12/01/2012

Radio Klara neemt voor het eerst deSingel in voor een dag vol cultureel genot

Klara in deSingel Op zaterdag 14 januari 2012 slaan Klara en deSingel de handen in elkaar voor een dag vol cultureel en artistiek genot van de bovenste plank. Alle ruimtes en podia van deSingel, tot de wandelgangen toe, zullen zinderen van muziek, literaratuur, theater en boeiende gesprekken. Als liefhebber van klassiek kom je ruim aan je trekken bij het Vlaams Radio Koor en Le Concert Spirituel, de Capilla Flamenca, het Brussels Philharmonic, Tetra Lyra, I Solisti del Vento, en nog veel meer fraais. Wie liever wat breder gaat zal zijn gading vinden bij de flamencozangeres Rocío Bazán, de Amsterdam Klezmer Band en het Philip Catherine Quartet.

Tussen de concerten door kan je de theatervoorstellingen Mel Bonis en De gelukkige prins bezoeken of je behaaglijk aan de voeten van Pat Donnez nestelen, die je tot blozens toe zal onderhouden met een selectie pikante teksten van Louis Paul Boon. Werner Trio gaat de discussie aan met niemand minder dan de Antwerpse burgemeester Patrick Janssens en wie tussendoor de benen eens wil uitslaan, kan zich aanmelden voor een van de geleide wandelingen, in deSingel zelf of in de omgeving.

Een greep uit het programma :

Graham Fitkin
Eén componist, twee piano's, vier pianisten. De pianisten zijn Catherine Mertens, Vincent Goris, Stefaan Poelmans en Carla Van Effeltaire. De componist is de Brit Graham Fitkin. Zijn muziek is een toegankelijke én spectaculaire mengeling van minimal music en jazz. Fitkin werkte onder meer al samen met cellist Yo-Yo Ma, violiste Janine Jansen en de BBC Symphony.

Meneer Afzal
Afgelopen najaar hoorden we hem dagelijks aan het woord in Klara's cultuurmagazine Babel, en nu maken we hem in levende lijve mee: De ongelooflijke veranderingen van meneer Afzal (over zijn glazen been wordt niet gesproken) is een groteske reeks politieke sprookjes, een proeve van Europese mythologie met haar op. Geschreven en verteld door Pieter De Buysser en op muziek gezet door Kris Defoort. Zaterdag staan schrijver en componist voor het eerst samen op het podium. Defoort brengt jazzkompanen Otti Van der Werf (bas) en Lander Gyselinck (drums) mee.

Jan Depreter
Vanuit het niets een eigen componeerstijl creëren die bovendien door gitaristen in Vlaanderen en daarbuiten bijzonder gewaardeerd wordt… doe dat maar na! Voor gitarist Jan Depreter is een hommage aan gitaarcomponist Armand Coeck dan ook niet meer dan vanzelfsprekend. Topmuziek door een topgitarist van bij ons...

Jong talent
Voor wie jeugdig talent aan het werk wil zien en horen, is de muziekstudio 'the place to be'. Het Antwerps conservatorium (Artesis Hogeschool Antwerpen) krijgt er carte blanche en brengt vier sessies met ensembles samengesteld uit (oud-) studenten. Er is voor elk wat wils. Het Ater Kwartet met Bartóks Sonate voor twee piano's en slagwerk en Groove van Wim Henderickx, het kamerkoor van het Conservatorium van Antwerpen met een selectie uit Brittens Ceremony of Carols en het Alesia String Quartet, het Four Aces Guitar Quartet met de eerste twee delen uit het strijkkwartet in F van Maurice Ravel en jazz met The Outpost Quartet.

Dit is maar een kleine greep uit het aanbod. Als je het programma aandachtig bestudeert, ontdekt je vast nog veel meer dingen die je zullen bekoren. Voor een hele dag genieten betaal je slechts €22 (basis),  niet meer dus dan de prijs van een gewoon concert!

Tijd en plaats van het gebeuren :

Klara in deSingel
Zaterdag 14 januari 2012 vanaf 10.30 u
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : radio.klara.be en www.desingel.be

12:12 Gepost in Concert, Muziek, radio | Permalink |  Facebook

08/01/2012

24 uur van het podium : Antwerpen wordt één groot podium met verrassende optredens en smaakmakers

24 uur van het podium Tijdens de 24 uur van het podium slaan theaterhuizen, podiumcafés, cultuurcentra, dansorganisaties, concertzalen, theatergezelschappen en ensembles de handen in elkaar en maken van Antwerpen één groot podium. De klok rond zijn er verspreid over de stad activiteiten en voorstellingen bij te wonen. Als je wil, kan je 24 uur lang blijven doorgaan. Zelfs een overnachting op een podium behoort tot de mogelijkheden. De 24 uur van het podium start op zaterdag 14 januari 2012 om 12.00 uur en loopt tot zondagmiddag 15 januari om 12.00 uur. 1 polsbandje geeft toegang tot 27 podia gedurende 24 uur.

In het weekend van 14 en 15 januari zetten de Antwerpse podia 24 uur lang hun deuren open. Van zaterdag 12u tot zondag 12u kan je op 27 locaties in de stad kennismaken met grote en kleine cultuurhuizen. Het programma is gevarieerd met veel ruimte voor verrassingen. Een gat in je cultuur vullen, kan bijvoorbeeld in de Monty. Daar wordt in 24 uur 'Het verdriet van België' voorgelezen. Maar er is ook dans in wp Zimmer. En De Tijd houdt 'De dag van het woord'. En er is muziek in bijna alle genres. En er zijn voorstellingen voor kinderen. En eigenlijk is het te veel om 24 uur te vullen. Nog een geluk dus dat tg STAN en NTGENT 'Decemberhonger' in een speedversie brengen.

De nacht kom je door met muziek in de Arenbergschouwburg, WCC Zuiderpershuis en Buster. Op en rond de Meir is ons tussen 18.00u en 6.00u een surrealistische thriller beloofd. Wie in de loop van de 24 uur echter geveld wordt door de slaap, kan in de Monty, de Arenbergschouwburg en Kunstencentrum Vlaams Fruit terecht voor een cultureel verantwoord dutje.

Zondagochtend wordt onder andere ingezet met een 'Pistolezing' in Kunstencentrum Vlaams Fruit, met een huiskamervoorstelling en met comedy in de Vlaamse Opera. Het mag al eens gek zijn. En als je dan nog niet uitgeteld bent, kan je voor de rest van je zondag nog naar het strip- en boekenplein of Cinema Roma.

Krijg je honger of dorst? Geen probleem, op verschillende locaties kan je de lege maag vullen. In de Foyer van het Zuiderpershuis bijvoorbeeld kan je terecht voor een Congolese maaltijd. Ontbijten en ondertussen genieten van een film kan in Cultuurcentrum Deurne.

Tijd en plaats van het gebeuren :

24 uur van het podium
Van zaterdag 14 januari 2012 om 12.00 u tot zondag 15 januari om 12.00 u
Op verschillende locaties in Antwerpen


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.24uurvanhetpodium.be

04/01/2012

Integrale 24 Preludes en Fuga's van Sjostakovitsj in deSingel

Alexander Melnikov De integrale 24 Preludes en Fuga's opus 87 van Sjostakovitsj op één avond, dat betekent meer dan 2,5 uur muziek! Een tour de force waar pianist Alexander Melnikov zijn hand niet voor omdraait. Sjostakovitsj schreef de cyclus voor Tatjana Nikolajeva, die hij hoorde spelen tijdens een pianowedstrijd in Leipzig ter gelegenheid van de tweehonderdste verjaardag van Bachs overlijdensjaar. Nikolajeva vertolkte toen maar eventjes het hele 'Wohltemperierte Klavier' (beide delen!) uit het hoofd en kaapte prompt de eerste prijs weg. Danig onder de indruk schreef Sjostakovitsj voor haar een reeks van 24 Preludes en Fuga's in alle toonaarden, naar Bachs voorbeeld. Nikolajeva gaf de eerste publieke uitvoering van de Preludes en Fuga's in 1952 en behield ze haar hele leven lang op haar repertoire. Haar naam is er synoniem van geworden. In 1990 gaf ze nog onvergetelijke recitals in deSingel. Nikolajeva noemde de cyclus "een monoliet, van begin tot einde, met een zeer wijd register aan emoties". De Preludes en Fuga's vergen het uiterste van de uitvoerder, zowel qua techniek als expressie en uithoudingsvermogen. Alexander Melnikov speelt de ziel uit het lijf en opent een wereld van rijke radicale tegenstellingen die in de Preludes en Fuga's besloten ligt. Tussen droefenis en hoop, tussen rebellie en idylle. Een waardige opvolger van Nikolajeva, indrukwekkend zonder meer!

Alexander Melnikov geldt als een van de beste Russische pianisten van zijn generatie. Hij werd in 1973 in Moskou geboren en begon, zes jaar oud, zijn muzikale opleiding aan de Centrale Muziekschool in Moskou en zette deze voort aan het Tsjaikowsky Conservatorium, waar hij in 1997 bij Professor Lev Naumov afstudeerde. Verdere studie voerde hem naar München bij Elisso Virsaladze en naar de Fondazione per il Pianoforte aan het Como Meer, waar hij les kreeg van o.a. Andreas Staier en Carl-Ulrich Schnabel. Nog als student nam hij met succes deel aan meerdere internationale pianowedstrijden en was laureaat op het Schumann-Wettbewerb in Zwickau in 1989 en op de Koninging Elizabeth Wedstrijd in Brussel in 1991. Spoedig daarna nam zijn internationale carrière een aanvang.

Alexander Melnikov werkt samen met de belangrijkste orkesten en dirigenten ter wereld, en zijn solo-programma's zijn regelmatig te horen in de grootste concertzalen. Ook kamermuziek speelt een vooraanstaande rol in het muzikale leven van Alexander Melnikov. Tussen 1993 en 2003 werkte hij intensief met Vadim Repin. Tegenwoordig vormt hij een uiterst succesvol duo met Isabelle Faust. Verder behoren musici als Natalia Gutman, Yuri Bashmet, Alexander Rudin, Pieter Wispelwey en Jean-Guihen Queyras tot zijn partners. Met Andreas Staier, Boris Berezovsky en Alexei Lubimov vormt hij regelmatig een pianoduo.

Van 2000 tot 2002 was Melnikov 'BBC New Generation Artist'. Nog altijd speelt hij dikwijls voor BBC 3 zowel in solo-programma's als met de BBC orkesten.

Alexander Melnikov staat onder contract bij Harmonia Mundi waarvoor reeds meerdere cd's zijn uitgebracht, waaronder zowel werken voor solo piano van Brahms, Rachmaninov en Skrjabin als kamermuziek met Isabelle Faust, Jean-Guihen Queyras en Teunis van der Zwart.

De opname van Beethovens voltallige sonates voor piano en viool met Isabelle Faust oogstte ongekend enthousiasme van de internationale vakpers. Op 1 oktober 2010 werd deze set bekroond tijdens de jaarlijkse uitreiking van de prestigieuze Gramophone Awards in Londen.

In mei 2010 verscheen een nieuwe cd met alle preludes en fuga's van Sjostakovitsj, die eveneens erg goed werd ontvangen in de internationale pers.

Sinds 2002 doceert Alexander Melnikov als Gastprofessor aan het Royal Northern College of Music in Manchester. Buiten de muziek is hij ook nog een zeer competent amateur-piloot.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Alexander Melnikov : Sjostakovitsj, 24 Preludes en Fuga's opus 87
Donderdag 12 januari 2012 om 19.00 u
( inleiding door Mark Delaere om 18.15 u )
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be

Elders op Oorgetuige :
Bach en Sjostakovitsj om beurt op klavecimbel en piano, 27/09/2011

11:58 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

02/01/2012

M&M Emergence : het geheel is meer dan de som der delen

M&M Emergence Een nieuw jaar, dat betekent nieuwe muziek bij Logos. Brainstormend rond het thema ' Emergentie' duikt het Mens & Machine-ensemble, geruggesteund door een kleine 50 volautomatische muziekrobots, in de wereld van complexe systemen en mikroprocessen. Met ontluikende nieuwe creaties en performances van alle medewerkers o.l.v. Godfried-Willem Raes.

Met het thema "Emergentie" duiken ze bij Logos volop in de wereld van complexe georganiseerde systemen, die bepaalde eigenschappen vertonen die niet zichtbaar zijn door een reduktie van hun delen. Een emergente eigenschap is een eigenschap die optreedt of wordt waargenomen wanneer men van niveau verandert, bijvoorbeeld van atomair naar menselijk-visueel niveau.

Twee voorbeelden: aan de hand van het gedrag van één mier kan men bijvoorbeeld niet afleiden hoe een mierenkolonie georganiseerd is, daarvoor moet je van bovenaf gaan kijken. Of neem gewoon het begrip kleur: individuele atomen hebben geen kleur, maar wanneer een (groot) aantal atomen op een bepaalde wijze gerangschikt zijn, dan zijn ze in staat om licht van bepaalde golflengtes te absorberen en uit te stralen, waardoor de kleur zichtbaar wordt, in dit geval een emergente eigenschap.

Leven (in biologische zin) wordt soms ook een emergente eigenschap genoemd: een cel bestaat uit vele biomoleculen. De individuele biomoleculen leven niet, maar de complexe interakties onderling zorgen ervoor dat de cel zich in leven houdt. Het geheel is dus meer dan de som der delen.

De 'emergentie' kan ook verwijzen naar emerging: uitbotten, bloeien, tevoorschijn komen in de letterlijke zin van het woord. Toegegeven: het is nog lang geen lente, maar ze durven bij Logos wel al een voorzet te geven met als steeds een bloemlezing van de nieuwste vondsten van alle medewerkers. En die medewerkers, dat zijn nog steeds Moniek Darge, Kristof Lauwers, Helen White, Sebastian Bradt, Barbara Buchowiec, Xavier Verhelst & Dominica Eyckmans olv. Godfried-Willem Raes.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M Emergence
Woensdag 11 januari 2012 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

21:28 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

01/01/2012

Bl!ndman tast opnieuw de grenzen van de concertervaring af in Kwadratur #3 / Cube

BL!NDMAN Voor 'Kwadratur' tasten de zestien Blindmannen - vier saxen, vier strijkers, vier stemmen en vier percussionisten - opnieuw de grenzen van de concertervaring af. 'Cube' is het laatste deel van de 'Kwadratur'-triptiek. Klank vermengt zich met licht en architectuur. Muziek bespeelt bewust de perceptie van tijd en ruimte als een puur zintuiglijk gegeven. De toeschouwer legt een auditief parcours af en is beurtelings degene die observeert en geobserveerd wordt. Aan de hand van werk van Annelies Van Parys (creatie), Matt Wright, Oscar Bettison, Georgia Spiropoulos, Daniele Ghisi, Kaija Saariaho, Morton Feldman, Béla Bartók, Helmut Lachenmann, Gilles Gobert, Roderik De Man, Pierluigi Billone, Javier Alvarez, John Cage, Klaus Huber, Heinz Holliger, Iannis Xenakis, Philip Glass, Hans Peter Kuhn en Eric Sleichim.

De laatste twee kunstenaars uit de rij werken intensief samen aan de vormgeving van de productie. De gerenommeerde kunstenaar Hans Peter Kuhn maakt het lichtontwerp voor de voorstelling en integreert er een licht- en geluidsinstallatie in. Met een achtergrond als rockmuzikant en geluidstechnicus in het theater realiseert hij installaties waarin klank en licht elkaar aanvullen. Eric Sleichim heeft met Blindman steeds veel aandacht geschonken aan het theatrale aspect van het concert, de ruimtelijke ervaring en het lichtontwerp. Spannend om te zien hoe deze twee elkaar zullen inspireren in 'Cube'.

De 'kwadratuur van de cirkel' is een eeuwenoud meetkundig vraagstuk waarbij de oude Grieken probeerden om met behulp van passer en liniaal een vierkant te construeren met precies dezelfde oppervlakte als een gegeven cirkel. Omwille van de irrationaliteit van het getal pi was dit meetkundig probleem onoplosbaar binnen de toenmalige beperkingen van de geometrie. Hetzelfde vraagstuk kan vertaald worden naar de driedimensionale vormen van de bol en de kubus, waarbij het volume van beide objecten gelijk is. Cirkel en vierkant - of bolvorm en kubus - zijn complete tegenovergestelden; de verbinding tussen beide staat tot op vandaag symbool voor een onbereikbaar doel.

In Kwadratur #1/Globe (2008), Kwadratur #2/Transfo (2010) en Kwadratur #3/Cube (2012) is de aanwezigheid van deze beelden duidelijk. In 2008 domineerde een grote bol de scene als ware het een ballon gevuld met de lucht die de muzikanten van BL!NDMAN in de twintig voorgaande jaren door hun instrument hadden gejaagd. Dit eerste luik was dan ook vooral opgevat als een soort retrospectieve. De tweede Kwadratur symboliseerde de overgang of transformatie van de bol in de kubus die (letterlijk én figuurlijk) centraal staat in Kwadratur #3, de voltooiing van het drieluik. Ook de selectie van composities maakte een heuse transformatie door tussen 2008 en vandaag. Aanvankelijk nog sterk geënt op de zogeheten minimal music en op werken die voorheen bij BL!NDMAN de revue gepasseerd hadden, evolueerde het programma van de Kwadratur-triptiek naar een bijzonder actuele mengeling van composities, niet aan één esthetisch kader. Belangrijk is niet zozeer dat alle (in dit geval meer dan twintig!) composities een stilistische eenheid vormen, maar wel dat ze samen functioneren in een gecreëerde context.

Daarmee komen we bij de essentie van Kwadratur #3/Cube, (en bij veralgemening van het hele BL!NDMAN-verhaal): het presenteren van muziek in een passende en vernieuwende context. Eric Sleichim gaat daarbij de dialoog met andere kunstvormen niet uit de weg. Naast de muziek spelen ook videokunst, plastische kunst en vooral lichtkunst een belangrijke rol. Het doel van Kwadratur #3 is de luisteraar uit zijn vertrouwde habitat (het traditionele concertritueel) te halen en hem of haar op die manier aan te zetten tot reflectie. Niet alleen wordt de relatie tussen publiek en uitvoerder ter discussie gesteld, ook de verhouding van de muziek ten opzichte van de ruimte waarin ze weerklinkt wordt onderwerp van Sleichims onderzoek. Het doel is zowel de muziek als het gebouw uit zijn vertrouwde positie te halen en alle componenten van het concertgebeuren op die manier te herdefiniëren. Concreet neemt Eric Sleichim de identiteit van het gebouw als uitgangspunt voor het hele gebeuren. Dat betekent ook dat elke verschillende uitvoering een compleet andere realisatie wordt. Het Concertgebouw heeft namelijk andere troeven dan deSingel, Muziekgebouw aan 't IJ of het Kaaitheater. Elke ruimte in een concerthuis heeft een bepaalde functie zoals onthaal, doorstroming (de gangen), zitruimte (de tribune), ontmoeting (de foyer), organisatie (de burelen), logistiek (technische ruimtes rond podia) en ruimtes voor de artiesten (loges).

Door ook in niet- concertgerelateerde ruimtes muziek te laten weerklinken, verandert de verhouding tussen muziek, gebouw, uitvoerder en publiek volledig. De muziek wordt van haar sokkel gehaald en kan plots heel dicht bij het publiek worden gebracht, zoals het geval zal zijn met 'Pression' van Helmut Lachenmann. De muzikanten kunnen opgesteld worden in de tribune, terwijl het publiek hen van op het podium overschouwt, zoals bij 'Music with Changing Parts' van Philip Glass. 'Aria' van John Cage wordt dan weer uitgevoerd in een lift waarvan de deuren op elke verdieping opengaan, waardoor er slechts flarden muziek de gang worden ingestuurd.

Ook met de belichting wordt het gebouw geherdefinieerd. Westerse en oosterse ideeën rond licht (waarvoor Eric Sleichim de mosterd haalde bij het boek 'Lof der Schaduw' van de Japanse Junichiro Tanizaki) worden vertaald in enerzijds helder, niets verhullend neonlicht en anderzijds heel schaars licht, dat onduidelijkheid en daardoor een zekere diepte creëert. De impact op het gebouw is duidelijk: onbeduidende plaatsen kunnen met behulp van helder licht ontsloten worden, terwijl schaars licht nieuwe verborgen hoekjes kan creëren.

Het muzikale programma is heel duidelijk opgebouwd uit zestien solo's voor elk van de muzikanten van de vier kwartetten die BL!NDMAN rijk is. Daarnaast zijn er nieuwe en bestaande composities voor kleinere en grotere ensembles. De centrale ruimte van het hele gebeuren is de zogenaamde 'kubus-zaal'; in het geval van het Concertgebouw is dit het podium van de concertzaal (scène op scène). Wanneer er geen livemuziek wordt uitgevoerd, verspreiden acht luidsprekerkanalen het prachtige 'Hibiki hana ma', een elektro-akoestische compositie van Iannis Xenakis uit 1970. Ook worden er videobeelden geprojecteerd op de ribben van een gigantische kubus (denk terug aan de grote luchtballon in Kwadratur #1). Van de nieuw gecomponeerde werken maakt het strijkkwartet van Hans Peter Kuhn het meest duidelijk de verbinding tussen lichtkunst en muziek. Het basisidee is ontwapenend eenvoudig en tegelijk ijzersterk: één kleur wordt heel langzaam getransformeerd in een andere kleur, zonder dat de verandering waarneembaar is. Pas als begin- en eindkleur naast elkaar zouden
geplaatst worden, blijkt het grote verschil. Dit proces krijgt een muzikaal equivalent in een tergend langzame, tien minuten durende - en dus quasi onhoorbare - glissando in het hele strijkkwartet. Een ware beproeving voor de muzikanten, die uitzonderlijk veel beheersing en controle aan de dag moeten leggen om dit te realiseren. Annelies Van Parys, die in Vlaanderen inmiddels bekend staat als componist van kleurrijke, poëtische werken, tekende voor een compositie voor vier maal vier muzikanten: de volledige BL!NDMAN groep. Vanuit een solopartij voor saxofoon ontwikkelde ze de andere kwartetten. Haar grote orkestratietalent staat garant voor een perfecte balans tussen de 'vier elementen': sax, stem, strijkers en percussie.

In zijn globaliteit heeft Kwadratur #3/Cube eigenlijk meer gemeen met een museumbezoek dan met een traditioneel concert. Daarin verschilt deze derde vleugel ook van de eerdere twee Kwadraturen. De solistische composities worden grotendeels simultaan uitgevoerd op verschillende locaties, en de luisteraar kiest zelf hoe lang hij bij elk werk blijft stilstaan. Net zoals in een museum is het mogelijk om snel doorheen het programma te zappen, of om net heel lang bij één werk te blijven stilstaan om het volledig in zich op te nemen. De luisteraar maakt zijn eigen mix en kan daarvoor putten uit een bijzonder divers en rijk aanbod.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bl!ndman : Kwadratur #3 / Cube
Vrijdag 6 januari 2012 om 20.00 u
(Inleiding door Klaas Coulembier om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.blindman.be
---------------------------------
Donderdag 12 januari 2012 om 20.00 u (inleiding door Pauline Driesen om 19.15 u )
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.blindman.be
---------------------------------
Woensdag 14 maart 2012 om 20.30 u
Kaaitheater - Brussel

Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be en www.blindman.be

Bron : tekst Klaas Coulembier voor het Concertgebouw

Elders op Oorgetuige :
Kwadratur #2 / Transfo : een verrassend visueel concert, 28/12/2009

16:29 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

21/12/2011

Kerkko Koskinen brengt jazzy ode aan Agatha Christie

Kerkko Koskinen De verhalen van Agatha Christie, een ambitieuze Finse componist en het Brussels Jazz Orchestra, dat klinkt als een gouden combinatie. Kerkko Koskinen (foto) lag in de jaren '90 aan de basis van een 17-koppige Finse rockband, maar vindt zijn gading nu eerder in de jazz. Op zoek naar een grootse sound werkt hij samen met het Brussels Jazz Orchestra, voor de gelegenheid uitgebreid met I Solisti del Vento, het belangrijkste blazersensemble van België, en trompettist Alex Sipiagin (Mingus Big Band, Dave Holland). De muziek van Koskinnen staat op de kruising van Gil Evans, Henry Mancini en Ennio Morricone aan de ene kant en Dimitri Sjostakovitsj en Igor Stravinski aan de andere kant. Hij is een geniaal orkestrator die al deze invloeden omzet in een eigen muzikale taal.

Voor 'Agatha' gebruikte de Finse componist Kerkko Koskinen (1973) de verhalen van Agatha Christie als uitgangspunt. Het is geen verklanking van de plot van een verhaal, noem het eerder een eerbetoon aan één van zijn idolen. Voor 'Agatha' heeft hij de ideale combinatie gevonden om zijn klankuniversum te realiseren: een jazzorkest uitgebreid met drie hoorns, hobo, fluit en drie percussionisten aangevuld met solotrompet. Poëzie en andere non-muzikale bronnen spelen een belangrijke rol in Koskinens compositorisch proces. Zo schreef hij muziek gebaseerd op teksten van Hikmet, Akhmatova en Garcia Lorca.

Kerkko Koskinen is van vele markten thuis. In 1994 richtte hij samen met Olli Virtaperko de popband Ultra Bra op. Het was het begin van een, althans naar Finse normen, successtory. De band bestond uit dertien leden, waaronder een vocaal kwartet, was zeer politiek bewust en slaagde erin een origineel geluid af te leveren. Dit ondanks het mainstream popgenre waarin men zich bewoog. Toen al kon Koskinen, de songsmid van de band, zijn fascinatie nauwelijks verhullen voor volle akkoorden ondersteund door een stevig instrumentarium. Na twee vergeefse pogingen om geselecteerd te worden als de Finse inzending voor het Eurovisiesongfestival en vijf albums, maakte Ultra Bra in 2001, omstuwd door duizenden fans, een eind aan een intens muzikaal avontuur.

Dit eindpunt betekende meteen het beginpunt van een frenetieke activiteit bij Koskinen. Meer en meer gooide hij zich op het 'ernstig' componeren waarbij vooral zijn aandacht voor filmmuziek niet onderschat mag worden. En eigenlijk is 'Agatha' een logische voortzetting van deze evolutie: muziek met grote filmische kwaliteiten, echter zonder film op het doek. Dat de componist voor de titel van zijn werk de voornaam van Agatha Christie leende, geeft immers direct aan welke filmische aspecten hij in deze muziek wou benadrukken. Zonder daarom letterlijk een transpositie te zijn van een thriller of al evenmin een muzikale evenknie van 'Moord op de Oriënt Express' of 'Tien kleine negertjes' te willen zijn, is er een duidelijke, bijna verhaalsmatige structuur in de diverse stukken die niet zo ongewild een spannend moordverhaal parafraseert.

Van bij de eerste noten in dit stuk wordt je meegesleurd door het rauwe exhibitionisme dat een 'full blast' big band kan tentoonspreiden. Koskinen's bijna megalomanie sleurt je mee in een wervelende geluidsstorm: zonder schroom etaleert hij van bij de eerste maten zijn invloeden. Pianisten en pianoliefhebbers in het publiek zullen ongetwijfeld riffs in de stijl van Tsjaikovski of Rachmaninov horen, zeker in de bijna bombastische piano arpeggio's Maar deze namen maken zeker niet het enige spectrum uit: ook Sjostakovitsj is noch min noch meer aanwezig met quasi repetitieve elementen uit zijn vijftien symfonieën. De componist die je er echter nog het sterkst doorhoort, zonder daarom te vervallen in een flauw afkooksel, is zeker Igor Stravinsky en dan vooral het genie van de grote balletten zoals 'Le Sacre du Printemps' of 'Petrouchka'. Twee facetten springen daarbij in het oog. Eerst en vooral de instrumentatie. Let bijvoorbeeld eens op de elegische, modale en zeer Stravinskyaanse soli voor hobo en Engelse hoorn. Waar Stravinsky in zijn 'Sacre' het ook aandurfde diverse thematieken zonder ogenschijnlijk verband naast elkaar te plaatsen, is voor Koskinen een organische uitwerking van thema's, zijmotieven en dergelijke geen prioriteit. De techniek om zaken soms abrupt naast elkaar te plaatsen is duidelijk overgenomen uit de popmuziek, waar lange muzikale bogen door de compactheid van het genre bijna uitgesloten zijn. Door sterke contrasterende elementen naast elkaar te plaatsen, meestal zelfs alleen aaneengelijmd door brutale overgangen, verkrijgt Koskinen een zeer persoonlijke, bij wijlen ongenadig harde taal die echter zeer beklijvend werkt. We zouden de componist echter compleet oneer aandoen door niet te verwijzen naar wat wellicht de grootste inspiratiebron is: bij echte jazzliefhebbers zal de combinatie trompet solo en bigband natuurlijk steevast herinneringen oproepen aan dat andere ideale partnership van componist/solist uit de jazzgeschiedenis: Gil Evans en Miles Davis. Ook hier, en zoals in het illustere voorbeeld, zal er een subtiel evenwicht moeten gezocht worden tussen de meer architecturale composities van Koskinen en het fijn lyrische trompetspel van solist Alex Sipiagin. Maar het zijn zeker niet alleen reminiscenties aan die twee jazzgoden die je in Koskinen's muziek ontwaart: ook Lalo Schifrin en zelfs Henry Mancini duiken op. Het sleutelwoord in Koskinen's muziek blijft echter communicatie: daarvoor gebruikt hij ook tekst. In vroegere werken componeerde hij muziek op teksten van onder meer Anna Akhmatova en Federico Garcia Lorca maar ook in enkele nummers van 'Agatha' vinden we tekst terug. Tekst die op zijn beurt gepareerd wordt door lyrische trompetsoli. Koskinen is er in geslaagd met 'Agatha' een muzikale verfilming te realiseren die voorlopig zeker als zijn magnum opus kan aanzien worden: de sterke gelaagdheid, immense verscheidenheid van tekstuur en vooral de bijna ritmische oerdrift die van deze muziek uitgaat maakt het tot een bijzondere luisterervaring.

Maar niet alleen Koskinen staat op het programma tijdens dit concert: ook een van de 'founding fathers' van het BJO komt aan bod, Bert Joris. Over het korte werk waarmee dit concert begint zegt hij zelf het volgende: "De compositie 'Mr Dado' is gnspireerd op een ouder werk van mij dat ik voor het BJO componeerde, 'Mr Dodo'. Dit werk dateert van ongeveer twintig jaar geleden en is ondertussen over heel de wereld uitgevoerd door tal van big bands. In kleinere bezetting heb ik het ook jarenlang uitgevoerd met de man aan wie ik dit werk heb opgedragen, de Italiaanse pianist Dado Moroni. Ik voelde de drang om het in een nieuw kleedje te steken en te zien hoever ik kon gaan niet de herwerking. Het resultaat is 'Mr Dado' geworden. Zowel melodisch, harmonisch als vormelijk heb ik geprobeerd de oude compositie in een nieuw daglicht te plaatsen, in de hoop dat ze nieuwe inspiratie kan bieden aan de uitvoerders en luisteraars".

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Jazz Orchestra & I Solisti del Vento : Kerkko Koskinen
Woensdag 21 december 2011 om 20.00 u
Kunstencentrum Vooruit - Gent

Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent

Meer info : www.vooruit.be, www.brusselsjazzorchestra.com en www.isolistidelvento.be
----------------------------------
Donderdag 22 december 2011 om 20.00 u (inleiding Piet Van Bockstal om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.brusselsjazzorchestra.com en www.isolistidelvento.be

Bron : tekst Piet Van Bockstal voor deSingel, december 2011

01:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

20/12/2011

MaisonDahlBonnema in dialoog met nieuwe media in concert vol hartenkreten

Analysis - the Whole Song 'Analysis - the Whole Song' vormt het sluitstuk van een drieluik rond hedendaagse opera. Na 'The Ballad of Ricky and Ronny - a Pop Opera' (2007) en 'Ricky and Ronny and Hundred Stars - a Sado Country Opera' (2010) gaat MaisonDahlBonnema nu een dialoog aan met de nieuwe media.

Het wordt een reis door tijd en ruimte waarbij de protagonisten, Ricky en Ronny, in verschillende historische situaties belanden en de confrontatie aangaan met iconische figuren uit de geschiedenis. Het wordt een hedendaags poëtisch, mythisch en religieus verhaal, een spirituele queeste vol vragen en ontmoetingen, waarin de hele menselijke geschiedenis mee vibreert. Hans Petter Dahl zorgt voor de muzikale compositie en Anna Sophia Bonnema schrijft de teksten. Verwacht een concert vol hartenkreten.

MaisonDahlBonnema is het duo Hans Petter Dahl en Anna Sophia Bonnema. Deze twee artiesten vervullen sinds 1999 een belangrijke rol in de producties van Jan Lauwers & Needcompany. Hans Petter Dahl legde een parcours af als medeoprichter en performer van de Noorse cult-groep Bak-Truppen.

In 1995 richtten Dahl en Bonnema de performancegroep Love & Orgasm op. Sindsdien hebben ze een tiental performances ontwikkeld op het kruispunt van gecomponeerde muziek, beeldende kunst, literatuur en theater, als duo of in samenwerking met andere kunstenaars. Dahl en Bonnema herdefiniëren zich voortdurend: van Love & Orgasm over L&O Amsterdam tot MaisonDahlBonnema - geopend in 2003 als een virtueel concepthuis dat nieuwe collecties gedachten lanceert in de vorm van kleding, muziek, video en tekst.

Hun performances getuigen van een radicale keuze voor het autonoom naast elkaar plaatsen van de verschillende theatrale middelen. Ook het publiek zelf maakt meer dan eens deel uit van de algehele setting. Alles wordt uitgewerkt door Dahl en Bonnema zelf: het schrijven van tekst, het componeren van muziek, het bepalen van de vormgeving, het spelen zelf.

Tijd en plaats van het gebeuren :

MaisonDahlBonnema : Analysis - the Whole Song
Woensdag 21 en donderdag 22 december 2011 om 20.30 u
Kaaistudio's - Brussel

Onze-Lieve-Vrouw van Vaakstraat 81
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be en www.needcompany.org

15:18 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Trotseer de winterwende met Mens & Machine in Logos

winterwende Eens per jaar moeten we er allemaal doorheen: de onvermijdelijke dominantie van de langste nacht over de kortste dag. Maar wanneer de duisternis het zwaarst weegt, biedt Logos een tegengewicht met licht, warmte en vooral een ongebreidelde stroom aan nieuwe creaties. Tijd om met Mens & Machine de winterwende te trotseren.

Die winterwende toch: elk jaar weer is het een stille, donkere en energie-lage periode die voornamelijk opgefleurd wordt door de onontkoombare kerst- & nieuwjaarskitsch die de commercie ons in de maag (en vooral in de geldbuidel) poogt te splitsen. Voor de een is het een sombere tijd van korte dagen, ellenlange nachten en hier en daar een overgesneden pols, maar voor Logos is het een dag zoals een andere, waarop ze de winterwende trotseren met zoals steeds een fris programma vol nieuw werk, orkestraties, performances en interaktiviteit.

De winterwende of solstitium brumalis (zonnestilstand) is de gebeurtenis waarbij de zon, vanaf de aarde gezien, haar noordelijkste positie van het jaar bereikt. Rond die tijd komt de zon niet meer boven de horizon ten noorden van de noordpoolcirkel uit. Het is een seizoenskeerpunt dat al duizenden jaren in vele kulturen op het noordelijk halfrond wordt gevierd, om de simpele reden dat vanaf dat moment de dagen voor het komende halfjaar alleen maar gaan lengen. Daarom ging feestelijkheden i.v.m. de winterwende veelal gepaard met het maken van veel licht in al haar gedaanten: lampen, kaarsen, vuur. Soms werd een brandend wiel of rad gebruikt, dat ook de zon symboliseerde. Het midwinterse lichtfeest stond bijvoorbeeld bij de Vikingen bekend als Yule of Joelfeest, en sedert de vierde eeuw v. Kr. vierden de Romeinen op die dag het feest van Sol Invictus, de Onoverwinnelijke Zon.

Nu, kortste dag of niet, de technische en artistieke crew van Logos blijft aktief aan het werk als altijd. Hun stroom van nieuwe creaties en bijdragen blijft knetteren, een beetje zoals de circuitry van LED-lichtjes, picboards en schakelingen die het robot-instrumentarium van leven voorzien. Wil je even de winterse duisternis ontvluchten, kom dan naar Logos, waar ze je letterlijk en figuurlijk het licht laten zien in dit avondvullend Solstice-concert. En zij, dat zijn nog steeds Moniek Darge, Kristof Lauwers, Helen White, Sebastian Bradt, Barbara Buchowiec, Xavier Verhelst & Dominica Eyckmans o.l.v. Godfried-Willem Raes.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M : Winter Solstice
Woensdag 21 december 2011 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

14:47 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

19/12/2011

Review : Ictus, Jérôme Combier & Johan Leysen, Austerlitz

Austerlitz Op 14 november ll. bracht het Brusselse ensemble Ictus samen met de acteur Johan Leysen 'Austerlitz' van de Franse  componist Jéröme Combier (°1971).  Hij baseerde zich voor de muziek, het concept en het scenario op het gelijknamige boek uit 2001 van de Duitser Winfried G. Sebald (1944 - 2001).  Daarin wordt het levensverhaal verteld van Jacques Austerlitz, die als jong joods kind Praag ontvlucht en opgroeit bij een dominee en diens vrouw in Wales.

Op de scene is één acteur aanwezig, Johan Leysen, die afwisselend twee rollen vertolkt, namelijk die van de verteller die uitweidt over zijn ontmoetingen met Autsterlitz en die van de bejaarde Austerlitz die terugblikt op zijn leven. Achteraan op het podium zitten de muzikanten van Ictus. Het decor betaat uit verscheidene panelen die in verschillende constellaties worden gehangen en waarop foto's en filmpjes worden geprojecteerd met de bedoeling om op die manier reële plaatsen op te roepen.

Hoewel ik het boek van Sebald niet heb gelezen, heb ik het vermoeden dat Combier de tekst en de geest ervan vrij nauwgezet volgt. Alleszins komt het over als een samenhangend geheel. De tekst is behoorlijk anekdotisch en gedetailleerd, maar de kracht die er van uitgaat ligt veeleer in de dingen die het niet benoemt, namelijk een diepe droefheid en eenzaamheid. En uiteraard ben je je er de gehele tijd van bewust dat het over de gruwel gaat die tijdens de tweede wereldoorlog ondermeer aan de joden zijn aangedaan, hoewel dat haast nooit als dusdanig wordt vermeldt.  Dat is een teer punt in de tekst en de voorstelling. Combier geeft in ieder geval blijk van het feit dat hij er zich van bewust is dat het hier om een kies onderwerp gaat. Maar door zo verregaand te gaan impliciteren ontstaat het gevaar dat de relatief banale beschrijvingen van de hoofdfiguur primeren op het beoogde aanwezig stellen van een onnoemelijk lijden. Soms krijg je daardoor een trivialisering, soms helemaal niet en grijpen de woorden je naar de keel.

Eenzelfde gevoel heb ik bij de muziek van Combier. Die is over de gehele lijn erg ingetogen en geconcentreerd, maar ook hier krijg je soms een zeer nadrukkelijke anektdotisering. Zo weerklinkt telkens bij de beelden van een station wel een of andere imitatie van een stoomtrein, of bij de verwijzing  naar de dood weerklinken in de piano doodsklokken. Ik vind dat jammer, omdat hij zo de rest van zijn muziek ook een beetje degradeert tot soundtrack. Terwijl ze volgens mij zelfstandig genoeg is. Maar die onduidelijkheid ligt intrinsiek al vervat in het concept van de voorstelling zelf. Ik heb me de hele voorstelling afgevraagd waar ik nu eigenlijk naar aan het luisteren of kijken was. Een paar momenten niet te na gesproken wordt er in de voorstelling geen echte samensmelting van verschillende media bereikt. Of die beoogd werd weet ik niet. Ofwel ligt de klemtoon op de muziek ofwel op de spreekstem. Het beeld, de scenografie blijft hoe dan ook sterk op de achtergrond. Ook het acteren van Leysen wordt tot het absolute minimum beperkt. Eigenlijk had ik vaak de indruk naar een hoorspel te luisteren. Natuurlijk, als je opteert om veel tekst te gebruiken, is de acteur veel aan het woord. Eén van de kernaspecten van de voorstelling, de relatie tussen realiteit en fictie, geheugen en leugen wordt bijna uitsluitend door het woord gedragen, terwijl je hier het beeld nadrukkelijker zou kunnen gebruiken. De technische middelen daarvoor waren aanwezig, maar werden artistiek niet uitgewerkt. De vraag blijft: was dit nu theater of muziektheater, of geen van beide. Enerzijds had je wel de verwijzing naar de muziektheatertraditie door de bezetting, die - afgezien van de trombone - met spreker, piano, cello, altviool, trombone, fluit en klarinet naar Pierrot Lunaire van Schönberg verwijst. En, hoewel het qua compositorische middelen er van afwijkt, het had er soms de laatromantische, melancholische sfeer mee gemeen. Qua soberheid en haast oosterse ingetogenheid deed het me wel wat aan Curlew River van Benjamin Britten denken. De muzikanten vertolkten het met een ingetogen doeltreffendheid.

Gezien de geladenheid en de omvang van de tekst is wat Johan Leysen presteert, met de schaarse middelen die hem zijn toegelaten, een krachttoer te noemen. Of het ook aantrekkelijk is, weet ik niet. Het houdt ook niet op. Je kan het niet even terzijde leggen, zoals bij een boek, waarvan de zinnen mooi zijn, maar zo doorwrocht dat je er moe van wordt. Bovendien hinderde het wel dat de Nederlandse vertaling - de tekst is in het Frans - naast het toneel werd geprojecteerd en  niet er boven. Af en toe weerklonk er een andere stem in het Duits. Wat zij te vertellen had werd dan vreemd genoeg niet vertaald. Nergens werd duidelijk of dit iets te betekenen had. Duits blijft natuurlijk wel, naast de taal waarin de oorspronkelijke tekst geschreven werd,  de taal van de vijand, in deze context. Wou men daarmee een afstand creëren, een raadsel of helemaal niets, ik weet het niet. Ook dat is weer jammer. Het zijn dat soort elementen die deze op zich wel aangrijpende voorstelling wat doet wankelen op haar eigen fundamenten.

Peter-Paul De Temmerman

Elders op Oorgetuige :
Austerlitz : soundtrack bij een imaginaire film, 10/12/2011

00:54 Gepost in Concert, Muziek, Reviews | Permalink |  Facebook

18/12/2011

Gentse studenten in actie tijdens Wintersounds

Conservatorium Gent WinterSounds is een uniek festival aan het Gentse Conservatorium. Een week lang vinden de examens klein ensemble en combo plaats op verschillende locaties in Gent. Bovendien zijn de concerten zijn gratis toegankelijk voor het publiek. Een mooie gelegenheid om de studenten van het conservatorium aan het werk te zien. De hele dag door zijn er zowel in het Conservatorium als in het Orpheusinstituut mini-concertjes klein ensemble van ongeveer een half uur. Het programma is zeer gevarieerd: van barok over klassiek tot hedendaags, bijna heel de muziekgeschiedenis passeert de revue.

Tijd en plaats van het gebeuren :

WinterSounds
Van maandag 19 t.e.m. vrijdag 23 december 2011
Op verschillende locaties in Gent

Zaal Miry, Hoogpoort 64
Orpheusinstituut, Korte Meer 12
Gratis, reserveren is niet nodig

Het volledige programma en alle verdere info vind je op cons.hogent.be

23:22 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook