01/11/2011

Belgische creatie van Kaija Saariaho's klarinetconcerto in Concertgebouw Brugge

Kaija Saariaho Muziek beperkt zich niet alleen tot het gehoor: het is een totaalervaring, die al onze zintuigen aanspreekt. Het gaat bovendien niet enkel om het zien, voelen, ruiken of proeven - muziek roept emoties op en appelleert zo aan ons zesde zintuig, een soort intuïtie, een innerlijk gevoel. In haar recente werk, 'D'om le vrai sens', speelt de Finse componiste Kaija Saariaho met al die indrukken: de schreeuw van een klarinet doet opschrikken, harmonieën herinneren aan bepaalde tinten en zelfs geuren, en de soms ruwe klanken zijn haast voelbaar. Geïnspireerd is dit werk door de zes beroemde middeleeuwse wandtapijten 'De dame en de eenhoorn'. Alexander Scriabin verbindt zijn muziek heel expliciet aan kleuren; elke toon, elk akkoord in 'Prometheus' heeft zijn eigen specifieke schakering, die dankzij een lichtorgel ook in de concertzaal ervaren wordt. Bij Debussy roept de muziek niet alleen kleuren op, maar zet je op een achtbaan van emoties, beweging en sfeer. Zweef je in Nuages nog mee op de trage tred van de wolken, in Fêtes barst het feest volop los en word je meegenomen door de dansende ritmes van de stoet, om in Sirènes tenslotte zachtjes mee te deinen op de golven, terwijl de zeemeerminnen hun mysterieuze gezang aanheffen.

De Fins-Franse componiste Kaija Saariaho deelt met Debussy en Scriabin een fascinatie voor kleur- en beeldrijke muzikale taferelen. Saariaho benadert het spel met klankkleuren echter via de akoestische binnenkant van de individuele klank. Toen ze zich in 1982 in Parijs vestigde, op een steenworp van het IRCAM (Institut de Recherche et Coordination Acoustique/Musique), leerde ze algauw Tristan Murail en Gérard Grisey kennen, de grondleggers van de zogenaamde spectrale muziek. Voor de componisten uit deze school vormt de binnenkant van de klank - het specifieke boventoonspectrum - de voornaamste vindplaats van klankmateriaal voor hun composities. Met een vrijwel wetenschappelijke analyse van het boventoonspectrum van klanken slagen ze erin de klank als het ware binnenstebuiten te keren. Saariaho was van meet af aan gewonnen voor die benadering: het was de gedroomde methode om haar ideaal van adembenemend kleurrijke muziek in de praktijk om te zetten.

Van meet af aan heeft Saariaho niet alleen voor traditionele instrumenten gecomponeerd, maar ook gebruik gemaakt van tape-compositie en live electronics. Ze heeft zelfs vooral naam gemaakt met stukken waarin ze akoestische en elektronische klanken met elkaar vermengt, zoals Petals, Près of Vent nocturne. In 2000 werd ze bekend bij het grote publiek, toen haar eerste opera L'Amour de loin, in een regie van Peter Sellars, op de Salzburger Festspiele in première ging. De tape-compositie Vers le blanc (1982) was het eerste werk dat Saariaho in het IRCAM realiseerde. Het is symptomatisch voor haar betovering door klankkleur. Het stuk bestaat uit een extreem trage transformatie van een drieklank, die uitgesponnen wordt over een tijdsspanne van maar liefst vijftien minuten! Doordat het proces zo langzaam verloopt, wordt de verandering nagenoeg onwaarneembaar. In Petals (1988), voor cello en live electronics (facultatief), bespeelt Saariaho het spanningsveld tussen geruis en zuivere instrumentale klank. Het geruis bereikt Saariaho door de cellist met grote boogdruk te laten spelen, zodat krasgeluiden ontstaan en de korrelige binnenkant van de klank naar buiten gekeerd wordt. Daartegenover staan boventoonrijke passages, gespeeld met zeer lichte druk op de boog, die een totaal andere klankkleur tevoorschijn toveren.

Tijdens het werk aan haar tweede opera, Adriana Mater (2006), raakte Saariaho gefascineerd door de klankkleur van de klarinet, die in de opera een almaar solistischer plaats kreeg. Het plan om ooit een klarinetconcerto te componeren werd in 2010 gerealiseerd met D'OM LE VRAI SENS. De connectie tussen klank en kleur is in dit concerto ingebakken in de vorm van het werk, dat gebaseerd is op een reeks van zes middeleeuwse wandtapijten getiteld De dame en de eenhoorn. Elk tapijt is een symbolische voorstelling van een van de vijf zintuigen en van een mysterieus zesde zintuig. Saariaho nam de titels van de wandtapijten letterlijk over als benaming van de zes delen van het klarinetconcerto. Daaruit leidde ze de overkoepelende dramaturgie en gestiek van heel het concerto af. Opmerkelijk is dat Saariaho de soloklarinet - zelf een 'eenhoorn' - slechts zelden vooraan, op de gebruikelijke plaats van de solist, laat spelen. Overeenkomstig de benaming van de verschillende delen - en het zintuig dat er centraal staat - laat Saariaho de solist verschillende posities innemen (in de zaal, achter de scène, in het orkest, voor het orkest). Daarmee voegt ze nog de dimensie van de ruimtelijkheid toe aan het rijke kleurenpalet van haar muziek. Neen, muziek werkt niet alleen met geluid, en richt zich niet alleen tot het gehoor. Saariaho wil, blijkens haar klarinetconcerto, niets minder dan alle zintuigen aanspreken: L'Ouïe (gehoor), La Vue (zicht), L'Odorat (reukzin), Le Toucher (tastzin) en Le Goût (smaakzin). Ligt hierin misschien 'le vrai sens' van de muziek?

Kaija Saariaho over haar klarinetconcerto "D'om le vrai sens": "De middeleeuwse wandtapijten over De dame en de eenhoorn zijn vertrekpunten, inspiratiebronnen voor mijn concerto. Onze verschillende zintuigen, hun onderlinge verbanden en hun relatie met muziek en kunst gaven me muzikale ideeën die ik dan verder bleef ontwikkelen aan mijn bureau. Op geen enkel moment in de compositie probeer ik muzikale beschrijvingen van de zintuigen te maken. Het werk gaat vooral over de soloklarinet en haar relatie tot het orkest. (...)

Op een bepaald moment in het compositieproces leek het natuurlijk om de fysieke relatie tussen de solist en het orkest gevarieerder te maken. Het zou best kunnen dat mijn opera's me in deze richting duwden, of misschien waren het mijn gesprekken en discussies met Peter Sellars (de regisseur van Saariaho's opera L'Amour de loin uit 2000, die in deze productie de choreografie van Interview met Kaija Saariaho de solist voor zijn rekening nam, red.) die het werk in deze richting duwden. Het is altijd een plezier om met hem te werken, en het was leuk om met hem te spreken over mijn ideeën omtrent de ruimtelijkheid van dit werk. Wie ik hierbij zeker ook moet vermelden is de klarinettist zelf, Kari Kriikku. Het zou ook zijn persoonlijkheid kunnen zijn die het werk in de richting van een theatrale performance duwde. (...)

Samenwerken met muzikanten en muziek componeren voor specifieke personen is erg inspirerend en maakt het werk makkelijker, ook al is en blijft componeren altijd heel erg moeilijk! Ik werk meestal met muzikanten wanneer de compositie af is. Op dat moment bekijken we het werk samen in detail en vaak bespreken we bepaalde aspecten van de notatie of proberen we alternatieve manieren te vinden om sommige complexe details uitvoerbaar te maken. Voor mij als componist is dat praktische moment, waarbij de muziek concreet wordt, bijzonder geruststellend. "

Programma :

  • Claude Debussy (1862-1918), Nocturnes, voor orkest en koor
  • Kaija Saariaho (1952), 'D'om le vrai sens, klarinetconcerto (Belgische creatie)
  • Alexander Scriabin (1872-1915), Prométhée - Le Poème du Feu, opus 60

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic, VRK, Kari Kriikku & Jan Michiels : Debussy , Saariaho, Scriabin
Vrijdag 4 november 2011 om 20.00 u
( Inleiding door Jan Christiaens om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
''t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.brusselsphilharmonic.be

Bron : Teksten Jan Christiaens en Klaas Coulembier voor het Concertgebouw

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge, 31/10/2011
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

19:11 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

31/10/2011

Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge

Nox Borealis Kaija Saariaho schreef Lichtbogen, een stuk voor instrumentaal ensemble en electronics, na een reis in 1985 ten noorden van de poolcirkel. Daar was ze getuige van het magische en enigmatische schouwspel van het noorderlicht. Samen met de akoestische opnames die professor Unto K. Laine (Universiteit Helsinki) tijdens de aurora borealis maakte, vormt Lichtbogen de inspiratiebron voor de audiovisuele installatie 'Nox Borealis'. Wetenschappelijke objectiviteit en artistieke subjectiviteit gaan hier hand in hand. Saariaho en Jean-Baptiste Barrière creëerden abstracte beelden, op basis van de aurora borealis én de muzikale structuur van Lichtbogen. In het Concertgebouw in Brugge worden ze boven het publiek geprojecteerd, dat zich voor even in een sneeuwlandschap waant waar aan de noordse winterhemel de weidse bewegingen van het licht te zien zijn.

De in Parijs verblijvende Finse componiste Kaija Saariaho (1952) heeft een heel persoonlijke instrumentatiekunst ontwikkeld. Ze beperkt zich niet tot de zuiver instrumentale klanken maar richt zich ook tot ruis en sinustonen. Het contrast tussen deze twee uitersten geeft haar nieuwe structurele mogelijkheden. Saariaho verricht met behulp van computer muzikaal onderzoek. Haar aandacht gaat uit naar het vinden van mogelijke hiërarchische organisatiemodellen voor timbre en het realiseren van compositorische netwerken voor het controleren van verschillende muzikale parameters. Het uitgangspunt voor haar composities zijn vooral lyrische ideeën, gebaseerd op kunst, literatuur of film.  Haar werk kan omschreven worden als een fragiel spel van klankkleuren, dat een sensuele, dromerige maar ook mysterieuze sfeer uitstraalt.

Kaija Saariaho over 'Lichtbogen' (1986) : " The name 'Lichtbogen' stems from Northern Lights which I saw in the Arctic sky when starting to work with this piece. When looking at the movements of these immense, silent lights which run over the black sky, first ideas concerning the form and language for the piece started to move in my mind. What is the dependence - and does it exist at all? - between this phenomenon of nature and my piece, I don't know.
In 'Lichtbogen' I work for the first time with computer in the context of purely instrumental music. Special harmony and rhythm are worked out with two different tools in IRCAM.
For harmony I have worked with the CRIME system developed by Claudy Malherbe and Gerard Assayag: the harmonic material is created by analysing short transitions played with a violoncello, starting from artificial harmonic sound and ending to complex 'multiphonic' sounds. The analyses have been made by selecting many small windows in the different parts of the sound. From the results of the analyses I have reconstructed the transitions and made harmonic processes, which are often combined to the original playing manners of the analysed sound, so that harmony and timbral thinking stem from the same source.
For the rhythm I use a network for programmes which I have realised with Xavier Rodet in the FORMES environment. These programmes allowed me to construct interpolations and transitions for different musical parameters. The rhythmic interpolations here are created between different musical patterns by using circular lists, in which every time when repeated, values have changed, and thus modified the general character of the pattern. The calculated results have then been transcribed with approximations, which allows them to be playable to musical notation.
'Lichtbogen' is a commission of the French Ministry of Culture and is dedicated to Paul Mefano." (*)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kaija Saariaho a Jean-Baptiste Barrière : Nox Borealis (installatie)
Doorlopend tijdens het Domein Kaija Saariaho,
Van vrijdag 4 t.e.m. zondag 6 november 2011, telkens vanaf 1,5 uur voor aanvang van elk concert
Concertgebouw Brugge

'’t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com (*), www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

00:39 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

30/10/2011

Cd- en boekvoorstelling 'Een heidens requiem' in Berchem

Fred van Hove Al lang leefde het plan bij Rudy Witse om als dichter iets samen te doen met de avant-garde pianist Fred van Hove, een musicus die hij vijftig jaar geleden leerde kennen en waarderen in het legendarische café de gard sivik aan de Stadswaag in Antwerpen. In 1968 nam Fred van Hove al een plaat op onder de titel 'Requiem voor Che Guevara' en Rudy Witse  speelde al geruime tijd met een ontwerp voor een 'ander' soort requiem. Het werd uiteindelijk een 'heidens'  requiem, losjes gebaseerd op de teksten van het meesterwerk van Mozart en op de ideeën die ze vertolken, maar dan met een resoluut anti-religieuze inslag.

Slagwerker Ivo vander Borght, die sinds vele jaren met Fred samenwerkt en diens muziek kent als zijn broekzak werd erbij gehaald.  In twee sessies werden twee versies opgenomen :  één met piano en slagwerk, en één met accordeon en slagwerk. Het resultaat, een mooi uitgegeven dichtbundel + bijhorende CD, geproduceerd door Champ d'Action, wordt op donderdag 3 november voorgesteld in zaal Stanislas in Berchem.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Cd- en boekvoorstelling Een heidens requiem
Donderdag 3 november 2011 om 20.00 u
Zaal Stanislas - Berchem

Grote Steenweg 75
2600 Berchem

Meer info : www.champdaction.be

23:56 Gepost in CD, Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Hoornist Jan Van Duffel gaat dialoog aan met strijkkwartet in Bozar

Filip Suys, Maria Elena Boila, Katelijne Onsia, Lesya Demkovych & Jan Van Duffel Tijdens de Middagen van het NOB bij Bozar Music treden musici van het NOB in kamermuziekverband voor het voetlicht en ontmoeten ze een divers publiek dat steeds talrijker de weg naar deze muzikale oasen vindt. Op donderdag 3 november is het hoornist Jan Van Duffel die de dialoog aangaat met een strijkkwartet. Drie werken voor hoorn en strijkkwartet uit Rusland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten staan dan op het programma: minder bekende, maar wel fascinerende muziek waarin uiteenlopende stemmingen en gevoelens aan bod komen.

Programma :

  • Alexander Glazunov, Idylle voor hoorn en strijkkwartet
  • Alec Wilder, Quintet for horn and string quartet
  • York Bowen, Quintet for horn and string quartet, op. 85 (1927)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Middag van het NOB : Filip Suys, Maria Elena Boila, Katelijne Onsia, Lesya Demkovych & Jan Van Duffel
Donderdag 3 november 2011 om 12.30 u
Bozar - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.onb.be

Extra :
York Bowen : www.yorkbowen.co.uk, en.wikipedia.org en youtube
Alec Wilder op nl.wikipedia.org, www.classical.net en youtube

23:21 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker

Kaija Saariaho Deze herfst komt de Finse muziek sterk op het voorplan in de Benelux. Arctic Accents - Sounds of Finland 2011 kan profiteren van de sterke vraag naar Finse muziek in de landen van de Benelux en vanaf oktober wordt er een grote keuze aangeboden van het beste dat Finland te bieden heeft, zowel op het gebied van metal als van jazz en klassieke muziek.

Arctic Accents is een organisatie van Fimic, het Finse Muziek Informatie Centrum, in samenwerking met het Fins Cultureel Insitituut voor de Benelux en de lokale Finse ambassades. De belangrijkste partners zijn Ancienne Belgique en Vooruit in België, Melkweg in Nederland en Rockhal in Luxemburg. Ook rond de muziek van componist Kaija Saariaho zullen in Nederland en België een aantal projecten plaatsvinden.

Het Concertgebouw in Brugge vormt in het eerste weekend van november het kader voor de muziek van Kaija Saariaho met 'Domein Kaija Saariaho', een concertreeks van drie dagen. Elke dag worden er ook composities van Claude Debussy opgevoerd. Op het inleidende concert van 4 november krijgen we voor het eerst in België het klarinetconcert 'D'Om Le Vrai Sens' te horen, dat aan de Finse klarinettist Kari Kriikku is opgedragen, en dat door Kriikku zelf en het Brussels Philharmonic wordt uitgevoerd.

Het tweede concert op 5 november stelt vocale muziek van Saariaho voor, gebracht door het koor Solistes XXI uit Paris. De concertreeks wordt op 6 november met een concert met kamermuziek van Saariaho afgesloten. Op het programma staan composities voor cello en piano alsook elektronica.

Tijdens de hele concertserie wordt in het Concertgebouw de audiovisuele installatie 'Nox Borealis' van Saariaho en Jean-Baptiste Barrière getoond, waarbij de compositie 'Lichtbogen' van Saariaho en de geluidsopnamen die Unto K. Laine heeft opgenomen in verband met zijn onderzoeken omtrent het noorderlicht, in de achtergrond worden gehoord.

De Finse componiste Kaija Saariaho is een van de beroemdste hedendaagse componisten. Na studies bij Brian Ferneyhough en Klaus Huber bekwaamde Saariaho zich vanaf 1982 in compositietechnieken met computer, tape en live electronics aan het IRCAM in Parijs - de stad die sindsdien haar thuis is. De titels van haar vroege werken, zoals 'Lichtbogen' of 'Du Cristal', verraden haar fascinatie voor licht, kleur en textuur. Niet voor niets wordt Saariaho's sensuele muziek tijdens dit Domein telkens aan die van Claude Debussy gekoppeld. In Parijs kwam Saariaho in contact met de Franse 'spectralisten'. Hun technieken zijn gebaseerd op computeranalyses van de klankspectra van instrumenten. Kenmerkend voor Saariaho's muzikale taal zijn sinds die ontmoeting de akkoorden die rusten op lang aangehouden basnoten en het subtiel klankcontinuüm, gaande van pure tonen tot toonloos geruis. De laatste jaren schreef Saariaho opera's. 'L'Amour de loin' en 'Adriana Mater', beide op tekst van Amin Maalouf en gecreëerd in een regie van Peter Sellars, behoren tot de populairste hedendaagse opera's van het moment. Het schrijven voor de stem had een vereenvoudiging van Saariaho's taal tot gevolg, met herkenbare melodieën en regelmatige, repetitieve begeleidingspatronen. De uiterst expressieve muziek van Saariaho is niet het resultaat van abstracte processen, maar van een drang om ideeën, beelden en emoties met het publiek te delen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Domein Kaija Saariaho
Van vrijdag 4 t.e.m. zondag 6 november 2011
Concertgebouw Brugge

'’t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Garth Knox, Alexis Descharmes & Sebastien Vichard balanceren tussen poëzie en electronics, 1/11/2011
Parijs ensemble Solistes XXI brengt werk van Saariaho, Debussy en Schmitt in het Concertgebouw Brugge, 1/11/2011
Belgische creatie van Kaija Saariaho's klarinetconcerto in Concertgebouw Brugge, 1/11/2011
Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge, 31/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

22:38 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Rednote Festival durft je oren openen!

Rednote Festival Van zaterdag 5 tot en met zondag 13 november palmt het Rednote Festival Hasselt in met een mix van klassiek, jazz en hedendaagse muziek. In navolging van het vroegere Hasselt Goes Classic heeft de organisatie het roer grondig omgegooid. Rednote is de nieuwe naam voor het grootste stadsfestival van Hasselt. Kroegen, straten en pleinen zijn acht dagen lang het podium voor muzikanten met alle smaken en van allerlei kunnen. Op onverwachte locaties in de stad kan je onweerstaanbare concerten beleven. Natuurlijk worden de podia in de cultuurhuizen mee ingepalmd. Je eigen culinaire en culturele smaak is de ideale gids in dit uitgebreide programma van maar liefst 22 concerten.

Rednote Festival tracht zoveel mogelijk Hasselaren en toeristen op een onverwachte manier en op een verrassende locatie in contact te brengen met klassieke muziek.  Dit jaar staan er naast klassieke muziek ook jazz, nieuwe muziek en cross-overs op het programma . Vele concerten zijn gratis en dat zou de deuropener moeten zijn voor een bezoek aan jong, beloftevol talent. Rednote Festival zal je verrassen en doet je verbazen, dromen en ontdekken.

Cultuurhuizen
Voor de programmatie werkt Rednote samen met  de verschillende kunst- en cultuurhuizen van Hasselt zoals Z33, CIAP, Modemuseum, Stadsmus, Jenevermuseum, Muziekodroom, PHL Music, Zebracinema en Lens°Ass Architecten. In Z33 gaat muzikantencollectief Champ d'Action op 5 november in dialoog met de tentoonstelling Architecture of Fear met de stroboscopische muzikale performance P-Trains van Ann Eysermans. Vanuit haar fascinatie voor treinen maakte componiste Ann Eysermans voor Champ dAction muziekdoosjes in modeltreinen.

Dezelfde dag speelt in CIAP het elektrische gitaarkwartet ZWERM werk van Larry Polansky en Philip Glass in het kader van de expo Dreamweapon - the art and life of Agnus MacLise. Het Timestretch-programma waarbinnen ze werken, is opgedragen aan componisten die hun aandacht specifiek hebben gericht op de ervaring van tijd door middel van klank.

In Kunstencentrum BELGIE brengt het MA Festival een uitgelezen gezelschap van Japanse, Europese en Amerikaanse artiesten samen die blindelings de uitdaging aangaan om de grenzen van jazz, improvisatie, performance en verwondering te verleggen.

Op 8 november treedt in Muziekodroom talent van eigen bodem op. In Comfort Seat experimenteren Hannah Van den Borne en Roos Strobbe met harp, stem en elektronica. De mix van Hannahs ervaring, gedrevenheid en klassieke inbreng, geblend met Roos creativiteit, enthousiasme en Pop&Rock achtergrond levert een aangenaam verzameld arsenaal aan goed in het oor klinkende luistermuziek.

Musea
Maar ook in de Hasseltse musea is het Rednote festival aanwezig. Zondag 6 november speelt Le Trio Perdu in het jenevermuseum een mix van drinkliederen en volksmuziek tussen 15.00 u en 16.30 u. In het Stadsmus brengen Maud Vanhauwaert, samen met het Nationaal Orkest van België dezelfde dag om 16.00 u De Indische Waterlelies. Dit sprookjesconcert voor kinderen (6+) vertelt het verhaal dat waterlelies vroeger sterren waren, die samen met de Maan en de andere sterren 's nachts dansten op het water. Op zekere morgen luisterden er enkele sterren niet, toen de Maangodin hen riep om mee terug naar de hemel te gaan. Ze dansten en dansten, tot een heks verscheen en hen voor straf veranderde in waterlelies.

Klassieke concerten
Zaterdag 5 november (15.00 u) opent het festival met een orgelconcert met Tobias Horn in de Sint-Auintinuskathedraal. Donderdag 10 november (19.00 u) verhuist het festival naar de Rechtbank van Eerste Aanleg. Pianist David Van Looveren en klarinettist Wouter Aerts spelen samen met bevriende muzikanten in een Hasselts salon op verzoek uit het sprankelende 19de eeuwse repertoire. Champagne, catering en kamermuziek zorgen voor een gezellige sfeer.

Op 11 november slaan Rednote en 11.11.11 de handen in elkaar voor een benefietconcert. De Braziliaanse toppianiste Eliane Rodrigues speelt een bruisend concert in de Sint-Quintinuskathedraal met muziek van Latijns-Amerikaanse componisten zoals Astor Piazzolla, Heitor VillaLobos en Alberto Ginastera.

Horecaweekend
Tijdens het slotweekend op 12 en 13 november staan culinair én muzikaal genot in de horeca centraal. Op het programma staat een mix van romantische klassieke muziek, temperamentvolle zuiderse klanken en Limburgse jazz tot in de late uurtjes. Met onder meer Kim Versteynen en Tim Finoulst, Alessandro Valente en Donnacorda Strijkkwartet. Al de optredens in de horeca zijn gratis. Voor de restaurants kan je best op voorhand reserveren.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Rednote Festival
Van zaterdag 5 tot en met zondag 13 november 2011
Op verschillende locaties in Hasselt


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.rednote.be

21:16 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Contrabassist Peter Jacquemyn bundelt krachten met stemkunstenares Maja Jantar in Logos

Maja Jantar & Peter Jacquemyn Eerst waren er jamsessions met achtereenvolgens tubisten, slagwerkers, pianisten, cellisten en elektronici. Ditmaal bundelt allround contrabassist Peter Jacquemyn de krachten met stemkunstenares Maja Jantar. Twee intense, doordringende persoonlijkheden staan in de Logos ring tegenover elkaar. Een (on)gelijke strijd ?

Peter Jacquemyn, geboren in 1963 in Schaarbeek, is in grote lijnen samen te vatten als een allround artiest met een gerechtvaardigde internationale reputatie. Binnen de Logos-context kennen we hem als een uitzonderlijk contrabassist, maar daarbuiten, meerbepaald in zijn werkplek in Brakel, is hij een veelzijdig kunstenaar die sculpteert, schetst en tekent dat het een lieve lust is.

De performances die hij geeft met zijn alom geschaafde en verweerde contrabas zijn ronduit spektaculair te noemen. Zoals hij als beeldhouwer boomstronken te lijf gaat met bijl en kettingzaag, zo worstelt hij als contrabassist liefdevol maar met een ongebreidelde energie met zijn instrument. Een worsteling waarin overigens alle middelen geoorloofd zijn: 2-3 strijkstokken, drankblikjes, plastic zakken, kurk, buttons, paperclips, breinaalden, gekreukt papier, dempers, noem maar op ... Eigenlijk gebruikt hij alles wat los of vast zit om snaren en klankkast mee te beroeren en hij doet dat steeds in de hem gekende robuuste en exuberante stijl.

Jacquemyn weet zich moeiteloos te plaatsen tussen België's meest interessante improvisatoren. Hij begon zijn karrière bij WIM (Werkgroep Improviserende Musici) en stimuleert sedertdien al jaren jonge muzikanten om buiten de lijnen te kleuren. De man werkt geregeld samen met het kruim van de internationale improvisatiescene: Fred Van Hove, Peter Kowald, Joëlle Léandre, Jan Pillaert (tubist met wie hij enige jaren geleden Humus (LPD 016) opnam) Tony Oxley,... Daarnaast schrikt hij er niet voor terug om de dialoog aan te gaan met een klassiek cellist (Arne Deforce), live electronics (Stefan Prins) of, zoals voor dit soncert, met stemkunstenares Maja Jantar.

Maja Jantar studeerde kunstwetenschappen in Gent en heeft op heden meer dan behoorlijk te noemen credits verworven als regisseur, performer, dichter en plastisch kunstenaar. Vanaf 1995 gaf ze geregeld performances in Gent, Antwerpen, Arnhem, Wenen en Londen; voorstellingen die gebaseerd waren op een door haar geschreven tekst en een aan de hand daarvan uitgewerkte enscènering. Zo ontstonden 'Da Capo' (1995), 'Maskers Van Zwijgen' (1998), 'Huis van de Ongeboren Dichter' (2000), 'Medusaleum' en 'No Detour' (2002) en 'Tsutsu Izutsu' (2003). Daarnaast creëerde ze diverse werken als woord-kunstenaar en was ze aktief in het polypoetry-collektief Krikri.

In die hoedanigheid regisseerde ze onder meer 'De Schilder' en 'Waterman' van Jelle Meander, de opera's 'Infinito Nero' van Salvatore Sciarrino, 'La Corona' van C.W. Gluck, Monteverdi's klassieker 'L'Incoronazione di Poppea' en 'Aap verslaat de Knekelgeest' van Peter Schat. Tevens werkte ze als assistente samen met Guy Joosten aan de opera 'Albert Herring' en volgde ze workshops bij Lydia Lunch en David Moss aan het Institute for Living Voice. Als plastisch kunstenaar exposeerde ze onder meer in Gent, Brussel en Salzburg. Twee jaar geleden bracht ze, in samenwerking met Vincent Tholomé en Sébastien Dicénaire, het beklijvende Kirkjubæjarklaustur bij Logos in première, goed voor een nominatie voor de Logos Award '09.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Maja Jantar & Peter Jacquemyn
Woensdag 2 november 2011 om 20.00 u
Logos Tetraëder Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org 

Extra :
Peter Jacquemyn : www.peterjacquemyn.com en youtube
Maja Jantar : www.myspace.com/majajantar en youtube

Bekijk alvast deze video van het concert van Tatsuya Nakatani, Peter Jacquemyn, Pierre-Michel Zaleski en Maja Jantar in de Croxhapox in Gent, 4 juni 2011

20:10 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

23/10/2011

Passie & drama met de wereldvermaarde altviolist Joeri Basjmet en het Brussels Philharmonic in Gent en Brussel

Joeri Basjmet Franz Schubert had op zijn achttiende al drie symfonieën achter de kiezen. De eerste uitvoering van zijn derde symfonie was een thuismatch. Het bedrijvige schoolorkest met Schubert als aanvoerder op viool, nam de inktverse partituur voor zijn rekening. Het dertiende strijkkwartet van Sjostakovitsj begint en eindigt met een solo van de altviool. Het noopte een violist uit het eigen strijkersensemble van Joeri Basjmet (foto) tot een transcriptie. Het langoureuze spel van Basjmet - een zeldzame ster van de altviool - en een Sjostakovitsj op het hoogtepunt van zijn somberheid zijn een voor de hand liggende paar.

Aan een tafeltje in een herberg in het mooie Grinzing, met de klanken van een sitar op de achtergrond en een glas Spritz voor hem, slingert een koortsige Schubert zijn noten op vergeelde bladen. De muziek borrelt op in zijn hoofd, zijn pen kan amper volgen. Zijn schrift is slordig, en bij het herlezen van de bladzijden is er twijfel: was dit een diminuendo? Of een accent? Het is duidelijk dat Schubert niet bezig is met zijn nalatenschap: hij componeert om zijn huur en zijn wijn te betalen. En toch is het net deze haast, deze onstuimigheid die uit zijn muziek spreekt en ze zo aantrekkelijk maakt. Vreugde vermengd met angst, enthousiasme doorspekt met vraagtekens - wat een ernst voor een 18-jarige…

Alles is al daar, alles is al gezegd. Later doet Tchaikovsky niets anders dan deze verwarring versterken, en haalt Sjostakovitsj er de extremen uit. Allebei zitten ze gevangen in een dramatische situatie: een onmogelijke liefde voor de ene, een onderdrukkend regime voor de andere. En is hun muziek, net als voor Schubert, een vlucht naar een geluk dat nooit zal bestaan...

Dmitri Sjostakovitsj / Alexander Tsjaikovski - Strijkkwartet nr 13 in een bewerking voor altviool en strijkers
Het Dertiende Strijkkwartet van Sjostakovitsj werd geceërd door het Borodin Kwartet in de Glinka Zaal in Leningrad, op 13 december 1970. Hoewel het uiteenvalt in drie grote secties (Adagio - Doppio movimento - Tempo primo) is het een compositie uit één deel, het enige van al zijn kwartetten. Die vormen trouwens, samen met zijn symfonieën, de hoofdbrok en het belangrijkste deel van zijn oeuvre. In beide genres gebruikt hij dezelfde thematiek en sommige kwartetten ontstaan in dezelfde periode als symfonieën, het zijn zowat hun 'satellieten'.

Het Dertiende Strijkkwartet in si bemol klein, opus 138 is (samen met de Veertiende Symfonie) het eerste van een aantal werken die een 'afscheid van het leven' zullen blijken. Sjostakovitsj was toen inderdaad al zwaar ziek en hij was er zich bewust van. De dood werd een obsessie.

In het Twaalfde Strijkkwartet had Sjostakovitsj al blijk gegeven van zijn vakmanschap op het gebied van serialisme. In dit Dertiende Kwartet gaat hij nog verder en behandelt hij zelfs de strijkers als slaginstrumenten - onder meer aan de hand van de 'col legno' techniek (ritmisch op de snaren slaan met het hout van de strijkstok).

De altviool opent het kwartet met een solo, een heel melodieuze en nadrukkelijk ritmische twaalftoonreeks waarvan het chromatisme benadrukt wordt door de kleine secundeafstanden. Alles is somber en pijnlijk. Het middendeel is wat levendiger en begint met een staccato van de eerste viool. Het wordt helemaal gedomineerd door een lamentatie in trioolmotief. De laatste sectie is een soort nocturne waarin de vier instrumenten samen, in eenzelfde beweging, voortschrijden als in een rouwstoet. Het kwartet eindigt met de altviool die een heel lang aangehouden noot speelt die in stijgende spanning van heel zacht eindigt met een ontzettende forte.

Alexander Tsjaikovski is één van de leden van de Solisten van Moskou, hij bewerkte Sjostakovits' Dertiende Strijkkwartet voor altviool en strijkers en noemde het 'Sinfonia'. Helemaal in de geest van Sjostakovitsj een ode aan de altviool.

Programma :

  • Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, Ouverture 'Romeo en Julia'
  • Dmitri Sjostakovitsj, Sinfonia voor altviool en strijkers (arr. Strijkkwartet nr.13 Alexander Tchaikovsky)
  • Franz Schubert, Symfonie nr.3 in D, D 200

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic & Joeri Basjmet: Tsjaikovski, Sjostakovitsj, Schubert
Donderdag 27 oktober 2011 om 20.00 u
(Inleiding met dirigent & altviolist Joeri Basjmet om 19.15 u)
Muziekcentrum de Bijloke Gent
Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be en www.brusselsphilharmonic.be
---------------------------------
Vrijdag 28 oktober 2011 om 20.15 u
Flagey - Brussel

H.-Kruisplein 1050
Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.brusselsphilharmonic.be

Bron : tekst Gert Haelterman voor programmaboekje deSingel, december 2005

Extra :
Dmitri Sjostakovitsj op nl.wikipedia.org en youtube
Dmitri Sjostakovitsj (1906 - 1975): Strijd om de geestelijke integriteit, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Paul Epstein's Notes on Shostakovich's String Quartets Nos. 2, 4, and 13 op saintpaulsunday.publicradio.org

Beluister alvast het eerste deel uit Sjostakovitsj' Strijkkwartet nr.13

19:05 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

For Edward Krasinski : Marc Vanrunxt in dialoog met Morton Feldman

For Edward Krasinski Dinsdag wordt de voorstelling For Edward Krasinski van Marc Vanrunxt in samenwerking met Salva Sanchis en Champ d'Action hernomen in de Minardschouwburg in Gent. For Edward Krasinksi is een choreografie die radicaal in twee gesplitst wordt: eigenlijk zijn het twee choreografieën. Daarvoor snijdt een denkbeeldige lijn de scène in twee. Marc Vanrunxt en Salva Sanchis nemen elk een helft voor hun rekening. Op die manier ziet de kijker als het ware twee stukken tegelijkertijd. Vanrunxt kiest als danser Etienne Guilloteau, Sanchis kiest Georgia Vardarou. De muziek, Triadic Memories (1981) van Morton Feldman, wordt live uitgevoerd door Champ d'Action.

Voor Marc Vanrunxt betekent 'For Edward Krasinski' uit 2010 een nieuwe stap in zijn dialoog met het oeuvre van componist Morton Feldman. Vanrunxt interpreteert het muziekstuk in een solo en vroeg aan choreograaf Salva Sanchis om hetzelfde te doen. Dansers Etienne Guilloteau en Georgia Vardarou voeren beide solo's uit naast elkaar, elk op een andere helft van het podium. Zo versterken ze niet alleen de muziek, live gespeeld door pianiste Yutaka Oya, maar ook elkaars choreografie. Vanrunxt tracht niet op zoek te gaan naar de essentie van Feldmans partituur, maar wil eerder de vele mogelijke benaderingen tonen en het publiek uitnodigen om zijn eigen ervaring ernaast te leggen.

Marc Vanrunxt : " In For Edward Krasinski zullen binnen het kader van één scenografie twee choreografieën te zien zijn die onafhankelijk van elkaar werden geconcipieerd: één van Salva Sanchis en een van mijzelf. Toen ik dat idee lanceerde, kon ik daar niet alle consequenties van overzien en in zekere zin wil ik dat ook niet. Wanneer we straks in de studio's gaan werken, maken we van Feldmans Triadic Memories elk onze dans. Salva Sanchis maakt een solo voor Georgia Vardarou en ik creëer een solo voor Etienne Guilloteau. Ik denk dat het belangrijk is dat ieder op zich werkt en daarbij niet beïnvloed wordt door de ander. Pas wanneer we tijdens de laatste dagen van het creatieproces het stuk monteren, zullen de twee choreografieën elkaar ontmoeten en een confrontatie met elkaar aangaan. Ik ben zeker niet uit op een conflict, integendeel: het is best mogelijk dat beide creaties harmonieus samengaan. Ik hoop zelfs op een verheviging. Dat zou mooi zijn. Nog dieper in de muziek gaan dankzij het feit dat je twee visies tegelijk ziet en ervaart, en haar zo nog beter begrijpen of vatten. Triadic Memories is in wezen conflictloze muziek. Er zit geen drama in. Tijd en ruimte laten zich voortdurend herdefiniëren, wat nog wordt aangesterkt door de fysieke aanwezigheid van de performers.

For Edward Krasinski is wel degelijk een voorstelling van mezelf, niet van Salva Sanchis en mij samen. De situatie van de dans is in dit geval vergelijkbaar met die van de scène in Raum. In Raum waren er twee scenografen aan het werk (Koenraad Dedobbeleer en Kristof Van Gestel), nu zijn er twee choreografen. Wat uiteindelijk te zien zal zijn, is iets waar iedereen aan heeft meegewerkt en in die zin hopelijk ook als zijn eigen werk beschouwt. Op het moment dat For Edward Krasinski op scène staat, is het evengoed een voorstelling van Salva Sanchis, Koenraad Dedobbeleer, Etienne Guilloteau, Georgia Vardarou, pianist Yutaka Oya en Morton Feldman."

Tijd en plaats van het gebeuren :

For Edward Krasinski
Dinsdag 25 oktober 2011 om 20.00 u
Minardschouwburg
Walpoortstraat 15
9000 Gent

Meer info : www.vooruit.be, www.minard.be, www.kunst-werk.be en www.champdaction.be

Extra :
Morton Feldman op www.champdaction.be, wikipedia (en) en youtube
Morton Feldman: Fijnzinnig klankschilder, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
The Premiere of "Triadic Memories", Notes collected by Adrian Jack op www.cnvill.net
Triadic Memories, Jean-Luc Fafchamps op www.cnvill.net, zomer 1990
American Sublime. Morton Feldman's mysterious musical landscapes, Alex Ross in The New Yorker, 19/06/2006
"Marc Vanrunxt" door Myriam Van Imschoot, Kritisch Theaterlexicon, VTI, 1997 (pdf)

Elders op Oorgetuige :
For Edward Krasinski : een dubbele choreografie in een enkele ruimte, 9/10/2010
De kunst van Morton Feldman, 12/02/2008
Raum : bezwerend universum waaruit het moeizaam ontwaken is, 23/01/2007

13:01 Gepost in Concert, Dans, Muziek | Permalink |  Facebook

Slotconcert Novecento belooft muzikaal vuurwerk

Fazil Say De Moldavische violiste Patricia Kopatchinskaja maakt een stormachtige carrière en vormt een briljant duo met de fijnzinnige Turkse pianist Fazil Say (foto). Hartstocht zal oplaaien in de vurige Roemeense dansen van Béla Bartók, lyrisch talent in het bluesy middendeel van Maurice Ravels bekende Vioolsonate. Met Sergei Prokofievs Sonate verdonkert de sfeer voor een intieme en tegelijkertijd intense reflectie over WO II. Tussendoor zorgt pianist Fazil Say zelf voor een hedendaagse afwisseling met een sonate. Dit duo behoort tot de wereldtop van violisten en pianisten en zal niemand onberoerd laten.

De Turkse pianist Fazil Say (1970) begon op vierjarige leeftijd met muziekstudies aan het Conservatorium van zijn geboortestad onder een speciaal  statuut voor hoog begaafde kinderen. Daar studeerde hij achttien jaar later af voor piano en compositie. Met een beurs vervolmaakte hij zich in Düsseldorf en behaalde zo in Duitsland het diploma van concertsolist. Zijn eerste prijzen in zowel de Young Concert Soloists Competition in 1994 én de World Competition in New York zorgden voor zijn definitieve doorbraak in de internationale muziekscène. Naast zijn pianistieke activiteit is Say ook zeer actief als componist. In zijn muziek klinkt een duidelijke invloed van de Turkse volksmuziek door. Onder de talrijke oratorio's, piano concerto's, composities voor kamerensemble en orkest, alsook pianowerken en liederen, bevinden zich meerdere opdrachtwerken, zoals bijvoorbeeld zijn ballet Patara: een opdracht van het Wien Mozart Committee ter gelegenheid van Mozarts tweehonderdvijftigste verjaardag. Ondertussen wordt Fazil Say beschouwd als één van de grootste pianisten wereldwijd, bekroond met talrijke prijzen. Tot de orkesten waarmee hij reeds samenwerkte tellen we New York Philharmonic, Detroit Symphony, Deutsches Symphonieorchester Berlin, het Tsjechisch Filharmonisch Orkest, het Israëlisch Filharmonisch Orkest, het St. Petersburg Filharmonisch Orkest, Orchestre National de France en het Tokyo Symfonisch Orkest. In 2008 werd Say verkozen tot cultureel ambassadeur van de Europese Unie, een functie waarin hij trachtte een nieuwe brug te bouwen tussen de Oosterse en de Westerse cultuur.

De Moldavische violiste Patricia Kopatchinskaja (1977) studeerde compositie en viool aan de Conservatoria van Wenen en Bern. Al snel viel ze met haar virtuoze vioolspel internationaal in de prijzen. Zo werd ze laureate van de Szeryng Wedstrijd in Mexico en van de prestigieuze International Credit Suisse Group Young Artist Award. Haar optreden in de concertreeks Rising Stars - waarin zij Oostenrijk vertegenwoordigde - bracht haar niet alleen op de grote podia van New York en van tal van Europese hoofdsteden, maar betekende tegelijkertijd de start van een internationale en veelbelovende carrière. Kopatchinskaja treedt zowel op als soliste als in kamermuziekverband. Daarbij speelde ze reeds samen met onder meer Orchestre des Champs Elysées, Wiener Philharmoniker, Deutsches Symphonieorchester Berlin, Staatskapelle Berlin, SWR-Radiosymphonieorchester Stuttgart, Orchestre Philharmonique de Radio France en het Russische Staatsorkest. Haar repertoire omvat een brede waaier aan periodes, waarbij vooral haar Beethoven-interpretaties telkens op veel bijval konden rekenen. Kopatchinskaja’s Moldavische roots dreven haar tot een nadere ontdekking van het oeuvre van George Enescu, die zij de confrontatie liet aangaan met authentieke Moldavische en Roemeense volksmuziek. Maar ook in het werk van meer Westerse componisten zoals Ravel brengt ze de exotische kleurenpracht naar boven. In het oeuvre en de muzikale persoonlijkheid van Turkse componist-pianist Fazil Say vond Kopatchinskaja een gedroomd artistiek partnerschap. Samen met hem vormt ze een zeer succesrijk duo. Daarnaast gaat de violiste vaak ook zelf aan de slag als componiste.

Programma :

  • Béla Bartók, Romanian Folk Dances
  • Sergei Prokofiev, Sonate voor viool en piano opus 80
  • Fazil Say, Sonate voor viool en piano opus 7
  • Maurice Ravel, Sonate voor viool

Tijd en plaats van het gebeuren :

Patricia Kopatchinskaja & Fazil Say
Dinsdag 25 oktober 2011 om 20.30 u
(inleiding door Ignace Bossuyt om 19.45u)
Campus Gasthuisberg (Centraal Auditorium) - Leuven
Herestraat 49
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.patkop.ch en fazilsay.com

Extra :
Fazil Say en Patricia Kopatchinskaja op youtube

Elders op Oorgetuige :
Moldavische stervioliste Patricia Kopatchinskaja eert muzikale geboortegrond, 3/10/2011
Novecento 2011 : boeiende confrontaties tussen heden en verleden, 26/09/2011

Bekijk alvast deze video van Patricia Kopatchinskaja & Fazil Say

12:35 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook