25/03/2011

Hedendaagse Nederlandse muziek voor 1 tot 8 saxofoons in het Conservatorium Gent

Louis Andriessen In de concertreeks Gradus ad Parnassum van het Conservatorium Gent brengen studenten saxofoon hedendaagse Nederlandse muziek voor 1 tot 8 saxofoons. Op het programma staat werk van Paul Cooijmans, Robert Heppener, Henk Van der Meulen, Louis Toebosch, Marius Flothuis, Jacob Ter Veldhuys, Ton De Leeuw en Louis Andriessen (foto). Uitvoerders zijn Charlotte Marcoen, Pieter Corten (sopraansax), Nele Goossens, Ben De Greef (altsax), Hajo Kremers (tenorsax), Christophe Deckers (tenorsax & bassax), Sam Huysentruyt (baritonsax, sopranino) en Sam Van Lent (baritonsax). De ensembleleiding is in handen van Marc De Smet.

Robert Heppener (1925 - 2009) kreeg zijn muzikale opleiding aan het Amsterdams Conservatorium: piano bij Jan Odé en Johan van den Boogert. Daarna volgde hij compositielessen bij Bertus van Lier. Gedurende enkele jaren was hij leraar theoretische vakken aan het toenmalige Muzieklyceum in Amsterdam. Vervolgens doceerde hij compositie en theorie aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam en aan het conservatorium in Maastricht.
In de woorden van zijn leerling Joël Bons: "Heppener heeft in zijn muziek nooit een bepaalde school vertegenwoordigd, maar steeds met grote integriteit zijn eigen 'innerlijke logica' gevolgd, gebaseerd op kennis van en liefde voor de traditie".

Henk van der Meulen (1955) studeerde muziektheorie bij Adriaan C. Schuurman en aan het Amsterdams Conservatorium. Hij volgde in 1981 de Gulbenkian zomercursus van John Cage en Merce Cunningham en master classes bij Morton Feldman. In 1978 en 1979 was hij pianist in de groep Hoketus (opgericht door Louis Andriessen). Hij was muzikaal directeur van de Stichting Dansproduktie. Daarna werd hij Hoofd Muziek en Dans bij de NPS in Hilversum. Sinds oktober 2008 is Henk van der Meulen directeur van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Van der Meulen componeerde zowel voor de concertpraktijk als voor ballet, theater en film.

Louis Toebosch (1916 - 2009) studeerde aan de Kerkmuziekschool in Utrecht (orgel bij Hendrik Andriessen en piano bij Phons Dusch), het Muzieklyceum in Maastricht en het Conservatoire Royal te Luik. Die instelling verliet hij met de hoogste onderscheiding voor harmonie, contrapunt, fuga en orgel.
Van 1946 tot 1950 was hij dirigent van het Tilburgs Symfonie Orkest, waaruit het Brabants Orkest mede door zijn toedoen is voortgekomen. Hij was directeur van het Brabants Conservatorium van 1965 tot 1974. In die periode heeft hij als eerste in Nederland projecten ingevoerd rond componisten en thema's. Het meest bekend was hij toch als componist van muziek voor koor en voor orgel. Louis Toebosch componeerde kamermuziek en orkestwerken, maar in het bijzonder koor- en orgelmuziek. Behalve componist was hij een begenadigd organist en een briljant improvisator.

Marius Flothuis (1914 - 2001) was gedurende bijna een halve eeuw een vooraanstaande figuur in het Nederlandse muziekleven. Als componist, als musicoloog, als artistiek leider van het Concertgebouworkest, als hoogleraar in Utrecht, en als bevlogen voorvechter van meer aandacht en respect voor vrouwen in de muziek, als bezorger van vele werken van Mozart en als auteur over tal van onderwerpen.
Leo Samama karakteriseert Flothuis als volgt: "Een lyricus pur sang, een vakman die elke vorm van bombast uit de weg ging en met grote integriteit en muzikale bescheidenheid zijn ambacht uitoefende." Naast het componeren heeft Flothuis veel betekend als muziekwetenschapper, organisator en auteur. Hij was langdurig verbonden aan het Concertgebouworkest, eerst als programmaredacteur en later als artistiek leider. Flothuis de muziekwetenschapper specialiseerde zich in Mozart, en was op dit gebied internationaal actief. Ondanks zijn vele andere werkzaamheden wist hij ruim 100 werken te componeren.

Jacob ter Veldhuis (1951), die vooral veel succes heeft in de VS en wiens werk veelvuldig in Nederland en daarbuiten wordt uitgevoerd, is regelmatig centrale componist tijdens festivals in o.a. Parijs en New York. Zijn werk kenmerkt zich door het frequent gebruik van tekstsamples en multimedia en door invloeden uit de popmuziek.

Ter Veldhuis begon zijn carrière in de rockmuziek en studeerde in Groningen Compositie en Elektronische Muziek. In 1980 ontving hij de Prijs voor Compositie. Hij werd in de jaren tachtig bekend met steeds welluidender composities die regelrecht uit het hart komen, het oor behagen en het effect niet schuwen. Hij maakt virtuoos gebruik van electronica en verwerkte al samplend de Golfoorlog, Chet Baker of de Jerry Springer Show, zoals te horen is op zijn cd Heartbreakers, die een bonte mix is van 'high & low culture'.

Ter Veldhuis bedient zich van een direct, soms provocerend idioom waarin nauwelijks nog plaats lijkt te zijn voor de dissonant: "Ik peper mijn muziek met suiker", is een gevleugelde uitspraak van hem. Hij is bewogen door de tragedie van het menselijk tekort en het lijden dat daaruit voorkomt, maar zijn antwoord is geen muzikaal cynisme, zwartgalligheid of gepijnigdheid, maar sublimering: "Ik streef naar loepzuivere, onaardse en volmaakte welluidendheid, die passie en extase kan opwekken."

Jacob ter Veldhuis zet zich al jaren af tegen de vermeende 'dictatuur van de avant-garde'. Onder het motto "Schönberg beging de vergissing van de eeuw door het tooncentrum uit te bannen", benadrukt hij in zijn eigen werk steeds sterker de muzikale grondtoon. Begrijpelijkheid en schoonheid staan voorop: Ter Veldhuis componeert nadrukkelijk voor luisteraars, niet voor een groepje ingewijden. Hij koppelt de energie van rockmuziek aan de klankschoonheid van oude muziek, de rijke harmonieën van filmmuziek, de swing van jazz en het vervreemdende effect van samples.

Ton de Leeuw (1926-1996) ontwikkelde zich tot één van de belangrijkste Nederlandse componisten van de 20ste eeuw. Zijn vroege inspiratiebronnen waren Béla Bártòk en Willem Pijper. Na zijn staatsexamen piano, muziektheorie en muziekgeschiedenis richtte De Leeuw tot in de jaren '50 zijn aandacht op seriële muziek. Aangevuurd door zijn leerjaren bij Olivier Messiaen verdiepte hij zich steeds meer in niet-Westerse muziek en later ook in elektronische muziek. Kenmerkend voor De Leeuws oeuvre is de benadering van oosterse muziekprincipes vanuit een westers perspectief, zonder een imitatie van Aziatische muziek af te leveren. Blokstructuren, herhaalde ritmische en melodische patronen en modaliteit zijn daarbij zijn belangrijkste bouwelementen, toegepast met een duidelijk streven naar evenwicht en harmonie. Vooral de vocale werken zijn representatief voor De Leeuws esthetiek.
Behalve componist was De Leeuw docent, muziekregisseur bij de Nederlandse Radio Unie en publicist. Zijn boek 'Muziek van de twintigste eeuw' (Utrecht, Oosthoek) is in muziekkringen een bestseller.

Louis Andriessen schreef 'Workers union' in 1975 voor orkest De Volharding. In die tijd speelde hij zelf nog piano in het orkest. Het stuk is een combinatie van individuele vrijheid en strenge discipline: het ritme is precies vastgelegd, maar de toonhoogte is slechts bij benadering aangegeven, op een éénlijnige notenbalk. Het is moeilijk om binnen die tegenstelling samen te spelen en gelijk te blijven, ongeveer zoals bij het organiseren en uitvoeren van politieke acties. Workers Union is een "symphonic movement for any loud sounding group of instruments". Toonhoogtes zijn niet traditioneel genoteerd, maar weergegeven ten opzichte van een centrale horizontale lijn, die overeenkomt met het middenregister van elk instrument. Andriessen stelt dat het werk alleen tot zijn recht komt als elke musicus speelt met de intentie dat zijn/haar partij essentieel is, net zoals in de politiek. Workers Union kan volgens de componist alleen slagen als elke uitvoerder zijn eigen partij belangrijk maakt. Daarbij vraagt Andriessen wel dat het werk dissonant, chromatisch en agressief zou klinken. Niet voor niets is het geschreven voor eender welke bezetting van luid klinkende instrumenten. Het resultaat is vaak energiek, ritmisch en spectaculair, wat van 'Workers Union' al decennia lang een publiekslieveling maakt.

Programma :

  • Paul Cooijmans (1965), Compositie, gewijd aan het met toonloze stem zeggen van Aha (1989)
  • Robert Heppener (1925 - 2009), Canzona (1969)
  • Henk Van der Meulen (1955), Introduction (1981)
  • Louis Toebosch (1916 - 2009), Thema met variaties over het lied van Hertog Jan (1953)
  • Marius Flothuis (1914 - 2001), Capriccio (1985-1986)
  • Jacob Ter Veldhuys (1951), Believer (2007) - baritonsaxofoonsolo + boombox
  • Ton De Leeuw (1926 - 1996), Saxophone quartet (1993)
  • Louis Andriessen (1939), Workers Union (1975)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Gradus ad Parnassum : Studenten saxofoon
Zondag 27 maart 2011 om 11.00 u
Conservatorium Gent
- Miryzaal
Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : cons.hogent.be

Extra :
Paul Cooijmans : www.paulcooijmans.com en youtube
Robert Heppener op www.muziekencyclopedie.nl en youtube
Henk Van der Meulen op www.muziekencyclopedie.nl en youtube
Louis Toebosch op nl.wikipedia.org, www.muziekencyclopedie.nl en youtube
Marius Flothuis op nl.wikipedia.org, www.muziekencyclopedie.nl en youtube
Jacob Ter Veldhuis : www.jacobtv.net, www.muziekencyclopedie.nl, www.muziekcentrumnederland.nl, nl.wikipedia.org en youtube
Ton De Leeuw : www.tondeleeuw.nl, www.muziekencyclopedie.nl en youtube
Louis Andriessen op www.muziekencyclopedie.nl, www.boosey.com en youtube
Louis Andriessen (1939-) Beeldenstormer op www.musicalifeiten.nl

Beluister alvast Louis Andriessens Workers Union, uitgevoerd door Ensemble Offspring

22:14 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Ontmoeting met jonge componisten in het Stadhuis van Oudenaarde

Katrien Gaelens In de volkszaal van het stadhuis van Oudenaarde is er zondagnamiddag een reading session met componisten Daan Janssens, Frederik Neyrinck, Giulia Monducci (It) en leerlingen compositie van de academie van Oudenaarde Marc Wijnand en Etienne Petereyns. In deze open repetitie worden enkele stukken voor fluit, piccolo en basfluit solo voorgesteld door fluitiste Katrien Gaelens (foto). De componisten geven tekst en uitleg en zoeken samen met de muzikante naar een goede interpretatie. Nadien speelt Katrien nog enkele werken voor allerhande fluiten en electronica. Ze vertelt over haar passie voor nieuwe muziek en geeft bij elk stuk een korte inleiding.

Programma :

  • Daan Janssens, (face à moi) I voor piccolo
  • Giulia Monducci, L'alfabeto del tempo voor fluit (Belgische creatie)
  • Marc Wijnand, zonder titel voor fluit (creatie)
  • Doina Rotaru, Mithya voor fluit en basfluit (Belgische creatie)
  • Etienne Petereyns, Una Serata di Primavera voor fluit (creatie)
  • Frederik Neyrinck, Samsa Echo voor basfluit
  • Kaija Saariaho, NoaNoa voor fluit en electronica

Tijd en plaats van het gebeuren :

Reading session en Lecture Recital Katrien Gaelens
Zondag 27 maart 2011
Meet the composer : 13.30 u - 15.30 u
Meet the performer : 16.00 u - 17.00 u
Volkszaal Stadhuis Oudenaarde


Meer info : www.oudenaarde.be

Extra :
Daan Janssens : www.daanjanssens.be en www.nadarensemble.be
Frederik Neyrinck op www.muziekcentrum.be, www.goldenrivermusic.be en en youtube
Marc Wijnand op youtube
Doina Rotaru op www.composers21.com e, www.myspace.com/doinarotaru en youtube
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Beluister alleszins dit fragment uit Kaija Saariaho's NoaNoa

het eerste deel uit Doina Rotaru's Mithya

en deel 2

18:05 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Espace Senghor plaatst Annelies Van Parys in de kijker

Annelies Van Parys Op zondag 27 maart vindt in Espace Senghor in Etterbeek het vijfde concert plaats in de reeks 'Focus sur nos compositeurs'. Els Crommen en Ensemble Nahandove brengen er een gedeeltelijke creatie van Annelies Van Parys' "Reflections" voor cello solo en voeren ook haar "Poïèma" voor stem solo en "Mew Poems" voor stem, fluit, cello en piano uit. Tussen de werken door geeft Annelies de nodige toelichting.

Voor Annelies Van Parys (1975) is componeren schilderen met klankkleuren. Annelies behoort intussen tot de garde van jonge vrouwelijke componisten, die sneller dan ooit redelijke toppen van roem scheren. Het NOB speelde werk van haar, evenals de Filharmonie, het Symfonieorkest Vlaanderen en het Vlaams Radiorkest. Ze heeft reeds heel wat orkestwerken en een zeer vruchtbare reeks van kamermuziek en ensemblestukken op haar naam staan.

Het is moeilijk om Annelies Van Parys' oeuvre te catalogiseren omwille van de grote veelzijdigheid binnen haar compositorisch denken. Een aantal belangrijke aspecten kunnen toch worden belicht door te vertrekken vanuit een muziekhistorisch overzicht, waarbij gepoogd wordt het eclecticisme in deze context te beschouwen als een fundament waarop de componiste haar eigen muzikaal weefsel borduurt. De Late Middeleeuwen, Renaissance en twintigste eeuw zijn de periodes waarin Van Parys het meest graaft en waarin ze op zoek gaat naar middelen om haar werken te kleuren, maar vooral vormelijk te legitimeren.

In heel wat composities grijpt Annelies Van Parys terug naar historische contrapuntische technieken, die ze assimileert en terugbrengt tot het vormelijke niveau. Een andere reminiscentie aan de Renaissance is de integratie van canontechnieken. Een andere techniek om een melodisch profiel op zelfstandige basis te genereren, is de augmentatio (vergroten van de duurwaarden). Een hoogtepunt binnen de renaissancistische formalistische theorieën is wellicht de - van oud-Griekse origine - Gulden Snede, een asymmetrische proportie waarin het grootste deel staat tot het kleinste, zoals het geheel tot het grootste deel, of anders gezegd: ab : bc = ac : ab. Van Parys adapteert deze formule vrij strikt in sommige werken, in andere springt ze er losser mee om. Op het gebied van de tonaliteit incorporeert ze ook af en toe ook modale elementen.

Naast het benutten van de vormstructurele principes uit de Late Middeleeuwen en de Renaissance, put Van Parys ook graag uit de techniciteit en het pluralistisch klankbeeld van de twintigste eeuw. Het in 1999 gecomponeerde Picasso 1937 (arr. 2000) kan binnen Van Parys' oeuvre zowat beschouwd worden als de belichaming van de twintigste-eeuwse muzikale systemen en mogelijkheden waaruit de componiste haar inspiratie steeds lijkt te halen. Vanaf dat werk, dat refereert aan het Guernica-schilderij en dat bedoeld is als aanklacht tegen elke vorm van oorlog, is er een compositorische evolutie merkbaar naar een statisch melodisch concept, waarin de stilte onder invloed van Salvatore Sciarrino een belangrijke positie bekleedt en dat soms verwant is met het spectralisme. Deze stroming, die vooral bloeit sinds de jaren '70 in Frankrijk, leidt de harmonie af uit het boventoonspectrum van één of meerdere instrumenten. Een aantal latere composities refereren eveneens aan deze schrijfwijze.
Om de aliquottonen klinkend te maken wordt in Picasso 1937 voor het eerst geëxperimenteerd met de Lachenmann-esthetiek door gebruik te maken van de extended performing techniques. In de vocale passages wordt vooral gebruik gemaakt van spreekstem en vocaliserende elementen, en in het heterogeen instrumentaal ensemble van diverse blaas-, tokkel- en strijkwijzes, gaande van spelen zonder mondstuk en key clicks tot ricochet arco, col legno en behind the bridge. Vrijwel alle volgende composities integreren op een of andere manier deze "anatomy of sound"-gedachte. In deze context kan ook het gebruik van elektronische apparatuur niet worden geschuwd. In Picasso 1937 komen live electronics voor die de stemmen versterken of de klank moduleren.
Het politiek engagement in Picasso 1937 krijgt vorm door het inkapselen van een citaat uit Monteverdi's Lamento di Arianna (Lasciate mi morire) en de integratie van nieuwsflarden die op de dag van de uitvoering gekozen worden. In verschillende andere composities is de citaattechniek ook merkbaar.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Focus sur nos compositeurs: Annelies Van Parys
Zondag 27 maarti 2011 om 11.30 u
CC Etterbeek - Espace Senghor

Waversesteenweg 366
1040 Etterbeek

Meer info : www.senghor.be

Bron : tekst Robbe Herreman voor MATRIX, 2003

Extra :
Annelies Van Parys : www.anneliesvanparys.be , anneliesvanparys.spaces.live.com, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Een Oresteia : bloedwraak en gerechtigheid in een regie van Caroline Petrick, 14/02/1011
An index of memories : geënsceneerd concert over de herinnering en haar emoties, 9/03/2010
Franse flair en Annelies Van Parys, 12/03/2008
Harpiste Isabelle Moretti creëert werk van Annelies Van Parys, 7/03/2007
Spectra Ensemble plaatst jonge Vlaamse componisten in de kijker, 27/02/2007
Annelies Van Parys : Klokkengelui in symfonievorm, 25/10/2006

16:15 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Gábor Csalog verkent de grenzen van de piano met werk van Kurtág, Ligeti en Liszt

Gábor Csalog De Hongaarse pianist Gábor Csalog heeft dit hedendaagse programma op briljante wijze samengesteld. Hij verkent de grenzen van de piano door drie componisten aan het woord te laten die de fysieke en sonore limieten van het instrument hebben beproefd: Liszt, Ligeti en Kurtág. Gabor Csalog is een van György Kurtágs meest geliefde leerlingen. Wie Kurtág al heeft zien lesgeven over zijn eigen stukken, beseft dat dit meer is dan zomaar een biografisch feit. Kurtágs strengheid is evenredig met de zin voor detail en verbeelding die hij in zijn composities aan de dag legt. Csalog brengt een selectie uit Játékok (spelen), een reeks kinderlijke, maar alles behalve kinderachtige miniaturen. Daartegenover plaatst hij enkele Etudes van Ligeti - Kurtágs landgenoot, collega-perfectionist en medespeelvogel - en hoogromantisch, introspectief werk van Franz Liszt, op papier ook een Hongaar, maar dan een met evenveel Franse als Duitse manieren.

Op vraag van pianolerares Marianne Teöke om een bijdrage te schrijven voor een pianoalbum voor kinderen, begon Gyorgy Kurtág in 1973 aan enkele stukjes die hij verzamelde onder de titel Elo-Játékok (Voor-Spelen; 1973 -74). Dit project gaf meteen gestalte aan de bevrijdende creativiteit die aan de basis ligt van Játékok (Spelen; 1973-), dat gedurende een drietal decennia tot een enorm geheel van uiterst gevarieerde twee- tot zeshandige pianominiatuurtjes is uitgegroeid. Zowel artistiek als pedagogisch, geleerd als naïef, strikt als vrij, vindt de cyclus niettemin een sterke samenhang binnen zijn diversiteit. Játékok interageert met de buitenwereld, reflecteert, commentarieert en experimenteert. Heel wat van die stukjes verwijzen dan ook rechtstreeks naar de muzikale overlevering of naar Kurtágs persoonlijke leven. Nieuwe ideeën worden uitgewerkt en staan mogelijk model voor ander werk. Daartegenover bieden bestaande technieken, stijlen en concrete composities van anderen en hemzelf een onuitputtelijke bron aan inspiratie.

György Ligeti bereikt in zijn etudes een synthese van vernieuwde pianotechniek, volksmuziek uit Oost-Europa, Afrikaanse polyritmiek en muzikale ideeën uit het verre Oosten. Ook de invloed van Conlon Nancarrow's Etudes voor player piano is duidelijk merkbaar. Ligeti zal echter nooit invloeden illustreren, maar ze verteren, verwerken en omzetten in een eigen muziektaal. De langste van Ligeti's Etudes duurt amper iets meer dan vijf minuten, maar deze composities zijn wel, stuk voor stuk, een statement.

György Ligeti over Galamb borong (1988) : " Galamb borong, de titel van de zevende studie, evoceert een soort imaginaire gamelanmuziek, die afkomstig is van een vreemd eiland dat men op geen enkele kaart kan terugvinden. De muziek is gecomponeerd in een 'indirect equidistantieel' tonaal systeem. Het getempereerde systeem van de piano laat een equidistantiatie toe van 12 of 6 tonen, maar niet van 5 (zoals in het Javaanse 'slendro'), aangezien dit een systeem is waarvan de afstanden onvindbaar zouden zijn in het getempereerde systeem. Ik heb me dus een klankwereld ingebeeld in het slendro-genre, die noch chromatisch is, noch diatonisch, noch een gamma van tonen heeft: hij bestaat, verborgen, in het gebruikelijke getempereerde klavier van de piano maar kon niet gehoord worden voordat Galamb borong werd geschreven. " (*)

Automne à Varsovie (Herfst in Warschau), de zesde studie, was in de schetsfase opgevat als een groot lamento (nagy lamento). Het voortdurend vernieuwde schema omvat een dalende suite met intervallen van halftonen en hele tonen, maar bevat ook stijgende intervallen die vaak vergezeld worden van een sforzato. Het thema werd polyfoon benaderd, heel fantasievol, met alle denkbare vormen (oorspronkelijk thema, contrathema, vermeerderingen, verminderingen, enzovoort). Het wezenlijke is dat de vermeerderingen en verminderingen elkaar niet opvolgen in de waarden van de gehalveerde of verdubbelde noten, maar in verhoudingen als 11 :7, 7 :5 en 5 :3.
Deze zesde studie werd bedacht op 11 juni 1985 en opgedragen aan Ligeti's Poolse vrienden. In die zin draagt ze een politieke lading. Ze verwijst naar het woelige klimaat in Polen begin jaren tachtig. Het lamento en de 'val van de Tataren', die het muziekstuk afsluiten, herinneren aan dat donkere moment in de Poolse geschiedenis, toen Jaruzelski de liberale regeringen verstikte, de vrije vakbond Solidarnosc verbood en de noodtoestand afkondigde.

Programma :

  • György Kurtag, Jatekok, fragmenten
  • György Ligeti, Automne à Varsovie (Etudes pour piano, Livre I), Galamb borong (Etudes pour piano, Livre II), Coloana infinita (Etudes pour le piano, Livre II)
  • Franz Liszt Chasse neige (Etudes d'exécution transcendante), Les morts (Harmonies poétiques et religieuses, S. 173), St. François d'Assise: la prédication aux oiseaux (Deux légendes, S 175/1), Sursum corda (Années de pélerinage, troisième année, S. 163)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Gabor Csalog : Kurtág, Ligeti, Liszt
Zondag 24 maart 2011 om 11.00 u
Bozar
- Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be en www.bozar.be

Extra :
Pianist Jan Michiels is doctor in de kunsten, www.deredactie.be, 19/03/2011
György Kurtág op www.arsmusica.be, www.boosey.com en youtube
The Mind is a Free Creature. The music of György Kurtág , Rachel Beckles Willson op www.ce-review.org, 24/03/2000
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be (*) en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006

Elders op Oorgetuige :
Pianist Jan Michiels brengt goed doortimmerd programma in het Conservatorium Brussel, 23/03/2011
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011

Beluister alvast György Ligeti's 'Automne à Varsovie', uitgevoerd door Boris Feiner



Ligeti's Etude No. 7 "Galamb Borong"



en enkele stukjes uit György Kurtags Jatékok

15:08 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Muziek & Poëzie : 10 wereldcreaties in Flagey

Het Collectief Als het de taak is van een hedendaags festival om premières te brengen, dan trekt Ars Musica dat idee op zaterdagavond tot in het extreme door. Je krijgt in het kader van de reeks Muziek & Poëzie van Bozar niet minder dan tien nieuwe werken te horen. Aan zoveel Belgische componisten werd gevraagd om een gedicht in een vreemde taal te toonzetten, voor maximaal een instrumentaal kwintet (Het Collectief) en twee stemmen (sopraan Donatienne Michel-Dansac en bariton Holger Falk). Tekenden voor de noten: Annelies van Parys, Baudouin de Jaer, Renaud de Putter, Jean-Pierre Deleuze, Jacques Leduc, Michel Fourgon, Fabrizio Cassol, Jean-Marie Simonis, Luc Brewaeys en Jean-Luc Fafchamps. De mise-en-scène is van Ingrid von Wantoch Rekowski.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief, Donatienne Michel-Dansac & Holger Falk : It will take about 7 minutes
Zaterdag 26 maart 2011 om 20.15 u
Flagey
- Studio 4
H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.arsmusica.be, www.flagey.be en www.hetcollectief.be

Extra :
Annelies Van Parys : www.anneliesvanparys.be , anneliesvanparys.spaces.live.com, www.matrix-new-music.be en youtube
Baudouin de Jaer op www.compositeurs.be en youtube
Renaud De Putter op www.compositeurs.be
Jean-Pierre Deleuze : www.compositeurs.be en www.cebedem.be
Jacques Leduc op www.newconsonantmusic.com en youtube
Michel Fourgon op www.compositeurs.be, www.crlg.be en youtube
Fabrizio Cassol : www.fabriziocassol.com, www.compositeurs.be en youtube
Jean-Marie Simonis : www.cebedem.be, www.newconsonantmusic.com en youtube
Luc Brewaeys : www.lucbrewaeys.com, www.matrix-new-music.be en www.youtube.com
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be, www.arsmusica.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011

10:09 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

24/03/2011

Gratis concert van Bl!ndman Vox met werk van Heiner Goebbels en David Lang in Flagey

BL!NDMAN (4x4) Vox BL!NDMAN (4x4) Vox (foto) is een jong vocaal kwartet dat op regelmatige basis samenwerkt met de andere kwartetten van het BL!NDMAN-collectief. Het vocaal kwartet wil nieuwe programma's ontwikkelen waarin oude en nieuwe muziek wordt samengesmolten tot een nieuw artistiek concept. De zangers willen daarbij een eigen klank ontwikkelen. Zij streven ernaar om de menselijke stem, de beweging, de belichting, de versterking, het gebruik van de ruimte op een bloeiende en creatieve manier te laten kristaliseren in een sfeervolle en vernieuwende productie. In het kader van Ars Musica brengen zij zaterdag een gratis concert met werk van Heiner Goebbels en David Lang in de inkomhal van het Flageygebouw in Elsene.

Heiner Goebbels (1952) groeide op in een Duits provinciestadje in een gezin waarin vooral klassieke muziek werd gemaakt. De kleine Heiner moest het pianotrio completeren met zijn oudere broers die al viool en cello speelden. Later waren het de popmuziek en de jazz die hem nieuwe muzikale horizonten boden. Als componist ingehuurd om muziek te maken bij producties in het Frankfurter Theater am Turm stond hij er met zijn neus bovenop toen theatermakers als Claus Peymann, Rainer Werner Fassbinder en Heiner Müller de bezem haalden door de sterk verouderde toneelwereld in Duitsland. Na eerst hoorspelen te hebben gemaakt voor de radio (onder meer bekroond door het Duitse Verbond van Oorlogsblinden) begon hij aarzelend te componeren voor bevriende musici van het Ensemble Modern. Dat hij deze gelouterde musici al vroeg in het scheppingsproces betrok, resulteerde in een reeks van werken die hem snel op de kaart zette als een van de origineelste componisten van zijn generatie. Goebbels bezit de kwaliteit om uit heterogeen materiaal het beste samen te voegen tot iets dat een geheel eigen signatuur draagt. Of het nou uiteenlopende muzikale stijlen betreft of literaire bronnen, theater of beeldende kunst.

De New-Yorkse postminimalist David Lang (1957) is geen onbekende in de wereld van de hedendaagse muziek. Tegelijk houdt hij zich ver van elitaire hoogdravendheid. Zo werkte hij mee aan de invloedrijke soundtrack van de cultfilm 'Requiem for a Dream'. David Lang studeerde aan de Standford University en de University of Iowa en doctoreerde aan de Yale School of Music. Zijn zin voor muzikaal avontuur, die toch diep in de klassieke traditie verankerd zit, drijft hem tot een constante zoektocht naar nieuwe muziekvormen. Veel van zijn werken trachten het begrip virtuositeit te verbreden. Wereldwijd worden Langs composities uitgevoerd, door vertolkers als de New Yorker Philharmonic, het Kronos Quartet, Cleveland Orchestra en de San Francisco Philharmonic.

Programma :

  • Heiner Goebbels, Worstward HO (2008)
  • David Lang, The little match girl Passion (2007)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bl!ndman Vox : Heiner Goebbels, David Lang
Zaterdag 26 maart 2011 om 18.30 u
Flagey
- Inkomhal
H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)
Gratis toegang

Meer info : www.arsmusica.be, www.flagey.be en www.blindman.be

Extra :
Heiner Goebbels : www.heinergoebbels.com en youtube
Transcript of the John Tusa Interview with Heiner Goebbels op BBC Radio 3, www.bbc.co.uk
David Lang : www.bangonacan.org, www.schirmer.com en en.wikipedia.org

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011
I went to the house but did not enter : geënsceneerd concert in drie tableaus, 26/01/2010
Real Quiet & Ensemble Musiques Nouvelles spelen Bang on a Can, 17/02/2009
Stifters Dinge : muzikale theatermachine van Heiner Goebbels, 6/05/2008

13:55 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Ensemble Sturm und Klang creëert Lente Oratorium van Kris Oelbrandt

Kris Oelbrandt Deze week creert het Ensemble Sturm und Klang de eerste drie kamercantates uit het Lente Oratorium van Kris Oelbrandt (foto). In een cyclus van zes kamercantates schetst dit werk de doortocht van de mens door het leven vanaf zijn oorsprong tot zijn overgaan in het Licht. Twee teksttradities staan hier in dialoog : bijbelse thema's uit de christelijke liturgie van de veertigdagentijd en hedendaagse Europese poëzie. Het Lente Oratorium is een opdracht van de Internationale Gemeenschap Sint Dominicus als dank aan de Dominicanenorde.

Na een basisvorming piano, viool en altviool behaalde Kris Oelbrandt (1972) in 1996 de meestergraad in de muziekschriftuur onder Rafaël D'Haene aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. In die jaren van oriëntatie waarin hij onder andere een eerste kandidatuur musicologie (K.U.Leuven), een eerste kandidatuur wiskunde-informatica (R.U.C.A.) en een eerste kandidatuur piano bij Jan Michiels begon, belandde hij uiteindelijk bij Luc Van Hove.
In 2001 werd hij gegradueerde in de compositie (met onderscheiding) aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth. Behalve van D'Haene en Van Hove heeft hij ook nog compositieles gehad van Willem Kersters en André Laporte. Daarbij volgde hij in 2001 ook meestercursussen bij Pierre Bartholomée en Frédéric van Rossum.
Alleen het opus 4 Movements voor symfonieorkest werd tot nu toe niet gecreëerd, maar verder schrijft Oelbrandt sinds 2000 voornamelijk in opdracht, zodat uitvoering verzekerd is.
Op 15 mei 2002 is Kris Oelbrandt ingetreden bij de cisterciënzers van de strikte observantie in de abdij Maria Toevlucht in Zundert (Nl), waar hij sind 2007 zijn compositorische activiteiten onverminderd voortzet.
In februari 2010 won hij de XI. Weimarer Frühjahrstage für zeitgenössische Musik 2010, met zijn werk Concert Rhapsody, voor viool en orkest uit 2000.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Sturm und Klang & Marie de Roy : Kris Oelbrandt, Lente Oratorium (eerste drie cantates)
Vrijdag 25 Maart 2011 om 20.00 u.
Monastère Saint-André de Clerlande Ottignies
------------------------------
Dinsdag 29 Maart 2011 om 20.15 u
Dominicanenkerk - Communauté Internationale Saint Dominique
Renaissancelaan 40 (Cinquantenaire - Jubelpark - Métro Mérode )
1000 Brussel
------------------------------
Vrijdag 1 April 2011 om 20.00 u.
Eglise Saint Jean - Communauté des Dominicains Liège


Meer info : www.dominicains.be

Extra :
Kris Oelbrandt op www.muziekcentrum.be, www.cebedem.be en www.matrix-new-music.be

13:07 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Jong geluid: bESIDES creëert nieuw werk van Fabian Coomans, Florent Colautti en Matthew Shlomowitz in deSingel

bESIDES Het prille ensemble bESIdES (foto) ontstond vanuit de gemeenschappelijke interesse voor aktuele muziek van negen jonge muzikanten. Hun uitgangspunt is het uitvoeren van actuele kamermuziek die dankzij de atypische bezetting (harp, cello, fluit, piano, gitaar, viool, saxofoon, percussie & elektronica) willens nillens buiten het mainstream repertoire gezocht moet worden. bESIdES experimenteert graag met muziek waarbij de componist veel artistieke vrijheid verleent aan de muzikanten. Daarnaast kiezen de leden ook voor het creëren van werken van jonge experimentele componisten. Zo is er zondagochtend nieuw werk te horen van Fabian Coomans, Florent Colautti en Matthew Shlomowitz.

Fabian Coomans behaalde zijn diploma Meester in de Muziek aan het conservatorium van Antwerpen bij Pascal Sigrist (piano), Wim Henderickx (analyse en compositie) en Bart van Oort (pianoforte). Zowel op vlak van uitvoeringen als op vlak van compositie is hij gericht op het hedendaagse muziekrepertoire. Zo richtte hij met enkele vrienden de ensembles 'Pas de Cinq' en 'Besides' op. Daarnaast speelt hij ook in duo met fluitiste Katrien Gaelens. Hij werkte reeds mee aan verschillende projecten rond hedendaagse muziek met ensembles als Champ d'Action, Spectra, Nadar, Orchestre Philharmonique de Liège en Brussels Philharmonique. Hij is ook mede oprichter en mede organisator van festival What's Next.

Matthew Shlomowitz (1975) groeide op in Adelaide in Australië. Hij studeerde aan het Conservatorium van Sydney bij Bozidar Kos, privé bij Michael Finnissy en aan de Universiteit van Stanford waar Brian Ferneyhough zijn doctoraatsthesis superviseerde.  Hij was mede-directeur van het Ensemble Offspring in Sydney van 1995 tot 1998 en richtte mee het Brits-Belgische ensemble Plus Minus op in 2003.
Hij schreef werken voor ensembles als Asamisimasa, Champ d'Action, ELISION, Libra Ensemble, Tate Ensemble en een werk van hem werd geselecteerd voor de Gaudeamus Week in 2000 en werd er vertolkt door het Nieuw Ensemble. In 2003 werd zijn opera ‘The Cattle Raid of Cooleu or The Show’ (een samenwerking met schrijfster Alison Carruth, digital artiest Scott Wilson en 3 beeldende kunstenaars) uitgevoerd door Ensemble Offspring in de serie New Music Now in Sydney. Momenteel werkt hij aan een reeks audio-visuele stukken met video-kunstenaar Rees Archibald. Het eerste van deze serie - 'Six Aspects of the Body in Image and Sound' - ging in première in 2004 tijdens het Internationaal Muziekfestival in Bath.
Matthew woont in Londen waar hij componeert, schrijft , lesgeeft en waar hij tevens medewerker is bij de Foundation of Independent Education en aan het Birbeck College

De Franse componist Florent Colautti behaalde eerst diploma's voor architectuur en restauratie van het oude patrimonium. Nadien behaalde hij zijn DEM-diploma in elektroakoestische en instrumentale muziek aan het conservatorium van Bordeaux. Mometeel werkt hij aan projecten van SCRIME, hij werkt met dans (gezelschap Mobilis/immobilis), met het ensemble Proxima Centauri en met D. Jisse (La Muse en Circuit) als creatie-assistent (in opdracht van de GRM). Zijn performances gaan van compositie tot 'live' prestaties in solo, duo of als trio. Zijn muziek werd reeds gespeeld op verschillende festivals voor hedendaagse muziek. In 2009 kreeg hij een prijs van het Sacem en de eerste compositieprijs van het Concours Vacances Percutantes voor slagwerkquartet.

Programma :

  • Fabian Coomans, PUB (creatie)
  • Florent Colautti, Noize Box (creatie)
  • Alexander Schubert, Superimpose III: Infinite Jest
  • Matthew Shlomowitz, Avant Muzak (creatie) - geschreven in opdracht van Centre Henri Pousseur

Tijd en plaats van het gebeuren :

Jong geluid: bESIDES
Zondag 27 maart 2011 om 11.00 u
deSingel
- Witte zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.artesis.be/conservatorium en www.ensemblebesides.be

Extra :
Fabian Coomans op www.muziekcentrum.be
Florent Colautti : www.florentcolautti.com en youtube
Alexander Schubert : www.alexanderschubert.net en youtube
Matthew Shlomowitz : www.shlom.com, www.champdaction.be/nl/matthew-shlomowitz en youtube

Elders op Oorgetuige :
bESIdES brengt werk van Matthew Shlomowitz, Lois Vierk en Larry Polansky in Leuven en Brussel, 28/06/2010

12:23 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Bamberger Symphoniker brengt Liszt, Ligeti en Bruckner in het Concertgebouw Brugge

György Ligeti Over zijn 'romantische' vierde symfonie zei Anton Bruckner dat ze de sfeer ademt van wouden en vogelgezang, middeleeuwse jachttaferelen en hoofse ridderromans. Van de adembenemende hoornsolo, waarmee het werk opent, tot aan de slotclimax waarin zich een eindeloos harmonisch panorama ontvouwt, dompelt Bruckner de luisteraar onder in een gloedvolle klankpracht, waaraan György Ligeti honderd jaar later in Lontano nog een eerbetoon lijkt te brengen. Als lichtstralen doemen uit Ligeti's dissonante klankwolken herinneringen aan de romantische orkestklank op. Dat Jonathan Nott en de fenomenale Bamberger Symphoniker deze muziek koppelen aan Les Préludes van Franz Liszt, hoeft allerminst te verwonderen. In zijn symfonische gedichten leverde ook Liszt zijn eigen originele bijdrage aan de ontwikkeling van het romantische klankidioom.

De Hongaarse componist György Ligeti (1923-2006) geldt als een van de meest oorspronkelijke stemmen in het landschap van de naoorlogse muziek. Aan de roman Doctor Faustus van Thomas Mann dankte hij zijn eerste kennismaking met de twaalftoonsmuziek van Arnold Schönberg, maar na een aantal eigenzinnige experimenten keerde hij zich helemaal af van het serialistische project, anders dan vrijwel al zijn West-Europese generatiegenoten.

Eind jaren 50 was Ligeti naar Duitsland gevlucht, waar hij in 1960 opschudding veroorzaakte met de eerste van een reeks orkestwerken die het best omschreven kunnen worden als klankvelden : er is geen puls, afzonderlijke partijen zijn nauwelijks te onderscheiden, de luisteraar wordt opgenomen in één ademende textuur van geluid. Dat effect bereikte Ligeti met een techniek die hij 'micropolyfonie' noemde, het schrijven van een zeer verfijnd, microtonaal contrapunt voor talloze individuele stemmen, waarbij hij voor alle instrumenten van het orkest een afzonderlijke partij schreef in plaats van bijvoorbeeld de violen als een sectie te behandelen. Het notenmateriaal van zo'n partij is meestal zeer beperkt, vaak maar twee of drie tonen. Alle partijen tezamen vormen innerlijk bewegende klankclusters van variërende dichtheid, omvang, klankkleur en dynamiek. Het hoogtepunt van deze ontwikkeling (waarna Ligeti geleidelijk weer melodische wendingen begon toe te laten in zijn werk) bereikte hij in Lontano uit 1967, een meesterwerk dat letterlijk van ver komt, uit een andere, droomvormige wereld. Een paar maanden na de première hoorde Ligeti dat de Amerikaanse regisseur Stanley Kubrick vier andere werken van zijn hand (ongevraagd) had opgenomen in de soundtrack van zijn film 2001: A Space Odyssey (1968). Kubrick, die Ligeti een van zijn favoriete componisten noemde, heeft er daarmee trouwens wel toe bijgedragen dat een groot publiek kennis maakte met Ligeti's werk.

Het magistrale Lontano is een sleutelwerk uit de hedendaagse schriftuur voor orkest. Het is zoals steeds bij de Ligeti een subtiel en vermakelijk spel met parameters, hier voornamelijk met timbre, licht en donker schakeringen, en in de tweede plaats met toonhoogte en tijdsduur. Lontano dateert uit 1967 en onderstreept de terugkeer van Ligeti naar het symfonisch orkest, weg van de avant-garde. Het orkest bespeelt het palet van de late negentiende eeuw, waarbij de allusie naar Bruckner nooit veraf is. De abstracte moderne stijl maakt plaats voor het grote gebaar en het romantisch rubato.

Met het orkestwerk 'Atmosphères' (1961) had Ligeti niet enkel een tot dan toe letterlijk ongehoorde muziek uitgevonden, hij had ook de techniek ontwikkeld om die muziek gestalte te geven. In de westerse muziek inclusief het serialisme werden toonhoogterelaties uitgecomponeerd. Ligeti stapelde in 'Atmosphères' zoveel tonen op elkaar, dat hun onderlinge relatie niet langer kón waargenomen worden, en dat de aandacht verschoof naar de beweging van compacte klankmassa's in de ruimte (hoog/laag) en in kleur (licht/donker). Hij stuurde deze klankmassa's door middel van een nieuwe techniek, de zogenaamde micropolyfonie. Hierin worden tientallen stemmen dusdanig op elkaar gestapeld, dat ze niet langer discreet waarneembaar zijn, laat staan hun onderlinge (canonische) relatie. De luisteraar hoort slechts zich langzaam verplaatsende, maar uiterst fascinerende klankwolken. Deze techniek en dit klankbeeld zijn nog aanwezig in 'Lontano', maar toch is er hier en daar een schuchtere aanzet tot een waarneembare melodie, en zijn er vooral terug sporen van akkoorden en harmonische progressies. Dit spanningsveld tussen iscreet waarneembare toonhoogten en klankmassa's, maakt 'Lontano' voor de luisteraar tot een boeiend avontuur.

De titel van het werk van verwijst naar ruimtelijkheid: 'da lontano'' betekent 'uit de verte'. Ook in oudere muziek komt sporadisch een suggestie van ruimtelijke verwijdering voor, zoals in de verre roep van de eenzame herder in de Scène aux champs uit Berlioz' Symphonie Fantastique of in de eerste scène van het derde bedrijf uit Wagners Tristan und Isolde. Soms creëert de herhaling van een kort fragment in een veel zachtere klanknuance een echo-effect. Bij Ligeti is de suggestie van ruimtelijke afstand een fase in zijn ontwikkeling van het contrapunt tijdens de jaren 1960. In vroegere orkestwerken als Atmosphères was weliswaar een dicht weefsel van stemmen aanwezig maar door hun grote aantal, compactheid en gelijkaardig verloop vergde het als het ware een microscoop om het onderhuidse gewriemel van de stemmen in de dichte klankmassa's waar te nemen. Ook Lontano wordt nog grotendeels beheerst door deze micropolyfonie. Illustratief daarvoor is Ligeti's voorschrift dat de instrumenten onmerkbaar moeten inzetten. Door een zachte aanzet schuiven ze als het ware in de totaalklank: de inzetten articuleren niet de tijd, ze moduleren slechts de ruimtelijke klankmassa. Toch beginnen zich vanaf Lontano sporadisch enkele lijnen af te tekenen in dit weefsel. Door hun uiterst zachte nuance zijn ze nog nauwelijks waarneembaar. Ze klinken op de achtergrond, als het ware vanuit de verte. De verdubbeling in octaven versterkt deze ruimtelijke associatie nog.

György Ligeti over Lontano : "De compositie Lontano (ver, dichtbij) is, voor wat haar algemene vorm betreft, verbonden met Atmosphères: beide behoren tot het prototype van continue muziek. De harmonische en polyfone technieken vallen tot op zekere hoogte terug op de 'Lacrimosa'-beweging van het Requiem en op Lux Aeterna. Toch zijn de compositorische vragen die rijzen en de antwoorden daarop totaal verschillend. De kwaliteit van de tonale kleuren refereren naar de kwaliteit van de harmonie, en de harmonisch-polyfone transformaties hebben het uiterlijk van tonaal-gekleurde transformaties. De 'harmonische kristallisatie' op het gebied van sonoriteit leidt naar een interval-harmonische denkwijze die helemaal verschilt van de traditionele harmonie - en zelfs van de atonale harmonie - in zoverre dat er geen directe harmonische opvolging of verbinding plaatsvindt; in de plaats daarvan krijgt men een opeenhoping van intervallen die in lagen metamorfoseren.

De kristallen harmonische formaties bevatten vele lagen: binnen de harmonie ligt de sub-harmonie en binnen deze liggen nog meer sub-harmonieën enz. Er is meer dan een enkele harmonische vorm, maar verschillende simultane processen met verschillende tempi. Dit perspectief onthult zich geleidelijk aan de luisteraar, alsof hij uit het felle zonlicht in een donkere kamer binnenkomt en stukje bij beetje de kleuren en de silhouetten waarneemt."(*)

Programma :

  • Franz Liszt (1811-1886), Les Préludes
  • György Ligeti (1923-2006), Lontano
  • Anton Bruckner (1824-1896), Symfonie nr. 4 in Es 'Romantische'

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bamberger Symphoniker : Liszt, Ligeti, Bruckner
Vrijdag 25 maart om 20.00 u
(Inleiding door Mark Delaere om19.15 u )
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.bamberger-symphoniker.de

Bron : Toelichting Mark Delaere voor deSingel, maart 2004 en programmaboekje voor het Concertgebouw, maart 2011

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be (*) en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006

Beluister alvast György Ligeti's Lontano

10:31 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

23/03/2011

Nieuwste Vioolconcerto Magnus Lindberg in Brugge en Antwerpen

Magnus Lindberg Twee van de grootste talenten van het hedendaagse Finse muziekleven delen het concertpodium met deFilharmonie. Met op het programma onder meer tweemaal een zevende en laatste symfonie van een componist: die van Prokofjev en die van Sibelius. Sergej Prokofjevs Zevende ontstond haast per ongeluk. Wat eigenlijk muziek had moeten worden voor een kinderprogramma op de Russische radio, groeide uit tot een van Prokofjevs meest betoverende orkestwerken. "Transparant en optimistisch", zo schreef Prokofjev een jaar voor zijn dood in 1952. De Zevende van Jean Sibelius is een compacte en intrigerende compositie uit 1924, een eendelig werk dat de bekroning vormt van Sibelius' experimenten met vorm en inhoud van de symfonie. Een kolfje naar de hand van dirigent Hannu Lintu. Tussendoor mag sterviolist Pekka Kuusisto zich uitleven in een van de mooiste recente vioolconcerti, dat van Magnus Lindberg (foto). Kuusisto zal zijn virtuositeit kunnen botvieren, want dit prachtige concerto omvat vrijwel het volledige gamma aan viooltechnieken. Bovendien is het een heel toegankelijk werk, zo eentje om nooit meer te vergeten.

Dat Magnus Lindberg veruit de populairste onder de Finse componisten is, komt allicht doordat hij zich nooit helemaal heeft geschikt naar de dictaten van de naoorlogse hedendaagse muziek. Hij studeerde weliswaar in Darmstad, kent de computer door en door en vertolkte als pianist al werk van Boulez, Stockhausen en Berio. Toch is in zijn recente werken vooral de brute energie te horen van de punkgroepen die hem in de jaren 1980 beïnvloedden. Er waait een wervelwind over zijn grote, dramatische fresco's waarin de harmonie vervat ligt tussen spanning en ontspanning... Voor Magnus Lindberg is fysieke contact met de klank tijdens het compositieproces van essentieel belang. Daarnaast heeft hij altijd al de behoefte gevoeld om te communiceren met het publiek. De concertdimensie, met de bijbehorende adrenaline, is voor hem zeer belangrijk.

Magnus Lindberg is tijdens de voorbije twee seizoenen huiscomponist geweest bij de New York Philharmonic Orchestra (2009- 2010). Hij is vooral bekend door zijn symfonische werken als 'Feria' en 'Corriente' en staat garant voor degelijkheid en métier. Nochtans geniet hij bij het grotere publiek de naam van 'enfant terrible'. Ten dele terecht misschien, maar ten dele ook zeker niet. Zijn werk getuigt van een grote vakkennis en heeft binnen de hedendaagse muziek een gigantische artistieke kwaliteit. Wie de moeite en tijd neemt om zijn werken grondiger te leren kennen, komt erachter dat in de klankmassa een groot kunstenaar schuilgaat. In het Vioolconcerto uit 2006 heeft hij zich nog overtroffen en toont zich van zijn meest lyrische kant. Het is een meesterwerk in de ware zin van het woord. De solist krijgt voluit de kans zijn technische kunnen te etaleren en daarbij ook nog muziek te maken. De warmte van klank die het geheel uitstraalt is opmerkelijk. Temeer daar Lindberg slechts gebruik maakt van een klassieke orkestbezetting naar Mozarts voorbeeld: naast de gebruikelijke strijkersbasis beperkt hij zich tot twee hobo's, fagotten en hoorns. En toch weet hij in de enorme uitbarstingen een klankvolheid te bereiken die doet denken aan de grote orkestraties uit de late romantiek, zonder evenwel de solist te overstemmen. Een expressie die meer traditie doet vermoeden dan de luisteraar wil toegeven.

Lindberg noemt zichzelf 'romantisch' en heeft geen probleem te onderkennen dat hij als modernist teruggrijpt naar voorbeelden uit het verleden, zij het zonder enige vorm van nostalgie. Het feit dat hij wereldwijd regelmatig door de grote symfonische ensembles wordt uitgevoerd en lucratieve opdrachten krijgt, komt niet uit de lucht vallen. De creatie van deze driedelige compositie op 22 augustus 2006 in New York, met Lisa Batiashvili als solist werd door de critici zeer gesmaakt. The Times meldde : "This thrilling new addition to the violin repertoire... [is] held together tightly by transformations of the simplest material. And, as it grows and expands, the music becomes charged with a Sibelius-like sense of radiating light and excited affirmation... A complex showpiece that scorches its way on to the platform."In de Boston Globe luidde het als volgt : "...a wonderful new work by Lindberg, who shows that it is possible to wed lyricism and virtuosic display with bracingly fresh sounds and musical ideas of substance." (*)

Programma :

  • Jean Sibelius (1865-1957), Symfonie nr. 7 in C, opus 105
  • Magnus Lindberg (1958), Vioolconcerto (2006, Vlaamse première)
  • Sergei Prokofiev (1891-1953), Symfonie nr. 7 in cis, opus 131

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie & Pekka Kuusisto : Sibelius, Lindberg, Prokofjev
Vrijdag 25 maart 2011 om 20.00 u
(inleiding door Stefan Van Puymbroeck om 19.15 u)
deSingel - Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.defilharmonie.be
----------------------------
Zaterdag 26 maart 2011 om 20.00 u (inleiding door Yves Knockaert om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.defilharmonie.be

(*) Bronnen : Tekst programmaboekje Stefan Van Puymbroeck voor deSingel en citaten op www.boosey.com

Extra :
Magnus Lindberg op en.wikipedia.org, www.boosey.com, www.chesternovello.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Lindberg & Karttunen : twee coyotes en een Europese creatie, 10/09/2006

17:45 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook