26/05/2011

Middle East : hybride kameropera van Frank Nuyts over het mislukken van de vredesonderhandelingen tussen aartsvijanden Israël en Palestina

Frank Nuyts In Middle East beschrijft Philippe Blasband (auteur en scenarist van verschillende films waaronder 'La femme de Gilles', 'Une liaison pornographique' en 'Irina Palm') het mislukken van de vredesonderhandelingen tussen aartsvijanden Israël en Palestina. Hij focust op het moment waarop beide protagonisten aan de onderhandelingstafel plaatsnemen. Het moment waarop nog niemand heeft gesproken. Wat denken ze? Hoe kunnen ze spreken over een realiteit die voor beiden zo verschillend is?  Inspiratiebron was het diplomatieke overleg tussen Ehud Barak en Yasser Arafat in 2001 dat hoopvol inzette maar uiteindelijke mislukte. Frank Nuyts componeert een hybride kameropera. Johan Dehollander regisseert en verplaatst de dramatische situatie naar het hier en nu. 

In 2001 werd hoopvol uitgekeken naar het diplomatieke overleg tussen Ehud Barak en Yasser Arafat. Nooit eerder leek een duurzame vrede in het Midden-Oosten zo dichtbij… maar nooit eerder bleef ze zo veraf. De dialoog blijkt er geen te zijn, de gesprekken blijven doof. Paroles inutiles. Vrede glipt weg als rul woestijnzand.
Zangeres Ruth Rosenfeld en acteur Thomas Bellinck kiezen geen partij. Ze zijn niet meer dan de kwetsbare uitwassen van een zinloze oorlog. De vitale regie van Johan Dehollander en de grimmige compositie van Frank Nuyts schreeuwen hun woede en machteloosheid uit, net zoals de sprekende projecties van Pascal Poisonnier. In het eindeloze spel tussen de struisvogel en de coyote - de favoriete cartoon van Yasser Arafat - raakt het menselijk deficit vergeten. Wat overblijft is stilte. Bip-bip ?

De feiten
In juni 2000 bracht de Amerikaanse president Bill Clinton Yasser Arafat, president van de Palestijnse Autoriteit, en Ehud Barak, eerste minister van Israel, samen in Camp David om er het vredesoverleg tot een goed einde te brengen.

In de recente geschiedenis stonden Israëliërs en Palestijnen nooit zo dicht bij de vrede en er tegelijkertijd zo ver van af als toen.
Te weten komen wat er precies gebeurd is in Camp David is onmogelijk. De Israelische en Palestijnse onderhandelaars leefden er in twee parallelle werelden die elkaar nooit geraakt hebben.

Zowel de Israëliers als de Palestijnen hebben getracht de vrede te winnen zoals men een oorlog wint: de Palestijnen stonden erop de einddoelen van de onderhandelingen vast te leggen, terwijl de Israëli's wilden dat de beginvoorwaarden werden bepaald. Ze zijn uiteindelijk gestruikeld over de kwestie Al Qods, Jeruzalem.

De opera
Het utopisch moment van een overeenkomst lag een tijd lang in het bereik, maar geleidelijk verzandde het momentum en werd alles op de lange baan geschoven. Ehud Barak weigerde Arafat te ontmoeten zolang de onderhandelaars geen overeenkomst hadden bereikt en er werd bijgevolg dus ook geen overeenkomst bereikt.
Philippe Blasband schreef een kort libretto over de minuten, het 'momentum' waarop Barak en Arafat elkaar hadden kunnen ontmoeten en dat er iets had kunnen gebeuren.

Het adagio van het libretto is dan ook: "nous allons nous asseoir" en het handelt over het gemis van 'enkele ogenblikken politieke moed'. De tekst is geritmeerd als een soort 'monologue intérieur' die de gedachten weergeeft vanuit de herinnering. De ene keer lijken de uitlatingen van beide personages op te gaan in een koor dat lamenteert over de mislukking van de onderhandelingen en over de algemene impasse, de andere keer staan de twee figuren van Arafat en Barak tegenover elkaar als twee kemphanen. De wisselwerking tussen steekspel en herinneringen vol spoken uit het verleden kleurt de tekst.
Frank Nuyts componeerde een opera die de spanning tussen het utopische momentum en de politieke en menselijke realiteit voelbaar maakt. Het vermogen van een politiek evenement!

Muzikaal bouwt de opera ijverig voort op de verworvenheden sinds Glass en Adams. In het geschetter van "propagande! propagande!" horen we een reminiscentie van Adams "News! News!" uit Nixon in China en af en toe glijden we in een dromerig ritme à la Glass. Maar bijzonder sterk zijn de archetypische figuren en muzikale sjablonen waarop de muziek gebouwd is. Iets raken op de grens van de herkenning en dat toch uitnodigt om na te denken: mooi is de gestyleerde animatiefilmmuziek die de roadrunnerpassage evoceert. Bip Bip. Nuyts kiest voor een vrouwenstem die de inwendige monoloog zingt. De zangeres komt niet met iets nieuws, ze stapt in de tijdloosheid die door de muziek wordt geëvoceerd. De muziek vertraagt af en toe de ervaring zoals slaapliederen dat doen. Het lijkt alsof er iets ongrijpbaars aan de hand is, alsof we dromen; het lot voltrekt zich zoals zand dat door de vingers glijdt. Spookachtig dringen de beelden van vergeten dorpen en landschappen zich aan ons op. De vrieskoude muziek evoceert het gewelddadige verleden. Tot alles stilvalt…

Er zijn nog verschillende muzikale pogingen om alles weer op te starten: een lied met Franse rockachtige zangkwaliteit "après tout ceci…", maar er volgen onderbrekingen, beledigingen, …men wil niet toegeven. De tweedracht uit zich in oppositionele intervallen tot net voor het einde de schoonheid van het landschap wordt bezongen.

De geschiedenis
We hebben het over twee volkeren - Palestijnen en Israëli's - die allebei hun eigen exclusieve geschiedenis gesteund hebben op hun slachtofferschap en op de strijd van klein tegen groot. Dat hebben ze van in de heilige geschriften tot in de recente geschiedenis vastgelegd in blijvende geschriften en hoogstaande cultuurteksten.
Die twee volkeren moeten door een ongelooflijke intensieve anamnese - of is het een collectieve psychanalyse - gaan, vooraleer ze onbevangen de moederteksten van hun asymmetrische werelden in vraag kunnen stellen.

De kleine menselijke verschillen tussen beide volkeren zijn historisch, economisch, politiek, sociaal, cultureel en religieus uitvergroot en vastgeklonken tot in de bijbel en de koran en in vele roemrijke verklaringen. En om daar ook maar een beetje aan te morrelen veronderstelt een moed en een bereidheid om een stukje van dit eergevoel en van de identitaire constructies in te leveren voor een pragmatische oplossing zonder winnaars. Dat dit een grote moed en staatsmanschap vraagt van de onderhandelaars en gevaarlijk is, werd in de recente geschiedenis van Camp David bewezen: Rabin en Sadat die het momentum van de vrede aangrepen, werden allebei door hun eigen volk vermoord. Het zijn wat de Libanese schrijver Maalouf 'dodelijke identiteiten' noemt. Meer nog: de wraak van het eigen volk is evenveel of zelfs meer te vrezen dan die van de vijand.

De voorstelling
De twee figuren die Johan Dehollander ten tonele voert, zijn niet Arafat en Barak, het zijn eerder emanaties van het collectieve geweten dat de impasse voedt, en waar af en toe historische feiten of figuren in zichtbaar worden gemaakt. Zo wordt de koorfunctie van de tekst geëerbiedigd en wordt er meer recht gedaan aan de complexe samenlevingen waarover het hier gaat en die niet altijd daadwerkelijk zijn vertegenwoordigd door het wrede of stupide beleid van leiders.

Theatermaker Johan Dehollander, acteur Thomas Bellinck en zangeres Ruth Rosenfeld ontwikkelen - via een reeks theatrale beelden een eigen plek, een eigen momentum, dat verder gaat dan de officiële politieke retoriek van het slachtofferschap of de diagnose van het gebrek aan groots staatsmanschap van de politici.

Het gaat hier over een 'momentum' dat met grote mildheid de alternatieve wereld toont van kleine mensjes die telkens met moed en zorg het dagelijkse leven voorbereiden, herbeginnen en herschikken ondanks de impasse die de geschiedenis en het beleid voor hen heeft uitgezet. Een moment en een wereld om over te reflecteren.

Het beginbeeld is indrukwekkend: het is donker, over de meubels liggen lakens, ze refereren aan de spookdorpen waarvan sprake in het libretto. Boven alles slingert een zak heen en weer …als een zwaard van Damocles, …als het gewicht van de tijd.

Een belangrijk figuurtje in de opera is ontleend aan de passie van Arafat voor de tekenfilm Roadrunner, aka Bip Bip, die zijn verbeelding van 'het slachtoffer' voedt: de coyote (Barak?) is buitengewoon intelligent, ongemeen sterk en vindingrijk maar toch ontglipt de struisvogel hem altijd. Hij kan hem niet vangen.
De tragiek van het mislukte utopische momentum - het enige moment dat Roadrunner en Coyote virtueel samen zijn - is in de tekenfilm de plek waar Roadrunner zich bevindt als hij over de afgrond zweeft naar de overkant en de coyote hem achterna holt en opeens beseft dat hij zich ook boven een afgrond bevindt… wat eigenlijk niet kan. De plek van de Coyote voor hij naar beneden valt en de ruimte die de Roadrunner inneemt voor hij aan de overkant is, symboliseren de utopische ruimte van een (on)mogelijke overeenkomst… een wereld waarin het spel van beul en slachtoffer even kan ophouden en plaats kan maken voor een ander spel, een echt spel van de verbeelding. Bip Bip.

In het stuk gaat het niet over de struisvogel die Arafat denkt te zijn, maar over de kleine struisvogel die altijd opnieuw moet proberen te overleven zonder zijn kop in het zand te mogen steken, en die dus verplicht wordt te kiezen voor kwetsbaarheid in een dodelijk landschap waar de kogels rond zijn oren fluiten. De twee figuren die over de scène evolueren zijn geen politici, zoals Arafat en Barak, maar emanaties van een kwetsbaar koor dat telkens opnieuw probeert de (on)mogelijk te bereiken utopische plek voor te bereiden of in te nemen: "Nous allons nous asseoir. We zullen gaan zitten."

In het begin klinkt het nog enigszins geloofwaardig. Maar het ongeduld groeit. "Als er moet geschoten worden, zal mijn revolver schieten" zingt Thomas Bellinck op een bepaald ogenblik en hij heeft de veren van zijn vogel-zijn verzameld op de standaard van een totem die op een eend gelijkt. Ten strijde met afgedankt wapenarsenaal… Even doet hij denken aan de Libische of Egyptische rebellen of de Palestijnse kinderen van de Intifada die met ongelijke wapens in de aanval trekken als kwetsbare vogels, kanonnenvlees.

De boventiteling is een acteur
De boventiteling is heel bijzonder en fungeert als een medespeler in de opera. Ze doet net als de muziek en de zang recht aan de teksthandeling.
De snelheid of traagheid waarmee letters in beeld komen, drukt een gevoel uit. Soms zit de emotionele waarde in de grootte van de woorden, in hoe ze naar mekaar toe of van mekaar weg bewegen, hoe ze verdwijnen of ontstaan. Een andere keer lijken de letters niet op hun poten te vallen en wentelen ze over de projectie in volle chaos, soms is er een grote ordening: in de (holle) politieke retoriek bijvoorbeeld: "nous allons nous asseoir". Soms verdwijnen letters zoals sneeuw voor de zon of verdampen ze of vallen ze uit elkaar zoals het woord 'fantômes', dat uiteenvalt in vele lijnen. Zo poëtisch als de grafische vorm de ene keer is, zo sec als een krantenbericht is hij de andere keer: "we hebben moordenaars op u afgestuurd."

Dan weer scheren de letters over het scherm in een ijltempo zoals de loop van de struisvogel achtervolgd door de coyote. 'PRISONNIER' in veel te grote letters: eerst onleesbaar dan glashelder. Dan is er even geen zang, dan geen muziek en dan die vreselijke zin:
"Ziet u niet dat de kinderen bereid zijn om te sterven als ze zeker zijn dat u tegelijkertijd met hen sterft" Deze tekst blijft tergend lang op de boventiteling staan.
Of ook nog
"Ziet u niet dat de vrede op het punt staat om tussen onze vingers te glippen zoals zand, zoals vuur, zoals water"
Dan weer fellere muziek.
Op het einde komt de tekst zeer traag te voorschijn. Er zijn scheldpartijen, er is poëzie.
"de belletjes van schapen 's avonds… de dadelpalmen in het water… de grenzen vastgelegd door de ONU"
De letters springen nu in alle richtingen… Er is chaos die eindigt op "ik ben een man van de vrede". De letters lijken op het einde weg te smelten of zandkorrels te worden of verfvlekken.

De impasse
Kind-zijn, mens-zijn, zorg dragen, kwaad worden, samen iets opbouwen, willen spelen en niet meer kunnen spelen, het wordt allemaal zo moeilijk omdat het spel zo fundamenteel tot ernst is verworden, omdat de utopie steeds opnieuw staat te sterven. Men kan niet in enkele minuten over 5000 jaar geschiedenis negotiëren.
Elke poging om iets op te lossen botst bovendien op het onmogelijke statuut van Jeruzalem: de symbolische hoofdstad van de monotheïstische religies, van de Arabische, Joodse en Christelijke gemeenschappen, van zo veel talen, van Palestijnen en Israëli's, van twee staten, enz. Toen Moshe Dayan en El-Tel in 1948 op een landkaart de grens trokken tussen Oost- en West-Jeruzalem, bleken de groene en rode lijnen die de fronten van hun beide legers aangaven, bleek de brede lijn die ze op de kaart tekenden, wel 100 meter breed te zijn in de realiteit. Waarop men zich de vraag stelde: "who owns the width of the line?", "wie bezit de breedte van de lijn?" Antwoord: Niemand!

Misschien was het ook zo'n utopische plek waar Palestijnse, Arabische en Joodse kinderen met elkaar konden spelen. No man's land. A-topia. Zou het fruit dat men op die lijn kweekt, illegaal zijn of utopisch? Zijn de spelen die kinderen daar al die tijd met elkaar hebben gespeeld illegaal of utopisch?
Thomas Bellinck speelt erg geconcentreerd zijn intrigerend spel met allerlei objecten: een eend, een masker,… als een kind of een would-be militair op zijn zolderkamer. Ruth Rosenfeld kijkt de hele tijd zingend toe, een aanwezigheid op de achtergrond, maar erg voelbaar. Bellinck creëert een autonome wereld die zoals in het spel van een kind heel wat elementen van de werkelijkheid bevat: even ontwaart men de kaart van Israël, een citroen, een vliegtuig, Golgotha…

Opeens worden in de voorstelling ook twee portretten van kinderen naar voren geschoven. Ze hebben iets van de portretten van heiligen of martelaars, of van iconen. Daarachter staan Bellinck en Rosenfeld met een handdoek over hun hoofd. Zoals de H. Veronica de ware afdruk van het gezicht van de heilige op een handdoek bewaart, lijken ze hun afdrukken te hebben afgestaan aan de twee portretten die als in een schrijn de rest van de voorstelling aanwezig zullen blijven. Zij zijn nog de schimmen van voorheen. Er lijkt iets onherstelbaars gebeurd dat nog enkel via verering (van martelaren?) of herinnering tot leven kan komen.

Nog even klinkt een vitaal en gezamenlijk gezongen populair klinkend nummer: "Et après tout ceci…". Maar dan gaat het snel bergaf. Het koor valt uit elkaar en leeft een schimmig bestaan. De lafheid, de leugens, het geweld, de opgelegde grenzen en muren, de angsten, de spookdorpen, de martelaren, de herinnering aan een pastoraal landschap en de impasse rond Jeruzalem passeren de revue. Wat overblijft, zijn spookdorpen, schimmen uit het verleden met impact op het heden en de mogelijkheid van een utopische vrede die als zand tussen de vingers glijdt, wegvloeit als water en uiteindelijk catastrofaal in brand staat. Als voor de laatste keer weerklinkt: "nous allons nous asseoir…nos conseillers vont conseiller nos conseillers", klinkt dat niet enkel politiek ongeloofwaardig. Het eindbeeld toont op gruwelijk poëtische wijze de onheilzame impasse.

De ontwerpers van de groene en de rode lijn die het Arabische en Joodse gebied van elkaar moesten scheiden, hadden in 1948 een aantal plekken gezien waar de twee lijnen elkaar zouden raken. Daar was de lijn niet langer een brede lijn of een muur, maar een punt. De mensen noemden ze 'kissing points' en verbeeldden zich dat de bewoners van de twee gemeenschappen elkaar daar 's nachts konden gaan kussen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

LOD/Frank Nuyts : Middle East
Donderdag 26 en vrijdag 27 mei 2011, telekns om 20.00 u
Vlaamse Opera Gent

Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : www.vlaamseopera.be, www.operaxxi.be, www.lod.be en www.spectraensemble.com

Deze voorstelling speelt ook op 28 en 29 mei in de Rotterdamse Schouwburg in Rotterdam.
Volgend seizoen is deze voorstelling te zien in Brugge (22/09), Den Haag (1/10), Tongeren (8/10), Leuven (30/11 en 1/12), Gent (8 en 9/12) en Strasbourg (19/04).

Bron : tekst Geert Opsomer voor LOD

Extra :
Frank Nuyts : www.franknuyts.com, www.hardscore.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Interview van Frank Nuyts, Philippe Blasband en Johan Dehollander, Evelyne Coussens op www.lod.be (pdf)

Elders op Oorgetuige :
Creatie nieuwe kamersymfonieën Frank Nuyts en John Luther Adams in Kortrijk, 18/05/2011
Van Griekse tragedie tot martelaren : Opera XXI presenteert drie wereldcreaties en 'A little bit of Opera?', 15/05/2011

Bekijk alvast de trailer van Middle East

00:36 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

25/05/2011

Hoe zijn wij veranderd ? Nieuwe voorstelling van ZOO/Thomas Hauert & Dick van der Harst in het Kaaitheater

you've changed Groep versus individu, abstract versus concreet, vormelijk versus vormeloos, product versus proces: dat zijn de spanningsvelden die Thomas Hauert in zijn weerspannig en gesofisticeerd oeuvre onderzoekt. Drie jaar na 'Accords', keert hij terug met een voorstelling waarin hij verder zoekt naar een bewegingstaal die 'in real time' dialogeert met de lichamelijke intelligentie en intuïtie van de dansers. 'You've changed' vertrok van een geïmproviseerde choreografie. Die was de basis voor een video, die op zijn beurt de basis was voor de muziek, die daarna opnieuw gecomponeerd werd. Op deze muzikale compositie werd geïmproviseerd tot uiteindelijk ook de belichting erbij kwam. Al die elementen vormen een antwoord op elkaar, als in een kettingreactie. Zij ontvouwen zich op de scène als een haast psychedelisch spel tussen de verschillende disciplines: dans, muziek, video en licht. Hauert en componist Dick van der Harst zorgen voor een rijke, complexe, gelaagde voorstelling.

De choreografische taal van Thomas Hauert ontvouwt een complex netwerk van bewegingen, verbonden in tijd en ruimte. Je kan ze zien als een voortzetting van de abstracte danstraditie. Nochtans, de sterk polyfonische 'schriftuur' komt op de scène tot stand door improvisatie. Wat zijn oeuvre zo bijzonder en betekenisvol maakt, is dat het orde wil laten ontstaan uit chaos, vorm uit vormeloosheid, een groep uit individuen, en tegelijk kiest voor de uitzonderlijke kwaliteit van perceptie, aandacht en concentratie - mogelijk gemaakt door improvisatie. De choreografie is als een microkosmos waarbinnen de individuen permanent hun vrijheid en creativiteit afwisselen met de wil om zich met de anderen te verbinden. Daarbij gaat het over de vrije wil en verantwoordelijkheid, spanningen en toegevingen die zo kenschetsend zijn bij sociale systemen. Binnen de ruimte van de voorstelling vinden we onbeslistheid, retrospectieve rechtvaardiging, de improvisatie van de knutselaar, een beperkt zicht, te laat ontdekte kansen, de spanning tussen het volgen van de vertrouwde weg en een open toekomst. In een woord: de krachten die ons confronteren met onze menselijke conditie. De onvolmaaktheid wordt de persoonlijke signatuur van het engagement, het teken van een zoektocht naar deugd, eerder dan een publiek teken van falen.

De matrix van 'You've changed' is een choreografie die zich ontvouwt zonder de tussenkomst van een centrale autoriteit. Ze vormt een geïntegreerd dynamisch systeem met een onvoorspelbaar gedrag waarbinnen bepaalde dansers een beweging starten waarop anderen reageren. Elke reactie lokt een andere beweging uit binnen dezelfde structuur of leidt tot een totaal nieuwe ontwikkeling. Vrijelijk puttend uit een gedeeld repertoire van gedurende een lang creatieproces verinnerlijkte fysieke principes, zijn de dansers verantwoordelijk voor de uitvinding en de uitvoering van hun eigen beweging op scène. Maar ook voor de creatie en de ontwikkeling van de groepsstructuren. Ze moeten hun individuele rol aanpassen aan de dynamische configuratie waarvan de mechanismen zich voortdurend transformeren. Virtuoos. En een echte uitdaging. Maar ook een krachtig statement: de cognitieve capaciteiten van een dergelijk systeem overtreffen de simpele som van de individuele capaciteiten van de dansers. Voor een groot deel steunt het op intuïtie, zoals Hauert onderlijnt, een neurofysiologisch vermogen dat zich ontwikkelt door ervaring.

Zoals bij een kettingreactie gaf deze geïmproviseerde choreografie aanleiding tot de creatie van een video, vervolgens van muziek, nog een tweede muziek, een volgende improvisatie en de belichting. Al deze proposities dienen elkaar van antwoord op het podium. Hier wordt met andere woorden een zelfstructurerende choreografie de structuur waarop al de rest steunt. Het creatieve proces van de individuele beslissing met zijn imperfecties als fundament van een polyfonische, uiterst complexe voorstelling. Je kan dit project beschouwen als een vormelijke zoektocht in een tijd waar de vorm - misschien terecht - wantrouwen oproept omwille van zijn arbitrair, autoritair en simplificerend karakter. Thomas Hauert vindt geen vormen uit maar processen die een inherent 'verlangen naar vorm' hebben.

De relatie tussen dans en muziek is een dimensie die Hauert sinds het begin van zijn carrière zonder ophouden verkent. In Accords (2008) bijvoorbeeld waren de dansers 'geënt' op bestaande muziekstukken. Ze bespeelden hun lichamen als muziekinstrumenten. De muziek werd zichtbaar gemaakt door een complex netwerk van individuele en supraindividuele acties en reacties. In You've changed gebeurt het omgekeerde: de beweging gaat de muziek vooraf. Meer nog, het is de inherente muzikaliteit van de beweging die als basis dient voor de muzikale compositie. Thomas Hauert vroeg Dick van der Harst, artist in residence bij LOD en onder meer bekend door zijn samenwerking met regisseurs Alain Platel en Eric De Volder, om originele muziek te componeren op een dans van de performers van ZOO - gefilterd door het videomedium. Geschreven voor een kleine rock band en drie zangeressen diende deze muziek op haar beurt als materiaal voor Peter Van Hoesen, die haar met digitale middelen omzette in elektronische stukken. De twee muzikale werelden, analoog en digitaal, zijn met elkaar verbonden en op een zekere manier ook met de beweging op scène - door een proces van wederzijdse beïnvloeding. Dick van der Harst vertaalt de dans niet letterlijk naar muziek maar laat zich leiden door haar structuren, texturen, ruimtelijke verhoudingen, ritmes, … De muziek die hieruit voortvloeit, creëert een weelde aan op elkaar inspelende relaties en connecties tussen het zichtbare en het hoorbare.

You've changed getuigt van ware liefde voor de dans als vorm, taal en techniek. Het is een fysiek stuk dat je zeer direct ondergaat. Het plezier van de dans. Maar het is ook meer dan dat. Een van de fundamenten van het werk van Thomas Hauert is dat hij zowel de vrijheid van de performers als van de toeschouwers bewaart. You've changed raakt aan de relatie tussen de individuele vrijheid en de sociale cohesie. Het stuk heractiveert vanuit een hedendaags perspectief vragen met een lange geschiedenis. Denk daarbij aan de utopische culturele ervaringen van de jaren 1960-70, een moment waar de dromen van sociale maakbaarheid van het modernisme ineenstortten onder de aanvallen van een nieuwe postmoderne visie rond het 'subject'. De periode ook van experimenten in de dans die tot op vandaag weerklank vinden, zoals in het werk van ZOO. Sinds die tijd is er heel wat water onder de brug gevloeid en zijn er heel wat spiegels aan diggelen geslagen… Het nieuwe stuk van Thomas Hauert nodigt ons uit ons af te vragen: Hoe zijn wij veranderd?

Tijd en plaats van het gebeuren :

ZOO/Thomas Hauert & Dick van der Harst : You've changed
Woensdag 25, vrijdag 27 en zaterdag 28 mei 2011, telkens om 20.30 u
Kaaitheater Brussel
Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be, www.kfda.be, www.zoo-thomashauert.be en www.lod.be

Extra :
Dick van der Harst op www.muziekcentrum.be, www.lod.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Opmerkelijke hedendaagse artistieke creaties tijdens Kunstenfestivaldesarts, 27/94/2011
Dick Vanderharst en Dirk Proost creëren muzikale Passie in Ekeren, 27/02/2011

22:53 Gepost in Concert, Dans, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Zaum: Beyond Mind : multimediale muziektheatervoorstelling van Caroline Wilkins en Oded Ben-Tal in Logos

Caroline Wilkins De Zaum-gedichten van de Russische futurist Velimir Khlebnikov vormen de basis van deze multimediale muziektheatervoorstelling in Logos. Componiste en bandoneoniste Caroline Wilkins verkent samen met componist/programmeur Oded Ben-Tal de taal der sterren, verbanden tussen stem en lichaam en de omkering van de relatie tussen performer en instrument.

De term Zaum (spreek uit za-oem) betekent vrij vertaald 'buiten zinnen' (beyond mind) en is ontleend aan het oeuvre van de Russische futuristen. Het was meerbepaald Velimir Chlebnikov die de taalexperimenten van de toenmalige generatie van experimentele klankdichters zoals Vladimir Mayakovski en Alexei Kruchenyck observeerde en er een kunststrekking uit poogde te distilleren. Kruchenycks 'Zaum in Tiflis' uit 1918 vormde de basis van tal van vokale performances. Zaum werd een roep-naam die een state of mind typeert, net zoals we vandaag al eens zeggen dat een film nogal Lynchiaans dan wel Shyamalanesk is; het zegt tegelijkertijd alles en niets.

Zaum: Beyond Mind is ook een vorm van muziekteater die enige tijd geleden ontsproot aan de breinen van componiste-bandoneoniste Caroline Wilkins en performer Oded Ben-Tal. Stem, piano, bandoneon, live electronics en een wel heel eigen choreografie zijn de elementen die dit optreden zullen peperen. Je krijgt tevens fragmenten te zien uit Dziga Vertov's film 'Man with a Movie Camera' uit 1929. Wilkins formuleert het concept als volgt: "Zaum: Beyond Mind explores physical presence and absence, the 'undesiring' bodies of voices-off, the animate/inanimate, and the reversal of performer/instrument relationships." Al de rest is vooralsnog surprise. Met deze nieuwe produktie werd inmiddels met succes getoerd op internationale conferenties in het Verenigd Koninkrijk (Sussex University en Brunel University). De Britse jury van de ISCM verkoos 'Zaum: Beyond Mind' als uithangbord op de World Music Days 2011 in Kroatië.

Oded Ben-Tal is Israeliër. Hij studeerde compositie aan de Rubin Academy of Music in Jeruzalem en volgde nadien een postgraduaat in Stanford bij Jonathan Harvey en Brian Ferneyhough. Tijdens die opleiding raakte hij 'geconnecteerd' met de CCRMA (Center for Computer Research in Music and Acoustics) en verrichte hij enkele aan akoestiek gerelateerde onderzoeksprojekten. Oded's oeuvre bestaat, naast instrumentale en vokale werken, voornamelijk uit (interaktieve) elektroakoestische stukken waarmee hij succes oogstte op verschillende festivals voor hedendaagse muziek. Zijn muziek werd reeds gecreëerd in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Columbia, de Verenigde Staten, Israël, Nederland en Denemarken.

Caroline Wilkins (1953) studeerde piano en compositie bij Jeremy Dale-Roberts aan het Royal College of Music in Londen. In de periode 1982-87 verbleef ze in Sydney, waar ze als gastspreker rond muziektheatrale improvisatietechnieken werkte. In die periode kreeg ze een beurs om haar studies verder te zetten bij Mauricio Kagel in Keulen. Muziek, theater en improvisatie zijn sedertdien drie kernwoorden waar Wilkins' oeuvre om draait. In 1986 naturaliseerde ze zich down under en tot op de dag van vandaag doceert ze aan The Sydney Conservatory of Music.

Als componist en performer heeft ze tal van projekten op haar palmares staan, veelal in samenwerking met het Drama Action Centre in Sydney. Wilkins laat geregeld van zich horen op internationale podia zoals op de ISCM World Music Days en kreeg opdrachten van onder meer Hilliard Ensemble (Madrigal voor vier mannenstemmen, 1994), Ensemble Köln (Automatophone, 1991) en het Deutsche Akkordeon Lehrerverband (Fusa II , 1989). In 2000 kreeg ze de Karl Sczuka-prijs van de Westdeutscher Rundfunk voor haar hoorspel 'Mecanica Natura'. En voor wie het nog niet mocht weten: ook voor de playerpiano van het roborkest van Logos heeft ze reeds gecomponeerd.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Caroline Wilkins / Oded Ben-Tal : Zaum: Beyond Mind
Donderdag 26 mei 2011 om 20.00 u
Logos Tetraëder Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org 

17:08 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

New feet for 5 years a minute : architecturaal multimediaconcert in Brugge

New Feet for 5 Years a Minute Architect Jo Van Den Berghe en componist Jeroen D'hoe vinden elkaar in het artistieke onderzoeksproject New Feet for 5 Years a Minute. De synesthesie van architectuur, video en muziek genereert nieuwe compositiemogelijkheden. De toeschouwer wordt meegenomen in een wervelende beleving van ruimte en klank, van 'getimede' leegte en plaatselijk ontgrensde tijd. Architecturale ruimtes ontstaan simultaan met het muzikale tijdsverloop. Het resultaat is een provocatief verhaal van klank en beeld dat bewust ontregelend werkt op het net- en trommelvlies van de deelnemende toeschouwer. Door samen zintuiglijke ervaringen te verbeelden, exploreren de onderzoekende kunstenaars nieuwe concepten van ruimte en tijd.

Na zijn studies compositie aan het Leuvense Lemmensinstituut en musicologie aan de K.U.Leuven behaalde Jeroen D'hoe (1968) een master en een doctoraat in de compositiestudies bij John Corigliano aan de befaamde New Yorkse Juilliard School. Jeroen D'hoe's klassieke oeuvre omvat zo'n dertig composities voor uiteenlopende bezettingen, gaande van een trompetconcerto tot muziek voor vocaal ensemble en elektronica. Hij won verschillende prijzen, waaronder de Nationale Compositiewedstrijd van de Koningin Elisabeth wedstrijd en de Gouden Klaproos van SABAM.

Jo Van Den Berghe (1961) is docent architecturaal design en onderzoeker aan het Hoger Instituut voor Architectuur en Beeldende Kunsten Sint-Lucas te Brussel en Gent. Daarnaast voert hij onderzoek aan de Royal Melbourne Institute of Technology University in het Australische Melbourne, en is hij medestichter van het Belgische y.e.AH!- architecten. Als praktiserende en denkende architect is hij vooral gefocust op de handeling waardoor architectuur tot stand komt en het vakmanschap dat daarbij komt kijken.

Sedert 2003 is Annemie Demeulemeester (1959) docent aan het Hoger Instituut voor Architectuur en Beeldende Kunsten Sint-Lucas. Ze werkt daarnaast als zelfstandig architect aan private, commerciële en openbare projecten, en ze verwerkt in de architectuur steeds een link naar de hedendaagse kunst. Annemie Demeulemeester gaat in haar werk zoveel mogelijk op zoek naar beweging in de architectuur.

Als videoartiest had Frank Beekman (1964) in de afgelopen 15 jaar de artistieke leiding over shows van bekende namen uit de wereld van de nieuwe klassieke muziek en van de popmuziek, waaronder Jean-Michel Jarre, Daft Punk en David Bowie. Hij won verschillende internationale prijzen voor de ontwikkeling van software in dit specifi eke domein. Zijn software wordt onder meer gebruikt door beroemdheden als Janet Jackson en U2. Ook de vele videoclips, evenementen als I Love Techno en televisieshows bij JIMtv en 2BE vestigden Frank Beekmans naam als autoriteit op het gebied van multimediaal

Programma :

  • Jeroen D'hoe, Festival Anthem (2011)
  • Jeroen D'hoe,  Wekkering (2010)
  • Jeroen D'hoe,  New Stairs (wereldcreatie - 2011)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Spectra Ensemble : New feet for 5 years a minute
Woensdag 25 mei 2011 om 20.00 u
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.spectraensemble.com

Extra :
Jeroen D'hoe : www.jeroendhoe.org, nl.wikipedia.org, www.muziekcentrum.be en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Zefiro Torna & Brody Neuenschwander : Shadows, een meditatie over tijdelijkheid, 1/05/2011

16:53 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Jean-Guihen Queyras maakt je wegwijs in het klankenlabyrint van Boulez

Jean-Guihen Queyras Allround cellist Jean-Guihen Queyras (foto) is niet alleen een veel gevraagd uitvoerder, hij is ook als docent verbonden aan de Musikhochschule van Stuttgart. Naast oude muziek en het grote romantische repertoire, houdt hij eraan zijn studenten ook onder te dompelen in hedendaagse partituren. Zo staat een project op til rond 'Messagesquisse' (1976-77) van Pierre Boulez voor cello solo en zes cellisten. Queyras brengt dit werk samen met zijn studenten een eerste keer, maakt je aansluitend stukje per stukje wegwijs in het klankenlabyrint van Boulez, waarna je helemaal klaar bent voor een nieuwe volledige beluistering. Tenslotte beloont Queyras je met een solosuite van Bach.

Pierre Boulez (1925) studeerde aanvankelijk wiskunde, waarna hij naar het Parijse conservatorium trok, waar vooral zijn leraar Olivier Messiaen (bij wie hij harmonie studeerde) allicht de belangrijkste invloed op zijn vorming als componist betekende. Daarnaast werd hij door René Leibowitz ingewijd in de twaalftoonsmuziek van Schönberg, Berg en Webern, al zou hij zich kort daarna afwenden van Leibowitz. In het begin van de jaren 1950 kwam Boulez op het internationale voorplan als één van de boegbeelden van het integrale serialisme - een generatie componisten die de verwezenlijkingen van de twaalftoonsmuziek verder wilden doortrekken door er een even systematische benadering van alle andere muzikale parameters (niet enkel toonhoogte, maar dus ook duur, geluidssterkte, register, aanslagwijze, klankkleur, enz.) aan te koppelen. Boulez groeide uit tot één van de meest vooraanstaande en zeker ook één van de meest erudiete vertegenwoordigers van deze zogenaamde 'Darmstadt school' en schrok er in die periode niet voor terug om de gedrevenheid van de avant-garde kracht bij te zetten met artikels en uitspraken die uitmunten in radicaliteit en polemisch gehalte. Als voorvechter van de nieuwe muziek richtte hij in Parijs de concertreeks 'Domaine musical' op (1955-1967) en werd hij in 1976 de oprichter en eerste directeur van het onderzoeksinstituut IRCAM (waar onder andere onderzoek wordt gedaan naar de meest geavanceerde elektronische toepassingen in de muziek) en van het ensemble InterContemporain.

Naast zijn werk als componist begon hij een opmerkelijke carrière als dirigent - zo werd hij chef dirigent van het BBC Symphony Orchestra (1971-75) en muziekdirecteur van de New York Philharmonic (1971-77). Als dirigent begon hij met het verdedigen van de muziek van zijn generatie (uiteraard zijn eigen werk, naast componisten als Stockhausen, Carter, Berio) en van de componisten die voor zijn generatie belangrijk waren (waaronder Schönberg, Webern, Stravinsky, Debussy, Varèse en Bartok). Later kwamen daar ook meer 'historische' componisten bij, waaronder Wagner en vooral Mahler. De extreme standpunten die hij als voorvechter van de avant-garde in de jaren '50 had ingenomen, maakten ook in zijn werk plaats voor een minder afwijzende houding tegenover de muziek uit het verleden. Naar aanleiding van de Belgische creatie van 'Sur Incises', in 2000, verklaarde Boulez nog dat hij de grote structuur en lange duur van het werk niet had kunnen realiseren zonder zijn intense ervaring met de grote structuren zoals Mahier die opbouwde. Dat maakt Boulez' recentere muziek daarom nog niet gematigder, integendeel. Aan scherpte en vooruitstrevendheid heeft de muziek van Pierre Boulez nog niet ingeboet.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Lecture recital Jean-Guihen Queyras : Bach vs Boulez
Woensdag 25 mei 2011 om 20.00 u
deSingel
- Muziekstudio
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.jeanguihenqueyras.com

Bron : tekst Maarten Beirens voor deSingel, maart 2009

Extra :
Pierre Boulez op brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be en youtube
Pierre Boulez : veelzijdig revolutionair, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Beluister alvast 'Messagesquisse' van Pierre Boulez

16:31 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

24/05/2011

The Tickling Death Machine : metalopera met een theatrale dimensie

Lazyblood Ontdek deze week op het Kunstenfestivaldesarts het nieuwe project van Erna Ómarsdottir : Lazyblood featuring Reykjavík! Met een kruising van concert, performance en muziektheater zoeken deze Ijslanders naar de onpeilbare diepten van de menselijke psyche.

Erna Ómarsdottir is een IJslandse choreografe en danseres die jarenlang aan de slag was als performer bij Jan Fabre. Vanuit een onstilbare artistieke honger werkte ze mee aan talrijke discipline-overschrijdende projecten. Eén ervan is de band Lazyblood, die ze oprichtte met componist Valdimar Jóhannsson. Een concert van Lazyblood is een unieke ervaring, een muzikale performance opgebouwd met oog voor de relatie met het publiek. Van een vredige lagune, over een vulkaan in uitbarsting tot een ondoordringbaar woud en een rotsachtige woestijn, Ómarsdottir roept ze op met oerkreten, primair gezang, kinderliedjes en vocale distorties. Haar unieke stem produceert op zich een voortdurend veranderende choreografie. Liedjes en korte beschrijvingen raken verstrengeld. Ómarsdottir ontpopt zich bij momenten tot een haast animale verschijning. Ze laat de directe energie van een concert fusioneren met de narratieve kracht van muziektheater. Voor het festival nodigde Lazyblood de punkrockgroep Reykjavík! uit op hun tocht naar de onpeilbare diepten van de menselijke psyche. Explosief!

De twee leden van Lazyblood, Valdimar Jóhannsson en Erna Ómarsdóttir, begonnen onlangs samen  hun carrière als band, maar hun dans- en theaterproducties toeren al een paar jaar internationaal. Erna studeerde in 1998 af aan P.A.R.T.S. en werkte een paar jaar samen met Jan Fabre en later met Les Ballets C de la B en Sidi Larbi Cherkaoui. De afgelopen jaren is ze zich meer op haar eigen werk gaan concentreren, en werkte ze samen met IJslandse en internationale artiesten zoals Jóhann Jóhannsson, Gabriela Fridriksdóttir, Damien Jalet, Poni, Björk, Arthur Nauzyciel, Lieven Dousselaere, Ben Frost, Olöf Arnalds, enz.. Ze heeft ook werk gecreëerd voor de IJslandse, in Melbourne gevestigde theatergroep Chunky Move.

In 2006 begonnen Valdimar Jóhannson en Erna samen te werken voor de creatie 'Mysteries of Love', en sindsdien hebben ze samen diverse producties gemaakt. Voor hun eigen werk hebben ze een theatergroep gecreëerd die Shalala heet. Valdimar Jóhannsson heeft ook muziek voor verschillende dansproducties van The Iceland Dance Company, 'ID' gecomponeerd. De leden van Lazyblood werken momenteel aan hun eerste album, dat later dit jaar zal uitkomen.

Al sinds 2004 bereidt Reykjavík! - Les Savy Favs jonge, harder feestende, meer IJslandse schelm van een broer - op glorieuze wijze de weg voor non-common-sense en volstrekte oneerbiedigheid. Het resultaat is, hoe je er ook naar kijkt, een beest van een band. Hun arbeidsethos, knetterende creativiteit, en vastbeslotenheid om alles en iedereen joviaal te delen, tart elke logica. Maar nog een keer: er is niets logisch aan Reykjavik!! Met een staat van dienst die een indrukwekkend amalgaam van eindeloze reeksen lokale shows bevat - waaronder ooit twaalf op één dag -, diverse internationale tournees en samenwerkingen met vrijwel iedereen, overal, straalt Reykjavík! spontaniteit en vreugde uit, in die mate zelfs dat hun muziek en hun acties volstrekt onbevangen lijken. Het is verbijsterend dat ze nog niet implodeerden. Het zou bijgevolg erg moeilijk worden om een groep te vinden die zijn groepsverplichtingen zodanig au sérieux neemt, dat we opnieuw bij het beginpunt uitkomen - en alles op ceremoniële wijze onserieus serieus wordt. Serieus! De uitbundige natuur van de groep komt duidelijk naar voren in zijn weigering zich in te houden, en zijn roots of eclectische inspiratiebronnen te ontkennen. Indie, pop, metal, punk, grunge, disco... noem maar op: élke muzikale stijl werd ooit slachtoffer van deze bende broers.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Lazyblood featuring Reykjavík! The Tickling Death Machine
Van woensdag 25 t.e.m. zaterdag 28 mei 2011, telkens om 22.00 u
Les Ateliers Claus - Brussel

Passage Charles Rogier
1210 Brussel

Meer info : www.kfda.be en www.lesateliersclaus.com

Extra :
Erna Ómarsdottir : www.ernaomarsdottir.com en youtube
Lazyblood : www.myspace.com/lazybloodtheband en youtube
Reykjavík! : www.myspace.com/reykjaviktheband

Elders op Oorgetuige :
Opmerkelijke hedendaagse artistieke creaties tijdens Kunstenfestivaldesarts, 27/04/2011

15:57 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

23/05/2011

Heaven and hell : recital met een metalband in Mechelen

Heaven and Hell William Blake is ongetwijfeld een van de meest intrigerende figuren uit het achttiende-eeuwse Engeland. Dichter, schrijver, graveur, tekenaar, schilder, visionair, mysticus, revolutionair, symbolist, socialist,… Blake was het allemaal. Tijdens zijn leven werd zijn talent als origineel scheppend kunstenaar niet erkend. Zijn 'Illuminated books', waarin hij zijn eigenzinnige levensvisie en excentrieke verbeeldingswereld uiteenzette, vonden geen brede weerklank bij zijn tijdgenoten. Zelfs zijn intiemste vrienden en bewonderaars haakten af waar het zijn visionaire poëzie betrof: duister werk, met veel symboliek beladen. Blake was zijn tijd (te) ver vooruit. In deze productie, geïnspireerd op het fascinerende werk van William Blake, krijgt de klassieke recitalcontext een fikse adrenalinestoot van... een metalband. "Verbeeldingskracht aan de macht", had het credo van Blake kunnen zijn. Dit unieke concert brengt hulde aan de meester. Op het programma staat werk van o.a. Jonathan Harvey, Benjamin Britten, Ralph Vaughan-Williams, Jacob Ter Veldhuis en Annelies Van Parys. Metalband My Lament speelt ook enkele speciaal voor deze voorstelling geschreven nummers.

My Lament werd opgericht in 2002 en bestaat uit een combinatie van gothic en metal muzikanten. Op het einde van 2003 trad de groep voor het eerst op. In 2004 concentreerde de band zich op het verwerven van nieuwe songs en materiaal. Lead gitarist Paul kwam de band vervoegen en de stijl werd rijper en evolueerde naar pure death/doom. In 2006 brachten ze hun eerste demo 'Beneath the Hidden' uit en speelden ze verschillende concerten in België. De volgende jaren kreeg de band te maken met enkele wissels in muzikanten, maar in 2008 werd het eerste album 'Broken Leaf' uitgebracht, een mix van emotionele doom- en deathmetal. De band tekende bij het Russische platenlabel Solitude Productions en toerde rond. In 2009 en 2010 speelden ze in verschillende clubs in de Benelux.  

Tijd en plaats van het gebeuren :

My Lament, Inge Spinette, Kristien Ceuppens & Yves Saelens : Heaven and Hell
Dinsdag 24 mei 2011 om 21.00 u
Cultuurcentrum Mechelen
- Minderbroederscomplex
Minderbroedersgang 5
2800 Mechelen

Meer info : www.festivalmechelen.be en www.mylament.net

Extra :
Jonathan Harvey op www.myspace.com/jonathanharveycomposer, www.chesternovello.com, en.wikipedia.org en youtube
Benjamin Britten op en.wikipedia.org, www.brittenpears.org, www.boosey.com en youtube
Ralph Vaughan-Williams op en.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
Jacob Ter Veldhuis : www.jacobtv.net, www.muziekencyclopedie.nl en youtube
Annelies Van Parys : www.anneliesvanparys.be , anneliesvanparys.spaces.live.com, www.matrix-new-music.be en youtube
My Lament op www.myspace.com/mylamentdoom en youtube

Elders op Oorgetuige :
Mechelen hoort Stemmen : vocaal feestgewoel in de Dijlestad, 21/04/2011
Espace Senghor plaatst Annelies Van Parys in de kijker, 25/03/2011

Bekijk alvast dit fragment uit deze voorstelling

13:33 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

20/05/2011

bESIDES speelt Matthew Shlomowitz, Frédéric Pattar en Fabian Coomans in Vorst

bESIDES Het prille ensemble bESIdES (foto) ontstond vanuit de gemeenschappelijke interesse voor aktuele muziek van negen jonge muzikanten. Hun uitgangspunt is het uitvoeren van actuele kamermuziek die dankzij de atypische bezetting (harp, cello, fluit, piano, gitaar, viool, saxofoon, percussie & elektronica) willens nillens buiten het mainstream repertoire gezocht moet worden. bESIdES experimenteert graag met muziek waarbij de componist veel artistieke vrijheid verleent aan de muzikanten. Daarnaast kiezen de leden ook voor het creëren van werken van jonge experimentele componisten. Zondag speelt bESIDES in de Rosas studio in Vorst werk van Matthew Shlomowitz, Frédéric Pattar en Fabian Coomans.

Matthew Shlomowitz (1975) groeide op in Adelaide in Australië. Hij studeerde aan het Conservatorium van Sydney bij Bozidar Kos, privé bij Michael Finnissy en aan de Universiteit van Stanford waar Brian Ferneyhough zijn doctoraatsthesis superviseerde.  Hij was mede-directeur van het Ensemble Offspring in Sydney van 1995 tot 1998 en richtte mee het Brits-Belgische ensemble Plus Minus op in 2003.
Hij schreef werken voor ensembles als Asamisimasa, Champ d'Action, ELISION, Libra Ensemble, Tate Ensemble en een werk van hem werd geselecteerd voor de Gaudeamus Week in 2000 en werd er vertolkt door het Nieuw Ensemble. In 2003 werd zijn opera ‘The Cattle Raid of Cooleu or The Show’ (een samenwerking met schrijfster Alison Carruth, digital artiest Scott Wilson en 3 beeldende kunstenaars) uitgevoerd door Ensemble Offspring in de serie New Music Now in Sydney. Momenteel werkt hij aan een reeks audio-visuele stukken met video-kunstenaar Rees Archibald. Het eerste van deze serie - 'Six Aspects of the Body in Image and Sound' - ging in première in 2004 tijdens het Internationaal Muziekfestival in Bath.
Matthew woont in Londen waar hij componeert, schrijft , lesgeeft en waar hij tevens medewerker is bij de Foundation of Independent Education en aan het Birbeck College

Fabian Coomans behaalde zijn diploma Meester in de Muziek aan het conservatorium van Antwerpen bij Pascal Sigrist (piano), Wim Henderickx (analyse en compositie) en Bart van Oort (pianoforte). Zowel op vlak van uitvoeringen als op vlak van compositie is hij gericht op het hedendaagse muziekrepertoire. Zo richtte hij met enkele vrienden de ensembles 'Pas de Cinq' en 'Besides' op. Daarnaast speelt hij ook in duo met fluitiste Katrien Gaelens. Hij werkte reeds mee aan verschillende projecten rond hedendaagse muziek met ensembles als Champ d'Action, Spectra, Nadar, Orchestre Philharmonique de Liège en Brussels Philharmonique. Hij is ook mede oprichter en mede organisator van festival What's Next.

Tijd en plaats van het gebeuren :

bESIdES : Shlomowitz, Pattar, Coomans
Zondag 22 mei 2011 om 19.30 u
Rosas studio Vorst

Van Volxemlaan 164
1190 Vorst

Meer info : www.ensemblebesides.be

Extra :
Fabian Coomans op www.muziekcentrum.be
Frédéric Pattar op brahms.ircam.fr
Matthew Shlomowitz : www.shlom.com, www.champdaction.be/nl/matthew-shlomowitz en youtube


Elders op Oorgetuige :
Jong geluid: bESIDES creëert nieuw werk van Fabian Coomans, Florent Colautti en Matthew Shlomowitz in deSingel, 24/03/2011
bESIdES brengt werk van Matthew Shlomowitz, Lois Vierk en Larry Polansky in Leuven en Brussel, 28/06/2010

15:32 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Ontbijtconcert met Het Collectief in Willebroek

Peter Eötvös Het Collectief is een kamermuziekensemble dat in 1998 in Brussel werd opgericht. Door consequent met een vaste kern van vijf muzikanten te werken bouwde de groep een intrigerende eigen sound op, gekenmerkt door een heterogene mix van blazers, strijkers en piano. Het ensemble profileert zich via spraakmakende cross-overs tussen het hedendaagse en het traditionele repertoire en met adaptaties van historische muziek. Het concert in Willebroek is daar alvast een treffende illustratie van. Er zal solowerk gespeeld worden van J.S. Bach, afgewisseld met trio's van Peter Eötvös (foto) en Kaija Saariaho.

Het Collectief staat ervoor bekend het publiek van de Vlaamse cultuurcentra een bij uitstek onalledaagse programmatie voor te schotelen. In Willebroek bijvoorbeeld wordt de muziek van J.S. Bach geconfronteerd met de avant-garde van Kaija Saariaho en Peter Eötvös. Peter Eötvös gebruikt de bedwelmende sonoriteit van altfluit en cello als begeleidingsgroep voor een soort solo-cymbalon, hier gespeeld op piano.

In 1993 schreef Peter Eötvös een cimbalomconcerto in opdracht van de SDR Stuttgart, 'Psychokosmos'. Wellicht vormt dit de aanleiding om het instrument drie jaar later ook te gebruiken in 'Psy', een trio waarvan oorspronkelijk twee versies tot stand kwamen (fluit, cello, cimbalom of marimba), en in 2002 nog een versie voor fluit, altviool en harp. Misschien zijn de twee laatstgenoemde versies wel ontstaan uit pragmatische overwegingen. Slagwerkers (marimba) zijn imers makkelijker te vinden dan cimbalomspelers, en in het kielzog van Debussy's triosonate voor fluit, altviool en harp zijn er heel wat vaste ensembles ontstaan die de 2002-versie op hun repertoire kunnen nemen. Tijdens dit concert horen we het werk in de eerste versie, maar werd de cimbalom of marimba vervangen door piano. 'Psy' verwijst muzikaal ook terug naar een veel ouder werk, namelijk 'Now, Miss!' (1972) voor viool, synthesizer en tape. De tape bevat 'concrete' klanken, namelijk zeegeluiden. Misschien gaat de stormachtige cimbalompartij ( tijdens dit concert dus gespeeld door de piano) wel daarop terug ?

Kaija Saariaho over NoaNoa : "NoaNoa ontsproot uit de ideeën die ik voor fluit ontwikkelde tijdens het werken aan de muziek voor het ballet Maa. Ik wilde bepaalde fluitmaniërismen neerschrijven, overdrijven, zelfs misbruiken, die me al jaren achtervolgden, en zo wilde ik naar iets nieuws groeien. Op het vormelijke vlak experimenteerde ik met een idee om tegelijkertijd verschillende elementen te ontwikkelen, eerst sequentieel en dan over elkaar. De titel refereert aan een houtsnede van Paul Gauguin met NoaNoa als titel.Hij refereert ook aan een reisdagboek van die naam, geschreven door Gauguin, toen hij tussen 1891 en 1896 Tahiti bezocht. De tekstfragmenten die voor de stem werden geselecteerd komen uit dit boek. NoaNoa is ook een teamwerk. Veel details in het fluitgedeelte werden uitgewerkt met Camilla Hoitenga. Het electronische deel werd ontwikkeld onder toezicht van Jean-Baptiste Barrière en geprogrammeerd door Xavier Chabot."

Programma :

  • J.S. Bach, Partita in a
  • P. Eötvös, Psy
  • J.S. Bach, Cellosuite
  • K. Saariaho, NoaNoa
  • J.S. Bach, Ricercar a tre uit 'Das musikalische Opfer'

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief : Saariaho, Bach, Eötvös
Zondag 22 mei 2011 om 11.00 u
Kasteel Bel-Air Willebroek

Mechelsesteenweg 102
2830 Blaasveld - Willebroek

Meer info : www.willebroek-online.be en www.hetcollectief.be

Extra :
Peter Eötvös : www.eotvospeter.com, brahms.ircam.fr, en.wikipedia.org en youtube
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Ensemble Lucilin & Arne Deforce met Aperghis, Eötvös, Reuter en Xenakis in het Conservatorium Brussel, 29/03/2011
Ars Musica plaatst Hongaarse componist Peter Eötvös in de kijker, 28/03/2011
Het Collectief brengt Kaija Saariaho, Peter Eötvös en Jean-Marie Rens in Espace Senghor, 11/01/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007
Peter Eötvös : een gesprek uit de archieven, 16/01/2007

Beluister alleszins dit fragment uit Kaija Saariaho's NoaNoa



en Peter Eötvös' Psy ( fluit, cello, cimbalom)

13:22 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Now! Sonoor improvisatiedrieluik in Netwerk Aalst

NOW! Tijdens het geluidsevent "NOW!" op zaterdag 21 mei in de gebouwen van Netwerk - centrum voor hedendaagse kunst in Aalst kun je genieten van een sonoor drieluik bestaand uit een improvisatie bij de kunstwerken van de tentoonstelling 'Radical Autonomy' door leerlingen van De Notelaar die, na een reeks workshops van Aifoon, hun kunnen zullen laten zien, een improvisatie van Yuri Landman samen met de mensen die de dag voordien zijn workshop "Quickstep Kalimba" volgden en een explosief slotconcert van drummers Eric Thielemans & Tony Buck, twee kleppers uit de improvisatie-wereld. Het belooft een boeiende avond te worden vol ongehoorde praktijken.

Improvisatie als ultieme taal om werk uit de tentoonstelling 'Radical Autonomy' te herinterpreteren staat centraal op het geluidsevent Now!. Zoals vorig jaar organiseerden Aifoon en Netwerk een reeks workshops in scholen rond geluidsbeleving en improvisatie. De leerlingen tonen hun kunnen op het event. Yuri Landman is een Nederlandse instrumentontwerper en -bouwer die o.a. Sonic Youth, Liars en Lightning Bolt van instrumenten voorzag. Landman en Köhn (Jürgen De Blonde) improviseren samen met enkele deelnemers van de quickstep-kalimbaworkshop. In deze workshop bouwen de deelnemers een elektrische Kalimba, een Afrikaans instrument bestaande uit metalen lamellen met verschillende toonhoogtes die je met de duimen bespeelt. Landman liet zich voor dit instrument inspireren door de elektrische Kalimba's die het Congolese Konono No. 1 en de groep Neptune (Boston) gebruiken. Twee kleppers uit de improvwereld, drummers Eric Thielemans & Tony Buck (the Necks) sluiten de de avond af met een zinderende set.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Now! Yuri Landman & Köhn / Tony Buck / Eric Thielemans
Zaterdag 21 mei 2011 om 18.00 u
Netwerk / centrum voor hedendaagse kunst Aalst

Houtkaai
9300 Aalst

Meer info : www.netwerk-art.be en www.aifoon.be

Extra :
Yuri Landman : www.hypercustom.com, nl.wikipedia.org en youtube
Eric Thielemans : www.ericthielemans.com en youtube
Köhn : www.myspace.com/ednolbed
Tony Buck : en.wikipedia.org, www.thenecks.com en youtube

12:41 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook