20/10/2011

Nieuwe muziek uit Ijsland met pianist Vikingur Olafsson op Transit

Vikingur Olafsson IJsland biedt naast Björk en Sigur Rós ook op het vlak van de hedendaagse klassieke muziek heel wat moois. Door de ligging halfweg Europa en Noord-Amerika is het een interessant kruispunt van (muzikale) culturen. Wat is het effect van het relatief isolement, de sterke volksmuzikale traditie en de overweldigende natuur op nieuwe muziek? Tijdens deze lecture/recital krijgt je een voorstelling van het hedendaagse muziekleven op IJsland (ensembles, componisten, festivals, opleiding) en zicht op de belangrijkste tendensen. Pianist Vikingur Olafsson illustreert met een bloemlezing van de meest originele en tegendraadse pianowerken uit het voorbije decennium. Op het programma staat werk van Daníel Bjarnason , Haukur Tómasson , Snorri Sigfús Birgisson en Ólafur Óskar Axelsson.

De IJslandse pianist Vikingur Olafsson is een uiterst veelzijdig muzikant, actief in diverse subculturen binnen het actuele muzikale veld. Na muziekstudies bij Robert McDonald aan The Juilliard School in New York ontpopte hij zich al snel als een veel gevraagd solist en kamermusicus. Naast optredens met klassieke orkesten en ensembles is Olafsson echter ook actief in de meer populaire muziekwereld. Zo schitterde hij reeds aan de zijde van de IJslandse zangeres Björk. Maar hij heeft een bijzondere passie voor hedendaagse muziek. Zo tracht hij elk seizoen een opdracht uit te schrijven voor een nieuw pianoconcerto. Tot nu toe creëerde hij op die wijze concerto's van Snorri Birgisson, Daniel Bjarnason, Haukur Tomasson en ook kamermuziek- en solowerken van Mark-Anthony Turnage en Olafur Axelsson. Olafsson verzorgt masterclasses aan de Universiteit van Oxford en aan het Conservatorium van Reykjavik. Onder de talrijke prijzen die Olafsson ontving vermelden we die van de Amerikaans-Scandinavische Gemeenschap, de Birgir Einarson Memorial Award, de Juilliard Bartok Concerto Competition Prize, en tot slot de Icelandic Optimism Prize. Zijn debuut-cd bevat werk van Brahms en Beethoven, en werd uitgegeven op zijn eigen label Hands on Music.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Vikingur Olafsson : Nieuwe muziek in Ijsland (Lecture/recital)
Zaterdag 22 oktober 2011 om 11.00 u
Kunstencentrum STUK Leuven
Naamsestraat 96
3000 Leuven
Gratis toegang

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.stuk.be en www.vikingurolafsson.com

Elders op Oorgetuige :
Een weekend lang kleurrijke nieuwe muziek op Transit 2011, 19/10/2011

17:34 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Jonge en minder jonge Vlaamse componisten op openingsconcert Transit

Spectra Ensemble De nieuwe muziek krijgt resoluut het voorplan op Transit 2011, en wel het duidelijkst bij het openingsconcert van op vrijdag 21 oktober. Het Spectra Ensemble geleid door Filip Rathé presenteert dan twee generaties Vlaamse componisten. De jonge garde wordt vertegenwoordigd door Jelle Tassyns en Jasper van Paemel. De eerste schrijft even vlot voor hafabra en duikt her en der op als geluidstechnicus (Erikah Badu, Velvet Revolver), terwijl de tweede (slechts 25 jaar oud) even graag actief is als elektro-akoestisch improvisator en performer. Ook van Frederik Neyrinck staat er een nieuw werk op het programma. (de creaties van Frederik D'haene en Mattijs Van Damme gaan niet door). Verder nog twee repertoirestukken: Lettre Souffi: Sh(în van Jean-Luc Fafchamps en Cardu van België's bekendste hedendaagse componist Luc Brewaeys. Dit werk uit de whisky-reeks van Brewaeys werd ging drie jaar geleden op Transit in première en komt dus terug thuis in Leuven. Spectra Ensemble is het geknipte ensemble voor dit concert door de torenhoge kwaliteit en de intense wisselwerking met de componisten.

Jasper Vanpaemel gaat radicaal en experimenterend richting het elektronische klankenveld. 'Krakatoa Variations' maakt deel uit van een vulkaancyclus waaraan Jasper Vanpaemel al enkele jaren werkt. In deze omvattende compositie staat de enorme uitbarsting centraal van de Indonesische vulkaan Krakatoa in 1883.
Jasper Vanpaemel (1986) studeerde piano, viool en slagwerk aan het Stedelijk Conservatorium te Leuven. Van 2004 tot 2009 volgde hij piano bij Jan Michiels aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Hij specialiseerde zich in de hedendaagse muziek, compositie en improvisatie bij Bart Bouckaert, Franklin Gyselinck, Kris Defoort en Peter Swinnen. Vanaf 2009 nam Vanpaemel deel aan de internationale cursus sonologie aan het Koninklijk Conservatorium van Den Haag, bij gerenommeerde deskundigen als Kees Tazelaar en Paul Berg. In Nederland werkte hij mee aan verschillende projecten en voerde zo onder meer creaties van Luc Döbereiner en Lula Romero uit. Sinds 2010 studeert Vanpaemel opnieuw compositie bij Franklin Gyselinck en Annelies Van Parys aan het Conservatorium van Brussel. Als muzikale duizendpoot is Vanpaemel tevens een begenadigd improvisator. Hij trad reeds op in verschillende formaties en schuwt de convergentie met andere kunststromen niet. Verder nam hij deel aan verscheidene beeldconcerten in samenwerking met Jonas Cambien en de Stedelijke Academie van Beeldende Kunst van Anderlecht. Recent startte hij samen met Jasper Braet het project 'Jasper&Jasper' op, een experimenteel ensemble voor piano, gitaar en laptops. Momenteel is Vanpaemel bezig met het opstarten van een ander hedendaags muziekensemble, (h)elektron.

Jelle Tassyns schreef voor de avontuurlijke bezetting van bastuba en prepared piano. 'Weapons of Brass Destruction' is geschreven in opdracht van en in samenwerking met bastubaspeler Bernd Van Echelpoel. Zowel structureel als qua inhoud refereert het werk naar het fenomeen van de massavernietigingswapens.
Jelle Tassyns (1979) studeerde compositie bij Luc Van Hove en dwarsfluit aan het Conservatorium van Antwerpen. Hij volgde masterclasses bij Matthias Pintscher, Wolfgang Rihm, Marco Stroppa, Toru Korvits en Erik-Sven Tuur. Verschillende van zijn werken werden bekroond in binnen en buitenland. Jelle Tassyns werkt regelmatig samen met verschillende ensembles en orkesten. Op cd verschenen zijn Ouverture to the three angels bij Beriato Music en Vocalise bij World Wind Music. In de lente van 2011 was Tassyns te gast op het Young Composers Forum van het Heidelberger Fruhling Festival, waar verschillende van zijn werken te horen waren.

'Echo de Maeterlinck' van Frederik Neyrinck  brengt een verklanking van de vijf korte verzen van Chanson nr. 6 uit Maurice Maeterlincks 'Douze Chansons',  een vruchteloze zoektocht naar geluk. Twee soorten materiaal worden gecontrasteerd en geleidelijk aan getransformeerd.
Frederik Neyrinck werd geboren in 1985 te Kortrijk. Na pianolessen aan de Stedelijke Academie voor Muziek en Woord te Menen, schreef hij zich in aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Daar volgde hij compositie bij Jan Van Landeghem en piano bij Piet Kuijken. Sinds oktober 2008 studeert Neyrinck aan de Hochschule für Musik und Darstellende Kunst in Stuttgart, waar hij een leerling is van Marco Stroppa. Daarnaast volgde hij reeds meerdere stages en masterclasses, onder meer bij Andras Schiff, André de Groote, Boyan Vodenitcharov, Peter Swinnen, en de leden van het Oxalys-ensemble alsook de leden van MP21. Neyrinck was laureaat van verschillende compositiewedstrijden, waaronder twee maal het KBC Aquariusproject, de compositiewedstrijd van de provincie West-Vlaanderen, de Emanon Compositiewedstrijd en de Prijs Agniez.

Met 'Cardhu' zorgde Luc Brewaeys voor een nieuw 'whisky-werk' in opdracht van Transit 2008. Een meesterwerk, genoemd naar de single malt van de Cardhu distilleerderij. Een Speyside whisky met geuren en toetsen van honing, vers fruit, bloemen en vanille.
Luc Brewaeys
: "Cardhu is het voorlaatste werk in mijn reeks van composities die de naam van een single malt whisky dragen. Het is geschreven voor acht muzikanten en is - in de eerste plaats - een verdere exploratie van de spectraal-harmonische eigenschappen die ik - in zekere zin - ontdekte in mijn opera L'uomo dal fiore in bocca zo'n twee jaar geleden. De muziek is in wezen nog steeds spectraal, maar ik breid de harmonieën uit door."

Lettre Souffi: Sh(în) (2009) van Jean-Luc Fafchamps is een reflectie over muzikale schriftuur, tijd en vorm van het Soefisme, een aan de Islam gerelateerde vorm van mysticisme. Met zijn reeks Lettres Soufies, die zijn oorsprong vond in de lectuur van een traktaat over islamitische symboliek, streeft Fafchamps naar 'ruimtelijke, stilistische, harmonische, motivistische en ritmische desoriëntatie'.
Jean-Luc Fafchamps : "Mijn Soufies-letters zijn wegen om te veranderen. Ik gebruik het woord 'wegen' in plaats van 'processen' omdat de technieken die gebruikt worden om muzikale materie om te vormen lang niet eenduidig zijn, maar meervoudig, vaak simultaan, soms uiteenlopend en altijd analoog. Wat mij in deze stukken in de eerste plaats interesseert is de constante verschuiving van het perspectief van waaruit een materie wordt beschouwd en hoe deze verschuiving een vormverandering teweegbrengt. Deze ogenblikken waarop de structuur aan het wankelen gaat zijn voor mij belangrijker dan het resultaat of het uitgangspunt. In die zin bestaat er geen 'materiaal' dat eigen is aan een stuk : alles kan opduiken of op een natuurlijke manier voortvloeien uit het spel van transformaties. Het ding dat gestalte aanneemt lijkt een eigen leven te leiden en weg te drijven (geldt dit niet voor elke beweging die we waarnemen en waarvan we het doel niet kennen?) … Maar iemand houdt de wacht en terwijl hij of zij de wispelturige aandacht richt op een of ander boeiend detail, rukt hij dit los uit de algemene stoutmoedigheid om het tot spreken te dwingen. De waarneming van een beweging kan er dus het verloop van beïnvloeden. De materialisten houden misschien niet van dit idee. Ik ben echter van oordeel dat we iets niet op een nuttige manier kunnen beschouwen als we niet de hoop koesteren dat het idee dat we ons over een ding vormen net zogoed als dat ding kan gaan bestaan. Want als dit niet het geval is, kan de kennis er nooit van dromen niet langer niets te zijn (niet meer dan een idee dat aan een ding gehecht wordt in een verzonnen rationaliteit). Welnu, in de oneindige modaliteiten van dit gedroomde naast elkaar bestaan voltrekt zich de subtiliteit van het zijn en de wazige, maar onmiskenbare werkelijkheid van de wereld. Het verliezen van richting (ruimtelijk, stilistisch, harmonisch, ritmisch...) is de manier van functioneren van deze muziek: ik wil dat ze even herkenbaar en even wisselvallig is als het water in een rivier. Ik ben geboeid door de ongeloofljke continuïteit die zichtbaar is in de verscheidenheid (of de beweging in de schijnbare onbeweeglijkheid), veel meer dan door de versleten idee dat verandering louter een ontsluiering is van een (existentiële) variant van hetzelfde (het wezen). De materie is geen schaduw. Ze is het begin, de volheid en het eindpunt van de geest. In die zin - en uitsluitend in die zin - is dit project een reis naar het oosten."

Programma :

  • Jelle Tassyns (1979), Weapons of Brass Destruction (creatie 2010)
  • Jasper Vanpaemel (1986), Krakatoa Ritual (creatie 2011)
  • Luc Brewaeys (1959), Cardhu (2008 - repertoirewerk) 
  • Frederik Neyrinck (1985), Echo de Maeterlinck (creatie 2011)
  • Jean-Luc Fafchamps (1960), Lettre soufi Shîn (2009 - repertoirewerk)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Spectra Ensemble : Jelle Tassyns, Jasper Vanpaemel, Luc Brewaeys, Frederik Neyrinck, Jean-Luc Fafchamps
Vrijdag 21 oktober 2011 om 20.30 u
Kunstencentrum STUK Leuven

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.stuk.be en www.spectraensemble.com

Extra :
Jelle Tassyns : www.jelletassyns.be, www.muziekcentrum.be en youtube
Jasper Vanpaemel op www.jasperandjasper.be en www.muziekcentrum.be
Luc Brewaeys : www.lucbrewaeys.com, www.matrix-new-music.be en youtube
Frederik Neyrinck : www.frederikneyrinck.be, www.muziekcentrum.be en youtube
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be, www.arsmusica.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Een weekend lang kleurrijke nieuwe muziek op Transit 2011, 19/10/2011
Spectra trekt naar het Ministerie van de Franse Gemeenschap met werk van Fafchamps, Brewaeys en Kurtág, 20/03/2011
deFilharmonie creëert nieuw werk van Jelle Tassyns in Brugge, 23/11/2010
Twee jonge multidisciplinaire artiesten uit de elektronische muziekscene bundelen de krachten, 24/10/2010

16:53 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

19/10/2011

Een weekend lang kleurrijke nieuwe muziek op Transit 2011

Transit In het weekend van 21 tot 23 oktober heeft in het kunstencentrum Stuk in Leuven de twaalfde editie plaats van het Transit, een van die festivals met een expliciet profiel. Sedert 2004 richt Transit zich immers nadrukkelijk op creaties, waardoor ook dit jaar weer het grootste deel van de gespeelde werken in première te horen zijn. Aandacht voor creatie en een goede mix tussen Vlaamse en internationale nieuwe muziek zijn al enkele jaren het waarmerk van dit druk bezochte festival. Ook in 2011 belooft het programma weerom spannende concerten. Negen creaties van piepjonge, jonge en iets minder jonge Vlaamse componisten met ernaast elf creaties van een uitgelezen gezelschap van buitenlandse componisten.

Bij de ensembles is alleen Spectra een ouwe getrouwe, de andere maken hun debuut op Transit. En wat voor ensembles: Neue Vocalsolisten, Elision Ensemble, Quatuor Bozzini, Ensemble Recherche... Uniek is het keyboard concert met solowerk voor accordeon (Luka Juhart), bayan (Ludo Mariën) en virtueel harmonium (Ernst Surberg).
De Lecture+Recital focust op IJsland en het debat bediscussieert nieuwe muziek binnen de openbare omroep met radioverantwoordelijken uit Europa. Het educatief project - met toonmoment op zondagvoormiddag -  verzamelt een 30-tal blazers rond het interactief project Stained Glass Music/Noise van Robin Hayward.
Drie coproducties onderstrepen het internationale karakter van Transit: met November Music Nederland, Huddersfield Contemporary Music Festival en Reykjavik Dark Music Days. Een tendens die voorbereidt op 2012 wanneer Transit helemaal in het teken zal staan van de World Music Days. De International Society for Contemporary Music (ISCM) organiseert deze wereldtentoonstelling van de hedendaagse muziek jaarlijks in een ander land. Na een openingsavond in Brussel zal dit prestigieuze muziekfeest van vrijdag 26 oktober tot zondag 28 oktober 2012 in Leuven kamperen.

De nieuwe muziek krijgt resoluut het voorplan en wel het duidelijkst bij het openingsconcert van op vrijdag 21 oktober. Het Spectra Ensemble geleid door Filip Rathé presenteert dan twee generaties Vlaamse componisten. De jonge garde wordt vertegenwoordigd door Jelle Tassyns en Jasper van Paemel. De eerste schrijft even vlot voor hafabra en duikt her en der op als geluidstechnicus (Erikah Badu, Velvet Revolver), terwijl de tweede (slechts 25 jaar oud) even graag actief is als elektro-akoestisch improvisator en performer. Ook van Frederik Neyrinck staat er een nieuw werk op het programma. (de creaties van Frederik D'haene en Mattijs Van Damme gaan niet door). Verder nog twee repertoirestukken: Lettre Souffi: Sh(în van Jean-Luc Fafchamps en Cardu van België's bekendste hedendaagse componist Luc Brewaeys. Dit werk uit de whisky-reeks van Brewaeys werd ging drie jaar geleden op Transit in première en komt dus terug thuis in Leuven.

Ook het avondconcert van zaterdag 22 oktober staat in het teken van de nooit eerder uitgevoerde werken, wanneer het Elision Ensemble te horen is met nieuwe composities van Paul Craenen, Einar Torfi Einarson, David Brynjar Franzson, Timothy Mc Cormack, Richard Barrett en diens gewezen student Evan Johnson. Vooral Barrett is voor de vaste bezoekers van Transit geen onbekende: niet als componist en niet als uitvoerder. Barrett (als elektronicamuzikant lid van het Electro-Acoustic Ensemble van improvicoon Evan Parkers) is tevens een vaste klant bij Elision. Zijn muziek duikt geregeld op in de concert- en cd-programma's van dit ensemble, wat het tot een ideale uitvoerder van Barretts muziek maakt.

Einar Torfi Einarson en David Brynjar Franzson komen uit IJsland, een land dat het laatste decennium met Björk, Sigur Rós, múm en Jóhann Jóhannsson (om er maar enkele te noemen) een unieke plaats is gaan innemen in de wereld van de populaire muziek. Wat het land betekent in de wereld van de moderne 'klassieke' wordt eerder op zaterdag toegelicht met een lecture recital van de pianist Vikingur Olafsson die zich even goed thuis voelt in de walsen van Brahms als naast Björk. Hij zal werk spelen van Ólafur Óskar Axelsson, Snorri Sigfús Birgisson en Daníel Bjarnason. Vooral deze laatste houdt er een erg brede carrière op na die varieert van samenwerkingen met Sigur Rós, Efterklang, múm en Ólöf Arnalds tot dirigeeropdrachten bij de opera en het symfonieorkest van IJsland.

Met de vele creaties is Transit een heus componistenfestival, wat niet betekent dat er bezuinigd wordt op de kwaliteit van de uitvoerders. Integendeel: het niveau van het ene is het meest gediende bij dat van het andere. De meest in het oog springende naam bij de uitvoerders zijn de - in de doorgaans erg zakelijke - brochuretekst van Transit terecht als fe-no-me-naal omschreven Neue Vocalsolisten. Dit vocale ensemble is ook te horen tijdens Novecento, het zusterfestival van Transit en kan even goed uit de voeten met Gesualdo als met Berio en Sciarrino. Het ensemble omspant de maximale tessituur van de menselijke stem en brengt op Transit premières van Spectra-leider Filip Rathé en Christoph Ogiermann. Daarnaast voert het 'X/Y' van Clara Maïda en 'Soliloquy' van Rebecca Saunders uit. Het eerste werk is gebaseerd op de DNA-structuur en de erfelijkheidsleer en onderzoekt de mogelijkheden van de ruimte waarin gezongen wordt, een facet van het concertgebeuren waar ook Saunders (gewezen componist in residence bij Staatskapelle Dresden) graag mee speelt. Haar 'Soliloquy' vormt een speciale uitdaging voor de contratenor van de Neue Vocalsolisten: vaak heel zacht en soms haast onhoorbaar is hij de centrale figuur waar de andere stemmen op gaan reageren om er een steeds dichter web rond gaan weven.

Minder bekend dan de zangeres van de Neue Vocalsolisten is het Quatuor Bozzini, een Canadees strijkkwartet dat ontstond in 1999 en als een erg ondernemend ensemble bekend staat. Zo heeft het een eigen platenlabel waarop haar vijf recentste cd's (waarvan drie verschenen dit jaar) uitkwamen. Het kwartet, dat ook wel eens het Canadese Arditti genoemd wordt, speelt op Transit in een relatief nieuwe bezetting met de komst van violiste Mira Benjamin die pas sinds het voorjaar van 2011 deel uitmaakt van het ensemble. Het repertoire bestaat uit een creaties van de Belgische componist Daan Janssens en zijn Nederlandse collega met Koreaanse wortels Seungh-Ah Oh, naast 'Warbleworks' van Cassandra Miller.

Voor een van de opmerkelijkste bezette concerten tekent het trio van Ludo Mariën, Ernst Surberg, Luka Juhart op respectievelijk bajan (Russisch knopaccordeon), virtueel Hammond orgel en accordeon. Op het programma staan werken van Logos-medewerker Kristof Lauwers, Wilbert Bulsink, Claus-Steffen Mahnkopf, Martijn Padding, Enno Poppe en modeontwerpster, fotografe, beeldhouwster en filmkunstenares Aliona Yurtsevich.

Voor het slotconcert tekent het befaamde Ensemble Recherche dat al decennia meedraait aan de top van de hedendaagse muziek. Opgericht in 1985 heeft het al meer dan 50 cd's uitgebracht, maar voor Transit gooit het zich hoofdzakelijk op niet eerder uitgevoerde stukken van Arturo Fuentes en de Belgische Annelies Van Parys, naast 'l'Europe d'Après Tiepolo' van de bekende Franse componist en grondlegger van het spectralisme Hugues Dufourt en Hèctor Parra's 'Early Life'.

Naast de 'reguliere' concerten is er zondag 23 oktober ook een toonmoment van het educatieve project van tubaspeler en componist Robin Hayward die daarvoor het gezelschap krijgt van een dertigtal blazers en een debat over nieuwe muziek en radio met medewerking van Chantal Pattyn (Klara) en medewerkers van Musiq' 3, Deutschlandradio, VPRO en de BBC. Internationale allures die parallel lopen met de muzikale kwaliteit van het festival.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Transit Festival voor Nieuwe Muziek
Van vrijdag 21 t.e.m. zondag 23 oktober 2011
Kunstencentrum STUK Leuven

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.transitfestival.be

Artikel gedeeltelijk overgenomen van Kwadratuur.be

Extra :
TRANSIT 2011. Werken in de diepte, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 1/10/2011

Elders op Oorgetuige :
Slotconcert Transit baadt in klankkleuren, 21/10/2011
Clash van culturen en generaties met Ludo Mariën, Ernst Surberg & Luka Juhart op Transit, 21/10/2011
Elision ensemble zoekt naar nieuwe expressievormen op Transit, 21/10/2011
De menselijke stem in nieuwe muziek : Neue Vocalsolisten op Transit, 20/10/2011
Nieuwe muziek uit Ijsland met pianist Vikingur Olafsson op Transit, 20/10/2011
Jonge en minder jonge Vlaamse componisten op openingsconcert Transit, 20/10/2011

22:18 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Emanon Ensemble brengt werk van Mozart, De Falla en Frank Nuyts in Ronse en Heist-op-den-Berg

Frank Nuyts De staf van het Emanon Ensemble bestaat uit zestien uitstekende musici die onder de gedreven leiding van Raf De Keninck borg staan voor een sterke groepsvertolking. De sinfoniettabezetting - strijkkwintet, blaaskwintet, trompet, trombone, harp, slagwerk en piano - maakt van Emanon een uniek en veelzijdig ensemble, dat zijn positie in Vlaanderen en daarbuiten met verve verdedigt.

Emanon Ensemble draagt veelzijdigheid en een multidisciplinaire aanpak hoog in het vaandel. In al zijn projecten streeft het ensemble ernaar zoveel mogelijk nieuw werk van Vlaamse componisten te brengen, al dan niet in combinatie met hoogstandjes uit de internationale kamermuziekliteratuur. Deze unieke combinatie van werken zorgt ook bij Festival Plus voor een verrassend en verfrissend concert. Een programma vol lef, veelzijdigheid en kwaliteit waarbij de boeiende spanning tussen Mozart, Manuel De Falla en Frank Nuyts centraal staat.

Frank Nuyts (1957) is docent compositie en orkestratie aan het conservatorium van Gent. Hij studeerde slagwerk en kamermuziek aan het Gentse conservatorium, later compositie en analyse van 20e-eeuwse muziek bij Lucien Goethals. De vroege werken van Nuyts zijn gecomponeerd in een postserieel idioom. Door zijn interesse voor niet-klassieke muziek en door zijn vriendschap met de componist Boudewijn Buckinx slaat hij in '86 een nieuwe weg in en zo wordt hij samen met Buckinx één van de belangrijkste vertegenwoordigers van postmodernisme in Vlaanderen. Om een geëigende accurate uitvoering van zijn werken te garanderen richt hij in '89 de groep Hardscore op. Met Hardscore wil hij een brug slaan tussen meer commerciële muziek en hedendaagse muziek. Zijn werk wordt regelmatig uitgevoerd in binnen- en buitenland. De componist won verschillende prijzen, waaronder in 1995 de vijfjaarlijkse cultuurprijs van de stad Gent. Hij werkte onder meer voor deFilharmonie, het Spectra Ensemble en Ensemble Leporello.

Programma :

  • Wolfgang Amadeus Mozart, Kwintet in Es voor blazers en piano
  • Manuel De Falla, Concerto per clavicembalo
  • Frank Nuyts, Innocence in admiration, een concerto voor piano en ensemble (2008, gecreëerd in 2009 door het Emanon Ensemble)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Emanon Ensemble, Guy Penson & Erwin Deleux : Mozart, De Falla, Nuyts
Vrijdag 21 oktober 2011 om 19.45 u
St.-Martinuskerk Ronse

Jean-Baptiste Dekeyserstraat
9600 Ronse

Meer info : www.gentfestival.be en www.emanon.be
---------------------------------
Donderdag 10 november 2011 om 20.00 u
CC Zwaneberg - Heist-op-den-Berg

Bergstraat z/n
2220 Heist-op-den-Berg

Meer info : www.zwaneberg.be en www.emanon.be

Extra :
Frank Nuyts : www.franknuyts.com, www.hardscore.be, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Creatie nieuwe kamersymfonieën Frank Nuyts en John Luther Adams in Kortrijk, 18/05/2011
Frank Nuyts 50 jaar op dreef, 7/07/2007

18:39 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Jonge Braziliaanse componisten en gevestigde waarden op het programma van Camerata Aberta

Camerata Aberta De voorbije jaren vernieuwde Brazilië gevoelig zijn klassieke muziek. Het aandeel aan nieuwe jonge componisten en verfrissende reorganisaties binnen de muziekensembles zorgden voor een nieuwe kijk op het werk van componisten uit vorige generaties. Wat sterk opvalt in deze nieuwe Braziliaanse klassieke muziek is de technische kwaliteit en de stilistische variatie. Door zich los te maken van modetrends, slaagt men erin, levendige, overweldigende en originele muziek te maken die binnen zijn genre het niveau haalt van 's werelds rijkste cultuurmiddens.

Voor de Europaliaconcerten koos Camerata Aberta stukken die twee kanten van deze Braziliaanse beweging belichten. Enerzijds spelen ze het werk van een nieuwe generatie componisten zoals Rodrigo Lima en Felipe Lara; anderzijds brengen ze werken van meer gevestigde waarden zoals Silvio Ferraz en Flo Menezes die met hun werk dit nieuwe tijdperk binnen de Braziliaanse klassieke muziek inleiden.

Camerata Aberta is het hedendaags muziekensemble van de Escola de Música do Estado de São Paulo. Het ensemble, dat gecoördineerd wordt door de componist Sergio Kafejian, bestaat uit 16 talentvolle muzikanten (twee violen, altviool, cello, contrabas, fluit, hobo, klarinet, fagot, twee piano's, twee slagwerkers, hoorn, trompet en trombone). Daardoor beschikt de groep over de flexibiliteit en de veelzijdigheid om zowel het hedendaagse repertoire als de belangrijkste traditionele formaties (strijkkwartet, blaaskwintet, messing trio, …) op te voeren. Hun repertoire omvat werk van Braziliaanse componisten, klassieke hedendaagse stukken uit de 20ste en 21ste eeuw en internationale en hedendaagse stukken. Sinds hun première in 2010 is het ensemble al een referentie geworden op het vlak van de Braziliaanse hedendaagse muziekwereld en won het de 2010 APCA Award for contemporary music.

Naast hun podiumactiviteiten geven de leden van het Camerata Aberta ook les aan de EMESP om een brug te slaan tussen professionele muzikanten en hun publiek. De activiteiten van de Escola de Mùsica do Estado de São Paulo zijn gericht op zowel het ontwikkelen van het publiek van de toekomst als het leren omgaan van de muzikanten met de technische en esthetische uitdagingen van de hedendaagse, moderne muziek.

Programma :

  • Alexandre Lunsqui (1969), Topografia Index 3
  • Felipe Lara (1979), PostCard
  • Flo Menezes (1962), Transformantes II
  • Silvio Ferraz (1959), window into the pond
  • Eli-Eri Moura (1963), Circumversus
  • Rodrigo Lima (1976), Canto esparso

Tijd en plaats van het gebeuren :

Concert Camerata Aberta i.s.m. Europalia.Brasil
Vrijdag 21 oktober 2011 om 20.30 u
Sint-Martinuskerk Herzele

Kerkstraat
9550 Herzele

Meer info : www.gentfestival.be, www.gammaherzele.be en camerataaberta.wordpress.com

Extra :
Alexandre Lunsqui : www.lunsqui.com en youtube
Felipe Lara : www.felipelara.com en youtube
Flo Menezes : www.flomenezes.mus.br en youtube
Silvio Ferraz : silvioferraz.mus.br, en.wikipedia.org en youtube
Eli-Eri Moura op en.wikipedia.org en youtube
Rodrigo Lima op www.myspace.com/rodrigolimacompositor

Beluister alvast Eli-Eri Moura's 'Candomblé', uitgevoerd door Camerata Aberta

17:48 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Franse pianiste Hélène Grimaud is eerste blikvanger tijdens feestjaar 75 jaar NOB

Hélène Grimaud De Franse pianiste Hélène Grimaud (foto) gaat doorheen muziek, literatuur en natuur telkens weer op zoek naar haar diepste ik en naar datgene wat alle levende wezens verbindt. Wellicht is het dat wat haar vertolkingen zo onweerstaanbaar maakt. Deze ietwat enigmatische pianiste vereert orkest en publiek met een vertolking van het Eerste pianoconcerto van Brahms tijdens een concert dat de 75ste verjaardag van het Nationaal Orkest van België inluidt.

Hélène Grimaud is een van de blikvangers tijdens het feestjaar 75 jaar NOB. Ze is een pianiste met een bijzonder charisma die al meer dan 20 jaar met de meest gerenommeerde orkesten en vooraanstaande dirigenten optreedt. In haar uitvoeringen herken je telkens een onvoorwaardelijke toewijding en een grote concentratie. Ze werd in 1969 in Aix-en-Provence geboren en studeerde daar eerst piano bij Jacqueline Courtin. Later trok ze naar Marseille en op haar 13de naar het conservatorium van Parijs waar ze op haar 16de de eerste prijs piano behaalde. Een jaar later brak ze al door met een opname van werken van Rakhmaninov en de rest is geschiedenis… Op 21 en 22 oktober vereert Hélène Grimaud het NOB en het publiek in Brussel en Luik met een vertolking van het eerste pianoconcerto van Johannes Brahms. Deze partituur die monumentale grandeur, maar ook ontroering en jeugdige lyriek bevat, biedt heel wat kansen aan een briljante en interessante muzikale persoonlijkheid als Hélène Grimaud om diep te graven en te ontroeren. Het NOB leidt het concert in met de heerlijke zomerouverture uit 1968 van de Belgische componist Jacques Leduc en ook de derde symfonie van Albert Roussel, een van de topfiguren uit het Franse interbellum, komt bij deze gelegenheid aan bod.

Programma :

  • Jacques Leduc, Zomerse ouverture, op. 28
  • Johannes Brahms, Concerto voor piano en orkest nr. 1, op. 15
  • Albert Roussel, Symfonie nr. 3, op. 42

Tijd en plaats van het gebeuren :

NOB & Hélène Grimaud: Leduc, Brahms, Roussel
Vrijdag 21 oktober 2011 om 20.00 u
Bozar
- Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.onb.be en www.helenegrimaud.com
--------------------------------
Zaterdag 22 oktober 2011 om 20.00 u
Salle Philharmonique Luik
Bd Piercot 25-27
4000 Luik

Meer info : www.opl.be, www.onb.be en www.helenegrimaud.com

Extra :
Jacques Leduc : www.newconsonantmusic.com, www.cebedem.be en youtube

16:49 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Huldeconcert Franz Liszt met Timur und seine Mannschaft in het Conservatorium Gent

Timur Sergeyenia Timur und seine Mannschaft is een zestienkoppig strijkersensemble van nog jonge professionele muzikanten met oor en oog voor hedendaags klassiek werk. Roerganger en drijvende kracht is de Witrussische pianist Timur Sergeyenia (foto), een wonderkind zeg maar. Vrijdag neemt het ensemble je mee op een reis van de romantiek tot nu. Op het programma : werk van Liszt, Paganini, Raoul De Smet en Simon De Poorter.

Franz Liszt, het prototype van de 19de eeuwse pianotijger, was ook de componist van geniale piano-, orkest- en vocale muziek.Tijdens dit huldeconcert zullen Timur Sergeyenia voor een gepassioneerde uitvoering zorgen van de diabolisch-hemelse pianosonate, van het spetterend 24ste Capriccio van Paganini, van een tedere Consolation en een vurige Tweede Hongaarse Rapsodie.

En om het feest volledig te maken brengen ze nog creaties : een sprankelende Vlaamse Rapsodie voor piano, strijkers en slagwerk van Simon De Poorter en een verrassend Gents Capriccio op thema's van de oude Liszt voor piano én orgel, strijkers en pauken van Raoul De Smet. Aan het orgel: Laure Dermaut.

Simon De Poorter (1980) studeerde in 2007 met onderscheiding af als 'Bachelor in de Compositie' aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Gent. In 2009 studeert hij af als master in de compositie. (scriptie over Darius Milhaud, met wie hij veel opvattingen over muziek en compositie deelt). Zijn docent compositie was Lucien Posman.
De stijl van Simon De Poorter kan overwegend 'post-romantisch' worden genoemd. Als uitgangspunten bij het componeren gebruikt hij voornamelijk zijn eigen interpretatie van de toonklok van Peter Schat, die hij combineert met de meest uiteenlopende invloeden uit de muziekgeschiedenis. Wilde, dissonante passages worden vaak afgewisseld met zachte dromerige lijnen. In zijn recentere werken hanteert hij een eenvoudigere, uitgepuurde stijl ; schijnbaar eenvoudige melodieën worden gedragen door een aan de onderlaag erg complexe structuur.

Raoul De Smet (1936) valt zomaar niet direkt onder één noemer te vatten. Hij componeert werken die hun ontstaan danken aan allerlei impulsen of situaties in het dagelijks leven. Hij stelt voortdurend systemen in vraag en staat wantrouwig tegenover elke vorm van academisme. Dodecafonie, serialisme, aleatoriek, jazz, etnische muziek worden als een kluwen verweven in zijn composities. Een systeem staat voor hem los van een stijl.
Belangrijk ook is De Smets vorming als romanist en hispanoloog, wat zijn stempel heeft gedrukt op zijn muziek die wel eens als 'expressief eclectisme' wordt omschreven.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Timur und seine Mannschaft : 200 jaar Franz Liszt!
Vrijdag 21 oktober 2011 om 20.00 u
Concertzaal Conservatorium Gent

Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : www.trefpunt.be en www.uitbureau.be

Extra :
Simon De Poorter op www.muziekcentrum.be
Raoul De Smet op www.muziekcentrum.be, www.matrix-new-music.be en youtube

12:52 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

18/10/2011

deFilharmonie brengt Esa-Pekka Salonen, Sjostakovitsj en Rachmaninov in Brussel en Antwerpen

Esa-Pekka Salonen Je hoeft je niet langer schuldig te voelen als je van Rachmaninov houdt. Genieten van deze destijds voor fletse neoromantiek versleten muziek is weer helemaal in. Met zijn typische gedrevenheid laat Jaap van Zweden horen dat Rachmaninov flink wat adrenaline in de aderen heeft. Maar ook dat zijn composities niet hoeven onder te doen voor Salonens orkestrale fantasie of Sjostakovitsj' veerkrachtige sarcasme.

De Finse componist en dirigent Esa-Pekka Salonen (1958) nam pas als twintiger lessen in orkestdirectie om in voorkomend geval zijn eigen werken en die van zijn collega's uit de jonge componistengroepering Ears Open (met oa. Magnus Lindberg, Kaija Saariaho ...) te kunnen dirigeren. Zijn talent bleek echter zo opmerkelijk dat zijn dirigeercarrière zijn componeeractiviteiten al gauw overschaduwde. Het is pas de laatste jaren dat Salonen terug bewust tijd maakt om te kunnen componeren.

Esa-Pekka Salonen over LA Variations :"LA Variations is essentially variations on two chords, each consisting of six notes. Together they cover all twelve notes of a chromatic scale. Therefore the basic material of LA Variations has an ambiguous character: sometimes (most of the time, actually) it is modal (hexatonic), sometimes chromatic, when the two hexachords are sued together as a twelve-tone structure.
This ambiguity, combining serial and non-serial thinking, is characteristic of my work since the mid-eighties, but LA Variations tilts the balance drastically towards the non-serial.
This piece, some nineteen minutes of music scored for a large orchestra, including a contrabass clarinet and a synthesizer, is very clear in its form and direct in its expression.
The two hexachords are introduced in the opening measures of the piece together in the chromatic phenotype. Alto flute, English horn, bass clarinet, and two bassoons, shadowed by three solo violas, play a melody which sound slike a kind of synthetic folk music, but in fact is a horizontal representation of the two hexachords transposed to the same pitch.
Some of the variations that follow are based on this melody, others are the deeper, invisible (or inaudible) aspects of the material. There are also elements that never change, like the dactyl rhythm first heard on the timpani and percussion halfway through the piece. "(*)

Programma :

  • Esa-Pekka Salonen, LA Variations (1996)
  • Dmitry Sjostakovitsj, Concerto voor piano, trompet en strijkers nr. 1, op. 35
  • Sergey Rakhmaninov, Symfonie nr. 2, op. 27

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie : Esa-Pekka Salonen, Sjostakovitsj, Rachmaninov
Donderdag 20 oktober 2011 om 20.00 u
Bozar
- Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.defilharmonie.be
-----------------------------------
Zaterdag 22 oktober 2011 om 20.00 u
Zondag 23 oktober 2011 om 11.00 u
Koningin Elisabethzaal Antwerpen

Koningin Astridplein 26
2018 Antwerpen

Meer info : www.defilharmonie.be en www.zalenvandezoo.be

Extra :
Esa-Pekka Salonen : www.esapekkasalonen.co.uk, www.chesternovello.com (*) en youtube

22:44 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Nadar brengt werk van Simon Steen-Andersen, Johannes Kreidler en Stefan Prins in deSingel

Nadar Het jonge Vlaamse ensemble Nadar maakt furore in binnen- en buitenland. Naast componist-dirigent Daan Janssens en componist-pianist Stefan Prins is de Deense componist en rijzende ster Simon Steen-Andersen een van de artiesten in residentie. Hun programma voor de Muziekstudio van deSingel begint met het lijfstuk 'Nothing Integrated' van Steen-Andersen. Een werk voor extreem versterkte klarinet, percussie, cello en live video. 'Musik mit Musik' is het credo van de jonge Duitse componist Johannes Kreidler. Ook voor 'In Hyper Intervals' gebruikt hij een gigantische database aan samples, versnipperd en vervormd in dialoog met akoestische instrumenten. In 'Fremdkörper #1' van Stefan Prins worden vier instrumenten en live electronics versterkt door gitaarversterkers. In het tweede luik van het concert wordt het publiek uit de concertzaal geleid en naar de Blauwe Foyer gebracht waar Kreidlers 'Fremdarbeit' in een informele setting staat. Aan het eind wacht je daar een frisse pint.

Nadar Ensemble werd in 2006 opgericht door een aantal jonge muzikanten, afgestudeerd aan verschillende conservatoria over heel Vlaanderen. Gedreven door een gemeenschappelijke passie voor hedendaagse muziek, probeert Nadar in zijn repertoire de jongste generatie nationale en internationale componisten centraal te stellen. Het ensemble doet dat door onder meer workshops te geven, compositieopdrachten uit te schrijven, een groot belang aan creaties te hechten en zeer nauw met componisten samen te werken. Zo is bijvoorbeeld Simon Steen-Andersen (van wie Nadar dit jaar een monografische Cd opneemt) composer-in-residence sinds 2007 en is er een intense meerjarige samenwerking met de Duitse componist Johannes Kreidler.

Simon Steen-Andersen (1976) studeerde compositie aan het conservatorium van Arhus, Freiburg, Buenos Aires en Kopenhagen. Hij kreeg les van onder meer Bent Sorensen en Mathias Spahlinger. Andersen won reeds verschillende prijzen (oa de Kranichsteiner prijs in Darmstadt, Presence China 2008, ...) en zijn muziek wordt gespeeld op festivals over de hele wereld door tal van vooraanstaande ensembles en orkesten.

Bijgeluiden en choreografische bewegingen zijn twee constanten in de muziek van Steen-Andersen; muziek die gaat over gebaren, beweging en energie. Nothing Integrated is geschreven voor "extremely amplified" klarinet, slagwerk, cello en live video. De acties van de spelers lokken videobeelden op verschillende schermen uit, niet synchroon, niet met een 'controleerbare'’ delay maar met een eigen programma dat de projectie van de beelden ritmeert. Het beeld zelf is deels abstract, nu en dan kan je een hand vermoeden, zie je een oog, een mond of een ander herkenbaar object. Maar plots verschijnt de partituur en lopen beeld en klank wel synchroon. De muziek is deels percussief op alle instrumenten, bestaat deels uit afgezonderde klanken, waarbij de versterkte instrumenten nagenoeg elektronisch klinken. De compositie is ook opvallend 'traag' omdat vele fases met beeld 'stil zijn': de muziek stopt voor het beeld en omgekeerd.

De Duitse componist Johannes Kreidler (1980) studeerde van 2000 tot 2006 aan de Musikhochschule Freiburg. Hij kreeg daar compositie van Mathias Spahlinger, muziektheorie van Eckehard Kiem, orgel van Helmut Deutsch, piano van Felix Gottlieb en elektronische muziek van Messias Maiguashca en Orm Finnendahl. Daarnaast studeerde hij ook filosofie en kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Freiburg. Via een beurs van de Europese Gemeenschap kon hij van 2004 tot 2005 aan het Instituut voor Sonologie in Den Haag studeren. Sinds 2006 doceert hij solfège en elektronische muziek aan de Hochschule für Musik und Theater in Rostock en aan het Hochbegabtenzentrum van de Musikhochschule in Detmold. Over het algemeen worden zijn composities als elektroakoestische beschouwd. Sommige werken werden op verschillende internationale tv-zenders uitgezonden.

Voor 'Fremdarbeit' heeft Johannes Kreidler samengewerkt met musici uit lageloonlanden: de Chinese componist X. Xiang uit Peking en een Indische audio-programmeur kregen de opdracht om 'stijlkopieën' of 'plagiaat' van Kreidlers eigen werk te maken. Hij gaf hen een aantal recente composities waarin hij zelf uitgebreid gebruik maakt van samples, meestal uit de popmuziek. Door zijn muziek te baseren op de sample of het citaat wil hij vragen stellen over de identiteit van de componist en ook van de compositie, over de rol van de media en uiteraard ook de vraag naar het auteursrecht in het digitale tijdvak, als een vorm van politiek en maatschappelijk engagement

Hij gaf Xiang 'Dekonfabulation, Kantate No future now”, met als bijkomende opdracht wat ragtime en samples van Maria Callas in te bouwen (in het laatste deel). Omdat China bekend staat voor plagiaat op allerlei gebied koos hij een componist in dat land. Xiang aanvaardt compositieopdrachten vanaf 10$, staat vermeld op zijn website. Het gaat dan meestal om muziek voor huwelijken of begrafenissen. Voor 30$ heeft hij Kreidiers opdracht aanvaard. De Indische programmeur R. Murraybay kreeg als opdracht een computerprogramma uit te werken, uitgaande van dezelfde composities die Xiang gekregen had. De kostprijs was 15$. Murraybay kon met zijn programma de werken van Kreidier analyseren en vond dat deze 25% sarnples bevatten, waarvan 70% popmuziek, 20% gesproken samples en 10% klassieke muziek. De hoeveelheid origineel materiaal die random gegenereerd is, blijft beperkt tot 35%. Het programma analyseerde ook volumes, timbres. stijl (pointillistisch tegenover lineair bijvoorbeeld). Uit deze stijlanalyse heeft Murraybay dan zelf een nieuwe stijlkopie 'afgeleid'.

Om de samples op een degelijke wijze te kunnen uitvoeren worden instrumenten speciaal behandeld. Zo is het keyboard in twee helften gesplitst. de bovenste toetsen klinken normaal, op de toetsen van de onderste helft zijn samples uit pop, klassieke muziek. Indische muziek en andere bronnen geprogrammeerd. Het klankresultaat is complex, snel wisselend, meerlagig heftig ritmisch. De herkenbaarheid van samples of citaten varieert sterk, maar herkenbaarheid is absoluut niet de hoofdbedoeling. Het probleem van het werken met citaten is daarmee (gedeeltelijk) opgelost: zodra Alban Berg, Bernd Alois Zimmermann of Luciano Berio met citaten gingen werken, verschoof de aandacht van de luisteraar naar het 'niet te missen' citaat. het moment van de herkenning, waardoor een volledige compositie 'misleid' werd naar de citaten. De componist wilde ook dat het citaat herkenbaar was als een betekenis meer, een toegevoegde dimensie aan zijn compositie. Bij Kreidier ligt dat heel anders, er is een overvloed aan citaten, zoals gezegd veelal quasi onherkenbaar; samples zijn opeengestapeld, aangewend in complexe combinaties of gehelen. De rijkdom van de sample, de reden om die te gebruiken, is immers dat het interessant materiaal is, dat een plaats krijgt in de nieuwe compositie.

'Fremdarbeit' wekte heel wat reacties op in Duitsland. Het feit dat Kreidler voor een kleine som geld iemand uit een laagloonland zelf 'uitbuitte', werd hem verweten, terwijl hij zelf in publiek zei dat hij 1500 euro voor deze compositieopdracht had gekregen. Het feit dat hij iemand anders 'zijn' muziek laat componeren, waardoor effectief de vraag naar auteur en auteursrechten onoplosbaar wordt, werd hem eveneens verweten. Kreidler antwoordde dat dat met globalisering te maken heeft, dat het keyboard dat hij gebruikt hoogstwaarschijnlijk ook in China gemaakt is, net als de kleren van vele mensen (ook in zijn publiek), maar dat daartegen niemand protesteert. Verder zei hij dat het zeker om 'zijn' muziek gaat, zelfs wettelijk. omdat hij die gekocht heeft.

Kreidler contesteert ook het oordeel van het publiek. Vele mensen zeggen hem dat zijn stukken beter zijn dan de stijlkopieën van de Chinese en Indische muzikant Hij meent dat dat een soort 'conditionering' is omdat het publiek wist wat van wie is. Zelf schat hij de bestelde stukken hoog in omdat ze bijna een remix zijn van zijn eigen muziek en daardoor echt niet minderwaardig aan het origineel kunnen zijn. De veroordeling van de kopie zou dus integendeel een veroordeling van het origineel met zich meebrengen.

'In Hyper Intervals' is een compositie in zes delen voor viool, klarinet (en basklarinet), slagwerk, piano en sampler. De tape bevat samples van zeer uiteenlopende aard. Het materiaal op de tape is door Kreidler in detail beschreven: bij elke tussenkomst van de sampler geeft hij op de partituur een omschrijving van het materiaal, zoals: fragment in een gelijkmatig ritme, dicht veld van fragmenten, punten-veld van fragmenten, Wellness-Musik, korte geaccentueerde fragmenten, restanten, Motorrad-Sequenzen, pop rock noisy, enzovoort Het thema van het stuk is de fragmentering en 'Uberschreibung' van soundfiles.. Kreidler werkt met een zelf ontworpen computerprogramma, COIT, dat staat voor Calculated Objects in Time. Op het computerscherm kan hij 'objecten', een soort symbolen, uitzetten in de tijd en daardoor visueel een muzikaal verloop programmeren, met dense en minder dense, hoge en lage momenten en meer gradueel bepaalbare categorieën. Daarna worden de 'objecten' omgezet in het klassieke notenbeeld. COIT laat toe op een snelle wijze zeer complexe of 'volle' notenbeelden te ontwerpen, onvergelijkbaar sneller dan het handwerk van het noot voor noot neerschrjven. Het programma is ook erg soepel in het aanbrengen van veranderingen binnen een passage. Kreidler gebruikt COIT voor ruwe concepten, die hij achteraf meer verfijnt in het klassiek genoteerde notenbeeld. Hij omschrijft zijn gebruik van COIT als het bepalen van regels, volgens dewelke muzikale elementen zich moeten gedragen en de afwijking of uitzondering, waarbij de regel overtreden wordt. Zo formaliseert hij zijn compositorische werkwijze in processen (regels) met onverwachte elementen die bedoeld zijn om het geheel interessant en spannend te maken.

Componist, improvisator en pianist Stefan Prins begon als zevenjarige piano te spelen aan de muziekschool van Borgerhout en volgde nadien ingenieursstudies aan de VUB. Daar verbreedden zijn muzikale horizonten van het uitvoeren van muziek naar het improviseren en componeren. Nadat hij in 2002 afstudeerde als burgerlijk ingenieur, volgde hij een opleiding piano en compositie aan het Conservatorium van Antwerpen en een specialisatie aan de afdeling sonologie van het Conservatorium van Den Haag (2004 - 2005). Als uitvoerend muzicus creëerde hij, naast eigen werk, ook muziek van o.m. Karlheinz Essl, Mark Applebaum en Richard Barrett. Zijn interesse in de mogelijkheden van de technologie in een muzikale context, heeft zich sindsdien vertaald in zijn werk. De virtuele motor daarachter is het permanent in vraag stellen van bestaande mechanismen, tradities, denk - en werkwijzen en de daaruit voortvloeiende zoektocht naar actuele en zinvolle relaties tussen componist, partituur, muzikant, technologie, luisteraar, cultuur en maatschappij.

Stefan Prins over Fremdkörper : " Het Duitse woord "Fremdkörper" verwijst heel direct naar die donkere pagina in de westerse geschiedenis, waarin al wat vreemd was, in elke betekenis van het woord, uit de 'Arische' samenleving werd geweerd, gaande van al dan niet aanwijsbare 'vreemdelingen' tot minder aanwijsbare invloeden uit 'vreemde' landen/ culturen/filosofieën. Maar het Duitse substantief heeft ook een tweede betekenis: 'vreemd object, indringer'. Ten slotte valt nog op te merken dat dit Duitse woord tegelijkertijd enkelvoudig en meervoudig is. Al deze betekenissen hebben op een of andere manier hun weg gevonden in de conceptie en uitwerking van deze homonieme compositie.
Zo is elke muzikant bijvoorbeeld verbonden aan een gitaarversterker die naast hem/haar op het podium staat; een waarlijk fremdkörper. De traditionele singulariteit van de musicus op het podium wordt op deze manier doorbroken: de muzikant krijgt een aanwijsbaar, extra lichaam, een verlengstuk, waarin zijn klank ofwel versterkt wordt, ofwel vervangen wordt door een op voorhand opgenomen soundtrack op basis van bewerkte instrumentale samples van het respectievelijke instrument. Dit laatste gebeurt op de momenten dat het instrument niet speelt. Wanneer het instrument vervolgens opnieuw begint te spelen, wordt de soundtrack volautomatisch 'on hold' gezet, totdat het instrument opnieuw zwijgt. Op deze manier is er een constante wisselwerking tussen twee muzikale teksturen die in elkaar 'indringen' als vreemde objecten. Het instrument en de versterker zijn op dit moment twee fundamenteel van elkaar verschilllende objecten. In de loop van de compositie zullen beide 'lichamen' echter verschillende andere gedaantes aannemen en evenzeer versmelten tot één enkel 'extended body'.
Ook voor de micro-samenstelling van de electronische soundtrack is gebruik gemaakt van processen van intrusie en besmetting. De granulaire processen op basis waarvan de soundtrack werd gemaakt, grijpen op verschilllende manieren in op vier 'buffers' (lichamen), waarin zich telkens het op voorhand opgenomen materiaal van het respectievelijke instrument bevindt. Dit materiaal werd dan in meerdere of mindere mate gepenetreerd door materiaal uit de andere buffers om tot de uiteindelijke soundtrack te komen.
Ook bij het bespelen van de instrumenten worden vreemde objecten gebruikt, zoals een handventilator, platenspeler, ballonnen, lepels, chopsticks, sponsjes en ander huis-, tuin- & keukengerief. Tenslotte is er ook nog de kwestie van de 'vreemde invloeden'. Het moge duidelijk zijn dat zowel de klankwereld en de energie van de vrije improvisatiemuziek als die van de 'noise'-muziek van essentieel belang is geweest voor de genese van Fremdkörper." (*)
Fremdkörper werd geschreven voor Nadar in opdracht van Jeugd & Muziek Vlaanderen en werd op 9 december 2008 in Logos Foundation gecreëerd.

Programma :

  • Simon Steen-Andersen, Nothing Integrated (2007, Belgische creatie)
  • Johannes Kreidler, In Hyper Intervals (2006-2008)
  • Stefan Prins, Fremdkörper #1 (2008)
  • Johannes Kreidler, Fremdarbeit (2009, Belgische creatie)
  • Johannes Kreidler, Aktionen (video-installatie) Johannes Kreidler

Tijd en plaats van het gebeuren :

Nadar : Simon Steen-Andersen, Johannes Kreidler, Stefan Prins
Donderdag 20 oktober 2011 om 20.00 u
(Yves Knockaert in gesprek met Johannes Kreidler en Pieter Matthynssens om 19.15 u)
deSingel muziekstudio - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.nadarensemble.be

Bronnen : (*) Stefan Prins op www.stefanprins.be en tekst Yves Knockaert voor deSingel, oktober 2011

Extra :
Simon Steen-Andersen : www.simonsteenandersen.dk, www.danishmusic.info en youtube
Johannes Kreidler : www.kreidler-net.de en youtube
Stefan Prins : www.stefanprins.be en www.matrix-new-music.be

21:55 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Madrigalen op getormenteerde of hilarische wijze met Neue Vocalsolisten in Leuven

Neue Vocalsolisten Neue Vocalsolisten zingt en experimenteert met madrigalen uit de late 16de én 20ste eeuw. En dat leidt tot boeiende confrontaties tussen oud en nieuw. In madrigalen dicteert de tekst de muziek met chromatiek, ongewone akkoorden en dissonante klanken tot gevolg. Claudio Monteverdi effende zo het pad naar de barokperiode terwijl Carlo Gesualdo in zijn muziek net zo experimenteel en extreem te werk ging als in zijn privéleven. Lucia Ronchetti voert je binnen in de keuken van een aantal twistende koks en Luciano Berio trekt alle vocale registers open in een hilarisch werk dat terugblikt naar de barokke affecten.

Hoewel haar naam een teruggrijpen naar een antieke traditie verraadt, was de renaissance in de eerste plaats een periode van boeiende artistieke vernieuwing. Zo vormde de terugblik op het verleden paradoxaal genoeg net een vooruitblik, weg van de 'middeleeuwse duisternis'. Als geen andere periode was de renaissance drager van een Janushoofd. Maar rond het midden van de zestiende eeuw dreigde dit complexe evenwicht tussen de antieke en de moderne wereld uit balans te geraken.
In het muzieklandschap ontspon zich een heftig debat tussen de prima en de seconda prattica, de oude en de nieuwe muziek. Steeds meer stemmen klonken op tegen de streng contrapuntische traditie van de Vlaamse polyfonisten. Een jongere generatie was opgestaan, een generatie die weliswaar de grootsheid van deze traditie erkende, maar die na haar hoogtepunt in het oeuvre van Josquin een voortzetting ervan onmogelijk achtte en daarom nieuwe horizonten wilde verkennen.

Claudio Monteverdi was één van hen. Na een klassieke scholing in de prima prattica sprong hij vervolgens over deze academische basis heen om te gaan experimenteren met modernere genres zoals het madrigaal. Deze vocale compositie was in de loop van de veertiende eeuw ontstaan vanuit een intens verlangen eigentijdse Italiaanse poëzie te verklanken. In de tweede helft van de zestiende eeuw groeide het madrigaal uit tot experimenteerveld bij uitstek voor de ontwikkeling van de nieuwste compositietechnieken binnen de seconda prattica.

Monteverdi schreef maar liefst negen madrigaalbundels, die het hele leven van de componist omsluiten. Vanaf het allereerste, op negentienjarige leeftijd geschreven boek opteerde hij voor een gedurfde, uiterst expressieve schrijfwijze. Meermaals druiste hij daarbij in tegen de regels van het strenge contrapunt, wat uiteraard veel opzien en protest baarde in het polyfone kamp. Maar Monteverdi rechtvaardigde zijn onorthodoxe compositiewijze door te stellen dat het de tekst was die deze afwijkingen toestond, meer zelfs, hierom vroeg: "Che l'orazione sia padrona dell'armonia, e non serva".
Zo trachtte hij in zijn madrigalen de vurige emoties uitgedrukt in de tekst opnieuw te vatten en te versterken met louter muzikale, klinkende middelen, zoals chromatiek en dissonantie. Stilaan liet hij daarbij ook het polyfone, lineair gerichte denken achter zich ten voordele van een eenstemmige, door akkoorden ondersteunde structuur. Het vernieuwende opzet van deze monodische schrijfwijze wordt pas helemaal duidelijk wanneer men de gevolgen ervan in kaart brengt: de stabilisatie van de tonaliteit als allesomvattende muzikale grammatica in de barok valt rechtstreeks terug te brengen op de compositorische innovatiekracht van Monteverdi. Niet voor niets wordt hij dan ook vaak als de 'vader van de moderne muziek' bestempeld.

Veel voorzichtiger in het omspringen met deze homofone, bijna tonale schrijfwijze was Carlo Gesualdo. In tegenstelling tot Monteverdi bleef Gesualdo in zekere zin steken in het lineaire polyfonische denken van de prima prattica. Toch klinkt zijn muziek verrassend modern. Gesualdo's ietwat neurotische persoonlijkheid was namelijk niet alleen smakelijk voer voor zijn biografen, maar zorgde ook voor een sterk geladen oeuvre. De madrigalen die hij schreef fungeerden voor hem als een soort uitlaatklep. Zijn zes madrigaalbundels blinken dan ook uit qua harmonische ruwheid. De harde dissonantie en de manische chromatiek zijn typisch voor de (muzikale) persoonlijkheid van Gesualdo. Toch blijft zijn muziek ondanks haar grillige klankresultaat ver weg van de tonale vernieuwingen die bij Monteverdi zegevieren.

Eenzelfde spanning tussen oud en nieuw was ook de twintigste eeuw niet vreemd. Gevangen tussen een streven naar een radicaal nieuwe muziek enerzijds en een sterk historisch bewustzijn anderzijds, trachtte de Italiaan Luciano Berio zijn eigen weg te vinden. In de compositieklas van Giorgio Federico Ghedini aan het Milanese Conservatorium raakte hij vertrouwd met de madrigalen van Monteverdi. Meteen was hij gefascineerd door de kracht van de luisterende verbeelding. Dit repertoire loonde hem dat muziek als geen ander suggestief en dus dramatisch kan werken, zonder daarvoor daadwerkelijk beeld te behoeven. Dit besef zette Berio aan tot de compositie van A-Ronne.

Samen met vijf acteurs maakte hij een hilarische radiodocumentaire rond een gedicht van de Italiaanse auteur Eduardo Sanguinetti. Eerder dan het gedicht letterlijk te verklanken, werd het gehanteerd als 'katalysator' voor verschillende vocale situaties. Op die manier trachtte Berio heimelijk psychologismen geassocieerd met bepaalde klanken op te wekken bij zijn publiek. Hij bespeelt als het ware de verbeelding van de luisteraar. Daarmee illustreerde Berio tevens de instabiele relatie tussen het gedicht, dat trouw is aan zijn eigen woorden, en de vocale articulatie daarvan, die in staat is de originele betekenis te veranderen. Waar Monteverdi op zoek ging naar de perfecte symbiose tussen de klank en de betekenis van een woord, vond Berio het net interessant met deze dubbele gegevenheid te spelen. In 1975 maakte hij van de tape een compositie voor achtstemmig vocaal ensemble. Hierdoor kunnen we ook vandaag de dag nog live van de humor van deze compositie proeven.

Ook bij Berio's jongere landgenote Lucia Ronchetti vinden we eenzelfde fascinatie voor een 'muziektheater van de verbeelding'. Bij Ronchetti komt deze liefde tevens voort uit haar verlangen om met andere kunstvormen te werken en om de confrontatie met vreemde culturen aan te gaan.
Haar grote interesse voor de Italiaanse hedendaagse literatuur dreef haar tot een nauwe samenwerking met Ermanno Cavazzoni. Hij was het die de plot schreef voor Anatra al sal. Dit is wat men zou kunnen noemen een culinaire opera, waarin het publiek een 'luisterende blik' wordt gegund in de interne keuken van vijf meester-koks. Na een lange discussie over wat ze zullen koken, geraken de koks het maar niet eens over de wijze waarop ze hun uiteindelijk gekozen gerecht zullen bereiden: anatra al sal, eend in zoutkorst. Typisch voor Ronchetti is haar haarscherpe analyse van een doordeweekse gebeurtenis, waaruit ze net het absurde distilleert en in de verf zet. Dit resulteert veelal in composities vol humor, zonder daarbij aan muzikale kwaliteit in te boeten. De hele spanningsopbouw, de uiteindelijke oplossing en het daarmee verbonden komieke aspect: alles komt voort uit de muziek zelf. Het resultaat is een prachtige exploratie van het vocale expressiebereik van de menselijke stem
en een verrassende levendigheid in de interne keuken van de verbeelding.

Als Spaans componist lijkt José-María Sánchez-Verdú een buitenbeentje in deze tot nu toe uitsluitend Italiaanse aangelegenheid. Maar zijn grote kennis van het Italiaanse renaissancerepertoire, alsook studies te Siena bij Franco Donatoni maken dat hij zich ongetwijfeld als een vis in het water voelt in dit Italiaanse onderonsje. Sánchez-Verdú heeft bovendien een grote affiniteit met de menselijke stem. Ook hij werkte, net zoals Ronchetti, reeds intensief samen met de Neue Vocalsolisten, aan wie zijn eerste madrigaalboek tevens is opgedragen. In deze eerste bundel, die de titel Scriptura antiqva draagt, gaat de componist op zoek naar andere dan de gebruikelijke semantische verbindingsvormen tussen tekst en muziek. De neergeschreven tekst wordt door hem een materiele waarde toegekend.
Zijn madrigalen verklanken oud-Latijnse grafschriften, waarvan de kaligrafie een constitutief element vormde in de muzikale verklanking ervan. Deze teksten worden in de eerste plaats behandeld als uitingen van een schrift. In Scriptura antiqva lijkt voor het eerst het visuele aspect terug een belangrijke rol te zijn toegewezen, zij het enkel in het compositieproces. Want bij beluistering is de luisteraar opnieuw volledig aangewezen op zijn eigen verbeeldingskracht.

De grens tussen muziek en theater blijft in dit programma dan ook vaag; net zoals die tussen traditie en vernieuwing. Tenslotte is het meestal in de creatieve combinatie van beide dat de kunstenaar zichzelf ten volle weet te vinden. Eén ding is in de loop der eeuwen evenwel nooit veranderd, het expressiemiddel bij uitstek: de menselijke stem. In dit oer-instrument der natuur liggen werelden van verbeelding besloten. Sluit dus gerust de ogen, aan het theater in uw hoofd zal u toch niet ontsnappen.

Programma :

  • Claudio Monteverdi (1567-1643) , Ecco mormorar l'onde - Rimanti in pace - Ohimè se tanto amate
  • José-María Sánchez-Verdú (1968), Scriptura antiqva (Madrigalbuch I)
  • Carlo Gesualdo (ca.1561-1613), O voi troppo felici - Se la mia morte brami - Tu m'uccidi - Al mio gioir
  • Lucia Ronchetti (1963), Anatra al sal
  • Luciano Berio (1925-2003) , A-Ronne

Tijd en plaats van het gebeuren :

Neue Vocalsolisten : Madrigalen renaissance vs 20ste eeuw
Donderdag 20 oktober 2011 om 20.30 u (inleiding door Pauline Driesen om 19.45 u)
Kunstencentrum STUK Leuven
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be en www.neuevocalsolisten.de
---------------------------------------
Vrijdag 21 oktober 2011 om 21.00 u
AMUZ - Antwerpen

Kammenstraat 81
2000 Antwerpen

Meer info : www.amuz.be en www.neuevocalsolisten.de

Bron : tekst Pauline Driesen voor het Festival van Vlaanderen Vlaams-Brabant

Extra:
José M. Sánchez-Verdú : www.sanchez-verdu.com, www.arsmusica.be en youtube
Lucia Ronchetti : www.luciaronchetti.com, en.wikipedia.org en youtube
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Novecento 2011 : boeiende confrontaties tussen heden en verleden, 26/09/2011

Belusiter alvast Lucia Ronchetti 's Anatra al sal



en het eerste deel uit Luciano Berio's A-Ronne

20:21 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook