26/03/2012

Laatste voorstelling van Medea van Wim Henderickx en Peter Verhelst in Bozar

Medea Als de Griekse held Jason met zijn Argonauten aan de kust van Colchis belandt, steelt hij het hart van Medea, de koningsdochter. Verliefd helpt zij hem met haar magische krachten het Gulden Vlies te stelen. Op de vlucht redt ze de Grieken door haar vader en haar broer te doden. Aangekomen in Corinthe trouwen Jason en Medea met elkaar en krijgen zij twee kinderen. Na tien gelukkige jaren wordt Jason verliefd op de dochter van Kreon, de koning van Corinthe. Hij wil met haar trouwen om de toekomst van zijn kinderen veilig te stellen. Kreon stemt in met het huwelijk omdat hij zo zijn koningshuis redt. Medea neemt met dit alles echter geen genoegen. Diep beledigd rekent ze op gruwelijke wijze af met de Corinthische prinses om daarna haar beide zonen te doden.

Gebaseerd op de Griekse tragedie brengen het muziektheaterensemble de Veenfabriek en Muziektheater Transparant een eigentijdse bewerking waarvoor Peter Verhelst een fonkelnieuwe Medea  geschreven heeft. In zijn versie wordt de mythe verteld vanuit het perspectief van een terugblikkende Kreon, waarmee hij een nieuwe kijk op de oude mythe creëert. Paul Koek regisseert het ensemble in een rechte lijn dat doet denken aan een Turks orkest. Vanuit deze concertante opstelling spelen de acteurs vier monologen en worden tekstfragmenten in de nieuwe compositie van Wim Henderickx ingevlochten, terwijl het lamento van de Turkse zangeres Selva Erdener gedurende de hele voorstelling klinkt.

Wim Henderickx over Medea : "De monologen van Peter Verhelst en de muziek ontstonden in een afzonderlijk creatieproces. Pas tijdens de repetities kwamen ze tot een symbiose en bleken ze wonderwel bij elkaar aan te sluiten. De drie invalshoeken tekst, muziek en regie worden versterkt door een drieledige confrontatie binnen het werk zelf. Oosten staat tegenover westen, elektronica tegenover akoestische instrumenten, passie tegenover verdriet. De Turkse sopraan kreeg geen taal in de semantische betekenis, ze vertolkt muzikale klanken die het drama van de tekst van Peter Verhelst bekrachtigen. De muziek van protagonist Medea geeft de innerlijke wereld van pijn, liefde en verdriet weer op een introspectieve manier. Ze volgt de monologen van de acteurs niet, het is één groot lamento die de ganse voorstelling muzikaal draagt. De zangeres wordt vergezeld door de duduk, een traditioneel Armeens instrument, dat de menselijke stem benadert.

Het muzikale materiaal bestaat uit één grote melodie die gekenmerkt wordt door het gebruik van kwarttonen (intervallen kleiner dan een halve toon) meestal op een heterofone manier uitgewerkt (gelijktijdig varianten spelen op eenzelfde melodie). De elektronica zorgt voor een klanktapijt, een constante 'drone'. Zowel zang, instrumenten als acteurs krijgen versterking, niet om te vervormen, maar om kleur te geven. Het geheel wordt hiermee verrijkt en krijgt een extra dimensie. De typisch westerse fluit, altviool en klarinet krijgen gezelschap van twee percussionisten (waaronder ikzelf) en een elektrische gitaar, die verrassend aansluit bij het introspectieve en melodieuze karakter van de muziek, maar er ook dwars tegenin gaat". (*)

Tijd en plaats van het gebeuren :

HERMESensemble / De Veenfabriek / Muziektheater Transparant : Medea
Maandag 26 maart 2012 om 20.00 u

Bozar - Brussel
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.transparant.be, www.veenfabriek.nl en www.hermesensemble.be

(*) Bron : www.veenfabriek.nl

Extra :
Wim Henderickx : www.wimhenderickx.com, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Medea op tournee in voorjaar 2012 na triomf op Biënnale van Venetië, 8/11/2011
Een nieuwe kijk op een oude mythe : wereldcreatie Medea in deSingel, 16/05/2011

00:12 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

24/03/2012

BL!NDMAN [drums] brengt baanbrekend werk van springlevende componisten

Julia Wolfe BL!NDMAN [drums] speelt baanbrekend werk van springlevende componisten, onder wie twee stoere vrouwen. Alle vooroordelen over percussie (saai, eenzijdig, kil, vrijblijvend) worden daarbij met veel toewijding aan diggelen geslagen. Een drumstelkwartet zet in met zeven minuten niets dan hi-hats. Tegen een hectische zestiendenpuls verkent Julia Wolfe de haast symfonische rijkdom aan klankkleuren van het dubbele bekken. Geleidelijk laten de volledige drumstellen zich meeslepen in een draaikolk van tegen elkaar in pompende ritmes. Heel subtiel haalt David Lang daarna valse zekerheden onderuit. Vier percussionisten spelen unisono onderling licht verschillende partijen op instrumenten gemaakt met bloempotten en theekopjes. Ongrijpbare variaties in timbre en ritme kluisteren de toehoorder aan zijn stoel. Raphael Cendo van zijn kant laat op groteske wijze vloeiende marimbariedels uitwaaieren in schril contrasterende percussieklanken. Maar het is Mayke Nas die de grenzen van slagwerk nog het meest verlegt. Gebaseerd op een toneelstuk van Peter Handke schrijven vier personen in strak ritme zelfverwijten met krijt op een schoolbord en vegen ze weer af. Het levert een beklijvende brok percussietheater op.

Programma :

  • J. Wolfe (1958), Dark full ride (2002)
  • D. Lang (1957), The so-called laws of nature - part 2 (2002)
  • R. Cendo (1975), Scratch data (2002)
  • M. Nas (1972), I delayed people's flights by walking slowly in narrow hallways (2005)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bl!ndman [drums]: Full Ride
Zaterdag 24 maart 2012 om 20.15 u
Handelsbeurs Concertzaal Gent

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be en www.blindman.be
-------------------------------
Zaterdag 31 maart 2012 om 20.15 u
C-mine cultuurcentrum Genk
Evence Coppéelaan
3600 Genk

Meer info : www.c-minecultuurcentrum.be en www.blindman.be

Extra :
Julia Wolfe : www.juliawolfemusic.com, www.schirmer.com en youtube
David Lang : www.bangonacan.org, www.schirmer.com, en.wikipedia.org en youtube
Raphaël Cendo op brahms.ircam.fr, www.memm.be en youtube
Mayke Nas : www.maykenas.nl, www.muziekencyclopedie.nl en youtube

16:28 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

23/03/2012

Jeux et contes cruels : Debussy en Murail in Bozar

Tristan Murail Van de vier orkestwerken die Claude Debussy voor het ballet plande - alle tussen 1910 en 1914 -, heeft hij er slechts één zelf afgewerkt: Jeux, een ballet dat de erotische aantrekkingskracht tussen jonge mensen als een spel beschrijft, een 'plastische apologie van de mens van 1913'. Voor La boîte à joujoux, een 'ballet pour enfants', liet Debussy de orkestratie over aan zijn collega André Caplet. Ondanks het relatief kleine aandeel van de eigenlijke balletmuziek in zijn oeuvre, ligt de dans in gesublimeerde vorm aan de basis van tal van andere van Debussy's werken, zoals de Rondes de Printemps uit de cyclus Images. Het typisch Franse raffinement van Debussy's klankwereld vinden we een eeuw later terug in de spectrale muziek van Tristan Murail (foto). In zijn Contes cruels, voor twee elektrische gitaren en klein orkest, alludeert hij niet zonder een vleugje humor op de 19de-eeuwse literaire wereld van Villiers de l'Isle-Adam.

Tristan Murail over Contes cruels : " De vorm herinnert aan een reeks 'sprookjes' die in elkaar worden gepast, zoals in de Verhalen van Duizend-en-Eén-Nacht of een functie geschreven in de programmeertaal LISP.Nochtans is er geen enkele programmatische intentie en wordt geen specifiek verhaal verteld. Wel zijn er twee uitzonderingen.
1: Aan het begin van het stuk en op enkele andere momenten spelen de gitaren een motief gebaseerd op de woorden 'Er was eens', gekarakteriseerd door de klank van een ringmodulatie, een bijzonder geluid dat vaak door het orkest als echo wordt gespeeld. Het fungeert als een signaal of een baken, dat de verandering van 'sprookje' weergeeft.
2: Eén van de wrede sprookjes van Villiers de l'Isle-Adam draagt de titel 'Het geheim van de oude muziek'. Het  bizarre verhaar van een 'chapeau chinois', een slagwerkinstrument bestaande uit een groot aantal belletjes rondom een centrale steel; het is erg moeilijk om te verhinderen dat ze klingelen. De speler van de chapeau chinois wordt geëngageerd om een solopartij te vertolken in een nieuwe compositie van een (19de-eeuwse!) avant-gardecomponist - zijn partij bestaat uit crescendi van stilte…
Aan het eind van het concert protesteert de muzikant publiekelijk tegen de nieuwheid van de muziek en wordt zo  heftig dat hij op de grote trom valt, waardoor het vel scheurt en hij er in belandt. De aandachtige luisteraar zal in het werk enkele humoristische verwijzingen naar dit verhaal vinden."

Programma :

  • Claude Debussy, Images, Rondes de printemps (1910) - Jeux (1912-1913) - La boîte à joujoux (1913)
  • Tristan Murail, Contes cruels (2007)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Symfonieorkest van de Munt : Debussy, Murail
Zaterdag 24 maart 2012 om 20.00 u

Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.bozar.be en www.demunt.be

Extra :
Tristan Murail : www.tristanmurail.com, brahms.ircam.fr, www.compositiontoday.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012

12:05 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

22/03/2012

Wereldpremière nieuwe opera Rumor, een unieke samenwerking tussen hedendaags componist Christian Jost en regisseur Guy Joosten

Christian Jost Roddels doen de ronde wanneer het lijk van een jonge vrouw wordt gevonden. Vermoedens, halve waarheden en gissingen bepalen de zoektocht naar de dader. De geruchtenstroom gaat van kwaad naar erger, tot de verhalen op angstaanjagende manier een eigen leven gaan leiden. Rumor is een nieuwe opera van de Duitse componist Christian Jost (foto). Het libretto is gebaseerd op het boek De zoete geur van de dood van niemand minder dan Guillermo Arriaga. Hij is de scenarioschrijver van bekende films zoals Babel, 21 Grams en Amores Perros. Met de plot zit het dus wel goed, maar ook de muziek is in goede handen bij de hedendaagse operacomponist Christian Jost.

De muzikale taal van componist Christian Jost is geraffineerd en complex. Met zijn muziek wil hij in onze ontsluierde wereld de deur opnieuw openstellen voor het mysterieuze. Zijn succesvolle opera Hamlet werd door het operatijdschrift Opernwelt uitgeroepen tot 'creatie van het jaar 2009'. Voor de enscenering van Rumor neemt Guy Joosten de regie in handen, een ervaren regisseur die net als dirigent Martyn Brabbins helemaal thuis is in het moderne en hedendaagse repertoire. De cast bestaat uit zangers met een bijzonder sterke uitstraling op het toneel: Werner Van Mechelen, Gregg Baker, Ursula Hesse von der Steinen en Michael Krause.

In het werk van de Mexicaanse auteur en filmmaker Guillermo Arriaga worden nieuwe werelden gevormd uit het materiaal van de bestaande. In de beroemde films als Amores Perros, 21 gram, Babel, waarvoor hij het draaiboek schreef gebaseerd op 'The Burning Plain' en tevens de regie voerde, herschikt Arriaga het beschikbare materiaal op een ingenieuze manier, zodat de vertrouwde wereld vervreemdt en we de weg dreigen te verliezen. In plaats van zich op de feiten focussen, richt Arriaga zich op de wijze waarop de verhalen verteld worden en waarop de feiten gepresenteerd worden. Hij legt nieuwe verbanden, brengt nieuwe chronologieën aan, creëert onvermoede relaties en construeert met behulp van een vlechtwerk aan verhaallijnen en vertellingen een wereld waarin niemand nog precies weet wie het bij het rechte eind heeft. Iedereen vormt vanuit zijn eigen perspectief een eigen waarheid, of neemt gemakkelijkheidhalve met genoegen de waarheid over van een ander. Dé waarheid is verdwenen.

Dat is ook het geval in Rumor, een creatie van de Duitse componist Christian Jost gebaseerd op Arriaga's eerste roman 'De zoete geur van de dood'. Daarin is de moord op een jong meisje de aanleiding tot een stroom van geroddel. Haar lijk wordt ontdekt door een jonge man en meteen draait de geruchtenmolen op volle toeren. Alle leden van de gemeenschap wagen zich aan gissingen en zo ontstaat boven de feitelijke werkelijkheid een nieuwe wereld. Plots zijn het alleen nog de verhalen die bepalen wat echt is en hoe er gedacht en gehandeld moet worden. En de verhalen die ontstaan voeden zich aan vermoedens, halve waarnemingen, clichés en verwachtingen - maar niet aan de waarheid. Ook in de gevoelswereld van de personages verdwijnt de scherpe lijn tussen realiteit en fictie.

De zoektocht naar de dader wordt zo een zoektocht naar een bevestiging van wat men gelooft en waarnaar men verlangt. Uiteindelijk zal de gemeenschap zich in de eigen verhalen gaan richten tegen de enkeling die ze liever niet zien. Wie niet deelneemt aan de geruchten wordt verantwoordelijk voor het kwaad. Dan verliest het geconstrueerde verhaal zijn onschuld volledig en neemt het een beangstigende vorm aan.

De Duitse componist Christian Jost (1963) is één van de leidende Duitse componisten van onze tijd. Hij studeerde compositie en directie in onder meer Keulen en San Francisco. Momenteel woont en werkt hij als vrij scheppend componist in Berlijn. Het oeuvre van Jost in veelzijdig waarbij hij traditie en nieuwe wegen in telkens nieuwe concepten combineert. Daarbij gaat hij uit van een orkestraal georiënteerde atmosferische toondichtheid. In zijn eigen woorden: "Ik ben altijd op zoek naar het magische moment. Dat bereik ik alleen door een complexe gedifferentieerde verhouding tussen structuur, vorm en klank." Een streven dat zelfs aan de titels van zijn werken als TiefenRausch en Cosmodomion te herkennen is. Een belangrijk onderdeel in zijn werk is het solocconcert. Centraal hierin is zijn Requiem-Trilogie met Pietà voor trompet en orkest, DiesIrae voor trombone en orkest en LuxAeterna voor altsaxofoon en orkest. Ook componeert hij opera's, zijn opera Hamlet werd in 2009 door het vaktijdschrift Opernwelt tot de 'wereldpremière van het jaar' uitgeroepen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Christian Jost : Rumor
Vrijdag 23, dinsdag 27, donderdag 29 en zaterdag 31 maart 2012, telkens om 20.00 u
Zondag 25 maart om 15.00 u
Vlaamse Opera Antwerpen

Van Ertbornstraat 8
2018 Antwerpen
-------------------------
Donderdag 12, dinsdag 17 en vrijdag 20 april 2012, telkens om 20.00 u
Zondag 15 april om 15.00 u
Vlaamse Opera Gent

Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : www.vlaamseopera.be

Extra :
Christian Jost : www.christianjost.de, www.schott-music.com en youtube

Bekijk alvast deze video over het het creatieproces van Rumor

20:17 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Feesten van angst en pijn topstuk Ars Musica Antwerpen

Bram Van Camp Het topstuk van het Antwerpse festivalluik van Ars Musica is ongetwijfeld de productie 'Feesten van angst en pijn' naar de dichtbundel van Paul van Ostaijen. De jonge Antwerpse componist Bram Van Camp (foto) is al van kindsbeen af gefascineerd door dit experimentele literaire werk waarin van Ostaijen de tekst tracht los te koppelen van zijn betekenis door zijn toevlucht te zoeken in het sonore en visuele. Dat streven wordt hier versterkt door Van Camps muzikale arbeid en in zijn visuele dimensie verder doorgetrokken door videast Klaas Verpoest. Composities van Mauricio Kagel en Karel Goeyvaerts zetten deze reflectie over tekst en beeld verder. Voorafgaand aan het concert kan je Mauricio Kagel beter leren kennen als filmmaker. Je ziet twee surrealistische prenten van zijn hand: 'Match' en 'Antithèse'.

Op twee kortere stukken na gaan alle werken die tijdens dit concert op het programma staan in dialoog met een buitenmuzikaal gegeven. Mauricio Kagel vertrekt in 'Schattenklânge' van de sonoriteit van de basklarinet om een schaduwspel op te voeren. Dat is letterlijk te nemen, want Kagel voorziet een uitvoering achter een transparant scherm met een gedetailleerd lichtplan. De uitvoerder is daardoor enkel als schaduwfiguur zichtbaar. Muzieklessenaars zijn visueel storend en bijgevolg verboden; de basklarinettist speelt het stuk dus bij voorkeur uit het hoofd (of desnoods van op de grond liggende partituurbladzijden). De basklarinettist verplaatst zich ook tijdens de uitvoering. Samen met de langzaam wijzigende belichting resulteert dat in diffuse en in elkaar overvloeiende schaduwbewegingen. Het is duidelijk dat de scenische visualisering van dit stuk even belangrijk is als de muziek.

Ook het 'Phantasiestück' voor fluit en piano biedt een mooi staaltje van het zogenaamde 'instrumentale theater' waarvoor Kagel beroemd is geworden. De titel verwijst onmiskenbaar naar de negentiende-eeuwse muziek, in het bijzonder naar die van Robert Schumann. Naast de vrij opgevatte vorm en het quasi geïmproviseerde karakter zijn er inderdaad heel wat stilistische verwijzingen naar het romantische idioom. De fantasie krijgt een regelrecht magische dimensie op het ogenblik dat - geheel onverwacht - een achter een scherm onzichtbaar opgesteld ensemble als in een droom muzikale herinneringen en toevoegingen speelt. Opnieuw verwerft de muziek pas betekenis in dialoog met dit scenische gegeven.

Naast instrumentaal theater staat er ook vocale muziek op het programma. Het gaat om werk van twee Antwerpse componisten die in dialoog treden met poëzie van twee Antwerpse dichters, maar daar houdt de vergelijking grotendeels op. Karel Goeyvaerts schreef 'De Schampere Pianist' op tekst van Gust Gils. De titel kan verklaard worden door de schampere commentaar die de pianist tijdens de uitvoering te berde geeft. Het gaat dus om een stuk voor een reciterende pianist. De tekst is licht absurd, nihilistisch, gezagsondermijnend en humoristisch bedoeld, en de muziek volgt deze tekst op de voet.

Bram Van Camp baseerde zijn 'Feesten van angst en pijn' op de gelijknamige cyclus van Paul Van Ostaijen. De band tussen literatuur en muziek is hier veel hechter. Van Camp maakt dankbaar gebruik van de meerduidigheid, het (onder)zoekende karakter en de nagestreefde semantische hulpeloosheid van Van Ostaijens teksten, precies eigenschappen die ook het medium van de muziek kenmerken. Daarnaast vormen de bladschikking en het gebruik van verschillende kleuren in deze bundel een dankbaar aangrijpingspunt voor de interne geleding van de compositie en voor kruisverwijzingen in de partituur. Er zijn slechts weinig directe voorbeelden van tekstuitbeelding. De algemene expressie en de dramatiek van de gedichten worden echter treffend gevat, niet in het minst door de verschillende vocale technieken die ingezet worden.

Bram Van Camp over 'Feesten van angst en pijn' : "Deze liedcyclus, gebaseerd op gedichten uit 'De Feesten van Angst en Pijn' (1918-1921) van Paul Van Ostaijen, vormt een aaneengesloten geheel. In de cyclus werden mijn 'Drie Liederen' (2010) opgenomen die gebaseerd zijn op 'Vers', 'Vers 2' en 'Vers 3'. De cyclus besluit met 'De Marsj van de Hete Zomer', waaruit de eerste 20 bladzijden werden getoonzet. Hoewel het oorspronkelijk de bedoeling was om ook 'Vers 4' (2001) in de cyclus op te nemen, heb ik om stilistische redenen besloten om dit vroege werk als een aparte compositie te blijven beschouwen. Materiaal uit 'Vers 4' is echter wel aanwezig als herkenningspunt in de introductie en de tussenspelen die de verschillende gedichten met elkaar verbinden.

Het geheel is opgevat als een monoloog, gebracht door een personage dat krankzinnig is. De stem vertolkt de tekst in het ritme van het gesproken woord, op sommige gezongen passages na. Vermits de teksten inhoudelijk wemelen van de contrasten, is de solopartij een uitdaging voor elke zangeres omdat ze de waanzinnige sfeer met verschillende stemtypes in snelle afwisseling moet weergeven. Zo is er naast gezongen en gesproken of gedeclameerde tekst ook een combinatie van de twee (de Schönbergiaanse 'Sprechstimme'). Ook fluisteren, roepen en gillen worden deel van de muziek, teneinde de waanzinnige dramatiek kracht te kunnen geven.
Hoewel de eerste 'Drie Liederen' in 2010 geschreven werden en 'Do Marsj van de Hete Zomer' in 2011-2012. zijn 'De Feesten van Angst en Pijn' één compositie die vormelijk en harmonisch samenhangt door hetzelfde harmonische systeem.

Op de première zal het handschrift synchroon met de muziek worden geprojecteerd door videokunstenaar Klaas Verpoest. Het handschrift werd speciaal voor deze gelegenheid gedigitaliseerd door typograaf Jo De Baerdemaeker "

Als smaakmaker voor deze eerste Ars Musica-avond in Antwerpen worden er twee films van Mauricio Kagel zelf vertoond. 'Match' uit 1966 behoort tot Kagels vroege producties, waarin de invloed van het surrealisme en de Frans - Duitse avant-garde film à La Luis Buñuel. René Clair of Hans Richter duidelijk merkbaar is. Drie jaar later maakte hij 'Antithese', naar de gelijknamige compositie voor tape en performer uit 1962. De film speelt zich af in een obscure surrealistische wereld van komische paranoia waarin een studio- ingenieur de waanzin nabij is tijdens zijn klankexperimenten.

Programma :

  • Karel Goeyvaerts, Pièce pour trois (1960) - Voor Harrie, Harry en René (1990) - De Schampere Pianist (1975)
  • Mauricio Kagel, Phantasiestück (1989) - Schattenklänge (1995)
  • Bram Van Camp, Feesten van angst en pijn (2010 - '12) (wereldpremière)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief : Feesten van angst en pijn
Vrijdag 23 maart 2012 om 20.00 u (Films Mauricio Kagel om 18.15 u - inleiding concert door Mark Delaere om 19.15 u )
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.arsmusica.be, www.desingel.be en www.hetcollectief.be

Bron : tekst Mark Delaere en Bram Van Camp voor deSingel, maart 2012

Extra :
Karel Goeyvaerts op www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en youtube :
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008
Bram Van Camp : www.bramvancamp.com en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012
In memoriam Mauricio Kagel: 1931 - 2008, 23/09/2008

19:20 Gepost in Concert, Festival, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

Huldeconcert en cd-voorstelling Lucien Posman in het Conservatorium Gent

Lucien Posman Een componist die zestig wordt, heeft nog veel in het verschiet, maar kijkt ook terug op een mooi traject. Dat kan Lucien Posman (foto) zeker doen, en dat mag gevierd worden. Het kamerkoor Aquarius, docenten, alumni en studenten van het Koninklijk Conservatorium Gent brengen een huldeconcert op donderdag 22 maart 2012 (de dag van zijn verjaardag). Aquarius heeft een zeer goede band met deze componist van wie het in 2002 de CD Some Blake works opnam (Cyprès 4616) en begin 2012 de CD Welcome Stranger (Phaedra). Tijdens dit concert wordt een bloemlezing uit deze Cd gebracht en wordt hij officieel voorgesteld.

Lucien Posman (1952) is een voorvechter van 'neonormaliteit' in de wereld van de moderne muziek. Zijn muziek kan tot het postmodernisme worden gerekend. In zijn latere werken hanteert hij de Toonklok-compositiemethode van Peter Schat. Posmans oeuvre omvat een zestigtal werken, waaronder een symfonie, een opera, kamermuziek voor diverse bezettingen en een relatief groot aantal vocale werken, vooral op teksten van William Blake.

Posmans Blake-werken vormen het belangrijkste deel van zijn oeuvre. Zij omvatten zes cantates, zes koorliederen en 25 Songs of Experience. Deze laatste werden getoonzet als koor- of sololiederen. Dit deed Posman in vier bundels Songs of Experience, de eerste gecomponeerd in 1988, de laatste in 1996. Het symbolische van Blake's filosofische teksten wordt muzikaal weergegeven d.m.v. een beperkt aantal ideeën die consequent worden volgehouden. De spanningscurve van de - direct aansprekende - muziek omschrijft hijzelf als "neonormaal-retorisch".

Typisch in Lucien Posmans werken, uitgezonderd die uit de laatste twee jaren, is dat de micro- en macrostructuren bepaald worden door mathematische reeksen (Fibonaccireeksen). Deze worden aangewend in functie van het melodische, harmonische en dynamische verloop en van het kleurgebruik. In latere werken is meer plaats voor het spontane en het onberekende.
De instrumentatie is zeer kleurrijk. De courantste nieuwe speeltechnieken worden aangewend. Toch wordt de kleur nooit een doel op zich.
Wat de harmonie betreft, streeft Lucien Posman enerzijds naar "stuurbaarheid", naar voortgang in de muziek, anderzijds komen ook vaak harmonische stilstandpunten voor. In de vroege werken worden de akkoorden, geput uit het vierde octaaf van de boventoonreeks, vrij dissonerend gezet. De harmonie genereert dan vaak expressieve melodieën met een grote ambitus. In de latere composities is de harmonie gebaseerd op sets van drieklanken, die vrij of georganiseerd verbonden en boven mekaar gezet worden. Hier wordt een mildere zetting nagestreefd. De uit de harmonie voortkomende melodieën zijn verfijnder, zeer beheerst en onvoorspelbaar.
Vanaf 1999 maakt de componist voor de toonorganisatie gebruik van de Toonklok van Peter Schat (een compositiesysteem waarin muzikale relaties tussen tonen op een niet-hiërarchische basis centraal staan, resulterend in een tonale muziek die evenwel 'atonicaal' is).
Het ritme is enerzijds vaak geënt op de waarneembare puls. Het is dan doorgaans beweeglijk en nerveus. Anderzijds is de ritmiek vaak zwevend: het samenvallen van metrum en ritme wordt vermeden. Daarnaast maakt Posman gebruik van gecombineerde ritmische ostinaten, polymetriek en kruisritmiek. In vroege werken wordt het ritme uit rekenkundige reeksen afgeleid.

Tot zijn omvangrijkste vocale werken sinds 2000 behoren enkele cantates op Blaketeksten zoals 'The Book of Los' en 'The Book of Thel'.
The Book of Los voor sopraan, koor, fluit en piano (2000), handelt over de schepping van de elementen ontstaan uit tweestrijd tussen de rede en de verbeelding. Dit is een van Posmans meest uitgebalanceerde Toonklok- stukken waarin hij het broze evenwicht aftast tussen volmaakte consonantie en schrille dissonantie.
The Book of Thel voor zang en klein instrumentaal ensemble (2001), is een cantate die de frustratie bezingt van een ongeboren ziel en haar confrontatie met het aardse bestaan. Parallel met de tekstinhoud hanteert Posman hierin ook een brede gamma van expressiemogelijkheden waartoe zowel de volmaakte drieklank als kwarttonen behoren.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Aquarius : Lucien Posman 60!
Donderdag 22 maart 2012 om 20.00u
Koninklijk Conservatorium Gent

Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : cons.hogent.be en www.gc-aquarius.be

Bron : Teksten Klaartje Gonnissen en Klaas Coulembier voor MATRIX

Extra :
Gentse componist Lucien Posman is zestig op www.nieuwsblad.be, 22/03/2012
Lucien Posman op www.matrix-new-music.be

13:19 Gepost in CD, Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

21/03/2012

M&M Jeux d'Eau: unieke special rond water, spel en waterspelen in Logos

M&M : Jeux d'eau Uitgerekend dié materie die ongelooflijk nefast is voor het goed funvtioneren van het Logos robotorkest, staat deze maand in de kijker. 'Water' (of H²0 voor de leek) is de verbindende substantie voor deze Mens & Machine-produktie, maar ook met het onderdeel 'Jeux' gaan ze zich bij Logos - speelvogels als ze zijn- eens goed amuseren. Met voorts knipogen naar allerlei watermuziekjes en een hoofdrol voor de druipende Dripper.

Water is een vrij essentieel goedje voor het voortbestaan van elk levend wezen. Een mens zou bijvoorbeeld maar voor 25% mens zijn indien er geen water was, want wij bestaan voor driekwart uit deze kleur-, reuk- en smaakloze substantie. Maar wat voor ons relevanter is, is dat er in de Schone Kunsten thematische verwijzingen zát zijn die aan water zijn gerelateerd. Als we aan ons eigenste werkterrein, de muziek, denken, dan levert alleen al een vluchtige blik op de muziekgeschiedenis massa's voorbeelden op, die op water zijn gestoeld.

Uiteraard hét schoolvoorbeeld van watermuziek in de letterlijke zin van het woord staat op naam van Georg Friedrich Händel. Die vertrouwde in 1717 -in opdracht van koning George I, voor diens boottochtje op de Thames- zijn onsterfelijke Water Music aan de muziekhistorische annalen toe.

Ook in de progressieve klassieke muziek van de 20ste eeuw was water de aanleiding voor tal van concepten. Denken we maar aan Rainforest en Water Walk van John Cage, Vox Balaenae van George Crumb, Die Silbersee van Kurt Weill, The Tides of Manaunaun van Henry Cowell of de Water Passion van Tan Dun. Of aan In ruhig Fliessender Bewegung (derde deel uit Berio's Sinfonia), dat op zijn beurt een heuse stroom van aan water gerelateerde citaten aaneenbreit. Overigens: zonder water geen Finnegans Wake van James Joyce, oh no. Olivier Messiaen's Turangalîla Symphonie verwijst in verscheidene delen naar de door water gesymboliseerde kringloop van leven, dood en resurrectie.

Ook de Japanse componist Toru Takemitsu had een bijzondere affiniteit met water, in zoverre zelfs dat zijn SEA-motief (een drietonig setje, bestaande uit de noten (E)S-E-A, see?) als rode draad terugkeert in zijn Toward the Sea, Rain Tree Sketch en I Hear the Water Dreaming.

Anderzijds is er natuurlijk ook 'Jeux' en laten ze bij Logos in het diepst van hun gedachten en bezigheden nu allemaal volbloed speelvogels zijn die graag experimenteren met vanalles en nog wat ... Je mag je aan een goedgevuld en vooral gevarieerd concert verwachten waarin je ondergedomped wordtin talloze hydromuzikale aangelegenheden. En welke muziekrobot zou daar een betere performance kunnen in neerzetten dan hun eigenste Dripper, de in 2003-04 ontwikkelde drip-bot die een geritmeerd schouwspel van vallende druppels kan tevoorschijn toveren? Uiteraard komt ook de rest van ons 50-koppig machine-orkest volop aan het woord.

M&M Jeux d'Eau wordt verzorgd door de input van volgende Logos-medewerkers: Dominica Eyckmans, Moniek Darge, Helen White, Sebastian Bradt, Kristof Lauwers, Barbara Buchowiec en Xavier Verhelst. Het geheel staat onder leiding van de bezieler en robotbouwer, Godfried-Willem Raes.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M : Jeux d'eau
Donderdag 22 maart 2012 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

14:27 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Barakstad : verbaal vuurwerk met live muziek van Kaat De Windt

Barakstad In Barakstad laat acteur-regisseur Guy Dermul, samen met Nico Sturm en David Dermez, drie verschillende perspectieven op armoede met elkaar botsen. Eerst en vooral komt de betreurde cultauteur JMH Berckmans aan bod, die met veel zelfspot over zijn eigen lotgevallen als kansarme aan de rand van de samenleving schreef. Daarnaast wordt geplukt uit de schotschriften van Patrick Declerck, een antropoloog en psychoanalyticus die jarenlang met daklozen werkte en geregeld publiceerde over hun schrijnende toestand. De laatste in de rij is Theodore Dalrymple. De controversiële Britse psychiater is van mening dat "onze verzorgingsstaat de onderklasse heeft doodgesubsidieerd". Als tegengewicht voor het verbale vuurwerk is er de muziek - een compositie van Kaat De Windt live uitgevoerd door het Ictus Strijkkwartet en drummer Han Bennink - die een heel andere zeggingskracht heeft.

Kaat De Windt (1963) studeerde piano bij André De Groote aan het Conservatorium van Brussel, bij Konstantin Bogino in Portogruaro (Italië) en bij Georges Deppe ( Grez-Doiceau, België). Als componiste en muzikante is ze actief bij hedendaagse ensembles als Ictus en QO2, maar ze componeerde ook voor ettelijke dans- en muziektheaterproducties. Ze maakt deel uit van van 'Bureau des pianistes' ( met o.a. Jean- Luc Plouvier en Jean- Luc Fafchamps), vormt een duo met mezzo-sopraan Marianne Pouseur en creëert muziek van verscheidene hedendaagse componisten (Walter Hus, Jan Kuyken, Denis Pousseur…)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Barakstad
Woensdag 21, donderdag 22 en vrijdag 23 maart 2012, telkens om 20.00 u
KVS BOL - Brussel

Lakensestraat 146
1000 Brussel

Meer info : www.kvs.be

Elders op Oorgetuige :
Espace Senghor focust op Draaiorgelpunt van Kaat De Windt, 10/12/2011
Woede en aanklacht, reflectie en poëzie in Barakstad, 27/12/2010

13:31 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Ensemble InterContemporain brengt concert in het teken van de seriële muziek en haar erfenis

Johannes Boris Borowski Het Ensemble InterContemporain brengt vanavond in Bozar een concert in het teken van de seriële muziek en haar erfenis. Van Pierre Boulez staat een van zijn belangrijkste werken op het programma. George Benjamin dirigeert, in wereldpremière, een compositie van jong talent Borowski. Donatoni was dan weer een adept van dodecafonisch voorvechter Bruno Maderna. Om af te sluiten een werk van Arnold Schönberg, met wie het een eeuw geleden allemaal begon.

Johannes Boris Borowski (foto) werd geboren in 1979 in Hof (Duitsland). Hij studeerde compositie en muziektheorie bij Hanspeter Kyburz, Marco Stroppa en Jörg Mainko. Sinds 2007 onderwijst hij muziektheorie aan de Hanns Eisler Academie van Berlijn. In 2006 werd hij geselecteerd door het International Contemporary Ensemble om deel te nemen aan het 21ste Century Young Composers Project in New York. In 2008 werd Change voor orkest uitgevoerd op het Festival van Lucerne door het Orchestre de l'Academy van het Festival onder leiding van Pierre Boulez. De werken van Johannes Boris Borowski worden door verscheidene formaties uitgevoerd, zoals ondermeer door het Esemble Modern, het Ensemble Intercontemporain, het International Contemorary Ensemble, het Orchestre de la Radio de Stuttgart en het Orchestre Philharmonique de la Radio de Sarrebruck. Johannes Boris Borowski ontving reeds verschillende prijzen, waaronder de Hanns-Eisler Prijs voor Compositie in 2003 en de Prijs voor Compositie van Stuttgart in 2005.

Programma :

  • Franco Donatoni, Tema (1981)
  • Johannes Boris Borowski, Second (2011)
  • Pierre Boulez, Éclat/Multiples (1966-1970)
  • Arnold Schönberg, Suite op. 29 (1912)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Intercontemporain : Donatoni, Borowski, Boulez, Schoenberg
Woensdag 21 maart 2012 om 20.00 u (inleiding door David Baeck om 19.30 u )
Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.bozar.be en www.ensembleinter.com

Extra :
Franco Donatoni op brahms.ircam.fr, en.wikipedia.org en youtube
Johannes Boris Borowski : www.johannesborisborowski.de
Pierre Boulez op brahms.ircam.fr en youtube
Pierre Boulez : veelzijdig revolutionair, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012

12:40 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Motion Trio: accordeonacrobatie uit Polen in deSingel

Motion Trio Het prettig gestoorde Motion Trio uit Polen laat het accordeon lachen en janken, fluiten, knarsen, sissen, fluisteren en brullen. Ongehoorde klanken uit het accordeon halen, luidt hun motto en dat zullen we geweten hebben. Deze drie avontuurlijke muzikanten vinden het accordeon opnieuw uit voor de eenentwintigste eeuw. Geen volksmuziek. Geen tango. Geen musette. In plaats daarvan klanktapijten vol ritme, drive en percussie waarboven melodieën zweven. Met elementen uit de rock, jazz, minimal music, techno, heavy metal, Bach en Chopin … In nummers als 'Play-Station' en 'Ufo' schept het Motion Trio intergalactische klankdimensies waarbij samples en electronics puur akoestisch gesimuleerd worden. Ooit begonnen als straatmuzikanten op de grote markt van Krakau, hebben ze ondertussen de internationale podia veroverd en werkten ze samen met coryfeeën als Bobby McFerrin en Michael Nyman. Kortom: een 'trio infernal' dat zowel bij de poppy jeugd als bij het nieuwsgierige klassieke publiek aanslaat.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Motion Trio (Janusz Wojtarowicz , Pawel Baranek & Marcin Galazyn )
Woensdag 21 maart 2012 om 20.00 u
(inleiding Yves Knockaert om 19.15 u )
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.motiontrio.com

Extra :
Acrobatie op accordeon op Cobra.be

11:57 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook