraan Amaryllis Dieltiens, pianist Hannes Minnaar en Capriola di Gioia brengen een programma waarin Bach en Bachbewerkingen van Liszt naadloos in mekaar overvloeien.

De Nederlandse pianist Hannes Minnaar werd tijdens de jongste editie van de Koningin Elisabethwedstrijd bedolven onder de superlatieven. Op 15 januari brengt hij niet alleen werk van Liszt, maar hij speelt ook de sonate 'Les Adieux' van Beethoven en 'Miroirs' van Maurice Ravel.

Voor het slotconcert tekent vaste waarde Brussels Philharmonic. Dit jaar brengt het orkest een programma met een Hongaarse toets. Liebrecht Vanbeckevoort zorgt voor vuurwerk in het tweede pianoconcerto van Franz Liszt.

Maar er is uiteraard nog veel meer te beleven dan alleen Liszt. Zo brengt zanger Nicolas Achten met zijn ensemble Scherzi Musicali werk van Monteverdi. De Zwitserse topmusici van Quatuor Terpsycordes spelen dan weer werk van Haydn en Beethoven. En vioolvirtuoos Tcha Limberger, afkomstig uit een bekende Belgische zigeunerfamilie van muzikanten, zoekt zijn inspiratie in het Hongaarse lied. Jan Lundgren tenslotte is een innovatieve pianist uit Zweden. Zijn vermogen om de meest uiteenlopende muzikale invloeden te integreren is uniek.

Naar goede gewoonte denkt Klara ook aan de kinderen. De muzikale Kapitein Winokio vertelt - op muziek van Bach - het verhaal van twee vrienden .

Klara in het Paleis zet ook graag Jozef de Beenhouwer in de bloemetjes. Deze Schumann-specialist kreeg eind november 2010 de Klara-Carrièreprijs.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Klara in het Paleis
Zaterdag 15 januari 2011 van 10.00 u tot 22.00 u
Paleis voor Schone Kunsten Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : radio.klara.be

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

06/01/2011

Claire Chevallier en Paul De Clerck brengen nieuw werk van Kris Defoort in de Handelsbeurs Gent

Kris Defoort Pianiste Claire Chevallier en altviolist Paul De Clerck kiezen met werken van Reger, Hindemith, Britten, Stravinski en creatie van Kris Defoort (foto) voor muziek die teruggrijpt naar het muzikale verleden. Componisten kunnen hun oude collega's eren via persoonlijk getinte hommages, maar ze kunnen ook bestaande composities bewerken, citeren, kopiëren of herinterpreteren. Of al deze werkwijzen al dan niet muzikaal 'verantwoord' zijn, of eerder thuishoren in de studiekamer van de componist dan in de concertzaal, of ze iets bijbrengen, dat zijn vragen die voor een groot stuk door het publiek moeten worden beantwoord. De antwoorden op deze vragen verschillen bij elke uitvoering. Terugkeren naar het muzikale verleden zelf is op zijn minst boeiend te noemen en het uitspitten waard. Belgisch jazzpianist en componist Kris Defoort schreef voor deze gelegenheid een werk voor altviool en piano. Hij liet zich inspireren door Purcell...

Kris Defoort werd als componist vooral gevormd in Luik. Daar kon hij zich bij grote namen uit de jazzwereld en uit de wereld van de hedendaagse muziek vervolmaken in de vrije improvisatie (Garret List) en de hedendaagse muziek in het algemeen (Pousseur, Boesmans, Rzewsky). Na deze studies profileerde Defoort zich in New York hoofdzakelijk als uitvoerend muzikant. Om zich meer op compositie te kunnen toeleggen keerde hij terug naar België. In de daaropvolgende periode van 1991 tot 1998 componeerde Kris Defoort pure jazzcomposities voor zijn verschillende ensembles. Kris Defoort werd als student aanvankelijk sterk geïnspireerd door de bebop, onder invloed van befaamde jazzmusici als Charlie Parker en Miles Davis. Onder impuls van Garret List raakte hij steeds meer vertrouwd met de vrije improvisatie, de freejazz. Defoort had toen al een volledige studie oude muziek achter de rug. Hij liet deze uiteenlopende invloeden binnensijpelen en zocht naar een muzikale taal die verschillende stromingen vermengde. Bij zijn composities gaat het dus niet om een collage van die diverse invloeden en genres. Defoort wil niet per se vernieuwend zijn, hij zet zich niet af, maar herontdekt in plaats van te ontdekken. Hij houdt bewust rekening met alle ervaringen en invloeden, en integreert die in een persoonlijke taal. Kris Defoort vertrekt heel intuïtief van een paar noten, een paar maten of een kleine cel vanwaar hij de compositie op- en uitbouwt. (*)

Programma :

  • I. Stravinski (1882-1971), Elegie voor altviool solo
  • J. S. Bach (1685-1750)/T. Hosokawa (1955), 'O Mensch, bewein' dein' Sünde gross' BWV 622
  • B. Britten (1913-1976), Lachrymae 'Reflections on a Song of John Dowland' voor altviool en piano
  • K. Defoort (1959), 'Tender reflections in the dark (to DJB)' (wereldcreatie)
  • M. Reger (1873-1916), Suite nr. 1 in g voor altviool solo, opus 131d
  • P. Hindemith (1895-1963), Sonate in F voor altviool en piano, opus 11 nr. 4

Tijd en plaats van het gebeuren :

Paul De Clerck & Claire Chevallier
Donderdag 13 januari 2011 om 20.15 u
Handelsbeurs Gent

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be en www.clairechevallier.com

Extra :
Kris Defoort : www.krisdefoort.com, www.matrix-new-music.be (*), www.lod.be en youtube
Paul De Clerck op www.muziekcentrum.be

Elders op Oorgetuige :
Hommage aan Nobelprijswinnaar Joseph Brodsky en zijn intense poëzie over de zin van het leven, de dood en de liefde, 29/09/2010
House of the Sleeping Beauties : een opera over afscheid nemen, ouderdom en dood, 3/05/2009
Kris Defoort : een gesprek uit de archieven, 16/12/2006
Interview : Kris Defoort over 'Dedicatio', 8/12/2006

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

05/01/2011

Hobokwartetten van Malcolm Arnold, Britten en Mozart in Bozar

Malcolm Arnold Hobosolist van het NOB Dimitri Baeteman stelde een programma samen met drie kwartetten waarin zijn instrument de hoofdrol speelt. Het kreeg een Engelse touch dankzij het Hobokwartet van Malcolm Arnold (foto) en het Phantasy Quartet, een beklijvend jeugdwerk van Benjamin Britten, waarin de hobo eveneens de hoofdrol opeist. Centraal staat echter het Hobokwartet, KV 370 waarmee Mozart in 1781 zijn kwaliteiten wilde bewijzen aan het hof van München. Het werd een evenwichtig en rijk gestoffeerd kamermuziekwerk.

De Britse componist Sir Malcolm Arnold werd in oktober 1921 geboren in Northampton. Arnold studeerde met een beurs aan het Londense Royal College of Music, waarna hij bij het London Philharmonic Orchestra als trompettist werkte. In 1942 werd Malcolm Arnold eerste trompettist in dit orkest. In 1945 werd hij tweede trompettist bij het symfonieorkest van de BBC. Een jaar later keerde hij terug bij de London Philharmonic als directeur. Later legde hij zich geheel toe op het componeren.

Malcolm Arnold werd vooral bekend als filmcomponist. In 1958 kreeg hij een Oscar voor de muziek bij de oorlogsfilm "Bridge on the river Kwai", waarin Britse krijgsgevangen soldaten door Japan worden gedwongen om een spoorbrug te bouwen. Malcolm Arnold schreef muziek voor meer dan 130 films, waaronder "Whistle down the wind" en "Hobson's choice".

Naast filmmuziek schreef Malcolm Arnold negen symfonieën, zeven balletten, twee opera's en een grote reeks kleinere orkestwerken en soloconcerten, die hij opdroeg aan onder meer Yehudi Menuhin en cellist Jullian Lloyd Webber.

De muziek van Malcolm Arnold is zeer toegankelijk. Daardoor werd hij een van de populairste componisten van de twintigste eeuw. Critici verweten Arnold echter niet vernieuwend bezig te zijn geweest. In 1993 werd Arnold geridderd. Hij overleed in september 2006 op 84-jarige leeftijd in de Engelse plaats Norfolk.

Programma :

  • Benjamin Britten, Phantasy, op.2
  • Wolfgang Amadeus Mozart, Kwartet met hobo, KV.370
  • Malcolm Arnold, Kwartet voor hobo, op.61 (1957)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Middagen van het NOB : Britten, Mozart, Malcolm Arnold
Donderdag 13 januari 2011 om 12.30 u
Bozar

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.nob-onb.be

Extra :
Malcolm Arnold : www.malcolmarnold.co.uk, en.wikipedia.org, www.imdb.com, www.chesternovello.com, www.classical.net en youtube

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

04/01/2011

Middagconcert Kryptos Quartet en Roeland Hendrikx in Bozar

Kryptos Quartet Het jonge Kryptos Quartet stelt zichzelf tot doel om een optimale kwaliteit van uitvoering en interpretatie te verbinden aan een steeds breder wordend repertoire. Dat reikt van klassiek tot hedendaags, met bijzondere aandacht voor minder bekend werk van bekende componisten. Tijdens het middagconcert in Bozar op 12 januari spelen het Kryptos Quartet en Roeland Hendrikx het Klarinettenkwintet, op. 34 van Carl Maria von Weber en het Kwintet voor klarinet en strijkers van Peter Cabus.

Het Kryptos Quartet werd opgericht in januari 2002 en bestaat uit vier jonge muzikanten van diverse afkomst maar met een zelfde passie voor het strijkkwartet die geen taal behoeft. Deze ultieme vorm van musiceren met zijn onuitputtelijk repertoire blijft altijd een grote uitdaging en het belangrijkste streefdoel binnen deze bezetting is natuurlijk het zoeken naar een eigen klank. De naam 'Kryptos' verwijst naar deze zoektocht, naar het onthullen van het 'verborgene' achter de partituur. Het repertorium gaat van klassiek tot hedendaags, en omvat ook minder bekend werk en Belgische hedendaagse componisten.

10 jaar geleden overleed Peter Cabus (1923-2000), Mechelaar en een monument in de Belgische muziekwereld. Hij begon te componeren onder impuls van Godfried Devreese, de toenmalige directeur van het Stedelijke Conservatorium van Mechelen. Hij startte zijn hogere muziekstudies in 1940 aan het Lemmensinstituut maar met het oog op een carrière als concertpianist ging hij zich verder bekwamen aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Geleidelijk aan zou hij zich minder als uitvoerend muzikant manifesteren en meer als componist en pedagoog. In 1959 volgde hij Devreese op als directeur van het Stedelijk Conservatorium in Mechelen. Daarnaast was hij als docent verbonden aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel en aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth. In 1972 lag Cabus mee aan de basis van de oprichting van het Festival van Vlaanderen - afdeling Mechelen. De laatste twintig jaren van zijn leven was Peter Cabus ook lid van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. Hij componeerde een rijk oeuvre voor symfonisch orkest, kamermuziek, liederen, koormuziek, klaviermuziek en heel wat werk voor koperblazers.

"De tonaliteit in de muziek vervult de samenbindende rol van de zwaartekracht in het dagelijkse leven, de atonaliteit behoort eerder tot het gebied van de ruimtevaart". Deze metafoor, die Peter Cabus gebruikte toen hij in 1993 een lezing gaf over zijn tweede symfonie, typeert de visie die hij ontwikkeld had op het muziekgebeuren rondom hem en op de muziekgeschiedenis waarin hij een plaatsje verworven had. Cabus was in de eerste plaats een classicus, een man met groot respect voor de componisten die hem voorafgegaan waren. Voor hem waren Brahms en Beethoven nog steeds actueel. Dat nam niet weg dat hij tegelijk openstond voor het nieuwe. Hij volgde aandachtig de evolutie van de avant-garde doorheen de twintigste eeuw, en probeerde nu en dan nieuwe technieken in zijn eigen muziek te integreren (bijv. dodecafonie, zoals in het Klarinetkwartet uit 1962). Zelf gaf hij aan een evenwicht te willen vinden tussen het oude en het nieuwe. Toch kan men moeilijk om het gevoel heen dat het ultra-moderne, het hyper-avant-gardistische niet zijn ding was, maar dat hij het bijna als zijn morele plicht zag het een plaats te geven binnen zijn eigen muziek. Zijn wortels lagen zonder meer in de tonaliteit en de klassieke vormen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Middagconcert Kryptos Quartet & Roeland Hendrikx: Carl Maria von Weber, Peter Cabus
Woensdag 12 januari 2011 om 12.40 u
Bozar
- zaal M
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.concertsdemidi.be en www.kryptosquartet.be

Extra :
Peter Cabus op www.muziekcentrum.be en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Huldeconcert voor Peter Cabus in Mechelen, 25/11/2010
Vlaanderen Internationaal : Peter Cabus & Michael Tippett, 12/11/2007
Johan Duijck brengt hulde aan Peter Cabus, 9/11/2007

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

03/01/2011

Kalès Guitar Quartet brengt creaties van jonge componisten in Logos

Kalès Guitar Quartet Er moeten niet altijd trossen kabels en knoerten van mengpanelen aan te pas komen om interessante nieuwe muziek te presenteren. Kalès Guitar Quartet bijvoorbeeld, oftewel Nele De Gussem, Vadim Deprez, Isaac Vanhove en Dries De Porre in personae, doet het gewoon met vier akoestische gitaren. En niet te vergeten... met creaties van jonge componisten zoals Kee Yong Chong, Kris De Baerdemacker, Petra Vermote en Bernd Richard Deutsch.

Kalès Guitar Quartet is ontstaan aan het Conservatorium van Gent in 2004. Het initiatief kwam van vier jonge musici die besloten om de violen -of beter, de gitaren- voor toekomstige projekten gelijk te stemmen. Zoals het met elke nieuwe muziekgroep het geval is, waren er eerst de gebruikelijke ledenwissels maar Kalès verkreeg in 2007 zijn definitieve vorm met Vadim Deprez, Isaac Vanhove, Nele De Gussem en Dries De Porre. Aanmoediging en muzikale steun vonden ze in deze tijd bij Patrick Beuckels, hoofddocent samenspel aan het Conservatorium, bij wie ze in juni 2008 als enige ensemble grootste onderscheiding behaalden.

Omstreeks die tijd werkten ze aan een demo-cd om ook elders van zich te kunnen laten horen. Een gebrek aan nieuw repertoire voor gitaarkwartet drong zich echter op en dus begon de zoektocht naar nieuwe muziek. Petra Vermote, Nico Sall, Kris De Baerdemaeker, Kee Yong Chong en Benjamin Van Esser werden bereid gevonden elk een werk te componeren voor hun formatie. Na een succesvolle zomer met optredens op o.a. Theater aan Zee en de Kultuurmarkt in Antwerpen, maakte Kalès Guitar Quartet in 2010 een opname van deze werken, die voorgesteld wordt aan het grote publiek in het kultuurseizoen 2010-2011.

Ex-medewerker van Logos Kris De Baerdemacker studeerde compositie aan het Conservatorium van Gent bij dr. Godfried-Willem Raes en volgde master-classes bij Darren Copeland en Karlheinz Stockhausen. Hij schreef muziek voor uiteenlopende bezettingen, gaande van instrumentale composities (solo, ensemble, orkest) tot elektroakoestisch werk en stukken voor muziekautomaten. Zijn werk werd uitgevoerd door onder meer Spectra, het Collectief, Nadar, Nationaal Orkest van België, <m&m> ensemble, Q-O2 en Artis Dulcedo en werd gespeeld op diverse podia als het Transit Festival, Klara Festival Dendermonde, het Internationaal Orgelfestival Gent, De Nieuwe Reeks, Week van de Hedendaagse Muziek Gent, enz. Zijn automatenmuziek viel ook te horen op festivals in Nederland, Polen, Litouwen en Frankrijk. In december 2006 was hij één van de laureaten van het Tactus Young Composers' Forum in samenwerking met het Nationaal Orkest van België (www.tactus.be).

We laten hem even aan het woord over zijn Quartett, dat hij in opdracht van Kalès schreef: "Een belangrijk gegeven in deze compositie is de rol van de vier gitaristen. Enerzijds treden ze op als geheel. Dit wordt meteen duidelijk aan het begin: het kwartet klinkt als één blok, als één instrument en het harmonische overweegt. Gaandeweg laat elk van de spelers binnen dit geheel hun stem klinken tot uiteindelijk de dialoog primeert. De wisselwerking tussen het collektieve en het individuele genereert het muzikale betoog".

De Maleisische componist Kee-Yong Chong had nog maar één werk geschreven voor gitaar toen Kalès hem vroeg een compositie voor hen te maken. Hij werd voor Flying Colours geïnspireerd tijdens een boswandeling in China. De verschillende bewegingen die de wandelaar waarneemt worden beeldend voorgesteld in deze compositie die de mogelijkheden van de bezetting uitbuit. Flying Colours is een work-in- progress, uitgaande van een complexe partituur die echter vrijheid laat voor improvisatie.

Alhoewel ze zelf gitarist is, is Cinquarti Petra Vermote's eerste werk voor gitaarkwartet. Als buitenmuzikale inspiratiebron dienden de 5 elementen (water, vuur, aarde, lucht en metaal) die Vermote verbond aan de talrijke kleurmogelijkheden en speelwijzen voor gitaar. In het rapsodische eerste deel wordt daar zoveel mogelijk gebruik van gemaakt. Het tweede deel is eerder lyrisch van aard, met een centraal twaalftoonsthema waaruit alle verdere materiaal is afgeleid.
Het derde deel vormt een contrast met de eerste twee delen in zowel karakter (eerder bruusk) als schrijfwijze (voornamelijk akkoordisch). Ze maakt daarbij gebruik van muzikaal materiaal dat ze ook heeft gebruikt in Loss, haar werk voor Arabische en westerse snaarinstrumenten.

De titel van Bernd Richard Deutsch's Fixe Ideen verwijst naar het obsessieve karakter van de compositie. Deutsch' gitaarkwartet bestaat uit drie aaneengesloten delen: het eerste poneert enkele elementen die verschillen in ritme, dynamiek en articulatie en die elkaar abrupt opvolgen of motorisch herhaald worden. Dat gebeurt meestal in een relatief snel tempo (de term 'fix' betekent in het Duits ook 'snel') en wordt gekarakteriseerd door veel kleine secunden. Het karakter van deel 2 is eerder zacht en bij momenten meditatief. In het begin herhalen de vier gitaren afwisselend een C in een snel tempo, waardoor we langzaam minimale mikrotonale variaties op de toon waarnemen. Het derde deel bestaat uit een gevarieerde recapitulatie van het materiaal uit deel 1, aangevuld met een nieuwe episode bestaande uit hopfiguren. In dit werk worden veel extended techniques gebruikt zoals percussieve effekten, harmonieken en mikrotonale inflecties. Sommige van deze technieken produceren klanken die doen denken aan een prepared piano.

Programma :

  • Kee Yong Chong, Flying Colours
  • Kris De Baerdemacker, Quartett
  • Petra Vermote, Cinquarti
  • Bernd Richard Deutsch, Fixe Ideen

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kalès Guitar Quartet : Kee Yong Chong, Kris De Baerdemacker, Petra Vermote, Bernd Richard Deutsch
Dinsdag 11 januari 2011 om 20.00 u
Logos Tetraeder

Bomastraat 26
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.kalesguitarquartet.be

Extra :
Petra Vermote : www.petravermote.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Kris De Baerdemacker : www.krisdebaerdemacker.be en www.matrix-new-music.be
Richard Bernd Deutsch : www.berndrdeutsch.com
Kee-Yong Chong : www.chongkeeyong.com, www.compositiontoday.com, www.myspace.com/keeyongchong en youtube

Elders op Oorgetuige :
Kalès Guitar Quartet in Villa De Olmen in Wieze, 23/09/2010

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

29/12/2010

De triomf van de menselijkheid : Frank Vandenbroucke meets Monteverdi en Smetryns

Thomas Smetryns Bij de start van het nieuwe jaar horen goede voornemens. B'Rock en muziektheater LOD creëren daarom een tweede editie van hun 'Lecture Songs'. In deze hybride concertreeks worden muziek en speech samen gevoegd tot een alternatief nieuwjaarsconcert. Muzikaal wordt de sprong gemaakt naar de tragische figuur van Orpheus. Orpheus wist met zijn verheven muziek de Griekse goden te beroeren, maar moest uiteindelijk zijn menselijkheid erkennen en kon zijn geliefde niet terughalen uit de dood. Deze tragiek vormt de bodem voor een bezinnende nieuwjaarsrede bij monde van politicus Frank Vandenbroucke: over wat is en wat nog kan komen. Op muziek van Claudio Monteverdi en tijdgenoten en op nieuwe composities van LOD-huiscomponist Thomas Smetryns (foto) zal Frank Vandenbroucke zijn gedacht zeggen over wat is en nog moet komen. Barokorkest B'Rock zorgt samen met tenor Stephan Van Dyck voor de muzikale uitvoering. Een veelbelovend concert met een filosofisch kantje.

Thomas Smetryns (1977) studeerde compositie bij Godfried-Willem Raes en gitaar, luit en theorbe bij Ida Polck en Philippe Malfeyt aan het conservatorium van Gent. Als componist is hij erg geïnteresseerd in het zoeken naar een nieuwe, experimentele muziekpraktijk die steeds verankerd is in een historisch en/of een maatschappelijk bewustzijn. Veel van zijn composities vertrekken vanuit andere muzikanten hun oeuvre, (Claudio Monteverdi in het 'Terza Prattica' project, Mississippi John Hurt in het pianostuk 'Hurt', De Ottomaanse muzikant Ali Ufki in zijn meeste recente ensemblestuk 'Extremely slowed down 17th century Turkish Melody with Variations', Jaren 40 Jazz in 'Chicago Songbook',...). Hij gebruikt bepaalde facetten uit hun oeuvre, dit kan tonaal of ritmisch materiaal zijn maar ook een bepaald stilistisch gegeven, een vorm, een attitude, een geste en creëert daarmee dan nieuwe muziek. Ook bij zijn activiteiten als DJ (uitsluitend met 78 toerenplaten) staat het muzikale verleden in een hedendaagse context centraal.

Thomas Smetryns speelt vaak mee met de ensembles die zijn muziek spelen. Door de muzikanten persoonlijk te leren kennen probeert hij een soort muziek te maken die hen past. Hij probeert niet enkel rekening te houden met hun technische mogelijkheden maar ook ziet hij een ensemble als een minigemeenschap waarin iedereen een bepaalde functie heeft waar elk individu afhankelijk, onafhankelijk of ergens daartussenin kan zijn.

Tijd en plaats van het gebeuren :

LOD/B'Rock : De triomf van de menselijkheid - Lecture Songs 2
Zaterdag 8 januari 2011 om 20.00 u
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be, www.lod.be en www.b-rock.org
-----------------------------------
Woensdag 12 januari 2011 om 20.00 u
Muziekcentrum De Bijloke Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be, www.lod.be en www.b-rock.org
-----------------------------------
Zaterdag 15 januari 2011 om 20.00 u
deSingel
- Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.lod.be en www.b-rock.org

Extra :
Thomas Smetryns : www.thomassmetryns.be, www.myspace.com/thomassmetryns en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Terza Prattica : Monteverdi achterna, 16/11/2007

Bekijk hier alvast de trailer De Triomf van de Menselijkheid

07:03 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook