06/11/2011

deFilharmonie herdenkt Eerste Wereldoorlog met Brittens War requiem

Benjamin Britten 11-11-2011. Kan het symbolischer? Is er een beter moment om het War requiem van Benjamin Britten te brengen? deFilharmonie vindt alvast van niet. Dit seizoen besteedt deFilharmonie met Brittens War requiem niet alleen aandacht aan de zinloze gruwel van de Eerste Wereldoorlog, maar ook aan het diverse oeuvre van Britten. Als inleiding op de themaconcerten nodigt het orkest Piet Chielens en Martyn Brabbins uit voor een boeiend gesprek over het werk van Britten.

deFilharmonie speelt het imposante en aangrijpende War requiem op 10, 11 en 12 november. Samen met solisten Emma Bell (sopraan), Alan Oke (tenor) en Florian Boesch (bas), het City of Birmingham Symphony Orchestra Chorus en het Kinderkoor van de Vlaamse Opera zorgt Martyn Brabbins voor een van de meest gedenkwaardige concertervaringen van dit seizoen. Als inleiding op de themaconcerten organiseert het orkest op maandag 7 november de Jukebox Britten. Radiopresentatrice Annelies Beck publiceerde onlangs een boek over de ervaringen van haar overgrootvader tijdens de Eerste Wereldoorlog en is dan ook de geknipte gastvrouw voor deze Jukebox. Haar gasten zijn Piet Chielens, coördinator van het In Flanders Fields Museum in Ieper en Martyn Brabbins, dirigent en ervaringsdeskundige inzake Britse muziek. Chielens en Brabbins laten hun favoriete Brittenplaten horen en praten over hun persoonlijke band met Brittens werk en wereld.

De muziek van Benjamin Britten (1913-1976), Engelands grootste 20ste-eeuwse componist, is niet onder één noemer te vatten. Door traditionalisten werd hij te modern bevonden, door modernisten te conservatief. Een unieke mengeling van postromantische klanken en eigenzinnige dissonanten kenmerkt zijn muziek, die hij bovendien gebruikte om zijn overtuigingen te vertolken. Brittens afkeer van geweld was een rode draad in zijn leven. Zijn pacifistische houding en zijn zachtmoedige karakter liggen als een deken over zijn muziek. Weinigen konden beter dan Benjamin Britten de zinloosheid van de oorlog aan de kaak stellen, en dat op een toegankelijke en uiterst verfijnde wijze. Het War Requiem is de krachtigste uitdrukking van zijn anti-oorlogsgevoelens. Een kreet van ontzetting ook tegen de gruwelen van de oorlog. Britten lag overhoop met de wereld om hem heen, die hem veroordeelde omwille van zijn homoseksuele geaardheid en zijn pacifisme maar wel zijn vrienden vermoordde in een barbaarse oorlog. Zijn muziek is het resultaat van zijn reflectie over de duistere tijden waarin hij leefde, en klinkt bijgevolg rauwer en scherper dan zijn zachte persoonlijkheid zou hebben doen vermoeden.

In 1940 bombardeerde de Duitse luchtmacht de Engelse stad Coventry. Grote delen van de stad werden verwoest, en zo ook de 13de eeuwse Saint Michael's Cathedral. In de naoorlogse jaren werd de kathedraal weer opgebouwd. Bij de inwijding van het gebouw in 1962 werd aan Benjamin Britten gevraagd om een groot koorwerk te schrijven. Het mag niet verbazen dat men bij hem uitkwam. Britten weigerde tijdens de Tweede Wereldoorlag als gewetensbezwaarde de wapens op te nemen. Hij was van mening dat hij de mensheid beter kon dienen met zijn composities, en gaf in die periode samen met zijn vriend, de tenor Peter Pears, talrijke concerten.

Het niet-lithurgische War Requiem werd een buitengewone aanklacht van de zinloosheid van de oorlog. Britten ging uit van de Latijse requiemmis, die hij aanvulde met teksten van Wilfred Owen (1893-1918). Deze Brise oorlogsdichter veroordeelde de oorlogsgruwel vanuit zijn eigen ervaringen. Zeven dagen voor het einde van de Eerste Wereldoorlog vond hij de dood in Frankrijk. Owens Engelse teksten, gezongen door tenor en bariton, lijken de Latijnse misdelen (voor sopraan, koor en jongenskoor) van antwoord te dienen. De frisse combinatie van oude requiemteksten met de wereldlijke gedichten van Owen geeft het werk een heel bijzondere spanning, die nog versterkt wordt door de bezetting.

Het War Requiem voor sopraan, tenor en bariton, koor, jongenskoor, orkest en kamerorkest en orgel is Brittens breedste en meest toegankelijke werk. Van bij de eerste uitvoering sprak en zowel criticivals publiek aan, waarschijnlijk dankzij zijn directheid, diepe kracht en scherpe boodschap, in combinatie met een heel eigenzinnige muzikaliteit. Met zijn keuze voor een Duitse bariton (Dietrich Fischer-Dieskau), een Russische sopraan (Galina Vishnevskaya) en een Britse tenor (Peter Pears) voor de eerste opname toonde Britten aan dat zijn War Requiem om meer ging dan de Britse verliezen in de Tweede Wereldoorlog. Het werd een krachtig symbool van verzoening.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Jukebox Britten
Maandag 7 november 2011 om 20.00 u
deSingel Antwerpen
- Muziekstudio

Meer info : www.desingel.be
--------------------------------------
Zaterdag 12 november 2011 om 17.00 u
Concertgebouw Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be
--------------------------------------
deFilharmonie, Kinderkoor van de Vlaamse Opera & City of Birmingham Symphony Chorus : Britten, War Requiem
Donderdag 10 november 2011 om 20.00 u
(inleiding door Francis Maes om 19.15 u)
deSingel - Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.defilharmonie.be
--------------------------------------
Vrijdag 11 november 2011 om 20.00 u (inleiding om 19.15 u )
Muziekcentrum de Bijloke Gent
Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be en www.defilharmonie.be
--------------------------------------
Zaterdag 12 november 2011 om 20.00 u (inleiding door Simon Van Damme om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
''t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.defilharmonie.be

Extra :
Benjamin Britten op en.wikipedia.org, www.brittenpears.org, www.boosey.com en youtube
Benjamin Britten, War Requiem op nl.wikipedia.org, www.cco.caltech.edu, www.bbc.co.uk, www.brittenpears-warrequiem.moonfruit.com en youtube
Benjamin Britten (1913 - 1976): Persoonlijkheid onder invloeden op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
War Requiem : aanklacht tegen de waanzin van de oorlog, 7/09/2011

18:59 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Frank Nuyts meets Medtner en Vallier in de Bijloke in Gent

Frank Nuyts "Ik streef naar toegang tot alle soorten muziek, zonder vooroordelen", aldus de Gentse componist Frank Nuyts in een interview in 2010. Zijn werk blinkt inderdaad uit door de virtuoze manier waarop hij invloeden uit verschillende stijlen en genres bij elkaar brengt. De vlotte mix van jazz, funk en klassiek waarmee Nuyts en zijn ensemble Hardscore furore maakten, blijft zijn handelsmerk. Of dat ook in zijn nieuwste pianowerk het geval is, kan je horen in De Bijloke op 7 november. De Oekraïense pianiste Anastasia Kozhushko die eerder al werk van Frank Nuyts uitvoerde, licht een tip van de muzikale sluier op. Ze voegt er weinig gespeelde composities van de Rus Nikolai Medtner (1880-1951) en de Engelsman John Vallier (1920 -1991) aan toe.

Frank Nuyts (1957) is docent compositie en orkestratie aan het conservatorium van Gent. Hij studeerde slagwerk en kamermuziek aan het Gentse conservatorium, later compositie en analyse van 20e-eeuwse muziek bij Lucien Goethals. De vroege werken van Nuyts zijn gecomponeerd in een postserieel idioom. Door zijn interesse voor niet-klassieke muziek en door zijn vriendschap met de componist Boudewijn Buckinx slaat hij in '86 een nieuwe weg in en zo wordt hij samen met Buckinx één van de belangrijkste vertegenwoordigers van postmodernisme in Vlaanderen. Om een geëigende accurate uitvoering van zijn werken te garanderen richt hij in '89 de groep Hardscore op. Met Hardscore wil hij een brug slaan tussen meer commerciële muziek en hedendaagse muziek. Zijn werk wordt regelmatig uitgevoerd in binnen- en buitenland. De componist won verschillende prijzen, waaronder in 1995 de vijfjaarlijkse cultuurprijs van de stad Gent. Hij werkte onder meer voor deFilharmonie, het Spectra Ensemble en Ensemble Leporello.

Programma :

  • Frank Nuyts (1957), nieuw werk voor piano solo
  • Nikolai Medtner (1880-1951), Canzona fluviala, opus 38
  • John Vallier (1920 -1991), Witches ride
  • Nikolai Medtner, Alla reminiscenza, opus38
  • John Vallier, Toccatina

Tijd en plaats van het gebeuren :

Anastasia Kozhushko & Romina Lischka : Frank Nuyts & Drupad Fantasia
Maandag 7 november 2011 om 20.00 u
Muziekcentrum de Bijloke Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be

Extra :
Frank Nuyts : www.franknuyts.com, www.hardscore.be, www.matrix-new-music.be en youtube
John Vallier op en.wikipedia.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
Creatie nieuwe kamersymfonieën Frank Nuyts en John Luther Adams in Kortrijk, 18/05/2011
Frank Nuyts 50 jaar op dreef, 7/07/2007

Beluister alvast John Vallier's 'Toccatina'

15:07 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

01/11/2011

Garth Knox, Alexis Descharmes & Sebastien Vichard balanceren tussen poëzie en electronics

Alexis Descharmes De cello is het lievelingsinstrument van Kaija Saariaho. "Mij interesseert het immense bereik van het instrument", schreef ze. "Het diepe register levert in combinatie met de boventonen een rijk palet aan klankkleuren op." Tijdens het componeren vertrekt Saariaho vanuit de concrete klank en de fysieke benadering van een instrument: hoe staan de vingers op de snaren, hoe klinkt een bepaalde triller … De klank van de altviool associeert ze naar eigen zeggen met ademen. In Vent nocturne speelt de ademhaling samen met de wind een centrale rol in de elektronische partij. De ritmische polyfonie van de twee harten die tegelijkertijd in het lichaam van een zwangere vrouw kloppen, vormt dan weer de inspiratiebron voor het trio Je sens un deuxième cœur, waarin Saariaho materiaal uit haar opera Adriana Mater verwerkte. Voormalig altviolist van het prestigieuze Arditti Quartet Garth Knox, en cellist Alexis Descharmes (foto), twee van Saariaho's favoriete kamermuzikanten balanceren in dit concert tussen poëzie en electronics.

Saariaho's werk kan omschreven worden als een fragiel spel van klankkleuren, dat een sensuele, dromerige maar ook mysterieuze sfeer uitstraalt. Petals ("Bloembladen") is een uitloper of afsplitsing van Nymphéa ("Waterlelie"), het strijkkwartet met elektronica van Saariaho. In Petals bespeelt zij de tegenstelling tussen geruis - zuivere toon en boventoonspectrum. Dit gebeurt door o.a. de  boogdruk op de snaren te verhogen tot krasgeluiden waardoor de korreltextuur van de klank hoorbaar wordt of omgekeerd de boogdruk te verminderen - sul ponticello - waardoor het timbre en harmonisch boventoonspectrum van de toon verschijnt. De overgang tussen deze twee contrasterende klanksubstanties gebeurt geleidelijk. Het resultaat is een gedurige transformatie, verglijding en transformatie van de klanksubstantie, plastisch een kaleidoscopisch klankleurenspel. 

Het basismateriaal van Petals zijn computeranalyses van cello-ruisklanken die met behulp van de machine verwerkt zijn tot verschillende "ruismodulaties". Bij Petals wordt gebruik gemaakt van een reverb(erator), die een dynamisch schakeerbare galm produceert van 3 tot 15 seconden; en van een harmonizer, die een microtonale pitch-shifting doet, m.a.w. de toon moduleert tot een kwarttoon hoger of lager.  Saariaho over Petals: "De elementen die hier tegenover elkaar staan zijn fragiele, kleurige passages, waaruit nogal energetische gebeurtenissen ontstaan met een duidelijk ritmisch en melodisch karakter. Deze figuren met scherpe contouren, doorlopen verschillende stadia van transformatie, om uiteindelijk te versmelten tot minder dynamische, maar nier minder intensieve filigraine texturen. Mijn doel was om door deze verbinding van sterk tegengestelde uitdrukkingswijzen, de uitvoerder tot verruiming van zijn sensibiliteit te dwingen". (*) 

Kaija Saariaho over 'Je sens un deuxième coeur' : My original idea was to write musical portraits of the four characters in the opera, but when I began reworking the material in the context of chamber music, concentrating on developing the ideas to fit the three instruments of my trio, the piece grew further from the opera.
Compositionally, I started from concrete, high profile ideas and advanced towards abstract, purely musical concerns. So, for example, the title of the first section, Je dévoile ma peau, became a metaphor: the musical material introduced was orchestrated to reveal the individual characters of the three instruments and their interrelations. The second and fourth parts both start from ideas of physical violence.
In the context of this trio the violence has turned into two studies on instrumental energy.
Part three is a colour study in which the three identities are melded into one complex sound object.
The last section brings us to the thematic starting point of my opera, again very physical: the two hearts beating in a pregnant woman’s body. I am fascinated by the idea of the secret relationship between a mother and an unborn child. Musically, the two heartbeats and their constantly changing rhythmic polyphony have already served as an inspiration in my music; now the connections between the the two minds added another layer of communication.
These ideas guided the musical development how to share the intense dually-constructed material among the three trio instruments and to let it grow within their specific characters. Finally the title became also a metaphor for music making: isn’t it with the ‘other’ we want to communicate through our music? As written over the last movement, Doloroso, sempre con amore." (**)

Kaija Saariaho over 'Près' : Près for solo cello and electronics emerged at the same time as Amers, a concerto for cello and chamber orchestra. The musical material in the two works is to a large extent the same, but it is used in very different ways, and in terms of form and dramatic structure the pieces are strikingly different. The only identical elements are certain passages for the solo instrument and a few of he electronic materials. Both works were produced at IRCAM, and a few of the electronic component is very important in each case; in Près the electronics continue and expand the musical gesture of the solo instrument in many different directions.

Près is in three movements. The first movement concentrates on a rather linear texture in which the cello part is sometimes fused with the synthetic sounds. This material is based on recordings which I made with Anssi Karttunen and have subsequently either analysed and used as the starting point for the work's harmony and sound synthesis, or transformed in various ways. The synthetic element is realised using resonant filters that also operate in real time in the later movements, where the cello sound is modified on a music workstation developed at IRCAM.

As a whole the electronic element consists of synthetic sounds, modified cello sounds stored in the computer, and real-time sound processing. This latter element has made use of resonating filters and different types of delay, space-filtering, and transposing techniques. The programming work was realised by Xavier Chabot and Jean-Baptiste Barrière at IRCAM.
The title of the work links to its sister-work (Amers, a nautical term for a leading marks or landmarks), and also to Paul Gaugin's painting By the Sea; and hence to the experience of the sea itself and waves, their different rhythms and sounds, stormy weather and calms. In other words: material, wave shapes, rhythmic figures, timbres. The charging up of the music and the ultimate release of that charge.

Près is dedicated to Anssi Karttunen, with whose collaboration I completed the piece, and who gave the first performance in Strasbourg on 11th November 1992." (**)

Kaija Saariaho over 'Vent nocturne' : "The idea for Vent nocturne (‘Night Wind’) first occurred to me while I was reading a bilingual edition on the poems of Georg Trakl. This synchronicity of the two languages - German and French - led me to muse on the relationship between the viola and electronics.

The work is in two parts: Sombres mirroirs (‘Dark Mirrors’) and Soupirs de l'obscur (‘Breaths of the Obscure’). These, as their names suggest, focus first on symmetrical thinking and then on the variation of the glissando, not unlike a sigh, that rounds off the phrases.

To me the sound of the viola has always suggested that of breathing, which, along with the wind, became a major element of the electronic part." (**)

Programma :

  • Claude Debussy (1862-1918), Sonate voor cello en piano in d - Études pour piano (selectie)
  • Kaija Saariaho (1952), Je sens un deuxième coeur, trio voor altviool, cello en piano
    - Petals, voor cello en elektronica
    - Près, voor cello en elektronica
    - Vent nocturne, voor altviool en elektronica
  • Michaël Lévinas (1949), Les Lettres enlacées II, voor altviool

Tijd en plaats van het gebeuren :

Garth Knox, Alexis Descharmes & Sebastien Vichard : Debussy, Saariaho, Lévinas
Zondag 6 november 2011 om 15.00 u
(Interview met Kaija Saariaho door Jan Vandenhouwe om 14.00 u )
Concertgebouw Brugge
''t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.les-jeunes-solistes.com

(*)  Toelichting K. Saariaho, Petals op www.arnedeforce.be

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com (**), www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Michaël Levinas : www.michaellevinas.com, www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube

Elders op Oorgetuige :
Parijs ensemble Solistes XXI brengt werk van Saariaho, Debussy en Schmitt in het Concertgebouw Brugge, 1/11/2011
Belgische creatie van Kaija Saariaho's klarinetconcerto in Concertgebouw Brugge, 1/11/2011
Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge, 31/10/2011
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
Studenten Conservatoire de Lille brengen werk van Michaël Levinas in Kortrijk, 18/05/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

Beluister alvast Kaija Saariaho's 'Petals' voor cello en elektronica

23:34 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Espace Senghor focust op Thierry De Mey's Light Music

Thierry De Mey 'Light music' van Thierry De Mey verkent de gevoelige grens tussen gebaren die klanken genereren en choreografische bewegingen. Light music transfigureert de bewegingen van een solovertolker ten opzichte van het publiek. Het stuk speelt met een poëtische dualiteit van het gebaar: met de permanentie van de handen, gematerialiseerd door het licht, en de remanentie van indrukken, efemeer, luchtig, sensueel, snedig, percussief... geprojecteerd op een scherm. Bewegingen en muziek correleren en botsen op elkaar, induceren elkaar, heffen zichzelf op en voeren ons mee tot in de chaos, zonder evenwel de stilte te vergeten die er moet zijn. Naarmate de opvoeringen van Light Music vorderden, is eraan gesleuteld om de danser zo veel mogelijk te bevrijden van het beperkende kader van de beeldopname. Zijn vertolking is er alleen maar vrijer door geworden. De danser heeft een maximale controle over de momenten waarop klank- en muziekfragmenten starten. Percussionist Jean Geoffroy heeft de klankfragmenten opnieuw opgenomen, op basis van akoestische klankteksturen.

Light Music (2004) voor een solist-dirigent (vertolkt door Jean Geoffroy), projecties en een interactieve installatie, is gebaseerd op het principe van bewegingsdetectie en is het resultaat van een nauwe samenwerking en goede verstandhouding tussen de componist, de vertolker en de technische input van Christophe Lebreton. Dit werk betekent een nieuwe stap in het licht van een reeks van werken die Thierry de Mey schreef sinds het begin van de jaren 1980 en waarin de dunne scheidslijn wordt verkend tussen bewegingen die geluid voortbrengen en choreografische bewegingen. Dankzij de nieuwe technologieën op het vlak van bewegingscaptatie controleert, ontketent en manipuleert de vertolker met louter de beweging van zijn handen de klanken doorheen de ruimte. De centrale notie van bewegingsdetectie, conceptuele en softwarematige motor van dit project, kan ook toegepast worden op een interactieve installatie die de bezoeker toelaat een interactie tot stand te brengen met de geprojecteerde beelden en de klanksequenties.

Thierry De Mey (1956) is zowel componist als cineast. Bewegingsintuïtie stuurt zijn werk en maakt het hem mogelijk om verschillende kunstdisciplines te benaderen en te integreren. Het postulaat dat aan de basis ligt van zijn muzikale en filmische schriftuur, wil dat het ritme beleefd wordt in het lichaam en zo de muzikale betekenis reveleert aan de auteur, de vertolker en het publiek. Hij ontwikkelde een systeem voor de muzikale schriftuur van de beweging dat hij hanteerde in sommige van zijn werken waarin de visuele en choreografische aspecten evenveel belang hebben als de handeling die de klank voortbrengt: Musique de tables (1987), Silence must be !(2002) en Light Music (in 2004 gecreëerd op de Biennale Musique en scène te Lyon).

Een groot deel van zijn muzikale productie is bestemd voor dans en film. Voor de choreografen Anne Teresa De Keersmaeker, Wim Vandekeybus en zus Michèle Anne De Mey is hij vaak niet alleen componist, maar ook een kostbare medewerker bij de uitwerking van "formele strategieën", een begrip dat hem dierbaar is. Zijn voornaamste realisaties en composities zijn : Rosas danst Rosas, Amor constante, April me, Kinok (choreografieën van A. T. De Keersmaeker) ; What the body does not remember, Les porteuses de mauvaises nouvelles en Le poids de la main (choreografieën van W. Vandekeybus), Dantons Töd (dir. Bob Wilson), Musique de tables, Frisking voor percussie, één strijkkwartet, Counter Phrases, enz.

Hij ligt mee aan de basis van de oprichting van Maximalist! en het Ictus ensemble, dat de creatie verzorgt van verschillende stukken van hem (dir. G. E. Octors). Zijn muziek wordt vertolkt door grote ensembles zoals het Arditti Quartet, het Hilliard Ensemble, London Sinfonietta, het Ensemble Modern, musikFabrik en het Orchestre Symphonique de Lille. De installaties van Thierry De Mey, waarin muziek, dans, video en interactieve processen elkaar wederzijds beïnvloeden, zijn te zien op evenementen als de biënnales van Venetië en Lyon en in talrijke musea. Zijn oeuvre wordt met nationale en internationale prijzen bekroond : Bessie Awards, Eve du Spectacle, Componistenforum van de UNESCO, FIPA…

Tijd en plaats van het gebeuren :

Focus Thierry De Mey : Light Music
Zondag 6 november 2011 om 11.30 u
CC Etterbeek - Espace Senghor

Waversesteenweg 366
1040 Etterbeek

Meer info : www.senghor.be

Extra :
Thierry De Mey op www.muziekcentrum.be en youtube
Gesprek met Thierry De Mey, Jean-Luc Plouvier op www.ictus.be, juli 2001
Thierry De Mey, Licht Music op www.grame.fr (pdf)

Bekijk alvast dit fragment uit 'Light Music'

22:40 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Aaron Wajnberg & Fernando Gonzalez bij Piano's Maene in in Ruiselede

Aaron Wajnberg Op zaterdag 5 november geven pianist Aaron Wajnberg (foto) en gitarist Fernando Gonzales in de concertzaal van Piano's Maene een recital onder de titel "Berceuses pour Amytis". Deze titel werd ontleend aan de creatie van de beloftevolle Belgische componist Nils Van der Plancken "Jardins Suspendus, Berceuses pour Amytis", die Aaron en Fernando die avond zullen vertolken. Verder brengen zij werken van o.a. Mario Castelnuovo-Tesucso, Andrew York en Manuel de Falla.

Aaron Wajnberg werd op 27 januari 1988 geboren in een Antwerpse muzikantenfamilie. Aan het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen studeert Aaron in de klas van professor Levente Kende. Momenteel studeert hij ook bij maestro Leonid Margarius (Italië). In 2004 wint hij de tweede prijs op de Internationale Charlier wedstrijd waar hij ook de prijs krijgt van de Rotary Club Charleroi. Aaron is tevens laureaat van de Nationale prijs Excellentia en van de Dexia Classics wedstrijd te Brussel. Voor het Oostenrijkse Label 'Salzburg Concerts Artists' nam hij zijn eerste CD op gewijd aan Russische pianosonates, alsook een kamermuziekcd met Fernando Gonzalez.

Ook de Chileense gitarist Fernando Gonzalez werd geboren in een familie van kunstenaars. Zijn grootvader was componist en dirigent, zijn vader is een bekend gitarist en gewaardeerd gitaarpedagoog en zijn moeder doceert musicologie. In 1973 kwam hij naar België en behaalde hier de Eerste Prijs gitaar, de Eerste Prijs kamermuziek alsook het Hoger Diploma gitaar. Gedurende zeven jaar was hij assistent-docent bij professor Victor van Puyenbroeck.

Een tijdlang verliet hij het klassieke repertoire en vertolkte hij eigen liederen. Intussen werd hij als gitarist laureaat van de Concours International de Namur en behaalde hij de Prijs Alex de Vries. Het was Denise Tolkovsky die hem terugbracht naar het klassieke repertoire. Met het Koninklijk Filharmonisch Orkest van Vlaanderen legde hij het Concierto de Aranjuez van Joaquín Rodrigo vast op cd. In recitals vertolkt Fernando Gonzalez vooral het traditionele gitaarrepertoire, gaande van de renaissance tot de hedendaagse muziek, waarbij hij steeds alle technische moeilijkheden meesterlijk beheerst. Al is de gitaar voor hem het solo-instrument bij uitstek, toch beleeft Fernando Gonzalez altijd veel plezier in het samen musiceren met orkest en kamerorkest, in duo, trio en kwartet.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Aaron Wajnberg & Fernando Gonzalez : Berceuses pour Amytis
Zaterdag 5 november 2011 om 20.00 u
Concertzaal Piano's Maene Ruiselede
Industriestraat 42
8755 Ruiselede

Meer info : www.maene.be

Extra :
Aaron Wajnberg op www.muziekcentrum.be
Fernando Gonzalez : www.fernandogonzalezguitar.com en www.muziekcentrum.be

21:20 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Black Balsam : hartverwarmend concert van kamerkoor Koriolis met meesterwerken uit de Baltische Staten, Rusland en Groot-Brittanië

Black Balsam Koriolis is een nieuw, jong en Gents kamerkoor dat in opeenvolgende concertprogramma's een open vizier op de koorliteratuur wilt tonen. Ze willen een beetje onvoorspelbaar zijn, net zoals de Corioliskracht. Dat tegendraadse krachtje doet rechte banen in roterende systemen afwijken, en dat vertalen ze graag naar de koorwereld.

In hun nieuwe programma 'Black Balsam', naar het typische Letse kruidendrankje, mijmert en staat Kamerkoor Koriolis stil bij de vergankelijkheid van het leven, de dood. Maar ook bij de toekomst, de hoop, dankbaarheid en troost. Met meesterwerken uit de Baltische Staten, Rusland en Groot-Brittanië wil Koriolis in de periode van Allerheiligen en Allerzielen een balsem zijn in de zoektocht naar licht in donkere momenten. Graag beleven zij samen met jullie en meesters als Schnittke, Pärt, Rachmaninov, Kreek, Howells, Bortniansky en Sisask een hartverwarmend concert vol rust en bezinning.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kamerkoor Koriolis : Black Balsam
Zaterdag 5 november 2011 om 20.00 u
Kerk O.L.V. Presentatie Sint-Niklaas

Plezantstraat 135
9100 Sint-Niklaas
----------------------------
Zondag 6 november 2011 om 17.00 u
St.-Machariuskerk Gent

St.-Machariusstraat 1
9000 gent

Meer info : www.koriolis.be

20:53 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Parijs ensemble Solistes XXI brengt werk van Saariaho, Debussy en Schmitt in het Concertgebouw Brugge

Jean-Baptiste Barrière Kaija Saariaho beschouwt de Solistes XXI als de ideale vertolkers van haar vocale werk en schreef muziek speciaal voor dit Parijse ensemble dat zich al jaren toelegt op de uitvoering van oude en hedendaagse vormen van polyfonie. Saariaho's muziek roept bij de luisteraar vaak visuele beelden op en drukt een immens spectrum aan menselijke gevoelens uit. Haar vocale muziek is net als die van Claude Debussy een en al poëzie en tederheid. Jean-Baptiste Barrière ontwierp er al even poëtische beelden bij, die steeds voortvloeien uit dezelfde idee of uit dezelfde compositietechnieken. De muziek ontvouwt zich in de ruimte, vaak letterlijk dankzij het gebruik van elektronische spatialisatie rond het publiek. Die ruimtewerking legt het rijke polyfone weefsel van Saariaho's muziek bloot. In dit concert ontplooit haar muziek zich ook in het beeld. Het ene ligt in het verlengde van het andere.

Niet alleen instrumentale kleuren, maar ook de stem vormt een belangrijk ingrediënt van Saariaho's kleurenpalet. In de vijfdelige cyclus 'From the Grammar of Dreams' (1988) plaatst Saariaho een sopraan en mezzosopraan op de voorgrond, zonder enige instrumentale begeleiding. De kleuren van de twee zangeressen liggen nu eens mijlenver uit elkaar, dan weer cirkelen ze beide in hetzelfde bereik. Nog meer kleuren in 'Lonh' (1996), op een tekst van de 12de-eeuwse troubadour Jaufré Rudel. De solosopraan krijgt daar immers weerwerk van een door Saariaho gerealiseerde elektronische partij. Opnames van de tekst in drie verschillende talen alsook van natuurgeluiden zoals vogelgezang, regen en wind werden met gespecialiseerde software verwerkt tot een bijzonder kleurrijke tegenspeler van de sopraan.

Het ensemble Les Solistes XXI werd in 1988 opgericht door Rachid Safir. In de afgelopen twintig jaar heeft dit vocaal kamermuziekensemble een repertoire opgebouwd dat bestaat uit polyfone muziek uit de hoge middeleeuwen, de renaissance en de barokperiode, en uit nieuwe creaties. Les Solistes XXI werkt geregeld samen met het IRCAM en de Opéra de Paris. Verder heeft het ensemble opnames gemaakt van muziek van onder anderen Jonathan Harvey en Klaus Huber. Momenteel wordt het repertoire van Les Solistes XXI uitgebreid met motetten van Bach en muziek van Debussy, Ravel en Poulenc.

Jean-Baptiste Barrière studeerde muziek, filosofie, kunstgeschiedenis en mathematische logica. Zijn carrière als componist combineerde hij een tijdlang met belangrijke onderzoeksfuncties aan het IRCAM. Hij won reeds verschillende prijzen voor zijn muzikale oeuvre, dat voornamelijk bestaat uit muziek voor multimediale spektakels en interactieve installaties. Daarnaast verzorgde hij ook de visuele aspecten bij talrijke hedendaagse operaproducties, zoals Saariaho's L'Amour de Loin in het Berlijnse Festspielhaus in 2006.

Programma :

  • Claude Debussy (1862-1918), Trois chansons de Charles d’Orléans
  • Kaija Saariaho (1952), Nuits, Adieux... - Lonh - From the Grammar of Dreams - Tag des jahrs
  • Florent Schmitt (1870-1958), A contre voix

Tijd en plaats van het gebeuren :

Solistes XXI : Debussy, Saariaho, Schmitt
Zaterdag 5 november 2011 om 20.00 u
( Inleiding door Jan Christiaens om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
''t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.les-jeunes-solistes.com

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Belgische creatie van Kaija Saariaho's klarinetconcerto in Concertgebouw Brugge, 1/11/2011
Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge, 31/10/2011
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

Bekijk alvast dit fragment uit Kaija Saariaho's 'Lonh'

20:03 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Belgische creatie van Kaija Saariaho's klarinetconcerto in Concertgebouw Brugge

Kaija Saariaho Muziek beperkt zich niet alleen tot het gehoor: het is een totaalervaring, die al onze zintuigen aanspreekt. Het gaat bovendien niet enkel om het zien, voelen, ruiken of proeven - muziek roept emoties op en appelleert zo aan ons zesde zintuig, een soort intuïtie, een innerlijk gevoel. In haar recente werk, 'D'om le vrai sens', speelt de Finse componiste Kaija Saariaho met al die indrukken: de schreeuw van een klarinet doet opschrikken, harmonieën herinneren aan bepaalde tinten en zelfs geuren, en de soms ruwe klanken zijn haast voelbaar. Geïnspireerd is dit werk door de zes beroemde middeleeuwse wandtapijten 'De dame en de eenhoorn'. Alexander Scriabin verbindt zijn muziek heel expliciet aan kleuren; elke toon, elk akkoord in 'Prometheus' heeft zijn eigen specifieke schakering, die dankzij een lichtorgel ook in de concertzaal ervaren wordt. Bij Debussy roept de muziek niet alleen kleuren op, maar zet je op een achtbaan van emoties, beweging en sfeer. Zweef je in Nuages nog mee op de trage tred van de wolken, in Fêtes barst het feest volop los en word je meegenomen door de dansende ritmes van de stoet, om in Sirènes tenslotte zachtjes mee te deinen op de golven, terwijl de zeemeerminnen hun mysterieuze gezang aanheffen.

De Fins-Franse componiste Kaija Saariaho deelt met Debussy en Scriabin een fascinatie voor kleur- en beeldrijke muzikale taferelen. Saariaho benadert het spel met klankkleuren echter via de akoestische binnenkant van de individuele klank. Toen ze zich in 1982 in Parijs vestigde, op een steenworp van het IRCAM (Institut de Recherche et Coordination Acoustique/Musique), leerde ze algauw Tristan Murail en Gérard Grisey kennen, de grondleggers van de zogenaamde spectrale muziek. Voor de componisten uit deze school vormt de binnenkant van de klank - het specifieke boventoonspectrum - de voornaamste vindplaats van klankmateriaal voor hun composities. Met een vrijwel wetenschappelijke analyse van het boventoonspectrum van klanken slagen ze erin de klank als het ware binnenstebuiten te keren. Saariaho was van meet af aan gewonnen voor die benadering: het was de gedroomde methode om haar ideaal van adembenemend kleurrijke muziek in de praktijk om te zetten.

Van meet af aan heeft Saariaho niet alleen voor traditionele instrumenten gecomponeerd, maar ook gebruik gemaakt van tape-compositie en live electronics. Ze heeft zelfs vooral naam gemaakt met stukken waarin ze akoestische en elektronische klanken met elkaar vermengt, zoals Petals, Près of Vent nocturne. In 2000 werd ze bekend bij het grote publiek, toen haar eerste opera L'Amour de loin, in een regie van Peter Sellars, op de Salzburger Festspiele in première ging. De tape-compositie Vers le blanc (1982) was het eerste werk dat Saariaho in het IRCAM realiseerde. Het is symptomatisch voor haar betovering door klankkleur. Het stuk bestaat uit een extreem trage transformatie van een drieklank, die uitgesponnen wordt over een tijdsspanne van maar liefst vijftien minuten! Doordat het proces zo langzaam verloopt, wordt de verandering nagenoeg onwaarneembaar. In Petals (1988), voor cello en live electronics (facultatief), bespeelt Saariaho het spanningsveld tussen geruis en zuivere instrumentale klank. Het geruis bereikt Saariaho door de cellist met grote boogdruk te laten spelen, zodat krasgeluiden ontstaan en de korrelige binnenkant van de klank naar buiten gekeerd wordt. Daartegenover staan boventoonrijke passages, gespeeld met zeer lichte druk op de boog, die een totaal andere klankkleur tevoorschijn toveren.

Tijdens het werk aan haar tweede opera, Adriana Mater (2006), raakte Saariaho gefascineerd door de klankkleur van de klarinet, die in de opera een almaar solistischer plaats kreeg. Het plan om ooit een klarinetconcerto te componeren werd in 2010 gerealiseerd met D'OM LE VRAI SENS. De connectie tussen klank en kleur is in dit concerto ingebakken in de vorm van het werk, dat gebaseerd is op een reeks van zes middeleeuwse wandtapijten getiteld De dame en de eenhoorn. Elk tapijt is een symbolische voorstelling van een van de vijf zintuigen en van een mysterieus zesde zintuig. Saariaho nam de titels van de wandtapijten letterlijk over als benaming van de zes delen van het klarinetconcerto. Daaruit leidde ze de overkoepelende dramaturgie en gestiek van heel het concerto af. Opmerkelijk is dat Saariaho de soloklarinet - zelf een 'eenhoorn' - slechts zelden vooraan, op de gebruikelijke plaats van de solist, laat spelen. Overeenkomstig de benaming van de verschillende delen - en het zintuig dat er centraal staat - laat Saariaho de solist verschillende posities innemen (in de zaal, achter de scène, in het orkest, voor het orkest). Daarmee voegt ze nog de dimensie van de ruimtelijkheid toe aan het rijke kleurenpalet van haar muziek. Neen, muziek werkt niet alleen met geluid, en richt zich niet alleen tot het gehoor. Saariaho wil, blijkens haar klarinetconcerto, niets minder dan alle zintuigen aanspreken: L'Ouïe (gehoor), La Vue (zicht), L'Odorat (reukzin), Le Toucher (tastzin) en Le Goût (smaakzin). Ligt hierin misschien 'le vrai sens' van de muziek?

Kaija Saariaho over haar klarinetconcerto "D'om le vrai sens": "De middeleeuwse wandtapijten over De dame en de eenhoorn zijn vertrekpunten, inspiratiebronnen voor mijn concerto. Onze verschillende zintuigen, hun onderlinge verbanden en hun relatie met muziek en kunst gaven me muzikale ideeën die ik dan verder bleef ontwikkelen aan mijn bureau. Op geen enkel moment in de compositie probeer ik muzikale beschrijvingen van de zintuigen te maken. Het werk gaat vooral over de soloklarinet en haar relatie tot het orkest. (...)

Op een bepaald moment in het compositieproces leek het natuurlijk om de fysieke relatie tussen de solist en het orkest gevarieerder te maken. Het zou best kunnen dat mijn opera's me in deze richting duwden, of misschien waren het mijn gesprekken en discussies met Peter Sellars (de regisseur van Saariaho's opera L'Amour de loin uit 2000, die in deze productie de choreografie van Interview met Kaija Saariaho de solist voor zijn rekening nam, red.) die het werk in deze richting duwden. Het is altijd een plezier om met hem te werken, en het was leuk om met hem te spreken over mijn ideeën omtrent de ruimtelijkheid van dit werk. Wie ik hierbij zeker ook moet vermelden is de klarinettist zelf, Kari Kriikku. Het zou ook zijn persoonlijkheid kunnen zijn die het werk in de richting van een theatrale performance duwde. (...)

Samenwerken met muzikanten en muziek componeren voor specifieke personen is erg inspirerend en maakt het werk makkelijker, ook al is en blijft componeren altijd heel erg moeilijk! Ik werk meestal met muzikanten wanneer de compositie af is. Op dat moment bekijken we het werk samen in detail en vaak bespreken we bepaalde aspecten van de notatie of proberen we alternatieve manieren te vinden om sommige complexe details uitvoerbaar te maken. Voor mij als componist is dat praktische moment, waarbij de muziek concreet wordt, bijzonder geruststellend. "

Programma :

  • Claude Debussy (1862-1918), Nocturnes, voor orkest en koor
  • Kaija Saariaho (1952), 'D'om le vrai sens, klarinetconcerto (Belgische creatie)
  • Alexander Scriabin (1872-1915), Prométhée - Le Poème du Feu, opus 60

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic, VRK, Kari Kriikku & Jan Michiels : Debussy , Saariaho, Scriabin
Vrijdag 4 november 2011 om 20.00 u
( Inleiding door Jan Christiaens om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
''t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.brusselsphilharmonic.be

Bron : Teksten Jan Christiaens en Klaas Coulembier voor het Concertgebouw

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge, 31/10/2011
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

19:11 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

31/10/2011

Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge

Nox Borealis Kaija Saariaho schreef Lichtbogen, een stuk voor instrumentaal ensemble en electronics, na een reis in 1985 ten noorden van de poolcirkel. Daar was ze getuige van het magische en enigmatische schouwspel van het noorderlicht. Samen met de akoestische opnames die professor Unto K. Laine (Universiteit Helsinki) tijdens de aurora borealis maakte, vormt Lichtbogen de inspiratiebron voor de audiovisuele installatie 'Nox Borealis'. Wetenschappelijke objectiviteit en artistieke subjectiviteit gaan hier hand in hand. Saariaho en Jean-Baptiste Barrière creëerden abstracte beelden, op basis van de aurora borealis én de muzikale structuur van Lichtbogen. In het Concertgebouw in Brugge worden ze boven het publiek geprojecteerd, dat zich voor even in een sneeuwlandschap waant waar aan de noordse winterhemel de weidse bewegingen van het licht te zien zijn.

De in Parijs verblijvende Finse componiste Kaija Saariaho (1952) heeft een heel persoonlijke instrumentatiekunst ontwikkeld. Ze beperkt zich niet tot de zuiver instrumentale klanken maar richt zich ook tot ruis en sinustonen. Het contrast tussen deze twee uitersten geeft haar nieuwe structurele mogelijkheden. Saariaho verricht met behulp van computer muzikaal onderzoek. Haar aandacht gaat uit naar het vinden van mogelijke hiërarchische organisatiemodellen voor timbre en het realiseren van compositorische netwerken voor het controleren van verschillende muzikale parameters. Het uitgangspunt voor haar composities zijn vooral lyrische ideeën, gebaseerd op kunst, literatuur of film.  Haar werk kan omschreven worden als een fragiel spel van klankkleuren, dat een sensuele, dromerige maar ook mysterieuze sfeer uitstraalt.

Kaija Saariaho over 'Lichtbogen' (1986) : " The name 'Lichtbogen' stems from Northern Lights which I saw in the Arctic sky when starting to work with this piece. When looking at the movements of these immense, silent lights which run over the black sky, first ideas concerning the form and language for the piece started to move in my mind. What is the dependence - and does it exist at all? - between this phenomenon of nature and my piece, I don't know.
In 'Lichtbogen' I work for the first time with computer in the context of purely instrumental music. Special harmony and rhythm are worked out with two different tools in IRCAM.
For harmony I have worked with the CRIME system developed by Claudy Malherbe and Gerard Assayag: the harmonic material is created by analysing short transitions played with a violoncello, starting from artificial harmonic sound and ending to complex 'multiphonic' sounds. The analyses have been made by selecting many small windows in the different parts of the sound. From the results of the analyses I have reconstructed the transitions and made harmonic processes, which are often combined to the original playing manners of the analysed sound, so that harmony and timbral thinking stem from the same source.
For the rhythm I use a network for programmes which I have realised with Xavier Rodet in the FORMES environment. These programmes allowed me to construct interpolations and transitions for different musical parameters. The rhythmic interpolations here are created between different musical patterns by using circular lists, in which every time when repeated, values have changed, and thus modified the general character of the pattern. The calculated results have then been transcribed with approximations, which allows them to be playable to musical notation.
'Lichtbogen' is a commission of the French Ministry of Culture and is dedicated to Paul Mefano." (*)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kaija Saariaho a Jean-Baptiste Barrière : Nox Borealis (installatie)
Doorlopend tijdens het Domein Kaija Saariaho,
Van vrijdag 4 t.e.m. zondag 6 november 2011, telkens vanaf 1,5 uur voor aanvang van elk concert
Concertgebouw Brugge

'’t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com (*), www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

00:39 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

30/10/2011

Cd- en boekvoorstelling 'Een heidens requiem' in Berchem

Fred van Hove Al lang leefde het plan bij Rudy Witse om als dichter iets samen te doen met de avant-garde pianist Fred van Hove, een musicus die hij vijftig jaar geleden leerde kennen en waarderen in het legendarische café de gard sivik aan de Stadswaag in Antwerpen. In 1968 nam Fred van Hove al een plaat op onder de titel 'Requiem voor Che Guevara' en Rudy Witse  speelde al geruime tijd met een ontwerp voor een 'ander' soort requiem. Het werd uiteindelijk een 'heidens'  requiem, losjes gebaseerd op de teksten van het meesterwerk van Mozart en op de ideeën die ze vertolken, maar dan met een resoluut anti-religieuze inslag.

Slagwerker Ivo vander Borght, die sinds vele jaren met Fred samenwerkt en diens muziek kent als zijn broekzak werd erbij gehaald.  In twee sessies werden twee versies opgenomen :  één met piano en slagwerk, en één met accordeon en slagwerk. Het resultaat, een mooi uitgegeven dichtbundel + bijhorende CD, geproduceerd door Champ d'Action, wordt op donderdag 3 november voorgesteld in zaal Stanislas in Berchem.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Cd- en boekvoorstelling Een heidens requiem
Donderdag 3 november 2011 om 20.00 u
Zaal Stanislas - Berchem

Grote Steenweg 75
2600 Berchem

Meer info : www.champdaction.be

23:56 Gepost in CD, Concert, Muziek | Permalink |  Facebook