18/03/2013

eVanescens : interactieve audiovisuele performance van Todor Todoroff & Laura Colmenares Guerra

eVanescens eVanescens is een interactieve audiovisuele performance, een reis doorheen verschillende dimensies, op de veranderlijke grens tussen de echte wereld en een droomwereld. Muzikant Todor Todoroff en videaste Laura Colmenares Guerra verkennen in dit werk hybride, eigenaardige en verontrustende domeinen.
Samen met celliste Sigrid Vandenbogaerde brengen ze live akoestische, elektroakoestische en filmische fragmenten.

De celliste draagt een aantal traagheidssensoren op haar bovenlichaam, armen en handen. Die sensoren zijn verbonden met technieken die de klank van de cello analyseren (extractie van de frequentie, van het omhulsel, van de harmonische inhoud…) en met gebareninterfaces die bewerkt worden door de twee andere vertolkers: in real time bespelen ze programma's die klank en beeld vervormen, (opnieuw) tot synthese brengen en vermenigvuldigen.

Samen verruimen de vertolkers de expressieve mogelijkheden van de instrumenten, waardoor nieuwe muzikale gebaren en ongeziene compositietechnieken mogelijk worden. Balancerend op de grens tussen de akoestische klank en zijn vele metamorfoses, in intieme dialoog met het videobeeld, voert eVanescens de toeschouwer mee naar een weifelend universum, vanuit een gevoel dat schippert tussen verontrustende vreemdheid en gewichtloosheid.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Todor Todoroff & Laura Colmenares Guerra : eVanescens
Woensdag 20 maart 2013 om 20.00 u
Les Brigittines - Brussel

Korte Brigittinenstraat 1
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be

Extra :
Todor Todoroff op www.compositeurs.be

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013

Bekijk hier alvast de trailer van eVanescens

11:17 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Ensemble 21 kiest voor repertoire met een sterke poëtische dimensie

A woman bathing in a stream Vanuit de overtuiging dat muziek vooral een levende kunst moet blijven en de ontmoeting met het publiek moet aangaan, kiest het Ensemble 21 voor repertoire met een sterke poëtische dimensie of met een link naar de podiumkunsten. Trouw aan hun oorspronkelijke roeping, namelijk steun bieden aan de hedendaagse creatie, vragen de musici verscheidene componisten om werk aan hen op te dragen, dat ze vervolgens creëren. Naast composities van Stéphane Orlando, Baudouin de Jaer, Claude Ledoux, Pierre Kolp en Victor Kissine - artiesten die in november de aandacht trokken op het Festival Loop - omvat het concert nog de wereldpremière van Christophe Guirauds A woman bathing in a stream, dateen soort muziektheatrale opvoering tot stand brengt van de picturale elementen uit Rembrandts beroemde Jonge vrouw badend in een beek.

Het verhaal van het Ensemble 21 vangt aan in het begin van de 21ste eeuw, vanuit de drang om de hedendaagse muziek door een nieuwe bril te bekijken. Ervan overtuigd dat muziek vooral een levende kunst moet blijven en de ontmoeting met het publiek moet blijven aangaan, kiezen deze muzikanten voor repertoire met een sterke poëtische dimensie of met een link naar de podiumkunsten. Rond het werk van Berio komen de musici van het Ensemble 21 in 1999 voor het eerst bij elkaar, n.a.v. een concert in het Musée d'Art spontané dat door de muziekpers warm onthaald wordt. Sinsdien blijft het Ensemble 21 trouw aan zijn strakke en tegelijk doorleefde vertolkingen. Vanuit dat perspectief heeft het ensemble de afgelopen seizoenen zeer gevarieerde programma's samengesteld, waar werken uit verschillende periodes met elkaar in dialoog treden. Een hoogtepunt was het slotconcert van het Festival de Wallonie in het Théâtre Jean Vilar, met de titel Contes et Berceuses. Vanuit zijn nauwe band met de jongste generatie componisten creëert het Ensemble 21 verscheidene werken van jonge Belgische componisten. Daarnaast brengt het ook composities van grote namen als Debussy, Stravinsky, Milhaud, Scelsi, Feldman, Berio, Cage, Kagel, Xenakis, Yun, Takemitsu, Eötvös, Pärt, Saariaho, Kissine en Matalon. Het ensemble, dat steeds naar nieuwe ervaringen op zoek is, kijkt met tevredenheid terug naar zijn uitvoering van Bizets Carmen in de Operastudio Vlaanderen, in het arrangement van Marius Constant en de regie van Waut Koeken. Jessica Ryckewaert, Jean-Luc Votano en Benjamin Glorieux, leden van het Ensemble 21, zijn laureaten van Belfius Classics.

Victor Kissine over Zerkalo, trio n°2 : "De idee voor Zerkalo kwam in me op bij het lezen van twee versregels van Anna Achmatova:
Alleen de spiegel
die van een spiegel droomt
En de stilte die een stilte bewaart... Het is een fragment uit het eerste deel van het Gedicht zonder held (1940-1962). Ik ben geen dichter en kan de verzen slechts letterlijk vertalen. Het is de muzikaliteit van Achmatova's gedicht, de 'derde dimensie' ervan die me aanspreekt. Een soort echo-effect met een extreem trage puls leidt tot een gewaarwording als werd de tijd weerkaatst. Die gewaarwording heb ik in mijn compositie trachten uit te diepen. De huidige versie van Zerkalo werd in 2010 gecreëerd op het Festival van Salzburg door Gidon Kremer, Giedre Dirvanauskaite en Khatia Buniatishvili. "

Stéphane Orlando over Burlesque : "Met de term 'burlesk' bestempelt men een onderwerp dat komisch is, omdat de ernst en het belachelijke ervan met elkaar contrasteren. De term heeft een welbepaalde lading in de literatuur, de muziek en de film. De literatuur kent al sinds de klassieke oudheid een burlesk, parodisch genre. In de 17 e eeuw wordt de term in gedichten en theaterteksten gebruikt voor een groteske imitatie van een waardig of pathetisch thema. In het begin van de 18e eeuw komt hij voor in de titel van muzikale composities waar ernstige en komische elementen moedwillig naast elkaar worden geplaatst om een grotesk resultaat te bekomen.
In zijn Musicalisches Lexicon (1732) geeft J. G. Walther een beschrijving van een van de veel voorkomende effecten in burleske composities, namelijk de verdubbeling van de melodie in kwinten of octaven, en dit in alle stemmen. Dat procédé zou zijn oorsprong vinden in de Italiaanse opera buffa en is bijvoorbeeld terug te vinden in het Burlesca uit de Derde partita van Bach (BWV 827), evenals in Quarell , het eerste van de Trois Burlesques (op. 8c, 1911) van Bartók. Het is opvallend dat het procédé in die twee voorbeelden van zijn komische lading lijkt te zijn ontdaan. De term 'burlesk' wordt ook gebruikt voor bepaalde delen uit de instrumentale mu - ziek die door dansritmes worden gekenmerkt (zoals het Rondo-Burleske, het derde deel van Mahlers Negende symfonie ).
In films staat het burleske voor het komische effect van een gebaar (Charlie Chaplin, Harold Lloyd, Buster Keaton, Jacques Tati, Pierre Richard, Jackie Chan, ...). De aan - wending van klankeffecten om gebeurtenissen te onderlijnen, zijn het waarmerk van een procédé dat later als 'Hollywoodstijl' of 'Mickey Mousing' zal worden bestem - peld, als een hommage aan de tekenfilms van Walt Disney. Het glissando is een van de veel gebruikte effecten van dat procédé. Zo bootst een glissando in de klarinet de lach van Jerry na (het personnage van Hanna-Barbera), die steevast uitbundig lacht met de mislukkingen van Tom.
Al die ingrediënten heb ik in mijn compositie proberen op te nemen. Het glissando heb ik ritmisch bewerkt om het van zijn komische inhoud te ontdoen. In het begin staat het glissando in een gespannen verhouding tot microtonale frases, om vervolgens het stuwende element te worden van een sarabande, een dans die in 1583 door de Spaanse Inquisitie werd verboden. Juan de Mariana beschreef het genre in 1609 als “een dans met zulke wellustige woorden en schaamteloze bewegingen dat ze zelfs de meest respectable personen in vuur en vlam zoud zetten”. In Burlesque heb ik de oorspronkelijke sensualiteit van de sarabande bewaard in de morfologie van sommige glijdende klanken. Op vormelijk vlak is het werk als de inmetseling van twee contras - terende secties. Een aantal muzikale gebaren (tremolo, mordent, buiging van de noot naar de kwarttoon, ...) zijn zeer belangrijk en dragen bij tot de globale perceptie van de compositie. Het timbre heb ik behandeld op basis van de intrinsieke kwaliteiten - de ene keer zijdezacht en sensueel, de andere keer energiek en virtuoos - van het spel van Jean-Luc Votano, aan wie het werk is opgedragen. "

Baudouin De Jaer over La rivière à quelques mètres de là : "Dit trio zag in 2009 het licht, werd vervolgens verscheidene keren herwerkt en heeft zich eigenlijk nooit echt gesetteld; het neigt steeds weer naar transformatie, zoals stromend water een steen alsmaar verder uitslijt en zelfs van plaats doet veranderen. De creatie van de compositie in november 2012 in het kader van het festival Loop gebeurde door de musici aan wie ik het heb opgedragen: Brigitte Foccroulle, Jean- Pierre Peuvion en het Ensemble 21."

Claude Ledoux over Canto a due : "Dit kleine, intimistische werk heb ik geschreven voor het huwelijk van Jean-Luc Votano, de klarinettist die in 2012 mijn compositie Ayl voor klarinet en orkest heeft gecreëerd. Het is geïnspireerd op muzikale flarden uit de eerste vocale scène van mijn Passio Secundum Lucam (uit dezelfde periode), meer bepaald een aantal melodisch-ritmische formules op de woorden "j'ai désiré de désirs". Daaruit ontstaan een instrumentaal vlechtwerk en een veelheid aan klankomzwervingen die fungeren als klankmetafoor voor de vele facetten van het liefdesdiscours. Delicate parfums en oosterse melismatische figuren, ludieke timbres maar ook vreugdevolle fonkelingen kleuren deze gevoelige compositie."

Pierre Kolp over Plan fixe : "Een camera op Godard gericht, op de achtergrond Resnais. Een comeback? Script, montage, projectie. Een camera, geluidsopname. Hans Werner Henze en Georges Delerue. Een ander perspectief. Andere acteurs: Hélène et Camille. Stilte. Tegenopname - THE END"

Christophe Guiraud over A woman bathing in a stream : "Met als vertrekpunt Rembrandts beroemde schilderij Jonge vrouw badend in een beek, ontstaat deze compositie uit de intimiteit van de picturale materie. Wat Christophe Guiraud wil weergeven, is niet zozeer een muzikale illustratie van het thema van het schilderij (een mythologische figuur, geseculariseerd in een gewone vrouw) dan wel een soort muziektheatrale opvoering van de picturale elementen. Het gebaar van de schilder, het overrompelende spoor van het penseel (en van ander gereedschap) op het doek, de spontane radicaliteit van een toets... met opvallend spaarzame middelen komt het tafereel tot leven: een veeg met de duim = een oog; een penseelstreek = een schaduw. Ook al kan Rembrandt niet als ‘materieschilder’ worden gedefinieerd, toch maakt hij van de materie een zuivere ‘werkelijkheid’ die hij boven de vorm plaatst. Het gaat echter om een geheimzinnige waarheid, zoals de weerkaatsing in het water waarop de blik van de jonge vrouw gericht is. De compositie gaat uit van een immense fascinatie voor het gebaar van de schilder en is de weergave van een zoektocht naar klankruimten waar de vormen resulteren uit gebaren van timbre. Als in een travelling tracht A woman bathing in the stream het schilderij detail na detail ‘na te vertellen’, en dit veeleer in tactiele dan in visuele zin. A woman bathing in the stream is een opdracht van het Festival Ars musica 2013".

Programma :

  • Victor Kissine, Zerkalo, trio n°2 (2009)
  • Stéphane Orlando, Burlesque (2012)
  • Baudouin De Jaer, La rivière à quelques mètres de là (2012)
  • Claude Ledoux, Canto a due (2012)
  • Pierre Kolp, Plan fixe (1963) (2012)
  • Christophe Guiraud, A woman bathing in a stream (2013) (wereldcreatie)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble 21 : Stéphane Orlando, Baudouin De Jaer, Claude Ledoux, Christophe Guiraud, Pierre Kolp, Victor Kissine
Woensdag 20 maart 2013 om 12.30 u
Abdij Ter Kameren - Brussel

Gratis toegang

Meer info : www.arsmusica.be en www.ensemble21.be

Extra :
Victor Kissine op www.compositeurs.be, www.schott-music.com en www.renewmusic.org
Stéphane Orlando : www.stephaneorlando.com en youtube
Baudouin de Jaer op www.noodik.com, www.compositeurs.be en youtube
Claude Ledoux : users.skynet.be/ledouxcl, www.compositeurs.be, brahms.ircam.fr en youtube
Pierre Kolp : http://users.skynet.be/sky96988/kolp.html
Christophe Guiraud op www.babelscores.com, youtube en soundcloud.com

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013

11:02 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Danel Kwartet combineert Fafchamps met twee Belgische creaties en twee klassiekers uit de 20ste eeuw

Jean-Luc Fafchamps Het strijkkwartet is het perfecte archetype van de klassiek - romantische kamermuziek. Dit zeer dynamische genre blijft ook hedendaagse componisten inspireren. De evolutie in de elektronica zorgde de voorbije d ecennia voor ongekende compositiemogelijkheden, een trend die ook hoorbaar is in het hedendaagse kwartet. Jean-Luc Fafchamps (foto) gebruikt in Kh(à') elektronica om een koude en vijandige sfeer op te roepen die fel contrasteert met de intimiteit van het klassieke strijkkwartet. Het Danel Kwartet combineert op het kwartet van Fafchamps met twee Belgische creaties (Karen Tanaka en Camden Reeves) en twee klassiekers uit de 20ste eeuw: Dusapin en Xenakis.

Sinds 1991 heeft het Quatuor Danel een plaats weten te veroveren op de internationale concertpodia en behaalde het prestigieuze prijzen op de wedstrijden van Evian, Sint-Petersburg (Sjostakovitsj) en Londen. Het ensemble blijft trouw aan zijn oorspronkelijke doelstellingen: het werpt steeds weer een nieuwe blik op het repertoire van Haydn tot nu , en wordt daarin gesteund door musici die de geschiedenis van het strijkkwartet bepaalden. Met meer dan 80 concerten per jaar reist het Quatuor Danel naar de grootste internationale concertzalen en kamermuziekfestivals. Het Quatuor Danel legt zich in het bijzonder toe op de nieuwe muziek door samen te werken met componisten als Wolfgang Rihm, Helmut Lachenmann, Bruno Mantovani, Pascal Dusapin, Nicolas Bacri, Jonathan Harvey, Sofia Gubaidulina, Benoît Mernier en Jean-Luc Fafchamps.

Camden Reeves over 'Dactylozooid Complex' : "Wat zijn dactylozoïden, en wat hebben ze met muziek te maken? Dactylozoïden zijn lange verdedigingspoliepen, gewapend met dodelijke netelcellen. Ze maken deel uit van de ongewervelde zeedieren, een groep waartoe ook de kwallen, de staatkwallen en de millepora's behoren.
Met muziek hadden ze tot voor kort niets te maken...
Wat interessant is aan deze organismen is de ontologische vraag die ze oproepen. Valt elke kolonie, elk complex geheel, samen met één enkel individu ofwel met verscheidene individuen? Op veel vlakken gedragen ze zich als één enkel organisme: ze bewegen en voeden zich alsof ze één enkel lichaam zijn. Maar op andere vlakken doen ze dat niet. Sommige celsoorten zijn zo gespecialiseerd en gesegmenteerd (voor functies als eten, prikken en zich voortbewegen) dat ze van de ene naar de andere kolonie kunnen migreren. Een strijkkwartet functioneert op gelijkaardige wijze. Een eenheid, vier individuen: samen, en toch vrij.
Dactylozooid Complex is de tegenhanger van mijn eerste strijkkwartet, Fireworks Physonect Siphonophore. De compositie omvat drie muzikale kolonies, die elk uit hetzelfde eenvoudige muziekmateriaal zijn opgebouwd en dezelfde basisstructuur volgen. Hun tijdsdimensie en -strategieën zijn echter radicaal verschillend.
De creatie van Dactylozooid Complex door het Quatuor Danel vond plaats op 18 februari 2011 in de Manchester Grammar School."

Pascal Dusapin - Quatuor N° 4
Pascal Dusapin vatte zijn Vierde strijkkwartet (december 1996 - mei 1997) enigszins op als een dagboek, waarin men niet zozeer de openbaring van een intiem gevoelsleven kan vinden dan wel het relaas van gebeurtenissen die op het moment van de compositie plaatsvonden (en in het bijzonder feiten uit de internationale politieke actualiteit). Zoals de 24 stukken van Time zones een veelzijdig parcours uitstippelden – in een spel van toenadering en verwijdering zonder echte chronologie – zo kan men het Vierde strijkkwartet zien als een muzikale ruimte tussen herinnering en prospectie. De referentie aan Beckett, in de vorm van een kort citaat uit Murphy op het einde van de partituur, roept die ononderbroken pendelbeweging op, waarvan het enige doel is de aandacht te vestigen op de vele interpretatiemogelijkheden van materiaal dat op algoritmen is gebaseerd. Via zowel opstapeling als terugschakeling verkent het muzikale discours de combinatorische formule: ze is " l'art ou la science d'épuiser le possible, par disjonctions incluses" - zo beschrijft Deleuze, die andere denker waarnaar Dusapin graag verwijst, het werk van Beckett. Terwijl het klankweefsel compacter wordt en de breuken krachtiger, vormen er zich sterk gepolariseerde individuele lijnen die tot harmonische blokken versmelten. Over de hele lijn bestrijkt Quatuor n°4 hetzelfde muziekmateriaal, in één enkel compositiedeel waar individuele en collectieve passages elkaar afwisselen.

Iannis Xenakis - Tetras
Tetras is opgedragen aan het beroemde Arditti Quartet. Het is een van de meest spectaculaire composities uit het strijkkwartetrepertoire. Meer nog dan de atletische prestatie van de uitvoerders, is het de kracht van de gebalde schriftuur die ontzag afdwingt. De luchtigheid die het strijkkwartetrepertoire traditiegetrouw kenmerkt, ruimt plaats voor de typische globaliteit van Xenakis' stijl. De Griekse titel refereert aan het cijfer vier, maar uit de partituur blijkt dat de vier strijkers eigenlijk vier-in-één zijn.

Jean-Luc Fafchamps over Lettre Soufie : Kh(à') (Esquif) : " Met dit nieuwe werk zet ik de compositie van mijn cyclus Les Lettres Soufies voort, een weids project dat ik in 2000 aanvatte en dat 28 composities omvat waarvoor ik vrij inspiratie putte uit de symbolen van de soefimystiek. Elke 'Letter' is een meditatie over de grenzen van het bewustzijn en de parodoxale aspecten van de tijd, en bevat gelijkenissen met de andere werken uit de cyclus, meer bepaald op het vlak van materiaal, formele verhoudingen, stijl, betekenis of instrumentale bezetting. Kh(à)', de vijftiende steen van mijn compositorische bouwwerk, maakt deel uit van die Lettres waarin elektronica is verwerkt. De andere Lettres met elektronica zijn Z1 (Za') voor altviool en piano, Z3 (Dhàl) voor trombone en S2 (Thà') - Ivraie - voor een ensemble van 11 muzikanten.
Voor de compositie van Kh(à') ben ik uitgegaan van de confrontatie van de intimiteit en de diepte van het strijkkwartet met een vijandige, woelige elektronicaomgeving. De kolkende, tumultueuze klanken trachten de concentratie van de kamermuziek uit elkaar te drijven. Een schuitje (‘esquif'), verloren in het midden van de woeste oceaan, biedt koppig weerstand om zich niet te laten opslorpen door de hem omringende chaos, en waagt zijn kans om de troebele wateren over te steken. Kh(à') is als een droom over een oversteek.
De compositie brengt twee schijnbaar onverzoenbare werelden samen. Maar inderdaad, het strijkkwartet integreert en transformeert onophoudelijk de hem omringende geluiden en klanken: het is immers uit de chaos dat het zijn kracht en samenhang haalt."

De elektronica in Lettre Soufie : Kh(à') (Esquif) wordt gerealiseerd in samenwerking met het Centre Henri Pousseur. De creatie van het werk vond plaats op 28 november 2012 op het festival Transit (Leuven) en was in handen van het Quatuor Danel en het Centre Henri Pousseur.

Karen Tanaka over Metal Strings : "De titel Metal Strings verwijst naar de speed metal, een genre uit de rockmuziek dat ik de laatste jaren vaak beluister. Ik hou van de explosieve energie van deze populaire muziek. In vroegere werken ging ik al op zoek naar een volle, snelle en metaalachtige klank: Wave Mechanics (1994), Wave Mechanics II (1994) en Metalic Crystal (1994-95). In het strijkkwartet Metal Strings heb ik dat uitgangspunt verder uitgewerkt."

Programma :

  • Camden Reeves, Dactylozooid Complex (2011) (Belgische creatie)
  • Pascal Dusapin, Quatuor N° 4 (1997)
  • Iannis Xenakis, Tetras (1983)
  • Jean-Luc Fafchamps, Lettre Soufie : Kh(à') (Esquif) (2012)
  • Karen Tanaka, Metal Strings (1996) (Belgische creatie)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Quator Danel : Pascal Dusapin, Camden Reeves, Iannis Xenakis, Karen Tanaka, Jean-Luc Fafchamps
Dinsdag 19 maart 2013 om 20.00 u
(Inleiding door Camden Reeves om 19.15 u )
Théâtre Marni - Brussel
De Vergniesstraat 25
1050 Elsene

Meer info : www.arsmusica.be en www.quatuordanel.eu

Extra :
Camden Reeves : www.camdenreeves.com
Pascal Dusapin op en.wikipedia.org, brahms.ircam.fr en youtube
Iannis Xenakis : www.iannis-xenakis.org, www.arsmusica.be, www.xenakis-ensemble.com en youtube
Iannis Xenakis (1922-2001): Mathematicus en filosoof, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be en youtube
Karen Tanaka op www.chesternovello.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013

Beluister alvast het eerste deel uit Iannis Xenakis' Tetras

10:18 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Vilde Frang & Michail Lifits brengen Mendelssohn, Lutoslawski, Brahms en Beethoven in de Miryzaal in Gent

Witold Lutoslawski De Noorse Vilde Frang werd gelauwerd als Young Artist of the Year 2010. Ze vormt een innemende tandem met Michael Lifits, nu al vergeleken met de legendarische Wilhelm Kempff. Mendelssohn vond zijn sonate niet goed genoeg, borg ze op, maar Yehudi Menuhin viste de partituur op in 1953. Wat bleek: een aanwinst. Ook Lutoslawski's partita is een meesterwerk dat diep ontroert en overweldigt. De Hongaarse dansen van Brahms leverden hem als pianist toendertijd veel lof op. Parels zijn het, tot op vandaag. En Beethoven was in zijn jonge jaren een pianoleeuw. In het opus 12 krijgt de piano een eersterangs plaats.

Het begrip vrijheid krijgt een extra dimensie in het werk van Witold Lutoslawski (foto). De Poolse componist werd in eerste instantie sterk beïnvloed door het modernistische idioom van Béla Bartók, maar vond pas echt een eigen stijl nadat hij het 'Pianoconcerto' van John Cage had gehoord. De naam van deze laatste zal wellicht altijd verbonden blijven aan het principe van de aleatoriek of muzikale onbepaaldheid. Eenvoudig gesteld wil dat zeggen dat Cage het toeval binnenbracht in het compositieproces. Hij liet bijvoor beeld toonhoogtes en ritmes bepalen door de dobbelsteen; of hij liet uitvoerders bij het spelen zelf keuzes maken, die niet door hem in de partituur waren vastgelegd. Daarmee deed hij afstand van het romantische beeld van de componist, een vormgevend genie, een schepper van kunst die telkens opnieuw geactualiseerd wordt door de musici. De muziek ontstond buiten zijn almachtige controle over structuren.

In 'Jeux Vénitiens' (1960-61) experi menteerde Lutosławski met aleatorische technieken door muzikanten zelf te laten kiezen met welke ritmes ze zijn (atonale) melodische lijnen uitvoerden ('aleatorisch contrapunt' noemde hij dat). De uitvoer - ders werden mee componist, participeerden aan het creatieve proces op een manier die verder ging dan de partituurinterpretatie zoals die in de klassiek-romantische traditie bestond. De 'Partita' (1984) voor viool en piano is een veel later werk maar nog steeds werkte Lutosławski met aleatorische passages. Tussen de delen 'Allegro Giusto', 'Largo' en 'Presto' zitten secties met als aanduiding 'Ad Libitum' (vert.: naar believen). Daarbij vermeldt de componist dat "de viool en pianopartijen op geen enkele manier gecoördineerd moeten worden". De musici moeten zelf voelen hoe ze zich ten opzichte van elkaar door de muziek willen bewegen - alsof ze een cadenza spelen maar dan niet alleen.

Lutosławski's artistiek vrijheidsbegrip vertaalt zich in een afstand doen van controle, van macht ten voordele van de "uitvoerende musici". Het is niet altijd eenvoudig om een link te leggen tussen de artistieke opvattingen van een componist en diens maatschappelijke en politieke overtuigingen. Over dat onderwerp zijn al boeken volgeschreven. Een eenvoudige één-op-één relatie is er haast nooit. En toch, En toch, Beethoven had zeer expliciete ideeën over de maatschappij en kunst - vrijheid stond centraal. Lutosławski was politiek actief in de Poolse anti-nazistische beweging en was als kunstenaar slachtoffer van nazistische en stalinistische censuur. Er zijn parallellen, stof tot nadenken...

Programma :

  • Felix Mendelssohn, Sonate nr. 3 in F
  • Witold Lutoslawski, Partita
  • Johannes Brahms, 3 hongaarse dansen (no. 11, 17, 2)
  • Ludwig van Beethoven, Sonate voor piano en viool nr. 3 in es, opus 12

Tijd en plaats van het gebeuren :

Vilde Frang & Michail Lifits : Mendelssohn, Lutoslawski, Brahms, Beethoven
Dinsdag 19 maart 2013 om 20.00 u
Miryzaal - Gent

Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be

Dit concert wordt opgenomen door Klara en uitgezonden op donderdag 4 april 2013 in het programma 'In de loge' (19-22 uur)

Bron : tekst programmaboekje de Bijloke

Extra :
Witold Lutoslawski op www.chesternovello.com, en.wikipedia.org en youtube
Witold Lutoslawski (1913 - 1994) : Poolse tussenpaus op www.musicalifeiten.nl

00:03 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

17/03/2013

Ensemble Nikel brengt werk van Gilles Doneux, Stefan Prins, Marco Momi en Clemens Gadenstaetter in La Raffinerie

Marco Momi Het Israëlisch-Belgische ensemble Nikel legt zich sinds 2006 toe op hedendaagse muziek met een rafelrand. Hun eigenzinnige instrumentarium (naast piano en percussie ook elektrische gitaar, bas en sax) levert een ongehoord klankenpalet op. In La Raffinerie brengen ze werk van Gilles Doneux, Stefan Prins, Marco Momi en Clemens Gadenstaetter.

Vijf muzikanten afkomstig uit Bazel, Brussel, Lausanne en Tel Aviv, vormen samen het Ensemble Nikel. Het ensemble wil een nieuwe soort hedendaagse kamermuziek ten gehore brengen, en gaat op zoek naar mogelijke manieren om elektrische en akoestische instrumenten te laten versmelten binnen een muzikaal geheel. Het Ensemble Nikel verkent de mogelijkheden van het auditieve spectrum door zich te concentreren op instrumenten die in de loop van de 20ste eeuw sterk geëvolueerd zijn. Het zet nieuwe conceptuele projecten op met diverse partners, solisten en ensembles, evenals met de componist Yuval Shaked. Het Ensemble Nikel organiseert een lezingenreeks waar verschillende aspecten van de hedendaagse esthetiek aan bod komen, vanuit de meest uiteenlopende invalshoeken. In de loop van een concertreeks in Israël creëert het Ensemble Nikel verscheidene werken van gevestigde componisten als Chaya Czernowin, Clemens Gadenstätter, Philippe Hurel en Helmut Oehring, maar ook van jonge beloftes als Raphaël Cendo, Sivan Cohen Elias, Eduardo Moguillansky, Marco Momi, Stefan Prins en Michael Wertmüller.

Sinds zijn oprichting in 2006 door Yaron Deutsch en Gan Lev wordt het Ensemble Nikel regelmatig uitgenodigd voor prestigieuze festivals als Wien Modern, Donaueschinger Musiktage, Ultraschall (Berlijn), Bang on a Can (New York), Internationale Ferienkurse für Neue Musik, Darmstadt , Klangspuren (Schwaz) en de Herfst van Warschau. De leden van het Ensemble Nikel zijn: Vincent Daoud, saxofoon; Yaron Deutsch, elektrische gitaar & artistiek directeur; Tom de Cock, slagwerk; Reto Staub, piano; en Eran Borovich, contrabas.

Gilles Doneux over '(Un) Plug Me' : " Ik heb deze compositie geschreven in opdracht van het Centre Henri Pousseur. Ze ligt in het verlengde van andere gemengde werken als SecondLife symphony of Troppo- co , die de relatie tussen akoestische en ‘elektronische’ klanken verkennen. Die verkenningstocht stelt me in staat de relatie tussen ons (menselijke wezens) en onze ‘machines’ (computers, smartphones...) breed te bevragen. Zouden wij vandaag, in 2013, kunnen overleven als we 'unplugged' waren? En zou de virtuele wereld ook zonder ons blijven bestaan? (Un)Plug Me is als een muzikale metafoor voor de vraag "En u, bent u klaar om de stekker eruit te halen?"

Stefan Prins over 'Fremdkörper II' : "Volgens wetenschappers zullen we tussen 2030 en 2040 het zogenaamde singulariteitspunt bereiken. Eens dat punt bereikt, zal het onderscheid tussen menselijke lichamen en hun technologische extensies radicaal wijzigen. De cyclus Fremdkörper, die voorlopig bestaat uit drie composities voor verschillende bezettingen en elektronica in realtime, gaat uit van de groeiende impact van technologie op het menselijk bestaan. In deze composities worden noch het menselijk lichaam noch zijn technologische extensies als 'fremdkörper' ('vreemde lichamen') op zich gezien. Wel gedragen ze zich tegenover elkaar als 'fremdkörper': vanuit het standpunt van het menselijk lichaam is de technologie een vreemd lichaam, terwijl het menselijk lichaam een vreemd lichaam is vanuit het standpunt van de technologie. In alle composities uit de cyclus doen zich contextwisselingen voor, een concept dat ook op andere niveaus aanwezig is. Ook de muziekinstrumenten kunnen trouwens als fremdkörper worden bekeken, aangezien ik gebruiksvoorwerpen uit het dagelijkse leven ( fremdkörper in de wetenschappelijke zin van het woord) in de instrumenten integreer of eraan vastmaak. Zelfs de elektronische klanken zijn al naargelang de context op een bepaald niveau fremdkörper.
In Fremdkörper #1 zijn alle elektronische klanken rechtstreeks afgeleid van de akoestische klanken van de instrumenten, terwijl ik in Fremdkörper #2 gebruikmaak van beschadigde audiofiles die ik op het internet vond, evenals van analoge elektronische klanken die resulteren uit ‘no-input’ mixtechnieken. In Fremdkörper #3 komen alle elektronische klanken voort uit digitale bewerkingen van een paar intro's van liedjes van Michael Jackson. "

Marco Momi (foto) over 'Ludica II' : "Soms heb ik er nood aan om een spel te spelen. Dan duik ik als een kind, nieuwsgierig en geamuseerd, in de kleverige massa van ‘inputs’ uit de (vaak niet-klassieke) muziek of uit andere bronnen. Ludica en Ludica II hebben een aantal elementen gemeen: elektronica in non-realtime, formele lineariteit die naar polymorfie leidt, low-fi als een concept tussen de akoestische muziek en de kwaliteitsvolle elektronische muziek in, en tot slot de dynamiek die wordt teweeggebracht door en doorheen de ‘loop’. Virtuositeit à la John Petrucci/Paul Gilbert en raadsels die de hersenen kietelen en veranderen in kooien die stukbreken... Na een tijdje geef je je over aan het spel, plots stop je zonder het spel af te maken, maar uiteindelijk besef je dat het beter is voort te doen met je kleverige handen. Ludica II is geschreven in opdracht van het Ensemble Nikel en met de steun van de Ernest von Siemens Musikstiftung;"

Marco Momi over 'Cinque Nudi' : " Mijn compositiereeks onder de titel Nudi staat voor een korte verkenning van de eenzaamheid van het instrument in zijn verhouding tot de uitvoerder. Deze kleine bundel gaat over de vervaging van de dialoog, die monoloog wordt; over het moment – volmaakte intiem en van een ongekunstelde verwarring - waarop men de eenzaamheid ontdekt. Het is een perceptieruimte vol verhalen die er niet om vragen te worden verteld, omdat er geen publiek is om ze te beluisteren en omdat we weten dat ze in de chronometrische tijd zullen verdwijnen; hun leven vervliegt in de beweging van een gedachte. Het blootgestelde lichaam ontdoet zich van al zijn sociale attributen, snuift zijn eigen geur op, omhelst zichzelf. Wanneer het in de spiegel kijkt, verlaat het zijn lichaam en observeert het zichzelf.
In de eerste van de Due Nudi voor altviool solo wordt het zuivere spel van de vingers op de snaren geobserveerd als een lange, verwarrende evolutie van combinaties die worden geopenbaard: de tablatuur overheerst en stelt de harmonie in de schaduw, maar de klank is zuiver, naakt, niet gereciteerd. Het tweede stuk is een spel rond de betovering van een nauwelijks geschetste pulsatie, die een zuiver gebaar wordt op het moment waarop ze in contact komt met het vreemde lichaam dat het eigen lichaam kwetst; vanaf dat moment leest men het opnieuw.
In het verhaal van Cinque Nudi stelt de saxofoon zich bloot en zet maskers op. Hij bekijkt zichzelf in een spiegel die hem niet weerspiegelt maar hem een beeld toont dat het zijne niet is, namelijk de pedalen van een elektrische gitaar. Hij ontdekt dat hij polymorf is in zijn structuur en niet in zijn aard: hij is polyfoon, fijn als een lijn, het volstaat dat hij ademt; vervolgens laat hij zijn alter ego’s onder elkaar ruziën en improviseert hij op twee klanken die hem meesleuren in een magische lus. "

Clemens Gadenstaetter over 'Sad Songs' : " We hebben geleerd wat 'treurig zijn' is, hoe het aanvoelt, en hoe we dat gevoel kunnen of moeten uitdrukken (de gepaste beleving en de gepaste uitdrukkingswijze zijn collectieve gegevens die we in onszelf meedragen.
Dat is wat ik in 'presets' (ook) klankmatig tot uiting heb willen brengen: het gevoel van rouw en verdriet wordt in gestandaardiseerde klankgebaren omgezet. Het zijn die gestandaardiseerde klanksituaties die onze aangeleerde gevoelens in beweging zetten: dankzij hen voelen we en verstaan we wat we horen; en door het horen, verstaan we wat we voelen.
Dergelijke klankgestalten hebben een polymodale lading - eigenlijk heeft al het klankmatige een dergelijke geladenheid. Het horen is verbonden met tactiele gewaarwordingen, visuele (innerlijke) beelden, gevoelens, emoties en gevoeligheden. De klankgestalten zijn - als mimesis van lichamelijke bewegingen die met rouw en verdriet gepaard gaan - verbonden met bepaalde bewegingen van het lichaam, die zich als structurele bewegingsvormen in het lichaam manifesteren. Zonder die polymodale koppelingen zouden klankmatige gebeurtenissen voor ons 'zuiver' en dus betekenisloos zijn. Maar de koppelingen alleen maken de klankgestalten (nog) niet zinvol: niet in het nu beleefd, of geen reactie op een specifieke situatie.
Dat is het basisthema waarvan ik vertrokken ben bij het componeren. Vanuit collectieve vaststellingen en door de thematisering van die vaststellingen, probeer ik een ‘terra specifica’ uit het bekende te distilleren, zoek ik naar een vorm van verstaan in het horen, die buiten het terrein ligt van wat ik altijd gewoon ben geweest te horen en te verstaan. HOREN VERSTAAN COMPONEREN als een werkhypothese: dat wat als horen en verstaan overkomt, moet compositorisch bewerkt worden, om een HOREN en VERSTAAN te worden dat niet alleen aan het collectieve refereert maar tegelijk ook geheel specifiek en relevant is. Als ik dat gegeven op mezelf betrek, betekent het een overschrijding van wat ik nu al ben. HOREN en VERSTAAN is pas mogelijk als collectieve vaststellingen door de bewerking (van het COMPONEREN) getransformeerd worden.
Het technische uitgangspunt van mijn compositie is het bouwen aan muzikale samenhang – naast de akoestische, mimetische, semantische en situationele niveaus die ik in mijn schriftuur structureel ontwikkeld heb – op het niveau van de ‘Weak Synaesthesias’ en de ‘embodied perceptions’, zoals ze door de moderne cognitieve psychologie genoemd worden – een onderzoeksterrein dat ik overigens niet geheel beheers. Ik breng structuur in de polymodale verbindingen, maak ze klaar voor bewerking, en haal er vervolgens immanente structuurontwikkelingstechnieken uit. De vier liederen van Sad Songs zijn het resultaat van de bewerking van de modellen/ presets aan de hand van de ‘Weak-S und E-Bodies’ (mijn afkorting voor de eerder genoemde polymodale verbindingen). De ondertitels vormen een goede aanwijzing: Hurt, Loneliness, Medley: Manic Depression/Cries of Burning Pain, Les Adieux/ Abschied. Door de bewerking van de presets wordt de muziek aangestuurd. Ze ontvlamt uit de presets zonder ze volledig op te roepen. Niets hoeft ‘droevig of ‘smartelijk’ te zijn: de hoop dat er een ervaringsgebied bestaat buiten de grenzen van onze levensconditie (lichamen, cultuur...) is wellicht het laatste dat verloren zal gaan."

Programma :

  • Gilles Doneux, (Un) Plug Me (in opdracht van het Centre Henri Pousseur)(wereldcreatie)
  • Stefan Prins, Fremdkörper II (2010)
  • Marco Momi, Ludica II (2009) (Belgische creatie)
  • Marco Momi, Cinque Nudi (in opdracht van Radio-France) (wereldcreatie)
  • Clemens Gadenstaetter, Sad Songs (2012) (Belgische creatie)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Nikel : Gilles Doneux, Stefan Prins, Marco Momi, Clemens Gadenstaetter
Maandag 18 maart 2013 om 20.00 u
La Raffinerie - Sint-Jans-Molenbeek

Manchesterstraat 21
1080 Sint-Jans-Molenbeek

Meer info : www.arsmusica.been www.ensemblenikel.com

Extra :
Gilles Doneux op www.memm.be en youtube
Stefan Prins : www.stefanprins.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Marco Momi : www.marcomomi.com, brahms.ircam.fr en youtube
Clemens Gadenstätter : www.gadenstaetter.info, www.composers21.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013

Beluister alvast Marco Momi's Ludica II, gespeeld door Ensemble Nikel in Tel Aviv (2009)

21:51 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

15/03/2013

Hinkelspel, het ietwat gekke maar genereuze en gewaagde project van Ars Musica 2013

Maison de la Création "De verbeelding vrij spel laten". Dat staat te lezen op de website van het Maison de la Création. We hoeven niet langer te zoeken: dit moet de plaats zijn waar Hinkelspel doorgaat, het ietwat gekke maar ook genereuze en gewaagde project van Ars Musica 2013.

Hinkelspel is als een grote doos vol verrassingen: twee uur lang zijn een veertigtal korte muziekstukken te horen in de vele ruimten van het Maison de la Création. Je kan er muzikanten of componisten tegen het lijf lopen, voor of na een paar muziekstukjes te hebben beluisterd, bewonderd of verafschuwd. Alle kanten gaan die composities uit, maar ze hebben wel één ding gemeen: ze verrassen je - een beetje, matig of enorm - doordat ze, net als bij een hinkelspel, van het ene vak naar het andere springen, de ene wereld in en de andere uit, om uiteindelijk in het paradijs of de hel terecht te komen. Net als in een spel - het thema van Ars Musica 2013 is niet voor niets 'Play time' - moet je van risico houden en samen met de andere spelers "deelnemen, ervaringen delen en uitwisselen, een spoor volgen, voor jezelf maar ook met de anderen", zoals ze dat in het Maison de la Création zo mooi uitdrukken...

Op het programma werken van Baudouin de Jaer, Luc Brewaeys, Conlon Nancarrow, Jonathan Harvey, Diana Rotaru, Yii Kah Hoe, Luciano Berio, Pierre Boulez, Fausto Romitelli, Thierry De Mey, Claude Ledoux, Philippe Manoury, José Maurício Nunes, Iannis Xenakis, György Ligeti, Bernard Cavanna, François Bernard Mache, Gerard Pesson, Giacinto Scelsi, György Ligeti, John Adams, John Cage, Mauricio Kagel, Sylvain Lemêtre, Toru Takemitsu, Yan Maresz, Joji Yuasa, Benoît Mernier, Baudouin Oosterlinck, Hans Werner Henze, …
Installaties:  Arnaud Eeckhout & Sébastien Herickx, Nicolas D'Alessandro

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica : Hinkelspel
Zaterdag 16 maart 2013 om 16.00 u en om 20.00 u
Maison de la création - Centre culturel Bruxelles Nord

Emile Bockstaelplein
1020 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be en www.maisondelacreation.org

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013

20:30 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Klara4Kids laat kinderen op een speelse manier kennismaken met klassieke muziek

Klara4Kids Dit weekend het is weer zover. Dan laat Klara4Kids kinderen van 4 tot 12 jaar twee dagen lang op een speelse manier kennismaken met klassieke muziek via muziek- en theatervoorstellingen, concerten en workshops. Het evenement vindt plaats in HETPALEIS in Antwerpen, maar ook op Klara kun je zaterdagnamiddag proeven van de talrijke voorstellingen en concerten.

Voorstellingen Klara4kids

Young Clac Band
Clac vzw
Een enthousiaste groep jongeren vormt samen een vurig percussiecollectief. Zij bekoren het publiek met traditionele mandinka grooves en eigen composities en speelden al vaak in binnen- en buitenland. Het zijn echte podiumbeesten die van elk optreden een groot feest maken. Want wat is er fijner dan te dansen op het ritme van opzwepende djembé’s?
www.clacpercussie.be


Gelukkige verjaardag
Er is er één jarig. Hoera! Hoera! Dat kan je wel zien, dat ben jij! Jarig zijn is een feest, een groot feest met slingers en toeters, kaarsen en taart. En veel muziek. Vraag jij je nooit af hoe ‘Lang zal ze leven’ in het Turks klinkt? Of wat er in Suriname gezongen wordt als er iemand jarig is? En of verjaardagen ook in China gevierd worden? In Gelukkige verjaardag brengen Riet Muylaert, Wannes Cappelle en Tom Pintens verjaardagsliedjes van over de hele wereld in verschillende talen en ritmes.

Knal Shake Boem
Bas en Toon maken altijd samen muziek. Ze dansen, lachen en maken veel plezier, maar op een dag lukt het niet meer. Toon is zijn ritme kwijt! Hoe kan dat? Wil jij hen helpen? Dan komt het snel weer goed.
Knal Shake Boem is een leuke, interactieve familievoorstelling die de allerkleinsten meeneemt in de wereld van percussie. Blij, bang, boos, verdrietig, grappig, spannend ... de taal van het ritme vertelt het allemaal.
www.clacpercussie.be

Boomjong
Boomjong begint met het verhaal van een lastig jongetje. Zijn ouders zijn er wel maar hij ziet ze niet. Dus steekt hij struiken in brand en jaagt hij eekhoorns op. De feeën van het bos sluiten de jongen op in een oude eik. Jaren later komt er een lief meisje naar het bos. Zij en de oude eik worden vrienden, maar haar ouders willen de oude eik kappen. De feeën beramen daarom een listig plan.
www.jellemarteel.be


Starend Meisje
Twee muzikanten en een zangeres nemen je mee in het universum van Tim Burton, de Amerikaanse tekenaar en filmregisseur die opvalt door zijn donkere humor. Cineaste Nathalie Teirlinck zorgt tijdens het concert voor beelden die tegelijkertijd intrigeren en bevreemden. Zij maakte met haar kortfilms furore maakte op o.a. het filmfestival van Berlijn (European Award for Best Short).
www.zonzocompagnie.be


Gelukkig genoeg
Gelukkig genoeg is een miniatuurconcert, geïnspireerd op de Kinderszenen opus 15 van Robert Schumann, over dromen en kindertijd. Kinderszenen opus 15 zijn eenvoudige pianostukjes die in 1838 werden uitgegeven en waarvan Traumerei het bekendste is. Ze worden door pianiste Veerle Peeters en Helena Van den Berge met weinig woorden en op een jeugdige manier tot leven gewekt.
Gelukkig genoeg is een merkwaardig verhaal, een verhaal Van vreemde landen en mensen, een verhaal van een Smekend kind en een Krijgertje. De Ridder van het schommelpaard vertelt bij de kachel, Bijna te ernstig, over een Belangrijke gebeurtenis, over een Kind bij het inslapen. Tot De dichter spreekt: het is maar Dromerij, Träumerei. Gelukkig genoeg!
www.pantalone.be


La boîte à joujoux
Lang geleden schreef de Franse componist Claude Debussy voor zijn dochter Emma La Boite à Joujoux (1913), een compositie over een speelgoeddoos die tot leven komt. 100 jaar later herwerkt acteur Jurgen Delnaet het verhaal tot een hedendaags sprookje vol recht en onrecht. Met poppen vol menselijke karaktertrekken en karakters vol speelsheid. Projectiewanden zijn een onderdeel van de scenografie en brengen het publiek naar een wereld waar live pianomuziek, tekst en beeld samenkomen. De muziek blijft de klassieke compositie van Debussy uit het begin van de vorige eeuw. Alle andere elementen worden verweven tot een ingenieus verhaal over oud en nieuw.

Jeugd en Muziek Vlaanderen
Ken je een darbouka? Ooit al van een bendir en een rig gehoord? Hoe groot is een kanoen? Hilde De Clercq en Osama Abdulrasol geven je antwoord op al deze vragen. Een tipje van de sluier: een kanoen is een tafelharp. Ja, het heeft dus alles met muziek en ritme te maken. In Dag Djinn kom je terecht in de wereld van de sprookjes van 1001 nacht. De Arabische en Turkse muziek heeft na deze voorstelling geen enkel geheim meer.
www.jeugdenmuziek.be
 

De Groene Pantoffel
De kleine Abdelkor heeft één grote wens. Hij wil de tuin van de grootvizier in, maar dat is verboden terrein. Want de grootvizier is een belangrijk en rijk man die niet zomaar iedereen in zijn tuin laat. Maar Abdelkor laat zich niet afschrikken en trekt op avontuur. Hij slaagt er in om de tuin binnen te geraken, ontmoet er de dochter van de grootvizier en wordt verliefd op haar.
De groene pantoffel is een Arabisch sprookje. Het is een romantische en fantasierijke muziektheatervoorstelling die je meesleept in de magie van 1001 nachten.
www.hijaz.be

Réunion/Cage
Réunion is een bijzonder schaakspel dat klanken voortbrengt! Je kan spelen om te winnen of spelen om muziek te maken. Iedere speler wordt een toonkunstenaar. Wanneer je je pion op het speelvlak zet, heeft dat effect op een hele wereld van klanken.
Het schaakspel werd bedacht door de avant-gardecomponist John Cage, één van de grootste vernieuwers van de klassieke muziek uit de 20e eeuw. In 2012 is het 100 jaar geleden dat John Cage het levenslicht zag. Voor BiancoNero de aanleiding om zijn schaakspel opnieuw tot leven te brengen.

De Muziekkamers
Muziekkamer 1: We Starten met de steen

Steen, schaar, papier. Een eeuwenoud spel met Chinese wortels, dat in de vorige eeuw verspreid raakte over de hele wereld. De steen slaat de schaar stuk, de schaar knipt het papier aan flarden, het papier wikkelt zich om de steen heen. Wie mag eerst? Jij of ik?
Maar wat zijn een steen, een schaar of een blad papier waard als muziekinstrument? Weinig... Tenzij ze in handen komen van Gerrit Valckenaers. Een muzikant, maar ook een uitvinder. Of nee! Een vinder. Een man die muziek maakt met wat hij vindt. Een fietswiel, een ventilator, kattenspeeltjes of de elastiek rond zijn brooddoos. Je kan het zo gek niet bedenken of hij speelt erop!

Muziekkamer 2: Boskamer

Verdwaal in een klankensprookje. Boskamer is een kamer die door middel van geluiden en muziek wordt omgetoverd tot een klankenwoud. Tovenaars van dienst zijn de meesterlijke trompettist Jon Birdsong en harpiste Jutta Troch. Zij zetten hun instrumenten in voor een kwartiertje muzikale verbeelding. Een concert dat je af en toe op het verkeerde been zet, de ruimte waarin je bent doet vergeten en waar elke klank het begin kan zijn van een nieuwe melodie.

Muziekkamer 3: Popovska's kamer

Ontmoet een bijzondere zangeres. Ze komt uit Macedonië, heeft een wonderbaarlijke stem en maakt haar eigen muziek. Wie haar muziekkamer bezoekt ontdekt wat voor muziek dat is. Haar liederen ademen de weemoed en het vuur van de Balkan en verbrokkelen soms tot de stem van iemand die verdwaald is, in een nieuw land terecht komt en een nieuwe taal probeert te spreken. Een taal van klanken en geluiden die we herkennen en verstaan, maar toch niet helemaal begrijpen.
www.zonzocompagnie.be

Bus vol leugens
Mark is de bangste bangerik van de hele wereld. Hij is voor alles bang, maar vooral voor zwemmen. Met hulp van het (jonge) publiek en allerlei bizarre figuren probeert hij zijn zwemangst te overwinnen.
HETPALEIS wil zoveel mogelijk kinderen van theater laten genieten, ook diegenen voor wie het niet altijd evident is om tot in de theaterzaal te geraken. Om die reden bouwde HETPALEIS enkele jaren geleden een lijnbus om tot een HETPALEISbus die tot op speelplaatsen en (buurt)pleinen rijdt. Installatiekunstenaar en vormgever Michiel Van Cauwelaert tovert de bus deze keer om tot een echte walvis.

Live radio-uitzending Klara
Altijd willen weten hoe een radioprogramma gemaakt wordt ? Kom dan zeker naar het atelier van HETPALEIS en wees getuige van de live-uitzending van Klara. Dit jaar is het een extra lange uitzending vol verslagen, reportages en verhalen vanop Klara4kids. Gastvrouw is Annemie Tweepenninck die zich laat bijstaan door enkele enthousiaste kinderreporter. Klarareporter Greet Samyn gaat op zoek naar mooie verhalen vol klassieke muziek.
Tijd en plaats van het gebeuren :

Klara4Kids
Zaterdag 16 en zondag 17 maart 2013, telkens van 13.00 u tot 18.00 u
HETPALEIS - Antwerpen

Theaterplein
2000 Antwerpen

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.klara.be

20:10 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Ars Musica Laptop & Electro Night : een hele avond improvisaties, samplings en een dance floor met dj's

Electro Night Op vrijdag 15 maart organiseert Ars Musica met Gilles Doneux, Gilles Gobert, Claude Ledoux en in nauwe samenwerking met Loran Delforge een voor het festival volledig nieuw evenement: de Laptop & Electro Night. De hele avond lang krijg je improvisaties, samplings en een dance floor met verschillende dj’s!

Gilles Doneux over 'The Cathedral and the Bazaar' : " 'The Cathedral and the Bazaar' is een essay van Eric Raymond waarin hij uitlegt hoe opensourcesoftware evolueert. Dergelijke computerprogramma’s komen tot stand dankzij de samenwerking van een groot aantal ontwikkelaars. Zonder onderlinge hiërarchie draagt elkeen bij aan het project, in de mate en op de manier die hij zelf bepaalt. Eric Raymond vergelijkt een dergelijke evolutiewijze met een bazaar, in tegenstelling tot software die door hiërarchisch bepaalde bedrijven wordt ontwikkeld, die hij met een kathedraal vergelijkt.
In de compositie volgen verschillende secties elkaar op. Een aantal zijn helemaal uitgeschreven (kathedraal), terwijl andere de uitvoerders de vrijheid laten om, naar elkaar luisterend en op elkaar inspelend, samen de muziek te componeren."

Gilles Gobert over 'Pièce pour piano et électronique n°1' : " Hoewel deze compositie ‘elektrischer’ van sfeer is, gelijkt ze sterk op Pièce pour piano, percussions et électronique dat ik in 2009 schreef voor het Franse ensemble Syntax, evenals op mijn recente werken voor piano. De pianoschriftuur van deze compositie is gelijkaardig, ook al is ze ‘percussiever’ van karakter. Uit het elektroakoestische universum haalde ik technieken als filtering, uitzetting en compressie. Zoals in mijn Pièce pour piano, percussions et électronique worden elektronische sequensen op het podium in werking gesteld. Hier worden de sequensen echter grotendeels in real time bewerkt en gaan sommige gepaard met rechtstreekse bewerkingen op de piano."

Gilles Gobert over 'Pièce pour piano et électronique n°2' : "Dit tweede stuk voor piano en elektronica gaat voort op de schriftuur en de muzikale ideeën van het eerste stuk, terwijl de globale vorm eenvoudiger en minder lineair is. In dit tweede stuk volgen trage en snelle delen elkaar op, die door breuken van elkaar gescheiden zijn. Op relatief statische passages, gekenmerkt door veelvuldig herhaalde akkoorden, volgen snelle passages met voortdurend wisselende harmonische kleuren. Het geheel evolueert progressief naar een korrelige en bruïtistische klank. Zoals overal in mijn recent werk worden de elektronische klanken eerder in dialoogvorm uitgewerkt, zodat de elektronica een volwaardige kamermuziekpartner wordt. "

Claude Ledoux over 'Laps Init 1.0' : " Laps Init zou men een ‘work in progres’ kunnen noemen. Het formuleert een antwoord op een van mijn vroegere werken, Zap’s Init (2008), een hommage aan Frank Zappa in een soort ‘spectrale rockstijl’ voor elektrische gitaar. Terwijl Laps Init met de typische klank van de elektrische gitaar aanvangt, ontpopt de laptop zich steeds meer tot een klankscherm dat wordt opgehangen aan de draad die de populaire en de ernstige muziek van elkaar scheidt. Deze keer geen poging tot ‘progressieve rock’ maar wel een muzikaal discours dat de schriftuur van het beluisteren van het timbre (en dus niet de schriftuur van het timbre!) via sampling tracht te linken aan een aantal ritmische bekoringen uit de R&B, de triphop en de deathmetal. Hoe kon ik deze muziek schrijven zonder de ‘beat’ van die stijlen ruimte te bieden, al was het maar in een onderliggend discours? De tijdsdimensie wordt grotendeels ingevuld door de herhaling en de metamorfose van muzikale frases. Asymmetrische muzikale lussen zijn onderhevig aan een beginsel van permanente variatie. Het parcours van Laps Init loopt voornamelijk langs zijwegen; het ligt op de kruising tussen akoestiek en technologie, tussen het vocale en het instrumentale, tussen instrumentale fonemen en morfemen, tussen adem en witte ruis; en dat terwijl het geheel aan cross-synthesis wordt onderworpen. Historische zijwegen ook, waardoor de in de barok zo geliefde (en in mijn oeuvre vaak voorkomende) ‘lamentatie’ toenadering zoekt tot de specifieke idiomen van de instrumenten van het ensemble. Want tijdens de compositie van Laps Init had ik in de eerste plaats de muzikanten in gedachten. De compositie is een trilling, ontstaan uit het verlangen om individuele geesten en karaktertrekken dichter bij elkaar te brengen, en zo aan te tonen dat het geheel meer waard is dat de som van elk van de delen.
Laps Init 1.0 is opgedragen aan de muzikanten van het Laps Ensemble."

Loran Delforge is een Belgische componist, klankbeeldhouwer en performer. Hij wordt op 1 juni 1982 in Brussel geboren. Zijn studies hedendaagse muziek vangt hij aan in de klas van Annette Vandegorne in het Conservatoire royal de Bruxelles. In 2008 behaalt Loran Delforge het diploma compositie van elektroakoestische muziek. Zijn muziektaal sloopt de muren tussen zuivere klanksculptuur en akoesmatische muziek, begeeft zich op het terrein van frenetieke instrumentale improvisatie, voelt zich thuis in de hedendaagse muziek maar evengoed in wiegenliedjes waarin beatmuziek doorklinkt.
Delforges composities worden in vele landen uitgevoerd (Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje, Brazilië, Canada…). Hij componeert muziek voor dansproducties, tekenfilms, architecturale cartografie, films en circusvoorstellingen. Hij werkt samen met choreografen en theaterregisseurs als Roberto Olivan, Katja F.M. Wolf en Roberto Magro, en met motion designers en cineasten als Romain Tardy, The AntiVJ Collective en Els Opsomer. Als solist of onder zijn pseudoniem Squeaky Lobser geeft hij performances elektronische muziek voor festivals en in concertzalen in Europa en daarbuiten.
De muziek van Loran Delforge wordt uitgebracht door het platenlabel Vlek, evenals door andere platformen in het buitenland, en dit niet alleen voor compilaties maar ook voor exclusieve opnames. In 2006 ontvangt zijn compositie Palimpseste sur souvenir de eerste prijs op het compositiefestival TIME in Lissabon. In 2008 ontvangt hij de prijs voor de beste vertolking op de International Electronic Music Spatialisation Competition te Brussel.
Loran Delforge leidt in het Conservatoire royal de Mons een klas compositie van elektroakoestische muziek.

Programma :

  • Gilles Doneux, The Cathedral and the Bazaar (wereldcreatie)
  • Gilles Gobert, Pièce 1 & Pièce 2 (wereldcreatie)
  • Claude Ledoux, Laps Init 1.0 (wereldcreatie)
  • Gilles Gobert, Gilles Doneux, Duo
  • Loran Delforge, Improvisaties, sampling, electro

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica : Laptop & Electro Night
Vrijdag 15 maart 2013 om 21.00 u
Electro night "Backward Ritual" chapter 2
Vrijdag 15 maart 2013 om 23.00 u
La Raffinerie - Sint-Jans-Molenbeek

Manchesterstraat 21
1080 Sint-Jans-Molenbeek

Meer info : www.arsmusica.be

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013

13:49 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Feestconcert Brussels Philharmonic met wereldcreatie van Michel Tabachniks tweede vioolconcerto in Flagey

Michel Tabachnik Het Feestconcert 'Flagey 75' van Brussels Philharmonic staat helemaal in het teken van de creatie. Naast de wereldpremiere van Michel Tabachniks Genese II met concertmeester Otto Derolez als solist staat ook een herneming van een historische creatie op het programma: Béla Bartóks' Concerto voor Orkest', dat op 29 mei 1945 zijn Europese première vierde o.l.v. de Brusselse dirigent Franz André. 

Michel Tabachnik staat in België vooral bekend als chef-dirigent van Brussels Philharmonic. Maar weinigen weten dat hij internationaal ook als auteur en componist bekend is. Zijn werken worden over heel Europa gespeeld, dit seizoen onder meer op de Biennale di Venezia en het Musica Festival Strasbourg. Zijn eerste vioolconcerto werd in 2010 uitgevoerd door het Noord Nederlands Orkest. Zijn tweede vioolconcerto, Genèse, heeft Tabachnik opgedragen aan Otto Derolez, sinds 1999 concertmeester van Brussels Philharmonic.

Otto Derolez voerde in de loop van zijn carrière al verschillende hedendaagse vioolconcerto’s uit: onder meer het Vioolconcerto van Jeroen D’hoe (in 2000, met VRO/Brussels Philharmonic olv Bjarte Engeset), het Vioolconcerto “Die Vlinder” van Boudewijn Buckinckx (in 2002, met VRO/Brussels Philharmonic olv Etienne Siebens), de Belgische creatie van “Corale su Sequenza VIII” van Luciano Berio (in 1996, met de Beethoven Academie olv Lucas Vis), en de Belgische creatie van het Vioolconcerto van John Adams (in 2005 met deFilharmonie olv Ed Spanjaard). Met Genèse van Michel Tabachnik is hij dus niet aan zijn proefstuk toe. Toch blijft de creatie van een nieuw werk een hele uitdaging.

 Otto Derolez, solist viool: "Genèse is een apart werk omdat het in een heel eigen muzikale taal geschreven is. Als er in dit Concerto dan toch één element te vergelijken is met de klassieke vioolconcerti, dan is het wel de relatief traditionele behandeling van de viool op zich. Dit is het enige domein waar de componist een klassieke verhouding houdt tussen de solist en zijn instrument."

Geen avant-garde technieken, geen kwarttonen, geen oneindige hersenspinsels over het 'anders' gebruiken van het instrument. Op dit vlak is dit werk een, misschien wel verademende, teruggrijpen naar het verleden - hoewel het totale klankbeeld met het orkest zeer actueel is. Een uitgebreide slagwerksectie (we merken vooral het gebruik van meerdere exotische instrumenten op) in combinatie met een zeer gediversifieerde en bijna uiteengerafelde strijkerssectie zorgen voor een bijzonder interessant klankspectrum, waarboven de viool vrij, bijna improvisatorisch, soleert.

De sfeer die het begin van het werk oproept knoopt aan bij een vergeten Weense nostalgie, maar ontwikkelt zich al snel tot een zeer eigentijdse klanksfeer, via niet aflatende, ritmische, overactieve cellen met enorme tessituursprongen,.

Daar waar de thematische inhoud van Genèse de mysteries opzoekt rond het ontstaan van de aarde, daar waar fysica en geschiedenis elkaar bijna raken, ligt de artistieke uitdaging van dit werk in het vinden van een synergie tussen enerzijds het overmeesteren van fysisch quasi onoverbrugbare grepen, en anderzijds de spirituele uitdrukking van het zich onttrekken aan elke wereldse materie."

Naast de wereldpremiere van Genèse II staat die avond ook een herneming van een historische creatie op het programma: Béla Bartóks' Concerto voor Orkest', dat in 1945 zijn Europese premiere vierde, uitgevoerd door de voorloper van Brussels Philharmonic, het toenmalig 'Groot Omroepsorkest'. <

Terwijl Darius Milhaud al van vóór 1936 in het Brusselse muziekleven te gast was, kwam de Hongaarse componist Béla Bartók dankzij het NIR in 1937 voor de eerste keer naar Brussel. Aanleiding voor dit eerste bezoek was het ‘Groote Woensdagavondconcert’ dat Collaer in zijn eerste concertseizoen integraal wijde aan het werk van Bartók. Bartók trad zelf aan als solist in zijn Concerto n° 2 voor piano en orkest en was erg lovend over het Groot Symfonie-Orkest (de illustere voorganger van Brussels Philharmonic): "een uitstekend orkest. Hoe deze mensen van het blad spelen, is verbazend…" Op een moment waarop Bartók in eigen land bekritiseerd werd, en andere grote steden nauwelijks belangstelling hadden voor zijn oeuvre, was er in Brussel een schare aan vertolkers en organisatoren die zijn werk promootten. Zo verzorgde het Groot Symfonie-Orkest op 29 mei 1946 de Europese creatie van het Concerto voor orkest in Parijs.

Programma :

  • August De Boeck, Rhapsodie Dahoméenne
  • Béla Bartók, Concerto voor orkest
  • Michel Tabachnik, Concerto pour violon Nr. 2 'Genèse'
  • Darius Milhaud, Scaramouche

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic & Otto Derolez : De Boeck, Bartók, Tabachnik, Milhaud
Vrijdag 15 maart 2013 om 20.00 u
(inleiding door Vincent Verelst om 19.30 u)
Flagey - Brussel
H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.brusselsphilharmonic.be

Extra :
Michel Tabachnik: tabachnik.org, www.brusselsphilharmonic.be, nl.wikipedia.org en youtube

00:40 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

14/03/2013

De Gehangenen : muziektheatervoorstelling met Jan Kuijken en Josse De Pauw in de Vlaamse Opera in Gent

De Gehangenen Boven de hoofden van de muzikanten hangen twee acteurs en drie zangers. De gehangenen zijn de ongelovige thomassen die luidop vragen durven te stellen. Hun pogingen worden hen niet in dank afgenomen: vaak moeten ze hun nieuwsgierigheid met hun leven bekopen. Een eerbetoon aan al wie wegens visionair gedachtegoed opgehangen, gemarteld of opgesloten werd.

Deze muzikale en vocale voorstelling brengt hulde aan alle visionairs die, omwille van hun overtuigingen, werden opgehangen, de marteldood stierven, verbrand of opgesloten werden. De Gehangenen vertegenwoordigen alle ongelovigen die  het voor de hand liggende weigerden te aanvaarden en het aandurfden met luide stem vragen te stellen. Omdat ze hun eigen mening niet konden loochenen, wierpen ze zich met hart en ziel op hun onderzoek om zo de eigen nood aan kennis te lessen. Niemand erkende hun inspanningen en maar al te vaak moesten ze hun nieuwsgierigheid bekopen met hun leven. Het Orchestre Royal de Chambre de Wallonie brengt voor dit stuk een compositie van Jan Kuijken op de planken. In deze muzikale vertelling wordt de spanning gecreëerd door de interactie tussen het orkest, de acteurs, de zangers en de vocale en sonore opnames. Twee acteurs en drie zangers hangen letterlijk boven de muzikanten. Voor hen schreef Josse De Pauw een gereciteerd en een gezongen deel. Voor de zangers werd de tekst in het Latijn vertaald, waardoor hun vertelling soms aan een mis doet denken, aan een requiem misschien, maar evengoed herinnert aan het Latijn als eerste universele taal voor de wetenschap. De acteurs spelen in het Nederlands, een man en een vrouw, twee onderzoekers die te vroeg en te luid hebben gesproken. De voorstelling wil een ode zijn aan het vrije denken en het vrijmoedig verwoorden van die gedachten.

De Latijnse gezangen zijn van medelijden doordrongen gebeden, beangstigende elegieën, maar nemen soms ook de vorm aan van lange vertellingen. De in het Nederlands geschreven tekst voor de acteurs ontvouwt de ideeën en gevoelens van de onderzoekers, wetenschappers en nieuwsgierigen. Deze laatsten richten weldoordachte beschuldigingen aan de machtigen die hen veroordeelden.

Jan Kuijken streeft naar een organische verwevenheid van zijn muziek met het spel van de acteur, waardoor een vorm van muziektheater ontstaat, waarbij het één niet meer zonder het andere kan. Met Josse De Pauw heeft hij eerder al onder andere Die siel van die mier (2004) en Liefde/zijn handen (2008) gemaakt.

Jan Kuijken studeerde als telg uit een muzikale familie cello en piano aan de muziekacademie in Asse. Hij speelde al in de meest uiteenlopende projecten: Urbanised van Luk Mishalle en Trevor Watts, Fukkeduk, De Oplosbare Vis van Peter Vermeersch en Josse De Pauw, The Sands of Time van Dick van der Harst, Passages van Kris Defoort en Fatou Traoré. Daarnaast componeert hij ook zelf. Typisch voor Jan Kuijken is het vermengen van stijlen en het werkzaam zijn op verschillende artistieke terreinen. En Kuijken blijft zoeken. Als huiscomponist bij LOD kan hij daartoe zijn eigen parcours uitstippelen. Muziektheater maken is een oud verlangen. Jan Kuijken wil voorstellingen creëren waarin zijn muziek organisch verweven is met het spel van de acteurs. Voorstellingen waarin het één niet meer zonder het ander kan. Zo schreef hij de muziek voor 'Brutalis', een performance van Karine Ponties. Dezelfde zoektocht naar verwevenheid tussen woord en muziek komt tot uiting in de dramatische concerten die Jan Kuijken en Josse De Pauw samen maakten. 'Die Siel van die Mier' (2004, ook in samenwerking met George van Dam), waarin een professor over orde en chaos reflecteert, heeft tussen november 2006 en februari 2007 getoerd in Frankrijk en België. Het muzikale liefdessprookje 'Liefde/zijn handen' (Jan Kuijken & Josse De Pauw) ging in première eind 2007.

In september 2006 werd 'Concertino voor Cello en Speakers' voor de eerste maal opgevoerd: een solo performance, waarin Jan Kuijken live improviseert op cello, bovenop verschillende lagen vooraf opgenomen muziek. In 2007 creëerde hij, samen met actrice Marlies Heuer (o.m. Toneelhuis), een uitbreiding: in het Dubbelconcertino wordt de compositie voor cello en speakers aangevuld met een compositie voor actrice en speakers. In 2009 maakte Jan Kuijken in Nederland met Marlies Heuer en Ria Eimers de voorstelling 'Szymborska!', een muziektheatervoorstelling rond gedichten van Szymborska. In het najaar 2010 werd deze voorstelling hernomen in Nederland. De volgende LODproductie werd 'Hoeveel jaren telt november', een samenwerking met Hans Spilliaert en Yoris Van den Houte. 'Hoeveel jaren telt november' werd een ontmoeting tussen installatie, poëzie, muziek en video, gebaseerd op het 'Boek der vragen' van Pablo Neruda. Intussen werkte hij samen met Josse De Pauw aan de LODproductie 'De gehangenen', die eind april 2011 in première ging.

Tijd en plaats van het gebeuren :

LOD/Jan Kuijken : De Gehangenen
Donderdag 14 en vrijdag 15 maart 2013 om 20.00 u
Vlaamse Opera Gent

Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : vlaamseopera.be en www.lod.be

Extra :
Jan Kuijken op www.lod.be, www.muziekcentrum.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
De Gehangenen : ode aan de verdrukte geesten, 5/12/2011
De gehangenen : muziektheater over ongelovige thomassen die luidop vragen durven te stellen, 24/04/2011

Bekijk alvast de trailer van De Gehangenen

18:30 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook