14/08/2012

0ude muziek-special van Stichting Logos rond befaamde 'Rode Boekje' van Montserrat

Llibre Vermell de Montserrat De oude muziek-special van Stichting Logos in augustus draait rond het befaamde 'Rode Boekje' van Montserrat. Met Dirk Moelants (vedel), Marcel Ketels (blokfluiten) en Ludwig Van Gijsegem (zang). Produktieleiding en arrangementen: Xavier Verhelst. Het Llibre Vermell werd samengesteld in 1399 en bevat - naast 10 folio's met muziek - liturgische, informatieve en instruktieve teksten rond de Mariaverering. Gelukkig was het handschrift uitgeleend toen Napoleon in 1811 het klooster grondig verwoestte. Het kwam pas terug boven water in 1885 en werd toen ingebonden in een rode fluwelen kaft waar het zijn naam aan heeft ontleend.

Zo'n 50 km ten westen van Barcelona, tegen een achtergrond van een gekartelde bergketen, bevindt zich het bedevaartsoord Santa Maria de Montserrat. Tijdens de Saraceense bezetting verbleven er heremieten in de grotten en eind 9de eeuw zagen herderskinderen er verschijningen van Maria. Er werd ook een zwart houten Mariabeeld (La Moreneta) gevonden en de mirakels die er gebeurden maakten van de plaats een echte trekpleister.

Vlakbij werd in 1027 een Benediktijnerklooster gesticht. Gedurende de 13de en 14de eeuw groeide het uit tot een belangrijk centrum in het koninkrijk Aragón, compleet met koorschool en - sedert 1499 - een drukkerij die beide tot op heden aktief zijn. Veel monniken waren van adellijke afkomst en/of hadden gestudeerd aan de gerenommeerde universiteiten van Parijs of Bologna.

Het Llibre Vermell werd samengesteld in 1399 en bevat - naast 10 folio's met muziek - liturgische, informatieve en instruktieve teksten rond de Mariaverering. Gelukkig was het handschrift uitgeleend toen Napoleon in 1811 het klooster grondig verwoestte. Het kwam pas terug boven water in 1885 en werd toen ingebonden in een rode fluwelen kaft waar het zijn naam aan heeft ontleend.

Blijkbaar was er een chronisch tekort aan slaapplaatsen en overnachtten pelgrims in de kerk. De liturgische ruimte veranderde daardoor in een pelgrimsherberg en dat gaf enige overlast. In het Llibre zelf staat het als volgt: "Omdat de pelgrims, terwijl zij de nachtwake doorbrengen in de kerk van de Heilige Maria van Montserrat willen zingen en dansen, en ook overdag op de straten en pleinen, en omdat het niet passend is om daar andere dan eerbare en vrome liederen te zingen, zijn hier boven en onder er enige opgeschreven. Ze moeten waardig en spaarzaam gebruikt worden om diegenen die hun gebed en vrome contemplatie willen voortzetten, niet te storen..."

Die liederen - met Catalaanse, Occitaanse en Latijnse teksten - zijn dus verzameld om de volkse liederen en dansen waarmee de pelgrims zich onledig hielden, te vervangen. Waarschijnlijk werden melodieën van bekende dansliederen voorzien van Mariale teksten. Andere liederen zijn polyfoon en zeer verfijnd, enkele zijn canons maar de meeste zijn rondedansen.

Programma :

  • O virgo splendens (O stralende maagd - canon)
  • Stella splendens (Stralende ster - rondedans)
  • Laudemus Virginem (Laten we de maagd loven - canon)
  • Splendens ceptigera (Stralende heerseres - canon)
  • Los set gotxs recomptarem (Het verhaal van de zeven vreugden - rondedans/ballade)
  • Polorum Regina (Koningin van het firmament - rondedans)
  • Cuncti simus concanentes (Laten we samen zingen - rondedans)
  • Mariam, matrem virginem, attolite (Verhoogt Maria, de moedermaagd - driestemmig)
  • Imperayritz de la ciutat joyosa / Verges ses par misericordiosa (Heerseres van de stad van vreugde / Maagd door uw genade - motet/meerstemmig)
  • Ad mortem festinamus (Wij haasten ons naar de dood - rondedans)

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M Llibre Vermell de Montserrat
Woensdag 22 & woensdag 29 augustus 2012, telkens om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

20:24 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

08/08/2012

Maak gratis kennis met het koorwerk van Roland Coryn

Roland Coryn Op zondag 19 augustus kun je kennismaken met een selectie uit het koorwerk van de Harelbeekse componist Roland Coryn (foto), gecomponeerd op teksten van Angelsaksische dichters. Het concert is een voorbereiding op en try-out van de cd-opname door Aquarius. De cd zal worden uitgebracht in 2013 ter gelegenheid van de 75ste verjaardag van de componist. Beide delen van het concert zullen worden voorafgegaan door een interview met Roland Coryn, afgenomen door Marc-Michael De Smet, dirigent van het ensemble. Lucien Posman, componist en oud-student, zal tijdens het tweede deel de rol van interviewer op zich nemen. Het concert wordt georganiseerd en gratis aangeboden door de stad Harelbeke.

Aquarius neemt eind augustus 2012 een CD op met koormuziek van Roland Coryn. De muziek in een concert uitvoeren is de beste manier om het repetitieproces voorafgaand aan de opname af te sluiten. Daarvoor werd logoscherwijze geopteerd voor Coryns thuisstad Harelbeke.

Veel te weinig mensen weten welk indrukwekkend kooroeuvre de binnenkort 75 jarige componist Roland Coryn (1938) op zijn actief heeft. Als je maar één cd ervan kan maken, moet je kiezen. Om te beginnen uit de talen: hij heeft veel koorwerken op Engelse, of naar het Engels vertaalde poëzie, maar allicht evenveel op Nederlandstalige teksten, naast - iets minder - Latijnse en Italiaanse. Zijn literaire smaak is uitgelezen. Op Engelstalig vlak tref je Blake, Dickinson, Carroll en Joyce aan. Op Nederlandstalig vlak Gezelle, Van Ostayen, Marsman, Gruwez, Jooris, Van Wilderode en Vasalis. Aquarius neemt één cd op en koos, met instemming van de auteur, voor een bloemlezing uit zijn Engelstalige werken, een waarborg voor eenheid en internationale uitstraling.

Muzikale eenheid is er al : in al zijn verscheidenheid vertoont Coryns stijl een hoge kwalitatieve homogeniteit. Coryn stelt eisen aan zijn uitvoerders. Zijn taal is gedifferentieerd en verfijnd. Deze toondichter sluit zich aan bij de hoge standaard van de moderne vocale wereldliteratuur. Directe communicatie en een helder betoog zijn hem dierbaar. Een tekst, een gedicht kiest hij voor zijn inhoud en boodschap, niet als fonetisch speeltje. Net als zijn dichters, zoekt Roland Coryn in zijn muziek naar diepte, onverschillig voor oppervlakkigheid en mode. De waan van de dag is aan deze 'éminence grise' niet besteed. Wie, zoals Aquarius, van de koormuziek van Lucien Posman houdt, behoort te weten dat deze in de leer ging bij Roland Coryn. Dat houdt de belofte in dat het wereldkundig maken van deze muziek, naast een uitdaging, een heuglijke, belangrijke en noodzakelijke artistieke gebeurtenis zal zijn.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Aquarius : A meeting with.. Roland Coryn
Zondag 19 augustus 2012 om 19.30 u
Sint-Salvatorkerk (hoofdkerk) Harelbeke

Gentsestraat zn
8530 Harelbeke
Gratis toegang

Meer info : www.gc-aquarius.be

Extra :
Roland Coryn : www.coryn.info, www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Vlaams Radio Koor met werk van hedendaagse Vlaamse componisten in Antwerpen en Izegem, 5/10/2010
Gradus ad Parnassum : Lisa De Boos & Guy Penson, 21/02/2009
Vlaanderen Internationaal : Roland Coryn, 13/12/2006

12:31 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

06/08/2012

Boetekanon van Arvo Pärt traditionele afsluiter van Musica Sacra in Bever

Arvo Pärt Op woensdag 15 augustus brengt het GC Aquarius hun intussen vermaard geworden uitvoering van de Boetekanon van Arvo Pärt (foto) tijdens het slotconcert van Musica Sacra in Bever. Het wordt een avond die, alleen al door zijn bijzondere lengte - 2 uur en 10 minuten - telkens weer voor een memorabele ervaring zorgt. Zowel bij zangers als publiek. Het GC Aquarius (ex Goeyvaerts Consort) is een van de weinige ensembles ter wereld die het aandurft (aan wil, aan kan) deze partituur integraal te zingen. Het is lang, en lastig. Maar het loont zozeer de moeite om dit uitzonderlijk ritueel telkens opnieuw te voltrekken. Elke uitvoering van Kanon Pokajanen is legendarisch en zoveel meer dan een concert.

Onder de hedendaagse koorcomponisten is niemand zo populair als de Est Arvo Pärt (1935). Heel de wereld zingt zijn religieuze muziek. Zijn eenvoudige, welluidende en geraffineerde stijl beantwoordt blijkbaar aan een wijdverspreide en diepe spirituele nood. Zijn kerkmuziek is sober en ingetogen, ze heeft iets middeleeuws en straalt tegelijkertijd iets van tijdeloosheid uit. Pärt schrijft muziek voor iedereen en niet enkel voor een gespecialiseerd publiek.

Arvo Pärt kreeg zijn eerste muzieklessen toen hij zeven jaar oud was. Hij volgde een opleiding aan het conservatorium in Tallinn vanaf 1957, waar hij les kreeg in compositie van Heino Eller en waar hij in 1963 ook afstudeerde. Zijn eerste composities, waarin invloeden te horen zijn van Béla Bartók, Sergej Prokofjev en Dmitri Sjostakovitsj, dateren uit zijn studietijd. Voor zijn eerste orkestrale compositie, genaamd Necrolog, gebruikte hij de twaalftoontechniek van Arnold Schönberg, maar dit bezorgde hem veel kritiek van het conservatieve Sovjetregime. Na zijn studie kreeg hij een baan bij een radiostation in Estland. Daarnaast ging hij door met componeren. Pärt experimenteerde na zijn studie met diverse compositietechnieken en schreef aanvankelijk vooral seriële muziek.

Volgens zijn biograaf Paul Hillier raakte hij hierna in een spirituele en professionele crisis. Hij ging op zoek naar andere muziek en bestudeerde Gregoriaanse muziek, de opkomst van de polyfonie in de Renaissance. In die tijd trad hij toe tot de Russisch-orthodoxe Kerk. In 1968 componeerde hij het werk Credo, daarna trok hij zich een tijd terug en bestudeerde hij Middeleeuwse muziek, waaronder die van Franse en Vlaamse componisten als Josquin Des Prez, Guillaume de Machault, Jacob Obrecht en Johannes Ockeghem.

In 1971 maakte hij zijn rentree met Symfonie nr. 3, waarbij de polyfonische structuur kan worden herleid tot de Nederlandse componisten en die elementen van Middeleeuwse zowel als van Barokmuziek in zich draagt.
Na deze periode sloeg Pärt een andere weg in. Hij begon muziek te maken die hij zelf tintinnabular noemt, ( uit het Latijn tintinabuli, kleine bellen) muziek die klinkt als het geluid van bellen of klokken. Deze muziek wordt gekenmerkt door simpele harmonieën, vaak ook door enkele noten of drieklanken die volgens de componist als bellen klinken. Het eerste stuk waarin hij van deze techniek gebruik maakt is Für Alina, een pianowerk uit 1976. Daarna volgden de drie werken die tot op heden toe het meest bekend zijn: Fratres, Cantus In Memory Of Benjamin Britten, en Tabula Rasa. Estland was vanaf 1944 tot en met 1991 bezet door Rusland. In 1980 verliet Pärt Estland en emigreerde hij naar Wenen. Eén jaar later verruilde hij de Oostenrijkse hoofdstad voor West-Berlijn, waar hij momenteel nog steeds woont. Sinds zijn vertrek uit de Sovjet-Unie schrijft Pärt veel religieuze werken, vaak in opdracht van koren en kathedralen. In 2003 ontving hij de Contemporary Music Award. In 2008 ontving hij de Deense Léonie Sonning-prijs.

Arvo Pärts Kanon Pokajanen (Boetepsalmen, 1995-97) is gebaseerd op de kanon van boete en berouw zoals die reeds in de vroegste Slavisch-Christelijke manuscripten (6de eeuw na Christus) is terug te vinden.De kanon staat symbool voor de verandering, de overgang tussen dag en nacht, het Oude en het Nieuwe Testament, profetie en vervulling, het hier en het hiernamaals. Toegepast op de mens handelt het over de grens tussen het menselijke en het goddelijke, zwakheid en sterkte, lijden en verlossing, sterven en onsterfelijkheid.
Arvo Pärt over de Boetekanon: 'In deze compositie probeer ik van de taal uit te gaan. Ik wilde het woord zijn eigen klank laten vinden, zijn eigen melodische lijn. Zo ontstond muziek die - tot mijn eigen verbazing - doordrongen was van het eigen karakter van het oude kerkslavisch.'

Tijd en plaats van het gebeuren :

GC Aquarius: Arvo Pärt, Kanon Pokajanen
Festival Musica Sacra
Woensdag 15 augustus 2012 om 20.30 u

Sint-Martinuskerk
1547 Bever

Meer info : www.gc-aquarius.be en www.musicasacra.be

Het volledige programma en alle verdere info over Musica Sacra vind je op www.musicasacra.be

Extra :
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Trailer Kanon Pokajanen op www.filmit.be
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl

Elders op oorgetuige :
Boetepsalmen op zijn Oud-Slavisch : Arvo Pärts Kanon Pokajanen in de Brusselse Miniemenkerk, 19/03/2011

Bekijk alvast dit fragment uit de uitvoering van Arvo Pärts 'Kanon Pokajanen' door GC Aquarius

11:31 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

03/08/2012

Lunchconcert met sonates voor cello en piano van Schnittke tijdens Midis-Minimes

Alfred Schnittke Om de week af te sluiten brengen de vrijdagen van Midis-Minimes meer eigentijdse muziek met belangrijke 20ste eeuwse componisten. Op vrijdag 10 agustus brengen Didier Poskin en Alice di Piazza Sonates 1 & 2 voor cello en piano van de Russische componist Alfred Schnittke (foto).

Alfred Schnittke (1934-1998) is een componist die niet in één vakje is onder te brengen: hij vermengde verschillende stijlen, technieken en gedachtegangen uit de (westerse) muziekgeschiedenis om zo tot een heel eigen klank te komen. Schnittke voelde zich eigenlijk een vreemde in eigen land. Zijn vader was een Duits-Joodse Rus, zijn moeder een Wolga Duitse, en hijzelf groeide op in de tijd van de Sovjet Unie. Schnittke's muziek past zowel in de Russische als de Duitse traditie. Zijn muzikale ontwikkeling werd beïnvloed door zijn ontmoetingen met o.a. Skriabin, Stravinsky, Prokofiev en Sjostakovitsj. Maar hij voelde zich ook sterk verbonden met de Duitse muziek. Bach was voor hem de alfa en de omega van de muziek. Ook hij was een groot bewonderaar van de muziek van Gustav Mahler en Alban Berg, zeker ook vanwege de expressiviteit ervan. Lange tijd heeft hij ook de muziek van Anton Webern bestudeerd.

Met Schnittke's originele geest en de beperkingen van de Sovjet culturele politiek, is het geen wonder dat daaruit botsingen ontstonden. Lange tijd werd zijn kunst door de autoriteiten beschouwd als gekunsteld, experimenteel en sterk leunend op West Europees avant-gardisme. Zijn composities werden ongeschikt geacht om de Sovjet Unie te vertegenwoordigen in het buitenland. En omdat hij geen concessies wilde doen, werd het hem lange tijd verboden het land te verlaten. Toch begon Schnittke's roem in het buitenland. De nieuwsgierigheid naar deze onbekende Sovjet componist werd gewekt door uitvoering van zijn werken op internationale festivals vanaf 1966. Schnittke's muzikale taal wordt overal ter wereld begrepen doordat er emoties in doorklinken. Zijn muziek is expressief, suggestief en associatief. Schnittke nam al vrij snel afstand van diverse richtingen binnen de avant-garde in die tijd. Hij zocht naar een manier om zijn muziek een rijkere associatieve inhoud te kunnen geven. In 1968 formuleerde Schnittke zijn concept van het 'polystylisme', een compositiestijl met verschillende lagen, een dialoog met het muzikale verleden. Bepalend voor de muziek van Schnittke is dat de muziek van het verleden, geciteerd of verwerkt in veel van zijn werken, steeds wordt gecombineerd met de muzikale taal van het heden. Het was even een schok dat Schnittke afscheid nam van het strenge avant gardisme, maar het paste bij de geest van de tijd, vermoeidheid en ontgoocheling over seriële muziek en complexiteit, en ook passend in de nieuwe eenvoud. Tegelijkertijd bezorgde het Schnittke een grote schare nieuwe aanhangers en sindsdien is zijn muziek steeds populairder geworden.

Alfred Schnittke schreef zijn eerste sonate voor cello en piano in 1978, de tweede in 1994.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Didier Poskin & Alice di Piazza : Alfred Schnittke
Vrijdag 10 augustus 2012 om 12. 15 u
Koninklijk Conservatorium Brussel
Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be en www.didierposkin.com

Extra :
Alfred Schnittke : www.schnittke.de, www.schirmer.com, www.boosey.com en youtube
Alfred Schnittke (1934 - 1998): Meer dan een polystilistisch kameleon, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl


Elders op Oorgetuige :
Van de middeleeuwen tot de hedendaagse muziek : zomerse lunchconcerten in Brussel, Leuven en Waver, 28/06/2012

13:17 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

02/08/2012

Morton Feldman's Patterns In A Chromatic Field : een unieke luisterervaring in Logos

Morton Feldman De wereld van de muzikale verstilling is wellicht in geen periode van het jaar zo op zijn plaats dan in de concert- en muziekarme augustusmaand. Daarom haalden ze bij Logos het Australische nieuwe muziek-duo Golden Fur (Judith Hamann, cello en James Rushford, piano) helemaal van de andere kant van de planeet hierheen. Ze presenteren een unieke en slechts heel zelden te horen vertolking van Morton Feldman's baanbrekende, 80 minuten durende opus Patterns in a Chromatic Field. Niet te missen voor al wie van een bijzondere, spannende en toch ook wat exclusieve concertervaring houdt. En dat, op de plaats die voor zulk gebeuren als geen ander ideaal is geschikt: de Logos Tetraeder in Gent.

Golden Fur legt zich voornamelijk toe op minder bekend, hedendaags klassiek repertoire. Ze speelden Australische creaties van Helmut Lachenmann, Sofia Gubaidulina, Robert Ashley, Jaap Blonk en Cat Hope en waren te gast op festivals als Melbourne International Arts Festival (2007), New Music Network (2009), Liquid Architecture (2010), Melbourne International Jazz Festival (2011) en het toonaangevende NOW NOW (2010 en 2012). In Logos verrassen ze ons met een unieke uitvoering van Morton Feldman's massieve, 80 minuten durende opus Patterns in a Chromatic Field (1981).

Bij het voorbereiden van een dergelijk grootschalig werk, waarin tijdservaring en spanningsbogen zo verdomd cruciaal zijn, gingen ze duidelijk niet over een nacht ijs. Judith Hamann liep er zelfs speciaal enkele maanden stage voor bij cellist en Feldman-expert Charles Curtis, die in illo tempore een trendsettende uitvoering van Patterns op CD zette. Maar wat is er nu zo speciaal aan dit lijvige stuk ? Wel, daarvoor moet men uiteraard de output van de late Feldman kunnen kaderen. En dus heb je een brokje muzikologie van ons te goed.

Morton Feldman (New York City, 12 januari 1926 - Buffalo, 3 september 1987) was een Amerikaans componist die behoorde tot de roemruchte New Yorkse kring van radikale vernieuwers/experimenteerders als John Cage, Christian Wolff en Earle Brown. Zijn muziek is in hoge mate abstract en loopt in die zin parallel aan zijn grafische tegenhangers, de abstract expressionisten Jackson Pollock, Willem De Kooning, Philip Guston en Mark Rothko. Bij Feldman zien we een quaasi totaal negeren van enerzijds het rigide theoretische keurslijf dat de serialisten hanteerden, als anderzijds de -vaak eenzijdige- repeteerzucht van de minimalisten.

Abstract dus, en op een heel persoonlijke manier repetitief-minimalistisch. De noten (of beter gezegd, het spel waaraan ze zijn onderworpen) moeten voor zich spreken, easy as this. Feldman werkt met beknopt materiaal, zoals bijvoorbeeld harmonisch-melodische cellen met een beperkt aantal (chromatisch nevenliggende) noten. Die werkt hij, net als de onderlinge tijdsduren en rusten, uit in een eindeloze rist permutaties. Alles lijkt hetzelfde te klinken, maar in werkelijkheid is de materie constant in evolutie.

Naar het einde van zijn carrière toe schrijft Feldman enkele werken van een buitengewoon lange duur (Triadic Memories, Crippled Symmetry, For Samuel Beckett,...) met als koploper het String Quartet dat maar liefst 6 uur en 7 minuten duurt. Daarin zit een duidelijke parallel met het oeuvre van Mark Rothko, met wie Feldman jarenlang bevriend was en die een enorme inspiratiebron was voor het late werk van de componist (zie Rothko Chapel). Bij Rothko vormen immense statische kleurvlakken langzaam de hoofdmoot van zijn totale output. Eenzelfde monochrome stasis treffen we ook aan in Patterns, waarin de muzikale struktuur haast als een autonome parameter op zich naar voren komt.

Het vertrekpunt van Patterns is de abstractie zelve. De componist neemt het chromatisch totaal van noten en tekent er, filtergewijs, een streng netwerk van allerhande patronen en ontwikkelingen in uit. De partituur lijkt op het eerste zicht ongebruikelijk druk voor een late Feldman maar ondanks die ogenschijnlijke drukte, draait alles om de verstilde communikatie tussen de twee hoofdrolspelers in het stuk, de piano en de cello.

Het werk opent met weifelende, onvoorspelbare motieven in de cellopartij. Die worden doorlopend gevarieerd en loopen, net als eindeloze DNA-strings, verder om het eigen muzikaal verhaal koste wat het kost draaiende te houden. De speelwijze is strikt: steevast ppp, con sordino en senza vibrato. De piano hakt daar subtiel op in met zachte, maar dissonante clusters. Dan volgt een passage waarin de piano etherische gebroken akkoorden speelt die uitsluitend uit opeenstapelingen of omkeringen bestaan van alle dissonante intervallen: kleine secunden, grote septiemen en tritoni.

De opeenvolgende, nimmer identieke ritmische patronen roepen een hypnotiserend, Morsecode-achtig effekt op. Alsof beide instrumenten elkaars motieven pogen na te spelen, maar quaa synchroniciteit systematisch falen. Het stuk ontplooit zich verder van de ene melodische cel naar de andere. De enige regelmaat die we er in terugvinden, is die van aktie-berusting, aktie-berusting, enzovoorts.

80 minuten mag voor de luisteraar de grens van beluisterbaarheid betekenen en voor de uitvoerders de ultieme gefocustheid, toch blijft het werk van begin tot einde moeiteloos fascineren. Dit concert belooft een unieke luisterervaring te worden.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Golden Fur : Morton Feldman, Patterns In A Chromatic Field
Donderdag 9 augustus 2012 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

Extra :
Morton Feldman Page : www.cnvill.net
Morton Feldman op en.wikipedia.org
Morton Feldman: Fijnzinnig klankschilder, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Morton Feldman op UbuWeb Sound en youtube

Elders op Oorgetuige :
Harry Halbreich & Morton Feldman in Les Brigittines, 24/03/2008
De kunst van Morton Feldman, 11/02/2008

Beluister alvast dit fragment uit Morton Feldman's Patterns In A Chromatic Field

18:31 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

23/07/2012

Ensemble 21 brengt twee werken van Arvo Pärt tijdens Midis-Minimes

Arvo Pärt Op welke manier actuele muziek beleven en doen leven? Vanuit de overtuiging dat muziek vooral een levende kunst moet blijven, dicht bij de mensen, proberen de leden van het Ensemble 21 elementen bij te dragen tot het beantwoorden van deze vragen. Vastberaden in de openheid en de gerichtheid naar de toekomst, zet het Ensemble 21 (in 1999 opgericht) zich ten volle in om nieuwe en voornamelijk Belgische composities bekend te maken, maar vertolkt daarnaast ook de klassieken van de 20ste eeuw. Voor Midis-Minimes brengt het ensemble twee werken van de Estse componist Arvo Pärt.

Sinds midden jaren tachtig kent de muziek van Arvo Pärt (1935 ) een ongekend succes. Werken als 'Passio', 'Fratres' en 'Tabula Rasa' behoren tot de best verkochte 'klassieke' muziek. Pärts klankwereld is die van het Gregoriaans, van de 'paralelle organa' van Leoninus en Perotinus uit de middeleeuwse muziek en van vroege renaissance componisten zoals Josquin Desprez. Een van de belangrijkste drijfveren in het werk van Pärt is de religieuze: de schuldbelijdenis en het lijden der mensheid. Met componisten als Kantsjeli en Gorecki, die een vergelijkbare eenvoudige structuur in hun muziek kennen, wordt hij daarom gerekend tot de voormannen van de zogenaamde nieuwe spirituele muziek.

Toch hanteerde Pärt in de eerste tien jaar van zijn componistenloopbaan ook elementen uit de toen heersende moderne compositietechnieken zoals het serialisme en de invloeden van John Cage. Na een jarenlange bezinning ("een zoektocht vol twijfel") schreef hij het korte repetitieve pianowerk 'Für Alina' in 1976 en veranderende zijn muziek daarmee fundamenteel. Hij begon de zogenaamde tintabulli (bel- of klok-)techniek toe te passen waarin variaties van drieklanken een hoofdrol spelen op een essentieel ander manier dan binnen de tonaliteit. In 1976 en 1977 volgden nog drie verrassende werken: 'Tabula rasa', 'Fratres' en 'Cantus in memory of Benjamin Britten'. Allemaal unieke voorbeelden van Pärts geladen minimalisme. 'Fratres' van een jaar later, is een al even somber werk, waarin een koraalachtige melodie wordt herhaald tegen een achtergrond van het gegons van een kwint. Een incidentele paukenslag ondersteept het proceskarakter van het werk en de titel suggereert iets van een kloostersfeer. Het werk was oorspronkelijk bedoeld voor het Estse ensemble voor oude muziek Hortus Musicus, maar Pärt maakte er later diverse arrangementen van.

Arvo Pärt kreeg zijn eerste muzieklessen toen hij zeven jaar oud was. Hij volgde een opleiding aan het conservatorium in Tallinn vanaf 1957, waar hij les kreeg in compositie van Heino Eller en waar hij in 1963 ook afstudeerde. Zijn eerste composities, waarin invloeden te horen zijn van Béla Bartók, Sergej Prokofjev en Dmitri Sjostakovitsj, dateren uit zijn studietijd. Voor zijn eerste orkestrale compositie, genaamd Necrolog, gebruikte hij de twaalftoontechniek van Arnold Schönberg, maar dit bezorgde hem veel kritiek van het conservatieve Sovjetregime. Na zijn studie kreeg hij een baan bij een radiostation in Estland. Daarnaast ging hij door met componeren. Pärt experimenteerde na zijn studie met diverse compositietechnieken en schreef aanvankelijk vooral seriële muziek.

Volgens zijn biograaf Paul Hillier raakte hij hierna in een spirituele en professionele crisis. Hij ging op zoek naar andere muziek en bestudeerde Gregoriaanse muziek, de opkomst van de polyfonie in de Renaissance. In die tijd trad hij toe tot de Russisch-orthodoxe Kerk. In 1968 componeerde hij het werk Credo, daarna trok hij zich een tijd terug en bestudeerde hij Middeleeuwse muziek, waaronder die van Franse en Vlaamse componisten als Josquin Des Prez, Guillaume de Machault, Jacob Obrecht en Johannes Ockeghem.

In 1971 maakte hij zijn rentree met Symfonie nr. 3, waarbij de polyfonische structuur kan worden herleid tot de Nederlandse componisten en die elementen van Middeleeuwse zowel als van Barokmuziek in zich draagt. Na deze periode sloeg Pärt een andere weg in. Hij begon muziek te maken die hij zelf tintinnabular noemt, ( uit het Latijn tintinabuli, kleine bellen) muziek die klinkt als het geluid van bellen of klokken. Deze muziek wordt gekenmerkt door simpele harmonieën, vaak ook door enkele noten of drieklanken die volgens de componist als bellen klinken. Het eerste stuk waarin hij van deze techniek gebruik maakt is Für Alina, een pianowerk uit 1976. Daarna volgden de drie werken die tot op heden toe het meest bekend zijn: Fratres, Cantus In Memory Of Benjamin Britten, en Tabula Rasa. Estland was vanaf 1944 tot en met 1991 bezet door Rusland. In 1980 verliet Pärt Estland en emigreerde hij naar Wenen. Eén jaar later verruilde hij de Oostenrijkse hoofdstad voor West-Berlijn, waar hij momenteel nog steeds woont. Sinds zijn vertrek uit de Sovjet-Unie schrijft Pärt veel religieuze werken, vaak in opdracht van koren en kathedralen. In 2003 ontving hij de Contemporary Music Award. In 2008 ontving hij de Deense Léonie Sonning-prijs.

Programma :

  • Arvo Pärt, Es sang vor langen jahren
  • Arvo Pärt, Stabat Mater (1985)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble 21 : Arvo Pärt
Vrijdag 27 juli 2012 om 12. 15 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be en www.ensemble21.be

Extra :
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Van de middeleeuwen tot de hedendaagse muziek : zomerse lunchconcerten in Brussel, Leuven en Waver, 28/06/2012
Stabat Mater : muziek als gebed, 31/07/2006

Beluister hier het eerste deel uit Arvo Pärts Stabat Mater

21:12 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

TAZ#2012 : smeltkroes van muziek en theater

TAZ#2012 Van 26 juli tot en met 4 augustus vindt in Oostende voor de 16de keer Theater Aan Zee plaats. Op verschillende plaatsen staan theater, performance, muziek en literatuur op het programma. In tegenstelling tot andere jaren is de curator deze keer geen bekende regisseur of acteur, maar het Leuvense muziektheatergezelschap Braakland/ZheBilding. Dit jaar wordt ook gestart met een driejarig project rond ontwikkelingssamenwerking: 'Bato Congo' zal Afrikaanse kunstenaars uitnodigen op het festival. Theater aan Zee brengt in totaal 365 voorstellingen op 22 locaties. Door werken aan het Stationsplein wordt het Leopoldpark vlakbij het Kursaal en de Grote Post dé centrale locatie van het theaterfestival.

Zoals het eigen werk is ook de programmatie van Braakland/ZheBilding voor TAZ een smeltkroes van muziek en theater. De twee genres vloeien in elkaar over en dat is ook in de programmatie te zien. 'Macbeth' van Theater Zuidpool wordt dan ook binnen muziek en niet binnen theater geprogrammeerd. Omgekeerd toont 'Lonesome No More' van Tip Toe Topic een stuk toneel volgens drie muzikanten.

Braakland brengt ook veel eigen producties, zoals 'Dwaallicht', 'Dansen Drinken Betalen', het recente 'Hebzucht' en een nieuwe creatie 'Naast/Hinterland'. Daarnaast nodigt Braakland ook enkele verwanten uit voor TAZ 2012. Onder andere 'Degrotemond' van Skagen en 'It's going to get worse and worse and worse, my friend' van Lisbeth Gruwez/Voetvolk krijgen krijgen er een plek. Beide stukken baseerden zich op speeches en de retoriek die erachter schuilt. Skagen brengt ze in woord. Lisbeth Gruwez vormt ze om tot dans. Een brandend actuele voorstelling zien we met 'No Time for Art'. Laila Soliman maakte de Arabische Lente van dichtbij mee in Caïro en brengt met deze voorstelling een verslag van haar ervaringen.

Op het muziekprogramma staan de theatrale klanken van Ephie Ciel met Dez Mona. Maar ook muziek van De Kift, een unieke fanfare-folk-punk formatie. Daarnaast nog veel ander moois van onder andere Thé Lau en de nieuwste nummers van Aroma di Amore.

Ynoji - zaterdag 28/07 om 11.30 u (Fort Napoleon) en om 15.00 u (Café Koer)
Ynoji
(uitgesproken als ea(t) no jea(ns)) is ongetwijfeld de moeilijkste groepsnaam van deze TAZ-editie. Het is het levensproject van Oostendenaar Lucian Ditulescu en medeoprichter Bruno Van Damme. Ynoji maakt muziek uit gesampelde dagdagelijkse geluiden. Elk bliebje, elk geluidje en elke beat is origineel en ambachtelijk vervaardigd. In januari brachten ze op een Belgisch én een Brits label NIÑA uit en dit lijkt de belofte in te houden van een lange reeks fascinerende releases... Ynoji is electronica in de filosofie en voetsporen van Braziliaans-Canadese geluidskunstenaar en electropionier Amon Tobin. Ynoji weet zich ook geïnspireerd door Moby, Eskmo en Sk'p, maar ook door de bedroom producers (onbekende 'huiskamer'talenten), straatartiesten en klassieke muziek.

Orestes in Oostende - zondag 29/07 om 11.30 u (Café Koer)
Twee jaar terug werden ze boven de doopvont gehouden, de Oostendse Bathroom Singers. Samen met Walter Hus brachten ze toen de Marollenopera (TAZ#2010). En nu liggen de schepen opnieuw vertrekkensklaar in de haven van Oostende ... Als Iphigeneia door haar vader Agamemnon wordt geofferd om een gunstige wind te verkrijgen, komt de Trojaanse oorlog pas goed op gang. Zal de bloedwraak zegevieren, of maken we de geboorte mee van de democratie? Orestes in Oostende is een gezongen, 'antieke' voorstelling, multimediaal, speels én actueel, met de oude tragiek uit Aischylos' Oresteia in een nieuw jasje, of is het omgekeerd?

Andrea Voets - vrijdag 3/08 om 11.30 u (Fort Napoleon) en om 15.00 u (Café Koer)
Deze bezige tweeëntwintigjarige Brugse harpiste studeert harp aan het conservatorium, filosofie aan de universiteit en Perzische talen als hobby, en dit allemaal in haar nieuwe thuisbasis Amsterdam. Met één doel: haar grote liefde voor de harp als solo-instrument op de muzikale kaart zetten. Speciaal voor TAZ brengt ze twee verschillende concerten: een klassiek recital met muziek uit de 20ste en 21ste eeuw en de eigen productie Latin Lovers. Latin Lovers is gebaseerd op het 2000 jaar oude liefdesboek Ars Amandi van Ovidius en The Crown of Ariadne, een werkstuk van de Canadese componist R. Murray Schafer.
De voorstelling is een unieke samenwerking met kalligraaf Yves Leterme, van wie het werk tijdens de voorstelling geprojecteerd wordt. Andrea en Yves vormen een wereldwijd uniek duo. Ooit student en docent, nu collega-kunstenaars die elk de grenzen van hun eigen vakgebied opzoeken en mekaar vonden op het snijvlak ervan. Latin Lovers is hun eerste volledige voorstelling. Met muziek van oa. M. Flothuis, C. Debussy en R. Murray-Schafer.
www.andreavoets.com

Berlijn, symfonie van een grote stad - zaterdag 4/08 om 11.30 u (Café Koer)
1927. Berlijn is een mondaine stad. Overal elektriciteit, krachtcentrales, automatisatie, dynamiek. Schilder/filmmaker en Duits filmpionier Walther Ruttmann capteerde dit in de film 'Berlin, die sinfonie der Grossstadt'. Hij was net als zijn tijdgenoten gefascineerd door de grootstad als levend organisme, de 'stadssymfonie' werd een nieuw genre bij filmmakers. Cameramannen schoten van 's ochtends tot 's avonds beelden van Berlijn.
Deze film vormt het ideale kader voor een livesoundtrack. De muziek van Geert Waegeman ademt een niet te dateren modernisme uit. Ze zou zowel retro als futuristisch kunnen zijn, het klankenpallet gaat zeer breed, van puur akoestisch tot elektronisch. Van intimistisch tot extravert. Van dramatisch tot grappige niemendalletjes. Een trein van een film, met muziek als treinbestuurder die af en toe op ontsporing aanstuurt, dat is Berlijn, Symfonie van een Grootstad.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Tijd en plaats van het gebeuren :

TAZ#2012
Van donderdag 26 juli t.e.m. zaterdag 4 augustus 2012
Op verschillende locaties in Oostende


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.theateraanzee.be

10:53 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

22/07/2012

Er klinkt muziek tijdens TRACK, het artistieke zomerproject van het SMAK in Gent

Dirk Veulemans TRACK - het artistieke, stedelijke zomerproject van het SMAK - is een unieke kunstervaring in de stad Gent. 41 internationale kunstenaars werden uitgenodigd om nieuw werk te creëren in enkele stadswijken van Gent. SPECTRA realiseert tijdens TRACK zes evoluerende elektro-akoestische composities gelieerd aan de 6 clusters. Componisten Joris Blanckaert, Laura Maes en Dirk Veulemans (foto) vertrekken daarbij van geluid uit de stad.

De composities zijn hoorbaar via 2 hoornluidsprekers die geïnstalleerd zijn op de volgende locaties :

CITADEL : het dak van S.M.A.K.
BLANDIJN : de wijngaard van de Sint-Pietersabdij
CENTRUM : aan de Reep ter hoogte van de achterkant vroegere gebouw van de Nationale Bank
MACHARIUS : het dak van het fietspunt van Max Mobiel aan de Dampoort
TOLHUIS : het hoveniershuisje in de Tuin van Kina
TONDELIER : het meeting point van TRACK aan de vroegere boxclub The Golden Gloves.

Twee maand lang weerklinken deze composities fragmentarisch doorheen de stad. Een muzikaal fragment duurt hoog uit één minuut en evolueert in de loop van de tentoonstelling. Het eindresultaat, de volledige compositie, wordt live uitgevoerd in de "Refter van de Sint-Baafsabdij" op 15 september in de namiddag n.a.v. Odegand en het slotweekend van TRACK. De volledige track zou een 35-tal minuten duren.

www.track.be

23:35 Gepost in Concert, expositie, Muziek | Permalink |  Facebook

17/07/2012

Dez Mona met Sága op de Gentse Feesten

Dez Mona Geen enkele andere band klinkt als Dez Mona omdat geen enkele andere band zich waagt aan de niet bepaald voor de hand liggende en net daarom intrigerende mix van jazz, gospel, barok en chanson. Dez Mona is zo uniek als Antony & The Johnsons uniek is. Hun nieuwste plaat, 'Saga', is zonder meer hedendaagse opera. Volstrekt eigenzinnig maar bijna onaards schoon. Voor wie oren heeft die willen luisteren, wordt Dez Mona dé ontdekking van deze Gentse Feesten.

Dez Mona creëert met het nieuwste album hun opera als weerspiegeling van onze tijd, een poëtische uiting van onze innerlijke en uiterlijke wereld. Intense ballades, barokinstrumenten, je mag je er allemaal aan verwachten. Sága verwijst naar de godin van de geschiedenis uit de Noordse mythologie die zingt over het heden, verleden en toekomst. Net zoals Sága vertelt Dez Mona over de wereld rondom ons en over de menselijke ziel en de schoonheid van haar gebreken. Is het een utopie gebleken dat de mens in staat is zichzelf te veranderen en naar een hoger niveau te tillen? Voor Sága wordt een nieuw repertoire geschreven van intense ballades en verhalen met een voor Dez Mona kenmerkende dramatiek en theatraliteit. Muzikaal slaat Dez Mona de handen in elkaar met de barokmusici Jutta Troch (barokharp) en Pieter Theuns (theorbe) van BOX. Barokharmonieën versmelten met de klankwereld van Dez Mona tot een feeërieke weerspiegeling van onze tijd.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Dez Mona : Sága
Zaterdag 21 juli 2012 om 23.00 u
Bij St - Jacobs - Groot podium
Gent


Meer info : www.trefpunt.be, www.gentsefeesten.be en www.dezmona.com

Elders op Oorgetuige :
Opera meets pop in Sága, 7/05/2012
Dez Mona creëert met Sága een opera als weerspiegeling van onze tijd, 4/09/2011

23:05 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

16/07/2012

Jean-Philippe Collard-Neven brengt Amerikaanse minimalisten Glass, Reich en Adams in Brussel en Leuven

Jean-Philippe Collard-Neven Jean-Philippe Collard-Neven (foto), Belgisch pianist, componist en improvisator, is geboren in 1975. Zijn muzikale loopbaan is wel ongewoon te noemen en omvat klassieke en hedendaagse muziek, jazz, improvisatie, het Franse lied, electro, theater, dans, film en literatuur. Verre van een eclectisch allegaartje te zijn, is deze verscheidenheid bij hem de uitdrukking van eenzelfde passie, eenzelfde openheid van geest, die niet in hokjes denkt en die stijlen, genres en tijdperken verbindt. In het kader van Midis-Minimes / Zomer van Sint-Pieter brengt hij deze week in Bruseel en Leuven twee recitals met werk van de Amerikaanse minimalisten Philip Glass, Steve Reich en John Adams.

Steve Reich , New York Counterpoint
Een meester in het creëren van spannende, zich langzaam verschuivende lagen is de Amerikaanse minimal-componist Steve Reich (1936). Reich schreef 'New York Counterpoint' in 1985 voor klarinet en 10 opgenomen klarinetten. Het stuk bestaat uit drie delen (respectievelijk snel, traag en snel) die aan één stuk door gespeeld worden. Door de meerstemmigheid en de verschuivingen in tempo lopen de ritmische patronen door elkaar, waardoor de luisteraar zijn grip op de muziek en ook op de tijd verliest. Tijdens dit concert hoor je een versie voor piano en band van Jean-Philippe Collard-Neven zelf.

John Adams - China Gates, Phrygian Gates
John Coolidge Adams (1947) is een van de belangrijkste Amerikaanse componisten van vandaag. Adams componeert vooral grootschalige orkestmuziek, die uitblinkt in repetitieve klankvelden en weelderige orkestkleuren. Daarnaast schrijft hij ook opera's, met opvallend bijdetijdse onderwerpen zoals bijvoorbeeld Nixon in China (over president Richard Nixon) en The death of Klinghoffer (over de kaping van het cruiseschip Achille Lauro). Zijn composities oogsten over het algemeen veel waardering en zijn geregeld terug te vinden op concertprogramma's.

Net als veel van zijn collega's experimenteerde de Amerikaanse componist John Adams met seriële technieken, alvorens hij een eigen stijl ontwikkelde. Deze is sterk beïnvloed door zijn oudere landgenoten Steve Reich en Philip Glass, maar in de loop der jaren ging Adams zijn minimalistische klankweefsels kruiden met flinke scheppen Mahler en populaire muziek. Dat leidde tot onomstreden meesterwerken als de opera's Nixon in China en The Death of Klinghoffer. Zelf beschouwt Adams Phrygian Gates voor piano solo uit 1977 als zijn opus 1. In een half uur tijd doorloopt de pianist in steeds terugkerende thema's de hele kwintencirkel - een soort minimalistische tegenhanger van Bachs Wohltemperiertes Klavier. In het verwante China Gates pendelen lyrische arpeggio's tussen twee toonsoorten.

John Adams begon zijn carrière als klarinettist, in de harmonie en locale orkestjes. Op tienjarige leeftijd begon hij bovendien te componeren. Sinds hij in 1971 afstudeerde aan Harvard University ontving Adams vele onderscheidingen voor zijn werk. Zo werd hem in 1994 de Royal Philharmonic Society Award toegekend voor 'Chamber Symphony', en in 2003 won hij de befaamde Pulitzer Prize voor zijn compositie 'On the transmigration of souls' (over de aanslagen op de WTC-torens in 2001). In datzelfde jaar volgde Adams Pierre Boulez op als 'composer in residence' van Carnegie Hall. In deze hoedanigheid is hij actief als componist, concertprogrammeur en dirigent. Daarnaast is hij bezig met een boek over het muzikale leven in Amerika.
John Adams werd aanvankelijk erg beïnvloed door de minimal music, de met opzet extreem eenvoudige muziek van zijn collega's Philip Glass en Steve Reich, maar hij evolueerde al snel naar een rijkere maar uiterst toegankelijke muziektaal boordevol verrassingen. Zo staan bv China gates (1977) en het ruim 24 immer verrassende minuten durende Phrygian gates (1978) nog met anderhalf been in de repetitieve muziek, terwijl in Hallejujah Junction (1996) en vooral American beserk (2001) het palet enorm veel rijker is geworden.


Programma :

  • Philip Glass (1937), Etude nr.2 (1994)
  • Steve Reich (1936), New-York counterpoint (versie voor piano en band van Jean-Philippe Collard-Neven)
  • John Adams (1947), Phrygian gates

Tijd en plaats van het gebeuren :

Jean-Philippe Collard-Neven : Glass, Reich, Adams
Donderdag 19 juli 2012 om 12. 15 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be
---------------------------------
Vrijdag 20 juli 2012 om 12. 15 u
30CC / Schouwburg - Leuven

Bondgenotenlaan 21
3000 Leuven

Meer info : www.zomer-van-sint-pieter.be

Extra :
Jean-Philippe Collard-Neven : www.collardneven.com en youtube
Philipp Glass : www.philipglass.com, www.glasspages.org (fansite), en.wikipedia.org en youtube
Philip Glass, succesvolle minimalist op www.musicalifeiten.nl
Steve Reich op www.stevereich.com, en.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
Steve Reich (1936 - ) : Groot minimalist op www.musicalifeiten.nl
John Adams op www.earbox.com, www.boosey.com, www.schirmer.com, en.wikipedia.org en youtube
John Adams : speelse minimalist, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Van de middeleeuwen tot de hedendaagse muziek : zomerse lunchconcerten in Brussel, Leuven en Waver, 28/06/2012
Ralph van Raat verrast met unieke combinatie in deSingel, 12/01/2011
Jean-Philippe Collard-Neven brengt eigen werk in wereldpremière in het Brusselse Conservatorium, 28/03/2011

13:00 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook