16/03/2015

Vierde editie van Performatik, de Brusselse biënnale van de performancekunst

Performatik De vierde editie van Performatik, de Brusselse biënnale van de performancekunst, telt twee 'transfers' om u tegen te zeggen. Choreografe Anne Teresa De Keersmaeker herdenkt dans als een tentoonstelling in WIELS. Een omgekeerde beweging maakt beeldend kunstenares Joëlle Tuerlinckx. Op basis van haar immense archief maakt zij een theatervoorstelling, waarvan in het Kaaitheater de integrale versie te zien zal zijn. Performatik zoekt grenzen op, ontrafelt codes en stimuleert ontmoetingen tussen verschillende kunstwerelden.

Performatik kiest resoluut voor het boeiende tussengebied tussen podiumkunsten en beeldende kunst. Bindend element is telkens het live gebeuren, de ontmoeting tussen u en de performer, in het hier en nu. Daarvoor wordt er samengewerkt met tal van partners in de stad - Argos, Beursschouwburg, Bozar, CENTRALE, Don Verboven Exquisite Objects, Passa Porta, Q-O2, Zsenne art lab, WIELS en workspacebrussels - die elk hun eigen expertise inbrengen. Ook de publieke ruimte wordt ingenomen: de straten door Esther Ferrer, de 'grande dame' van de Spaanse performance art, de pleinen door de Bouillon Group, een jong Georgisch collectief. Zij doen, na de biënnale van Venetië, Brussel aan met een performance die onze relatie met de drie monotheïstische godsdiensten verbeeldt.

Opener is de eerste grote creatie voor het theater van de Duitse kunstenares Ulla von Brandenburg. Zij voert ons terug naar het gedachtegoed van de utopisch socialist Saint-Simon, samen met het Brussels Brecht-Eislerkoor.

Performance laat zich niet vangen in één categorie. Marthe Ramm Fortun neemt je mee op een 'conversatieperformance' in Bozar, Christian Bakalov ontneemt je het zicht in een parcours doorheen de Kaaistudio's. Nogal wat kunstenaars reageren op onze hypersnelle tijd via rituelen die ons uitnodigen om tijd te nemen: de ceremonie van Béatrice Balcou, de "square dance" van Germaine Kruip, de twaalf dagen durende pianoperformance van Marino Formenti waarin kunst en leven, privaat en publiek versmelten.

Het ontregelen van kijkposities (theatrale toeschouwer, museale kijker) is inherent aan het grensoverschrijdende genre dat performance is. Dat is het onderwerp van de nieuwe productie van Xavier Le Roy en van de expo van kunstenaar Benoît Félix, die ook tekende voor het festivalbeeld.

Een greep uit het programma :

Expo Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas & Ictus : Work/Travail/Arbeid - WIELS
Opening: do 19/03 van 18.30 u tot 21.30 u
Van vrij 20/03 t.e.m. za 17/05, woe tot zon, van 11.00 u tot 18.00 u

Bij een voorstelling ervaren de performers en de toeschouwers de tijd, ze heeft een duidelijk begin en einde. Bij een tentoonstelling ligt dat anders. De tentoonstelling verandert normaal gezien niet na de opening, en niemand maakt ze mee van begin tot eind. Kan een choreografie worden uitgevoerd in de vorm, de tijd, de ruimte en de voorwaarden van een tentoonstelling? Die intrigerende vraag vormt de basis van Work/Travail/Arbeid.

Voor dit nieuwe werk vertrekt Anne Teresa De Keersmaeker van Vortex Temporum. Deze choreografie uit 2013, op het gelijknamige muziekstuk van de Franse componist Gérard Grisey, heeft nadrukkelijk betrekking op de tijd. Even rigoureus als Steve Reichs minimalistische muziek de voorstelling Fase (1982) droeg, inspireerde de 'duizeling van de duur' van Grisey's compositie De Keersmaeker in haar eigen onderzoek van het fenomeen tijd in Vortex Temporum, en nu uiteindelijk ook in Work/Travail/Arbeid.

Xavier Le Roy : Sans Titre - Kaaitheater
Di 24 en woe 25/03 om 20.30 u

Sans titre is een drievoudige voorstelling: lezing, concert én dansvoorstelling. Ze wijzigt de (sociale of esthetische) spelregels en observeert hoe langzaam een nieuw evenwicht ontstaat. Daarmee gaat Xavier Le Roy verder op een thema dat hem fascineert: dat regels nodig zijn en dat het evenzeer nodig is ze te wijzigen. In Sans titre bespeelt hij verschillende theatrale vormen, maar telkens opnieuw wijzigt hij elementen die nodig zijn voor een normaal verloop van de voorstelling. Daardoor moeten toeschouwers en acteurs met elkaar onderhandelen over hoe zij zich verhouden tot die vreemde situaties. Wat gebeurt er wanneer de lezing geen tekst meer heeft? Wanneer de muziek stemloos wordt? Wanneer de dansers onbeweeglijk worden?

De Franse choreograaf Xavier Le Roy is, samen met Jérôme Bel, een van de grote namen van de zogenaamde 'conceptuele dans'. Hij was in het Kaaitheater te gast met producties als Self Unfinished (1998), Product of Circumstances (1999), Giszelle (2001, i.s.m. Eszter Salamon), Le Sacre du Printemps (2007), Low Pieces (2012) e.a.

Miki Yui / Rie Nakajima / Ryoko Akama - Q-O2
Wo 25/03 om 20.30 u

Muziekwerkplaats Q-O2 presenteert drie Japanse artiesten die alle drie werken rond en met (kinetische) objecten en ruimtelijke waarneming. Drie performances waarin kleine dingen en aangelegenheden de hoofdrol spelen.

- Miki Yui - mamagoto
' Mamagoto' of 'manegoto', een imitatie; een gekend spelletje bij kinderen dat erin bestaat te herhalen wat je net hebt gehoord of gezien: bedenken en leren via imitatie. Het woord 'mama' is ontleend aan de oude spreektaal en betekent 'eten', meer bepaald 'rijst' terwijl 'goto' (of 'koto') 'ding' of 'handeling' betekent.
'Mamagoto' betekent dus in oorsprong het nabootsen van volwassenen die aan het koken zijn maar moet hier in de ruime betekenis worden opgevat als het nabootsen van handelingen.

- Rie Nakajima - a hollow or a bump
Is het werk hier voor ons een kuil of een bult? Dat kan een mogelijke vraag zijn. Hoe meer werk ik maak, hoe minder ik het weet. Ondanks de verwarring, zijn de zaken duidelijker geworden.
Door hier gebruik te maken van klanken en objecten, heb ik het over beeldhouwkunst zonder vorm. Het werk bestaat enkel in de tijd. Ik dring niets op en mijn werk beantwoordt de vraag. We zijn wie we zijn en ik probeer anderen niet te overtuigen van de betekenis van mijn werk. Komen en gaan. Is het nu een kuil of een bult? Misschien wel allebei of geen van beide.

- Ryoko Akama - almost empty - fields and waves
Eenvoudige golven en trillingen van objecten bieden een antwoord op de tekst. Het bestuderen van het kleine bestaat erin de ruimte of het veld te manipuleren, in dit geval binnen de context van een performance.

Ivo Dimchev : Operville - Kaaitheater
Za 28/03 om 21.00 u

Wie ooit Concerto van Ivo Dimchev zag, weet hoe Dimchevs eigenzinnige interpretatie van een live concert klinkt. Een radicale improvisatie met zijn gespierde lichaam en ijle falsetstem als instrumenten. "Ik ben geïnteresseerd in de fysieke kracht van de muziek en de melodieën van mijn spieren", aldus Dimchev. Zijn stem en stemgebruik is uniek. Denk aan het begin van de soloperformance Lili Händel, waar hij met een prachtige contratenor improviseert op een vertraagde opname van Mona Lisa van Nat King Cole. De zanger Dimchev gaat vloeiend over van de ene gemoedstoestand naar de andere, van rockster naar prima donna. Door zijn voortdurende spel met verschillende persoonlijkheden is het alsof hij muziek wordt. Net als bij zijn performance is zingen een 'borderline event' waar alles mogelijk is.

In Operit werkt Dimchev zijn eigen versie van het concept opera uit. Verwacht vocale improvisaties vertrekkende van klassieke muziek, met meerdere zangers-performers op de scène. Dimchev sluit traditiegetrouw Performatik af met een onvoorspelbare voorstelling, waarna iedereen op de dansvloer wordt uitgenodigd.

Praktische info :

Performatik
Van woendag 18 t.e.m. zondag 29 maart 2015
Op verschillende locaties in Brussel


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.kaaitheater.be

De commentaren zijn gesloten.