07/03/2012

Nadar combineert muziek en film met samples als uitgangspunt

sampling In een tijdperk waarin het internet toegang verschaft tot een nooit geziene stortvloed aan informatie, verrast het niet dat 'sampling' een opleving kent. Videokunstenaars Nicolas Provost (1969) en Martin Arnold (1959)  transformeren fragmenten uit Hollywoodfilms tot een hallucinante dan wel hilarische vervreemding optreedt. De herhaling, vertraging en versnelling die Arnold op het beeld toepast, voert componist Bernhard Lang zuiver akoestisch uit in zijn 'Differenz/Wiederholung 1'. Drie andere componisten samplen dan weer digitaal de muziek die op het podium gespeeld wordt. Stefan Prins plaatst naast elke instrumentale uitvoerder een tweede die met een joystick zijn partner samplet en virtueel ontdubbelt. Jorge Sanchez-Chiong haalt daar ook nog eens de turntable bij, het hiphopinstrument dat samplen 'common practice' maakte. De 'Aktionskunstler' Johannes Kreidler tot slot, jent de Duitse auteursrechtenvereniging met een compositie van 33 seconden, opgebouwd uit samples van meer dan 70.000 auteursrechtelijk beschermde werken. Alle werken samen demonstreren de passie voor hedendaagse muziek van Nadar, een piepjong collectief van Vlaamse topmuzikanten.

Nadar Ensemble werd in 2006 opgericht door een aantal jonge muzikanten, afgestudeerd aan verschillende conservatoria over heel Vlaanderen. Gedreven door een gemeenschappelijke passie voor hedendaagse muziek, probeert Nadar in zijn repertoire de jongste generatie nationale en internationale componisten centraal te stellen. Het ensemble doet dat door onder meer workshops te geven, compositieopdrachten uit te schrijven, een groot belang aan creaties te hechten en zeer nauw met componisten samen te werken. Zo is er sinds 2007 bijvoorbeeld een intense meerjarige samenwerking met de Duitse componist Johannes Kreidler.

Waarom koos het Nadar Ensemble voor een concert met sampling als uitgangspunt ? Stefan Prins : "Meer en meer zien we hoe componisten, muzikanten en filmmakers naar sampling teruggrijpen, en dat heeft alles te maken met het huidige digitale tijdsgewricht Je zou het internet kunnen zien als een gigantische sample bank. Alles is voorhanden. Je hoeft als kunstenaar je materiaal niet meer per se zelf te maken, je kan het even goed gewoon van het net plukken. Samplen dus."

Nadar heeft een programma samengesteld met zowel muziek als film. Een bewuste keuze voor multi-medialiteit ? Stefan Prins : "Ensernble Nadar is genoemd naar Nadar, bet pseudoniem van Gaspard-Félix Tournachon, uitvinder van de befaamde nadarhekkens, maar daarnaast ook fotograaf, spion, karikaturist, en zo veel meer. Hij organiseerde ook salons waarin hij allerhande kunstensars, filosofen en wetenschappers samenbracht. Vooral dat laatste strookt met wat we willen doen. We geloven sterk dat multi-disciplinariteit en multimedialiteit een surplus opleveren, bij uitstek in de klasslake concertsituatie. Toen we een vroege film van Nicolas Provost zagen, wisten we meteen: met hem moeten we eens samenwerken. In de film 'Long Live the New Flesh' samplede Provost fragmenten uit B-horrormovies en onderwierp die dan een digitaal degeneratieproces, zoals je dat ook soms hebt bij slecht gestreamde fimpjes op hct internet. Hij doet er dus nog een schepje esthetische horror bovenop.
Een andere beeldsampler is Martin Arnold. In zijn film 'Life Wastes Andy Hardy' neemt hij een oude zwart-wit Hollywoodfilm als uitgangspunt. Een liefdevolle scène waarin een zoon zijn moeder kust, heeft hij uitgelengd door korte cellen te loopen, waardoor de teder bedoelde gebaren iets mechanisch krijgen, en de film daardoor bijna griezeliger wordt dan de horrorbeelden van Provost. Hij gebruikt sampling dus om de stereotiepe, zeemzoeterige representatie van menselijke verhoudingen in Hollywoodfilms te deconstrueren."

Provost is een grote fan van zijn bronmateriaal. Sampling is voor hem een liefdesverklaring. Arnold gebruikt sampling dan weer om een esthetica af te wijzen. Loopt die tweedeling ook doorheen het programma? Stefan Prins : " Zo zwart-wit is het niet. Al kan je zeggen dat Jorge Sanchez-Chiong en Alexander Schubert eerder de traditie omhelzen dan ze afwijzen. Ze gebruiken het principe van sampling om het bestaande medium te verrijken, bijna als verlengstuk van de natuurlijke akoestiek. Schubert put uit de traditie van free-jazz en hardcore, rnaar plaatst de samples in een andere context. Zijn muziek onderzoekt de gespannen verhouding tussen vrijheid en conventionalisering, die typisch is aan free jazz. Jorge Sanchez-Chiong werkt dan weer met stijlcitaten uit de techno, die hij combineert met een klassiek-instrumentaal ensemble terwijl hij zelf de turntables hanteert. Bij componist Johannes Kreidler staat de deconstructie meer centraal. In 'Product Placement', de documentaire die we tonen tijdens de pauze, lanceert hij een adminsitratieve splinterbom gericht tegen de Duitse auteursvereniging. Hij diende een 'compositie' in van 33 Seconden, bestaande ult 70.000 samples uit auteursrechtelijk beschermdle werken waarvoor hij netjes alle formulieren invulde om zo het systeem te ontwrichten. Hij stamt als 'Aktionskunstler' dan ook uit een Duitse marxistische muziektraditie, die op haar beurt de traditie onder vuur neemt."

In welke traditie plaats jij jezelf ? Stefan Prins : " Ik schep er nog altijd een groot genoegen in met klank te boetseren en muziek te maken die ik structureel en klankmatig interessant vind. Maar ik wil met wat ik doe ook iets zeggen over de wereld, of beter, mechanismen bloot te leggen die ons wereldbeeld bepalen. 'Piano Hero' speelt bijvoorbeeld met de vervlechting van virtualiteit en realiteit, en onderzoekt hoe die vervlechting ons perspectief verandert en onze observatie beïnvloedt. Maar het gaat even goed over de muzikale praktijk, over technische en technologische virtuositeit. Pianist Elisa Medinilla triggert met haar fysieke handelingen geluids- én beeldsamples die overeenkomen met 36 handelingen op het frame van een piano. De handelingen de je op het scherm ziet, stroken met wat je hoort, maar vallen niet samen met wat de uitvoerder fysiek doet."

Wat vind je dan van de compositie van Bernard Lang, die herhaling als uitgangspunt neemt ? Stefan Prins : "Lang gebruikt herhaling op een sluwe manier. Zijn compositie 'Differenz/Wiederholung 1' is het scharnierstuk tussen muziek en film binnen dit programma. Lang schreef het na het zien van 'Life Wastes Andy Hardy', de film van Martin Arnold. In deze compositie heerst op microniveau grote voorspelbaarheid. Maar in de manier waarop hij de korte her halingsmodules aaneenlast sluipen variaties. Door menselijke uitvoerders, die per definitie niet perfect zijn, herhalingen te laten spelen, lokt hij minuscule afwijkingen uit, en ook dat leidt tot onvoorspelbaarheid. Zo beinvloedt hij heel slim de manier waarop je luistert: je let niet op de herhaling, wel op de afwijkingen"

Wat heeft Lang's compositie nag met sampling te maken ? Stefan Prins : "Lang putte zijn materiaal uit een improvisatie samen met een turntanlist. Daaruit knipte hij korte stukken die hij uitschreef en arrangeerde. Hij samplet dus een turntablist die zelf al samples gebruikt. Sampling in het kwadraat dus. Door de sampless opnieuw 'analoog' te maken, moet hij technieken die eigen zijn aan 'turntablism' herschrijven naar een instrumentaal ensemble. Die overdracht zorgt voor spannende muziek. Maar 'Differenz/ Wiederholung' gaat meer dan over muziek alleen. Niet voor niets verwijst zijn titel naar het gelijknarnige werk van Gifles Deleuze. Lang schrijft verklankte filosofie, zou je kunnen zeggen." (*)

Workshop sampling
In een samenwerking tussen Nadar, MATRIX en Handelsbeurs Concertzaal verzorgt Johannes Kreidler in het kader van dit concert workshops rond sampling voor jonge musici uit Vlaamse muziekscholen. Als 'voorprogramma' van dit concert is er een uniek 'toon'moment waar [EnsembleXXI] (Leuven, o.l.v. Kim Van den Brempt) samen met Vinim (Gentbrugge, o.l.v. Frederik Croene) hun nek uitsteken na enkele maanden onderdompeling in de wondere samplewereld door Jasper Van Paemel, Jasper Braet en Johannes Kreidler.

Programma :

  • Bernhard Lang (1957), Differenz/Wiederholung 1 voor fluit, cello en piano (1998)
  • Jorge Sanchez-Chiong (1969),Used future voor versterkt ensemble, turntables en electronics (2009)
  • Alexander Schubert (1979), Superimpose III - Infinite Jest voor elektrische gitaar, saxofoon, percussie en live-elektronica (2010)
  • Stefan Prins (1979), Piano Hero #1 (2011)
  • Filmvertoningen: Martin Arnold: Alone. Life Wastes Andy Hardy (1998) - Johannes Kreidler: Product Placement (2008) - Nicolas Provost: Long Live the New Flesh (2009)

Tijd en plaats van het gebeuren :


Nadar : Free Samples
Zaterdag 10 maart 2012 om 20.15 u - met toonmoment workshop sampling om 19.15 u
Handelsbeurs Gent

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be en www.nadarensemble.be
-----------------------------------
Nadar : Free Samples
Zaterdag 17 maart 2012 om 20.10 u
CC Sint-Niklaas - Museumtheater

Zwijgershoek 14
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be en www.nadarensemble.be

(*) Bron : Wannes Gyselinck : "De Kwadratuur van de sample. Een gesprek met Stefan Prins, componist en co-leider van het Nadar Ensemble", in het programmaboekje van de Handelsbeurs.

Extra :
Bernhard Lang : members.chello.at, en.wikipedia.org, brahms.ircam.fr en youtube
Jorge Sanchez-Chiong op www.edition21.at
Alexander Schubert : www.alexanderschubert.net en youtube
Stefan Prins : www.stefanprins.be en www.matrix-new-music.be
Johannes Kreidler : www.kreidler-net.de en youtube
Jasper Van Paemel & Jasper Braet (Jasper & Jasper) : jasperandjasper.be

Elders op Oorgetuige :
Nadar brengt werk van Simon Steen-Andersen, Johannes Kreidler en Stefan Prins in deSingel, 18/10/2011

Bekijk alvast Johannes Kreidlers Product Placement performance



en dit fragment uit Nicolas Provosts Long Live the New Flesh



19:38 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Stephane Ginsburgh & Garth Knox : een concert met twee gezichten

Garth Knox Met niet minder dan vier creaties onderlijnt het programma van dit concert de vitaliteit van de gemengde muziek (live instrumenten en elektronica) en de enorme terreinen die nog kunnen worden verkend door de combinatie van beide media. Het Centre Henri Pousseur (het voormalige CRFMW) is sedert 1970 specialist op dit domein en promoot het door jaarlijkse opdrachten en het ontvangen van componisten.

Philipp Maintz, één van de enfants terribles van de nieuwe Duitse muziek waarond de eerste rode draad van dit concert loopt, gebruikt een tegelijk krachtige en verfijnde muzikale taal die regelmatig en sedert lang beroep doet op de elektronica. In 'gelände/zeichnung' (2006-2012), waarvan een herziene versie aan het Centre Henri Pousseur gegeven wordt, verkent de componist texturale tegenstellingen van de piano: intensiteit, massa's, snelheden, hoogtes, en vervormt deze elektronisch en live om hybride en vlottende sonore universa tot stand te brengen. Het tweede werk, 'und dünsteren auges, blutbesprengt' is het resultaat van een opdracht van het Centre Henri Pousseur voor altviolist Garth Knox. Het vormt de tegenhanger voor 'Leere Mitte' (2004) van Robert HP Platz die één van zijn leermeesters was; het werd eveneens door het Centre als opdracht gegeven. Platz verklaart zijn voorkeur voor het instrument door zijn klankenrijkdom dat het vele klankkleur- en harmonische mogelijkheden biedt, alsof het over meerdere stemmen kan beschikken.

Garth Knox (foto) is niet enkel de uitvoerder van dit programma maar ook één van de componisten. Sinds jaren speelt hij de viola d'amore, een wat vergeten instrument dat hij 'bijzonder speciaal' vindt. Sterke punten van het instrument zijn onder meer de vele mogelijkheden voor akkoorden en scordatura, maar vooral zijn resonantiemogelijkheden die versterkt worden en gecombineerd met deze van de piano in 'Openings' (2012). Het stuk functioneert als een reeks openingen en sluitingen van de resonanties die uit de dialoog tussen beide instrumenten voortkomt, waarbij de piano "een immens reservoir van meetrillende snaren vormt, gebruikt om de mini-harp van de viola d'amore te vervolledigen".

De tweede rode draad wordt gevormd door een uitbreidingsproject van piano naar elektronica, slagwerk, stem en andere technieken voor één uitvoerder (de uitvoerders voor de live-elektronica niet meegerekend). De uitbreiding beperkt zich tot de beide eerste categorieën in het mythische Kontakte van Stockhausen. In zijn creatie 'WestPole' vermengt de Griekse componist Panayiotis Kokoras bewust de rol van pianist-slagwerker door een amalgaam aan instrumentale klanken te schappen via synthese of klanklandschappen die de rijkdom van de luisterervaring voeden. De titel van het werk verwijst naar de actuele bezorgdheid over de invloed van de mens op de klimaatverandering.

Het laatste werk is van de Belgische componist Jean-Luc Fafchamps die een groot deel van zijn recente werken wijdt aan de 'cycle fleuve' Lettres Soufies voor bezettingen van duo over ensemble tot symfonisch orkest. Deze keer presenteert hij ons een lange meditatie voor één musicus, pianist en slagwerker, met elektronica, waarvan het uitgangspunt de tweede letter van het Hebreeuwse alfabet is, beth, ook wel 'veth' uitgesproken. Deze letter is de eerste van het boek Bereshit (Genesis), het eerste woord van het eerste boek van de Pentateuch (In het begin). In 'Beth/Veth' exploiteert de componist de dubbele uitspraak van de letter om twee werken te produceren (het ene met de uitvoerder, het andere zonder via een specifiek systeem) die afzonderlijk of simultaan beluisterd kunnen worden, waardoor dus drie mogelijkheden ontstaan. Vanavond wordt het eerste van beide werken gecreëerd.

Programma :

  • Philipp Maintz, Gelände/Zeichnung voor piano en elektronica, herziene versie in het Centre Henri Pousseur (2005-2012)
  • Robert HP Platz, Leere Mitte voor altviool en elektronica (opdracht van het Centre Henri Pousseur, 1994-2004)
  • Garth Knox, Opening voor viola d'amore (versterkt) en piano (wereldcreatie)
  • Panayiotis Kokoras, West Pole voor piano, percussie en elektronica
  • Philipp Maintz, und düsteren auges, blutbesprengt (opdracht van het Centre Henri Pousseur) (wereldcreatie)
  • Jean-Luc Fafchamps, Beth/Veth voor piano, percussie en elektronica (samenwerking Centre Henri Pousseur/Numediart) (wereldcreatie)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Stephane Ginsburgh & Garth Knox : Philipp Maintz, Robert HP Platz, Garth Knox, Panayiotis Kokoras, Jean-Luc Fafchamps
Zaterdag 10 maart 2012 om 20.15 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.memm.be en www.ginsburgh.net

Bron : tekst Stephane Ginsburgh voor Ars Musica

Extra :
Philipp Maintz : www.philippmaintz.de en brahms.ircam.fr
Robert HP Platz : www.rhpp.de, www.conservatoriummaastricht.nl en youtube
Garth Knox : www.garthknox.org, www.schott-music.com en youtube
Panayiotis Kokoras : www.panayiotiskokoras.com, www.myspace.com/panayiotiskokoras en youtube
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be, www.arsmusica.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012
Spectra trekt naar het Ministerie van de Franse Gemeenschap met werk van Fafchamps, Brewaeys en Kurtág, 20/03/2011
Lettre Soufie Z3 : tumult in onverzoenlijke talen, 25/05/2009
Ontdekkingstocht langs hedendaagse concerto's, 8/04/2008

Bekijk alvast deze video waarin Jean-Luc Fafchamps toelichting geeft bij Beth/Veth

17:13 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Capilla Flamenca en Het Collectief bezingen samen de kosmos en roepen de sterrenbeelden bij elkaar

Dierenriem Capilla Flamenca en Het Collectief bezingen samen de kosmos en roepen de sterrenbeelden bij elkaar. Beide Vlaamse ensembles worden alom gezien als specialisten in repertoires die elkaars tegengestelde lijken te zijn. Ze interesseren zich hier in de twaalf hemeltekens van de zodiak en plaatsen werken uit de 14de eeuw tegenover 'Tierkreis' van Karlheinz Stockhausen, een reeks van twaalf melodieën, geschreven voor muziekdoos. Een sterke en plastische confrontatie die een hele wereld van betekenissen en symbolen openbaart. Aan de muziek om het universele karakter ervan te onderstrepen.

De idee dat de orde in het universum bepaald wordt door muzikale harmonieën is een van de oudste mythes van de mensheid. Gedurende duizenden jaren leefden mensen in de overtuiging dat een mysterieuze orde zich achter ons zonnestelsel schuilhield - van wiskundige aard of afhankelijk van een geometrie die zich op muzikale verhoudingen baseert. De idee van een kosmische 'muziek der sferen' is terug te vinden in de mythologie, de wiskunde en de muziek van vele volkeren en culturen. Astronomen als Johannes Kepler was er van overtuigd dat onze wereld deel uitmaakte van een sonoor universum. In 1619 verschijnt zijn 'Harmonice Mundi' waarin zijn onderzoek naar het model van het harmonische universum hem brengt tot zijn Wet van de perioden.

Vandaag, meer dan 500 jaar later, sturen we ruimtesondes omhoog om te luisteren naar de geluiden van Saturnus, Jupiter en andere planeten. Capilla Flamenca en Het Collectief zijn de uitdaging aangegaan om de Ars Nova van de 14de eeuw te verbinden met hedendaagse muziek. Met de verluchtingen uit de 'Très Riches Heures du Duc de Berry' (1410-1489) als uitgangspunt, die op indrukwekkende wijze de invloed van seizoenen, de kosmische symbolen van de dierenriem en de astrologische tekens op het dagelijksleven illustreren, ontdekte Capilla Flamenca dat de virtuoze werken van Guillaume de Machaut, Jacopo da Bologna, Johannes Ciconia en Bernard de Cluny antwoorden kunnen bieden op de raadsels van de Zodiac, die via harmonie en transformatie de weg naar bevrijding zou aangeven. In de muziek van vandaag is Karlheinz Stockhausen een opvallend voorbeeld van deze kosmische component in de muziek. Zijn 'Tierkreis' (1975), oorspronkelijk geschreven voor muziekdozen, leidt tot een effectieve versmelting van twee periodes in de muziek. Het resultaat is een fascinerende historische spanning tussen volledig verschillende muzikale stijlen, die genres en periodes overstijgt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief & Capilla Flamenca : 12 x 12
Zaterdag 10 maart 2012 om 18.00 u
Bozar - Terarken - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.capilla.be en www.hetcollectief.be

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012
Twee ensembles van eigen bodem vinden elkaar in muzikale dierenriem, 15/02/2009
Spraakmakende sterrenbeelden-crossover van Capilla Flamenca en Het Collectief, 22/01/2008
In memoriam Karlheinz Stockhausen (1928 - 2007), 10/12/2007
12 x 12 : buitengewone voorstelling rond de dierenriem, 2/11/2007

Bekijk alvast dit fragment uit de voorstelling

15:36 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Rock meets new music ! Ictus & The New Silence : This is not a pop song

This is not a pop song Ictus transformeert zich voor dit concert tot een heuse rockband, met stem, klarinet/sax, elektrische gitaar, basgitaar, keyboards en drums. Special guest is het Berlijnse trio The New Silence. Ictus stelde aan select clubje componisten, muzikanten en performers met wie ze in het verleden al samenwerkten voor om het basisinstrumentarium van een rockgroep te nemen en zich bij het componeren door die klanken te laten beïnvloeden. Er worden liefst zeven nieuwe werken gecreëerd. Rock meets new music!

'Sinds mijn geboorte baad ik in digitale beelden, synesthetische geluiden en artefacten. Het artificiële, het verbogene, het gefilterde, dit alles maakt de Natuur van de mens vandaag uit', schrijft Fausto Romitelli (1963-2004), de componist die Claude Ledoux een ereplaats toebedeelt in deze editie van Ars Musica. Het contact tussen de verschuivende harmonieën van het spectralisme en de hallucinerende expressie van de psychedelische rock die door Romitelli met brio werd ondernomen tijdens zijn te korte leven rechtvaardigt het inderdaad om hem in de programmatie van Ars Musica 2012 centraal te plaatsen. Het is een vruchtbare alteriteit, de ontmoeting van de westerse kunstmuziek met heterogene elementen die we bij Romitelli aantreffen.

Maar zijn expliciete oproep tot een visionaire, obsessionele en gewelddadige kunst (de meest gematigde termen die hij gebruikte), zijn afrekening met de massacommunicatie en de brutale impact ervan, die bij hem zowel afschuw als fascinatie opriepen, verwijderden de Milanese componist van de oecumenische vertogen van vandaag waarvan hij de opkomst had voorvoeld. Alteriteit was bij hem verandering. De ontmoeting: trauma. De ander : Alien, monster, virus. Hij vond de popmuziek niet de aangename partner met de belofte van tedere verzoening, maar een factor X van onbekende oorsprong. Van het sublieme naar het vuile geluid, het volle naar het verzadigde akkoord, van de de frase die de ziel verheft naar diegene die het hart verheft, van het schrijven tot de mislukking ervan, de uitersten zijn bij Romitelli slechts een ogenblik van elkaar verwijderd.

Vanuit de ontstellende ervaring van het oeuvre van Romitelli hebben we het idee voor dit concert opgevat, dat experimenteel is in de strikte zin van het woord. Een concert in de vorm van een hypothese: een aantal componisten krijgt de basisbezetting van een popgroep ter beschikking (stem, elektrische gitaar, bas, slagwerk, saxofoon en klavier), zonder enige andere verplichting dan het gebruik van de sonoriteit van het ensemble - die de ontspoorde natuur  die Romitelli opriep - en het laten inwerken van die sonoriteit op hun eigen schriftuur.

Van onze kant hebben wij ons geëngageerd om de juiste kleur na te streven doorheen het werk met onze klankingenieur, Alexandre Fostier (volwaardig lid van het ensemble) vanaf de eerste repetitie, door zonder dirigent en de muziek uit geheugen te spelen, zoals in de pop. Tot slot hebben we als schaduwpartners het vreemde trio New Silence geëngageerd. Hun minimalistische improvisaties zullen het hele concert doorkruisen: ze beginnen lang voor het publiek binnenkomt, en stoppen pas als het weer vertrokken is. Hun achtergrondgeluid zal de stilte vervangen. (Jean-Luc Plouvier)  

Programma :

  • Oscar Bianchi, world premiere
  • Alexander Schubert, Interception (wereldcreatie)
  • Morten Olsen, No Heavy Trucking (after Kenneth Higney) (wereldcreatie)
  • Benjamin De La Fuente, Bypass (2011)
  • Frédéric Pattar, This is not a crescendo (wereldcreatie)
  • Clinton Mc Callum, April Eighteenth 1993, Waco, Texas (wereldcreatie)
  • Michael Schmid, Solo (after c8 diversity by Venetian Snares)
  • Hikari Kiyama, Kurt Schwitters (wereldcreatie)
  • Fabian Fiorini, Billowing Clouds (wereldcreatie)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus & The New Silence : This is not a pop song
Vrijdag 9 maart 2012 om 20.30 u
Zaterdag 10 maart 2012 om 20.30 u en 22.00 u
Kaaistudio's - Brussel

Onze-Lieve-Vrouw van Vaakstraat 81
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.kaaitheater.be en www.ictus.be

Extra :
Ictus & The New Silence - This is Not a Popsong. Een interessante provocatie, Koen Van Meel op Kwadratuur, 1/03/2012
Oscar Bianchi : www.oscarbianchi.com en youtube
Alexander Schubert : www.alexanderschubert.net en youtube
Morten Olsen op en.wikipedia.org
Benjamin De La Fuente : www.benjamindelafuente.com, www.myspace.com/benjamindelafuente en youtube
Frédéric Pattar op brahms.ircam.fr
Hikari Kiyama op en.wikipedia.org en youtube
Fabian Fiorini op www.muziekcentrum.be, users.telenet.be/newszine/fabianfiorini.htm en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012

00:33 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

06/03/2012

Ensemble Le Balcon brengt hommage aan Fausto Romitelli in La Raffinerie

Fausto Romitelli Rock en hedendaagse muziek, over en weer… Met de integrale van Professor Bad Trip laat het ensemble Le Balcon - wellicht dé revelatie van deze editie van Ars Musica - op 8 maart horen hoe Fausto Romitelli (foto) de rock ervoer en transponeerde naar de ernstige muziek. Le Balcon, opgericht in november 2009, is een ensemble met variabele bezetting dat zich toelegt op een nieuw concept, de creatie en uitvoering van een repertoire op gesonoriseerde instrumenten. Het verenigt talrijke solo-zangers, een dertigtal instrumentisten, componisten, klankingenieurs en in functie van de projecten ook videokunstenaars, regisseurs en choreografen. Le Balcon probeert zo een muzikale actie op te zetten die de grenzen tussen hedendaagse muziek, het klassieke repertoire en de meest verwarrende ervaringen van de nieuwe muziek op te heffen. De artistieke sturing gebeurt door muzikaal directeur Maxime Pascal, technisch directeur en klankingenieur Florent Derex, componisten Juan-Pablo Carreño en Pedro Garcia-Velasquez en pianist Alphonse Cemin.

Erin Gee, Mouthpieces
Erin Gee over de Mouthpieces
: " In de Mouthpieces word de stem gebruikt als een instrument om klank te produceren eerder dan als drager van identiteit. Taalkundige betekenis is niet het doel van de stem. De opbouw van de vokale tekst is vaak gebaseerd op taalkundige structuur - klinker/ medeklinker-vorming en het principe van de allofoon - en is relatief rustig, met een hoog percentage aan ademhaling. De Mouthpieces veronderstellen een luistertoestand; ze spreken de fysiologie aan, eerder dan de psychologie. "

Claude Ledoux, La Terre sans mal
Voor ensemble van 11 musici, opgenomen geluiden en versterking
Claude Ledoux over La Terre sans mal : " De Aarde-Zonder-Kwaad is niet enkel een plek van geneugten, maar het enige toevluchtsoord voor de mensen aan het einde van de wereld: Nan-derikey staat boven ons. De dag waarop hij één van de stutten van de aarde wegneemt zal ze ten onder gaan. Vandaag is de aarde oud en het menselijke geslacht bloeit niet langer. We zullen alle doden terugzien. Wanneer de nacht komt zal de Vleermuis neerdalen om de mensen uit te roeien. Dan komt ook de Blauwe Jaguar om ons te verslinden. Er zal ook een Grote Brand zijn, gevolgd door de Grote Zondvloed. Zo zetten de Guarani van vandaag - een etnische groep in Paraguay en Brazilië - hun tradities van gisteren verder. Doorheen de afgelopen eeuwen leidde de zoektocht naar deze plek tot hele stammenverhuizingen. Nochtans worden deze vroeger gewilde migraties vandaag als verplichting ondergaan. In de laatste decennia heeft dit volk sterk geleden, en lijdt het nog steeds, onder veelvuldige onteigeningen als gevolg van de nood van de regering om over nieuwe exploitatiegronden te beschikken, onder meer voor biobrandstoffen. Ontheemding, misdaden tegen deze volkeren, alcoholisme en delinquentie werden sindsdien dagelijkse realiteit bij deze mensen wiens cultuur hier sterk onder lijdt.

Het verlangen om dit stuk te schrijven vertrekt vanuit een engagement als componist dat concreet werd toen ik de kans kreeg om in Brazilië les te geven in de zomers van 2008 en 2009. Toen verraste het mij hoe weinig de Braziliaanse musici zich bewust waren van de diversiteit van hun lokale muziekculturen. Hoewel de populaire Br aziliaanse muziek op elke hoek te horen is, blijft de muziek van de indianen (of van hun zeldzame afstammelingen) vaak onbekend. Vandaar mijn groeiende interesse in de muziek en in de omstandigheden van haar voortbestaan (en van zij die haar uitvoeren).

La Terre sans Mal komt uit deze muziek voort, zonder een pastiche of een transcriptie te zijn. Integendeel, ze neigt eerder naar een hedendaagse (elektrische( dimensie, met talrijke verwijzingen naar de spectrale analyses van klanken uit Brazilië die niettemin voor onze oren zinvol zijn en een verhaal uit ons onderbewustzijn omvatten: bosgeluiden, de klank van kettingzagen, automatische geweerschoten - uit een BBC-reportage over de tragische situatie van de indianen - kerkklokken, Guaraniwoorden, maraca’s en sjamaanfl uiten. Behalve die verwijzingen poogt het werk de dagelijkse strijd om het voortbestaan weer te geven, van de nodige levensruimte tot de uitdrukking van hun cultuur. Vandaar het gebruik van versterking en verruimtelijking met metaforische doeleinden. Daarom confronteer ik de luisteraar met een zekere vorm van auditieve verdrukking, voortkomend uit de gewelddadige reductie van een klankbeeld dat eerst in een grote ruimte klinkt en geleidelijk verpletterd en verstikt wordt tot één enkel centraal punt (in het midden van het werk).

De klankmaterie volgt dit model. Magisch en vreemd, met de klanken van musici die op flessen blazen en enkele fonemen uit sjamaanrituelen uitspreken. Andere fonemen, gememoriseerde klanken uit het Guarani, worden versneden en opnieuw samengesteld als een MTV-sequence. Elders worden ze elektronisch bewerkt en samengesmeed tot ‘vervormingstypes’ wanneer deze waardige woorden op extreme wijze in de tijd worden samengedrukt. Tot slot enkele enigmatische stukken uit die boeiende taal, uit een interview met een Guarani die een mooie levensles verwoordt: Toen de Schepper ons maakte, schiep hij ons anders dan de blanke. Onze taal is anders. De blanken geloven dat de Mbya leven zoals zij, maar dat is onmogelijk. Onze levenswijze is niet gemaakt voor de blanke, zodat zij ze nooit volledig zullen begrijpen. Hetzelfde geldt voor ons en de blanke cultuur. We moeten leven volgens onze cultuur, op onze manier, in onze dorpen, hoe moeilijk dat ook is. De blanken doen al het mogelijk om ons gelijk te maken aan zichzelf, maar ze zullen ons niet veranderen - ze zijn immers geen goden. Zo stellen wij ons de zaken voor. De ene cultuur kan zich nooit aanpassen aan of opgaan in een andere, zelfs niet door de taal te leren. Als God verschillen heeft geschapen moeten wij deze respecteren. De ene cultuur is niet beter dan de andere.

Het werk werd geschreven op vraag van het ensemble Le Balcon; het creëerde het werk in de Parijse Saint-Merrikerk onder leiding van Maxime Pascal op 25 februari 2011. La Terre sans Mal werd geschreven in opdracht van de Franse Staat. "

Fausto Romitelli, Professor Bad Trip
Fausto Romitelli was één van de meest veelbelovende componisten van de jonge Italiaanse generatie, die te vroeg overleed in 2004. Hij studeerde bij Franco Donatoni aan de Accademia Chigiana in Siena en aan de Scuola Civica in Milaan. Verder waren zijn eerste grote voorbeelden György Ligeti, Giacinto Scelsi, voorts ook Stockhousen, Boulez en Grisey. Zijn werk uit de jaren 1980 getuigt reeds van het belang van de klank als 'te smeden materiaal', naar zijn uitdrukking: Ganimede (1986) voor alt, Kû (1989) voor 14 musici. In de jaren 1990 zet hij zijn zoektocht verder in Parijs, aan het Iram en met de musici van Itinéraire, Murail, Grisey, Lévinas, Dufourt. Hij volgt de compositiecursus aan het Ircam en werkte van 1993 tot 1995 met de groep Représentations musicales als 'compositeur de recherche'. Zijn ervaring met klanksynthese en spectrale analyse voeden composities vanaf deze periode: Sabbia del Tempo (1991) voor zes uitvoerders, Natura morte con fi amme (1991) voor kwartet en elektronica. Als niet-formalistisch componist had Romitelli geen angst voor het hybride of om de grens tussen kunst- en populaire muziek op te breken. Vervorming, verzadiging, inspiratie uit de psychedelische rock, 'vuile' harmonieën maken deel uit van zijn muzikaal universum: Acid Dreams & Spanish Queens (1994) voor versterkt ensemble, EnTrance (1995), Cupio Dissolvi (1996). De cyclus Professor Bad Trip I, II en III (1998-2000) associeert vervormde instrumentale kleuren, elektrische klanken en instrumenten als de mirliton en de harmonica, inspireert zich op werk van Henri Michaux geschreven onder invloed van drugs en schept een hallucinerende atmosfeer. An Index of Metals (2003), een video-opera voor sopraan en ensemble, met een video van Paolo Pachini, vormt Romitelli's testament, synthese en hoogtepunt van zijn muzikale taal.

Professor Bad Trip : Lessons I, II & III
Jean-Luc Plouvier : "'Sinds mijn geboorte baad ik in digitale beelden, synthetische geluiden en artefacten. Het artifi ciële, het vervormde, het gefi lterde, dit alles maakt de Natuur van de mens vandaag uit', schrijft Fausto Romitelli (1963-2004). Op zijn 28ste vestigt hij zich in Parijs om er muziekinformatica aan het IRCAM te studeren, en spectrale technieken bij Gérard Grisey en Tristan Murail: de uitwerking van klankcomplexen waar harmonie en timbre in elkaar overvloeien, akoestische simulaties van elektronische klanken, surreële modelleringen van akoestische fenomenen door de schriftuur, onder de vorm van vervormingen, compressies, verwijdingen van de klankmaterie. Romitelli ziet snel de mogelijke verbanden van deze klankwerkplaats met de alternatieve en psychedelische rock. Een muziek waarvan de energie, de onzuiverheid en het ongeduldige en anarchistische gebruik van de elektronische middelen meer dan één componist bezweren: volop in en tegen de tijd bezit zijn muziek een gewelddadig gehalte dat schijnbaar niet te verzoenen is met het kunstige componeren van muziek. Wat maken we daarvan? Door te citeren of te parodiëren blijf je op de vlakte. Je zou haar kunnen proberen negeren, door te doen alsof ze helemaal thuishoort in de marktstrategieën, maar toch weten dat je fout zit. Gewapend met de spectrale noties "onharmonische klanken, "frequentiefi lters en "spectrumvervormingen begint Romitelli zijn onderhandelingen. Voor hem telt enkel om zich koudweg in het delirium te storten zonder zijn métier te verloochenen. Zonder terug te vallen op improvisatie of vereenvoudiging ontwikkelt hij in zijn werken heel precies een instrumentale stijl die alle mogelijkheden van de onzuivere klank incorporeert, de grillige frasen van de gitaarhelden en alle harmonische mutaties van helderheid tot absolute verwringing.

In de cyclus Bad Trip is zijn 'obsessionele, repetitieve en visionaire' (Romitelli's termen) poëtica voldragen aanwezig. Het is Romitelli's manifest, onder het gesternte van Henri Michaux. Geïnspireerd door diens beschrijving van de effecten van mescaline, beweegt de muziek van Bad Trip door stroom en tegenstroom, steeds dichtere en minder stabiele golven: van harmonische zuiverheid gaandeweg tot rommel en wanorde. De processen die in Bad Trip aan het werk zijn wortelen in korte en naïeve proposities, "complexe en gladde melodische brokstukken, verleidelijke en fragiele harmonieën, korte versieringen heftig als een zucht.

Zonder de tijd te hebben om zich te ontplooien is dit materiaal van het begin af onderhevig aan schokken. Het herhaalt zich, maar gemuteerd, bevangen door een virus: het wordt een monster. Het geheel wordt hysterisch, maniëristisch en ontwikkelt expressieve uitzaaiingen. De harmonie wordt zwaarder en geraakt overladen, de klank verzadigt, de glissandi worden sterker en doorkruisen het hele klankspectrum, de muzikale tijd trekt zich samen. De muziek van Bad Trip ontwikkelt niet, ze verzwaart.

Het artificiële, het vervormde, het gefi lterde: over deze Natuur handelen de lessen van Professor Bad Trip, even vreemd aan melancholie als aan technologisch optimisme. De pioniers van de elektro-akoestische muziek spraken gemakkelijk over "de oneindige mogelijkheden en "ongehoorde bronnen voor het "componeren van klank. In het land van Bad Trip is dit niet meer aan de orde, al is het in de vorm van rouw. Zoals Eric Denut het precies formuleerde, werkt de parameter klankkleur bij Romitelli niet langer als oneindige bron, maar als vervormend element. 5 Terwijl het zoeken naar een vorm gebruik maakt van herhaling, parafrase en versterking, gaat het element klankkleur aan de beloftes voorbij en gaat het tegen de verwachtingen in door onwaarschijnlijke mutaties te genereren, "een abominabele en ontembare fi guur. Als motto op de partituur plaatste Romitelli deze paragraaf uit Henri Michaux' Connaissance par les gouffres: "Er gebeurt een grote herverdeling van de gevoeligheden, wat alles bizar maakt, een voortdurende complexe herverdeling van de gevoeligheid. U voelt minder hier, en meer daar. Waar zijn 'hier' en 'daar'? In de tientallen 'hier' en, in de tientallen 'daar' en, die u niet kent, die u niet herkent.

De elektronische partij van Professeur Bad Trip 1 werd door de componist gerealiseerd aan het Centre Henri Pousseur in Luik."

Voorprogramma : 19.00 u

  • Juan-Pablo Carreño, Négatifs (2007)
  • Pedro Garcia-Velasquez, Calcifer (2011)
  • Erin Gee, Mouthpiece for solo voice

Hommage aan Romitelli - 20.15 u

  • Erin Gee, Mouthpiece XII (2010) - Mouthpiece: segment of the 3rd Letter (2009)
  • Claude Ledoux, La Terre sans mal (2011), Belgische creatie
  • Fausto Romitelli, Professor Bad Trip: Lessons 1-2-3 (1998-2000)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Le Balcon : Juan-Pablo Carreño, Pedro Garcia-Vasquez, Erin Gee, Claude Ledoux, Fausto Romitelli
Donderdag 8 maart 2012 om 19.00 u
La Raffinerie - Brussel

Manchesterstraat 21
1080 Molenbeek

Meer info : www.arsmusica.be en lebalcon.com

Extra:
Juan-Pablo Carreño : juanpablocarreno.com en youtube
Pedro Garcia-Velasquez op www.babelscores.com
Erin Gee : www.erin-gee.com en youtube
Claude Ledoux : users.skynet.be/ledouxcl, www.compositeurs.be, brahms.ircam.fr en youtube
Fausto Romitelli : www.ricordi.it, brahms.ircam.fr en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012

20:57 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

OFFoff cross-over : Pauwel De Buck & Jan Mast

Pauwel De Buck Het cross-over programma van Art Cinema OFFoff op donderdag 8 maart bestaat uit Kraaiersvrienden, een concert van Pauwel De Buck en een samenwerkingsproject met filmmaker Jan Mast waarbij De Buck instaat voor het geluid: The Strong Poet's Anxiety of Influence (L'Éclipse de l'âme IV).

Dit samenwerkingsproject traceert het artistieke denkproces en audiovisuele communicatieve constructies, of ze nu narratief of niet-narratief zijn. De 'strong poet' wordt gebruikt als een filosofische voorstelling van de maker, en hoe die bang is om een replica te zijn. Daarom vormt hij een eigen taal en onderscheidingsvorm gebaseerd op zijn heel eigen, persoonlijke geschiedenis. In dit geval spreken twee dichters met een verschillende geschiedenis elk hun eigen onderscheiden taal. Terwijl ze zichzelf trachten te definiëren, proberen ze eerst en vooral een taal te vormen, die die persoonlijke sets van elementen bevatten die een persoon bepalen ten opzichte van een ander. Ze halen hun woordenschatten boven voor elkaar, en creëren samen een nieuwe, derde woordenschat.

Pauwel De Buck (1986) is een geluidskunstenaar die leeft en werkt in Gent, waar hij ook studeerde bij Esther Venroojj. Zijn geluidssculpturen worden zowel in installaties als optredens verwerkt, waarbij hij onder andere gebruik maakt van field recordings van steden om zo het auditieve karakter van de stad te reconstrueren. Zijn methode van componeren is zowel op tijd als ruimte gebaseerd, als een beeldhouwwerk van geluid. Het eindresultaat zweeft tussen herkenbare geluiden en abstracte geluidswerelden. Evenwichtig en ultraminimaal. Pauwel De Buck participeerde in residenties, deed performances in Belgie, Nederland, Duitsland en de VS. Zijn werk wordt utgebracht op het Londonse Entr'acte label. 

Tijd en plaats van het gebeuren :

OFFoff cross-over : Jan Mast/Pauwel De Buck
Donderdag 8 maart 2012 om 20.30 u
Art Cinema OffOff Gent

Begijnhof Ter Hoye
Lange Violettestraat 237
9000 Gent

Meer info : www.offoff.be

Extra :
Pauwel De Buck op www.myspace.com/pauweldebuck en pauweldebuck.blogspot.com

19:44 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

Lets Radio Koor brengt Messiaen, Scelsi, Ligeti en Feldman in het Concertgebouw Brugge

Morton Feldman Het Lets Radio Koor wordt wel eens het beste koor ter wereld genoemd. Wie er bij was toen ze de ideale uitvoering van Ligeti's Lux aeterna brachten, wil hun versie van Feldmans Rothko Chapel niet missen. In dit ontroerende meesterwerk schiep Feldman een unieke klankwereld, geïnspireerd door het abstract expressionisme van de New Yorkse schilder Mark Rothko. Hij componeerde het werk als eerbetoon aan de oecumenische kapel in Houston waarvoor Rothko veertien schilderijen maakte. "Rothko's beelden gaan helemaal tot aan de rand van zijn canvas, en ik wilde hetzelfde effect met de muziek - dat ze de hele ruimte zou doordringen en nergens vanop een afstand zou gehoord worden", zei Feldman. Het Lets radio Koor zingt ook werk van Giacinto Scelsi en Olivier Messiaen, de Franse componist voor wie licht en kleur, tijd en spiritualiteit - net als voor Rothko en Feldman - centrale thema's waren.

In 1971 bouwde de Menil Foundation in Houston (Texas) een ruimte die moest dienen als een plek voor contemplatie waar iedereen, ongeacht zijn of haar godsdienstige of filosofische achtergrond, terecht kon. De invulling van de Rothko Chapel - want zo heet deze ruimte - werd gevormd door de veertien abstracte schilderijen van de Amerikaanse schilder Mark Rothko (1903- 1970). Deze panelen, die tot de laatste werken van Rothko behoren, zijn uiteraard in zijn abstract-expressionistische stijl geschilderd, maar veel soberder, in donkere tinten die de sereniteit van deze niet-religieuze 'kapel' vormgeven. Morton Feldman (1926-1987) - die zoals met alle abstract-expressionistische schilders van die generatie ook met Rothko een persoonlijke band had, kreeg de vraag om voor de Rothko Chapel een compositie te maken. Het resultaat, Rothko Chapel, voor altviool, koor, celesta en percussie ging er in 1972 in première.

In zijn late werken (van na deze compositie) gaat Feldman steeds verder in de richting van een statische muzikale stijl, waarbij klanken, kleuren en harmonieën op een onwezenlijke manier voorbijgaan, bijna bevroren in de tijd. De analogie met de evolutie van Rothko van zinderende kleuren naar een steeds introvertere, gedempte vormentaal is onmiskenbaar. In zekere zin schemert de statische aanpak van Feldmans late werk reeds door in Rothko Chapel. Ontegensprekelijk bevat dit werk nog veel dynamische processen die de muziek een duidelijke richting geven - de melodieuze altviool, enkele aanzwellende kleine climaxen ondersteund door de pauken, de melodie van de solosopraan tegenover de altviool en de pauken zowat halverwege het werk en natuurlijk het slot, waar de bijna naïeve melodie van de altviool (in feite citeert Feldman daar een jeugdwerk dat hij op 15-jarige leeftijd schreef) een plotse, wat onwezenlijke intrede doet. Maar onder die oppervlakte schuilt een zeer statische benadering, die bij uitstek blijkt in de onthechte muziek van het (tekstloze) koor, de gedempte, zachte expressie en de algemene contemplatieve sfeer. Rothko Chapel valt uiteen in een vijftal segmenten die zich door hun materiaal van elkaar onderscheiden: een declamatorisch begin met een hoofdrol voor de altviool, een meer statische, 'abstracte' passage voor het koor, een melodische 'interlude' voor sopraan, viola en pauken en het verrassend lyrische slot met een pseudo- Hebreeuwse melodie. (Feldman refereerde aan zijn persoonlijke religieuze achtergrond in dit werk dat nochtans voor een abstracte areligieuze locatie was geconcipieerd).

In dit programma krijgt Feldmans werk het gezelschap van 20ste-eeuwse composities - allemaal van componisten die voorop gingen in het aanboren van diverse vernieuwende muzikale technieken - die elk vanuit hun eigen perspectief aanknopen bij de tendens tot bezinning, mystiek en het religie. Met uitzondering van Olivier Messiaens Cinq rechants (al dragen de grillige ritmes daar wel bij tot een ander type van extase: de liefde) delen al deze composities ook een voorkeur voor een statische aanpak, die aansluit bij de metafysische thema's die expliciet of impliciet aan bod komen.

Olivier Messiaen (1908-1992) was als componist diep geïnspireerd door zijn katholieke geloof. In zijn relatief vroege motet O sacrum convivium (1937) geeft hij dat nog vorm op een vrij traditionele manier, al is de onthechting die uit de zachte, stralende zetting van iedere frase spreekt verrassend gelijkaardig aan de sfeer die Feldman, Ligeti en Scelsi met veel modernere harmonische middelen oproepen. Cinq rechants (1948) vormt samen met de monumentale Turangalîla-symfonie en de liedcyclus Harawi, Messiaens 'Tristan'-trilogie. Niet enkel citeren deze werken uit Wagners Tristan und Isolde, maar ze delen er ook de thematiek van liefde (en dood) mee. Het is een werk waarin Messiaens vermogen om uiteenlopende inspiratiebronnen tot een origineel en verfrissend geheel te smeden, sterk naar voor komt: Wagner, Indiase ritmes, middeleeuwse referenties en teksten die zowel uit klassieke liefdesverhalen putten als quasi-transcripties uit het Sanskriet maken er een veelgelaagd en bij momenten grillig werk van.

Waar bij Messiaen de invloed van oosterse elementen zijn katholieke thema's niet veranderde, omarmde Giacinto Scelsi (1905-1988) de oosterse mystiek veel nadrukkelijker. Voor Scelsi was muziek bij uitstek een spiritueel gegeven - hij beschouwde zichzelf als componist enkel als een mystiek medium - en zijn werk wordt vaak gekenmerkt door een doorgedreven exploratie van enkele muzikale elementen: de minuscule veranderingen van het timbre van één toon, subtiele glissandi, alternatieve speel- en zangtechnieken. Zijn Tre canti sacri (1958) verwijzen weliswaar naar katholieke koorwerken, maar de lange noten, glissandi en harmonie die deels gebaseerd zijn op de boventonen hebben weinig met die traditie te maken.

György Ligeti's (1923-2006) Lux aeterna (1966) is een echte klassieker. De fascinatie voor de complexe canons zoals je die bij bepaalde renaissance-componisten aantreft, trok Ligeti door naar wat hij 'micropolyfonie' noemde. Met een 16-stemmig gemengd koor weeft Ligeti letterlijk een web (het was de metafoor die Ligeti er zelf graag voor gebruikte) van unisono-canons die zo dicht op elkaar gepakt zitten dat ze voor de luisteraar niet langer herkenbaar zijn als canons, maar meer als een gewriemel van snelle noten, een 'wolk' van (dissonante) klank.

Programma :

  • Olivier Messiaen (1908-1992), O sacrum convivium - Cinq rechants
  • Giacinto Scelsi (1905-1988), Tre canti sacri
  • György Ligeti (1923-2006), Lux aeterna
  • Morton Feldman (1926-1987), Rothko Chapel

Tijd en plaats van het gebeuren :

Lets Radio Koor : Messiaen, Scelsi, Ligeti, Feldman
Donderdag 8 Maart 2012 om 20.00 u
(inleiding door Maarten Beirens om 19.15 u)
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.radiokoris.lv

Bron : Tekst Maarten Beirens voor het Concertgebouw

Extra :
Morton Feldman op www.champdaction.be, wikipedia (en) en youtube
Morton Feldman: Fijnzinnig klankschilder, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
American Sublime. Morton Feldman's mysterious musical landscapes, Alex Ross in The New Yorker, 19/06/2006
Giacinto Scelsi: www.scelsi.it en youtube
Giacinto Scelsi , The Messenger by Alex Ross, The New Yorker , Nov. 21, 2005
Modern music: Scelsi, Todd M. McComb, 27/01/2000 op www.medieval.org
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006

Elders op Oorgetuige :
Lets Radio Koor brengt hedendaagse koormuziek op het Baltic festival, 7/11/2010
HERMESensemble en Capella di Voce op zoek naar de muzikale hemel, 1/12/2009
De kunst van Morton Feldman, 11/02/2008

Luister alvast naar dit fragment uit Morton Feldmans Rothko Chapel



en Giacinto Scelsi 's Tre canti sacri

18:36 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

05/03/2012

Ars Musica strijkt deze week neer in Bergen

Michel Gonneville Ook dit jaar, van 6 tot 9 maart, is Bergen een belangrijke steunpijler van het festival Ars Musica. Met betrekking tot het onderwijs in hedendaagse muziek is het conservatorium er bijzonder actief. Tal van concerten illustreren er de diverse facetten van: een concert van de compositieklas, de uitnodiging van de Québecse componist Michel Gonneville (foto) en het conservatorium van Montréal, en een recital van de Québecse cellist EmilieGirard-Charest en pianist Jean-Philippe Collard-Neven. Het Tana Kwartet brengt drie creaties van Michael Levinas, Hikari Kiyama en Gwenaël Grisi - naast het tot klassieker uitgegroeide Different Trains van Steve Reich. Tot slot staat in Le Manège in het kader van het Festival Via op 20 maart de creatie van de opera De Blinden van Daan Janssens en Patrick Corillon met onder meer het ensemble Musiques Nouvelles.

Orchestre du Conservatoire Royal de Mons : Rondom Michel Gonneville 1
Dinsdag 6 maart 2012 om 20.00 u - Conservatoire Royal de Mons


Programma :

  • Igor Stravinsky, Symphonies d’Instruments à vent (1920)
  • Michel Gonneville, Browsing Agon (2008)
  • Edgard Varèse, Octandre (1923)
  • Michel Gonneville, Alonetogetherall (1992) - Microphone Songs (2002)

Emilie Girard-Charest & Jean-Philippe Collard-Neven
Woensdag 7 maart 2012 om 12.15 u - Conservatoire Royal de Mons

Dit Belgisch-Québecquois duo, opgericht in Montréal naar aanleiding van een recente Canadese tournee van Jean-Philippe Collard-Neven, laat zich opmerken door zijn zin voor vernieuwing en een gedeelde voorkeur voor eclectisme. Zo lag het aan de basis van drie composities voor dit concerten, opdrachten gegeven aan Jean-Pierre Deleuze, Jean-Luc Fafchamps en Michel Gonneville.

Programma :

  • Jean-Pierre Deleuze, Reflets (2011) (Belgische creatie)
  • Michel Gonneville, Couple au repos (2011) (Belgische creatie)
  • Pierre Slinckx, Silhouettes (2011) volledige versie, wereldcreatie
  • Jean-Philippe Collard-Neven, Elsewhere (2011)
  • Jean-Luc Fafchamps, Trois chants pour mieux voir. 1. ... par en-dessous (2010)

Tana : moved in translation
Woensdag 7 maart 2012 om 20.00 u - Maison folie (Arbalestriers) - Mons

Programma :

  • Gwenaël Grisi, 3e Quatuor à cordes : Erinnerung** (Découverte TACTUS Jeune Compositeur)
  • Hikari Kiyama, String Quartet (Belgische creatie)
  • Michael Levinas, Quatuor à cordes n°2 - création de la nouvelle version (2006 - révision 2011)
  • Steve Reich, Different trains (1988)

Concert studenten compositieklas Conservatoire Royal de Mons
Donderdag 8 maart 2012 om 12.15 u - Conservatoire Royal de Mons

Concert studenten kamermuziekklassen Conservatoire Royal de Mons : Rondom Michel Gonneville 2
Vrijdag 9 maart 2012 om 12.15 u - Conservatoire Royal de Mons


Programma :

  • Michel Gonneville, Volées. Carillons d’oiseaux (piano solo) - Chute/parachute (piano en tape)
  • Michel Gonneville, Montée de printemps (fagot solo)
  • Michel Gonneville, Relais papillons (viool, fluit, klarinet, cello en piano)

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012

21:33 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

02/03/2012

Philharmonia Orchestra London brengt Sibelius, Salonen en Beethoven in Bozar

Esa-Pekka Salonen De Fin Esa-Pekka Salonen (foto) is niet alleen een van de grootste orkestdirigenten van vandaag, hij is ook een componist met naam en faam. Dit concert is daar een mooie illustratie van. Hij schreef zijn Vioolconcerto in 2009. De solopartij is voor rekening van de Amerikaanse violiste Leila Josefowicz, aan wie het stuk ook is opgedragen. Het programma omvat voorts werk van Sibelius, een van de favoriete componisten van Salonen, en de Zevende symfonie van Beethoven, door Wagner de 'apotheose van de dans' genoemd.

De Finse componist en dirigent Esa-Pekka Salonen (1958) nam pas als twintiger lessen in orkestdirectie om in voorkomend geval zijn eigen werken en die van zijn collega's uit de jonge componistengroepering Ears Open (met oa. Magnus Lindberg, Kaija Saariaho ...) te kunnen dirigeren. Zijn talent bleek echter zo opmerkelijk dat zijn dirigeercarrière zijn componeeractiviteiten al gauw overschaduwde. Het is pas de laatste jaren dat Salonen terug bewust tijd maakt om te kunnen componeren. Het vioolconcerto van Esa-Pekka Salonen werd bekroond met de 2012 University of Louisville Grawemeyer Award for Music Composition! De lovende reacties van de jury vind je op de site van  The Grawemeyer Awards.

Esa-Pekka Salonen over zijn Viooconcerto : "I wrote my Violin Concerto between June 2008 and March 2009. Nine months, the length of human gestation, a beautiful coincidence. I decided to cover as wide a range of expression as I could imagine over the four movements of the Concerto: from the virtuosic and flashy to the aggressive and brutal, from the meditative and static to the nostalgic and autumnal. Leila Josefowicz turned out to be a fantastic partner in this process. She knows no limits, she knows no fear, and she was constantly encouraging me to go to places I was not sure I would dare to go. As a result of that process, this Concerto is as much a portrait of her as it is my more private narrative, a kind of summary of my experiences as a musician and a human being at the watershed age of 50." (*)

Programma :

  • Jean Sibelius, Pohjola's dochter, op. 49
  • Esa-Pekka Salonen, Concerto voor viool en orkest
  • Ludwig van Beethoven, Symfonie nr. 7, op. 92

Tijd en plaats van het gebeuren :

Philharmonia Orchestra & Leila Josefowicz : Sibelius, Salonen, Beethoven
Dinsdag 6 maart 2012 om 20.00 u
(Inleiding door Liesbeth Segers om 19.30 u )
Bozar - Henry Le Boeufzaal - Brussel
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.philharmonia.co.uk en www.leilajosefowicz.com

Extra :
Esa-Pekka Salonen : www.esapekkasalonen.co.uk, www.chesternovello.com (*) en youtube

Bekijk hier alvast een stukje van het bekroonde vioolconcerto van Esa-Pekka Salonen

16:43 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Haagse festival voor Nieuwe Muziek Dag in de Branding viert honderdste verjaardag van John Cage

Michaël Lévinas In 2012, om precies te zijn op 5 september, is het 100 jaar geleden dat de onconventionele componist en pionier van de experimentele muziek John Cage(foto) in Los Angeles werd geboren. Het Haagse festival voor Nieuwe Muziek Dag in de Branding wil tijdens de 23ste editie op zaterdag 10 maart 2012 feestelijk aandacht besteden aan de honderdste geboortedag van John Cage - met de Nederlandse première van het hoorspel The City Wears A Slouch Hat (1942), een cruciaal stuk in de ontwikkeling van Cage. Aansluitend wordt Credo in Us en een keuze uit zijn composities voor 'prepared piano' uitgevoerd. Eerder op de dag staan werken op het programma van Gilius van Bergeijk, Alvin Lucier en Hugo Morales Murguia, en recitals van Junko Ueda, Johann Johannsson en Hildur Gudnadottir.

John Cage
John Milton Cage was een Amerikaans avant-gardecomponist. Hij studeerde bij Henry Cowell en Arnold Schönberg en groeide uit tot een van de grootste vernieuwers van de klassieke muziek uit de 20e eeuw. Zonder John Cage als grote inspirator zou de nieuwe muziek vandaag de dag anders klinken. En om die laatste reden alleen al is The City Wears A Slouch Hat op 10 maart 2012 een inspirerende Nederlandse première meer dan waardig. In het tijdperk dat de radio nog een nieuw medium was, werd Cage door CBS Radio gevraagd de muziek te maken bij een experimenteel hoorspel op een tekst van Kenneth Patchen. De ambitieuze Cage was direct razend enthousiast en hoopte hiermee in de muziekwereld door te breken met z'n vernieuwende ideeën. Hierin kwam hij helaas bedrogen uit. The City Wears A Slouch Hat is Cage's enige verkenning geweest in het genre van een expliciet muzikale zetting bij een dramatische tekst. Cruciaal voor zijn ontwikkeling maar tegelijkertijd ook zijn 'belangrijkste mislukking'. Het stuk wordt op 10 maart 2012 uitgevoerd door 6 percussionisten van Slagwerk Den Haag en acteurs van The English Theatre Den Haag.

Ensemble Modelo62
Het Cage-jaar 2012 is de rode draad in het programma van de eerste Dag in de Branding editie van 2012. In het openingsconcert van Ensemble Modelo62 in Korzo staat composer in residence Hugo Morales Murguía centraal. Om zijn werk in perspectief te plaatsen heeft het ensemble hem gevraagd om een aantal werken te kiezen van componisten die hem hebben beïnvloed. Ensemble Modelo62 speelt werk van Cage, Alvin Lucier en een nieuw werk van Gilius van Bergeijk. Van Cage wordt Branches uitgevoerd, waarin Cage een selectie 'natuurlijke materialen' (planten, cactussen) gebruikt, die via een uitgekiende versterking een geheel eigen verborgen muzikale wereld laten horen.

Junko Ueda
In het Ketelhuis van Theater De Regentes belicht satsuma-biwa -speelster Junko Ueda in een solo-optreden de Oosterse invloeden die in het werk van Cage een grote rol spelen. Ueda brengt eeuwenoude liederen waarin ze haar verhalende zang begeleidt met verpletterend, oeroud en toch avant-gardistisch snarenspel. Net als in het werk van John Cage vormt de stilte het magische middelpunt van deze muziek.

Jóhann Jóhannsson en Hildur Gudnadottir
Ook in deze editie een concert uit de succesvolle serie DayDreaming in het Paard van Troje. DayDreaming is een concertreeks met een avontuurlijke programmering, waarin de grenzen tussen pop, klassiek, elektronisch en improvisatie worden opgezocht. In dit derde concert is het de beurt aan het IJslandse duo Jóhann Jóhannsson en Hildur Gudnadottir. Componist en producent Jóhann Jóhannsson (1969) is medeoprichter van Kitchen Motors in Reykjavík, gespecialiseerd in het initiëren en promoten van concerten, tentoonstellingen, performances en kameropera's. Hildur Gudnadottir ontving dit jaar de IJslandse
Theatre Award Gríman voor de muziek die zij voor het stuk King Lear componeerde.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Dag in de Branding 23 : John Cage 100
Zaterdag 10 maart 2012 vanaf 15.00 u

Op verschillende locaties in Den Haag

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalindebranding.nl

11:53 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook