30/03/2014

Kobe Van Cauwenberge & Mattias Koole met gloednieuw repertoire voor twee gitaren in Logos

Oh Mensch Oh Mensch, dat zijn Kobe Vancauwenberghe en Matthias Koole, twee gitaristen die zich specialiseren in het experimentele, New Complexity-gerichte repertoire. Ze begonnen hun studies in 2002 aan het Antwerpse Conservatorium, maar kwamen in 2005 naar Gent om zich verder te bekwamen bij Tom Pauwels. Bij hun deelname aan de Darmstadt Ferienkurse in 2012 kwamen ze in contact met Brian Ferneyhough en Helmut Lachenmann, wiens werk hen dan ook op het lijf geschreven is. Voor dit jaar staan enkele residenties op het programma en in de aanloop daarvan spelen ze voorstellingen met onder meer creaties van Larry Polansky en Mathias Spahlinger.

Dat Larry Polansky (New York, 1954) een polyvalent artiest is, is een understatement. Naast zijn docentschap aan het Dartmouth College in Hanover (New Hampshire, USA) is hij actief als componist, musicoloog, uitvoerend muzikant en schrijver. Als uitvoerend musicus werkt hij geregeld samen met muzikanten als Christian Wolff, Frederic Rzewski en Nick Didkovsky. Op zijn website, maar ook in tal van muziektijdschriften zoals het toonaangevende Leonardo Music Journal vind je recensies en musicologische teksten van hem terug.

Larry Polansky is medeoprichter van het componistencollectief Frog Peak Music en ontwikkelde samen met Phil Burk en David Rosenboom de wijdverspreide computersoftware HMSL. HMSL is een programmeertaal voor experimentele muziekcompositie en live performance. Zij werd ontwikkeld in het Center For Contemporary Music in Mills College in Californië en was erg populair tussen 1986 en 1996. HMSL bevat tools voor algoritmische compositie, het realtime ontwerpen van nieuwe instrumenten, MIDI controle en muzikaal artificiële intelligentie.

Polansky is mathematicus van opleiding. Hij behaalde in 1976 een BA in wiskunde en muziek aan de universiteit van Santa Cruz in Californië. Nadien in 1978 behaalde Polansky een MA in compositie aan de universiteit van Illinois. Larry Polansky is een gerespecteerd amateur-ornitholoog, verdiepte zich in Joodse mystiek en spreekt naast het Engels verscheidene talen waaronder Jiddisch, Spaans, Engels en gebarentaal. Hij is huisvader, rockmuzikant en letterlijk een man van de wereld. Zo woonde hij op verschillende plaatsen in de VS, in Canada, Chili, Peru, Indonesië, Java, Frankrijk, Engeland…

Als componist treedt Larry Polansky duidelijk in de voetsporen van zijn leraar James Tenney (1934 - 2006). Wat beide conceptualisten in de eerste plaats verbindt, is een diepgaande fascinatie voor structuur en proces. De Europese seriële muziek van onder meer Anton Webern maar ook de typische Amerikaanse Minimal Music hebben hier zeker een aandeel in gehad. In veel van hun werken vinden we een wetenschappelijk of mathematisch element terug. Dit mathematisch denken manifesteert zich op verschillende gebieden. Op gebied van klank hebben beide componisten een voorliefde voor just intonation en verrichtten ze baanbrekend onderzoek naar elektronische muziekcompositie. Op vlak van tijd maken zowel Tenney als Polansky geregeld gebruik van procesmatige systemen zoals in Tenneys 'Septet uit 1981 of in Polanskys 'ivtoo uit 2000. Beide werken voor gitaar en tape zijn het resultaat van een duidelijk proces van steeds complexer wordende ritmische lagen. Dit ritmisch proces wordt in beide werken gekoppeld aan het harmonisch verloop. Niettegenstaande zijn nuchtere en soms wetenschappelijke aanpak behoudt Polansky, net zoals vele andere Amerikaanse componisten (Charles Ives, Conlon Nancarow…) een intuïtieve affiniteit met de Amerikaanse populaire muziek. Zowel die van vroeger (traditionele Amerikaanse folkmuziek) als die van nu (Polansky als rockmuzikant).

De Duitse componist Mathias Spahlinger werd geboren in 1944 en studeerde tussen zijn 20ste en 24ste compositie bij Konrad Lechner, Werner Hoppstock en Erhard Karkoschkane. Goed en wel 34 jaar oud werd hij gastdocent in Berlijn om voor zijn 40ste reeds aan de slag te gaan als docent compositie in Karlsruhe. Sinds 1990 is hij in diezelfde functie verbonden aan de muziekhogeschool van Freiburg, waar hij ook het Institut für Neue Musik leidt. Spahlinger schreef werken voor heel uiteenlopende bezettingen: voor blokfluit, symfonisch orkest, koor en tape of pianoseptet.

Helmut Lachenmann (1935, Stuttgart) is de meest invloedrijke levende Duitse componist van zijn generatie. In zijn geboortestad studeerde hij eerst bij Johann Nepomuk David, voordat hij naar Luigi Nono in Venetië ging. In 1961 vestigde hij zich als zelfstandig pianist en componist in München. Op de grote festivals voor nieuwe muziek deed Lachenmann steeds weer met extreme werken van zich spreken. Zijn invloed op de hedendaagse muziek is dan ook zeer ingrijpend.
Lachenmanns gitaarduet 'Salut für Caudwell' (1977) is een mijlpaal in de muziek voor gitaar en tovert ongehoorde klanken te voorschijn, delicate structuren en een breed spectrum aan muzikale referenties. Het is een hommage aan de Engelse marxistische schrijver en dichter Christopher Caudwell, die als dertigjarige omkwam in Spanje aan de zijde van diegenen die het Francoregime een halt probeerden toe te roepen. Lachenmann gaat in 'Salut für Caudwell' uit van karakteristieke speelwijzen voor gitaar, die hij enerzijds tot hun essentie reduceert en anderzijds omvormt en anders laat evolueren. Uiteindelijk blijft er enkel de dwarsgreep over die wordt genomen met de hand of met de flessenhals. Op het eerste gezicht lijkt dit eerder op een beperking van de mogelijkheden tot klankverscheidenheid, maar het geeft in tegendeel meer vrijheid aan beide handen zodat er meer mogelijkheden ontstaan tot een differentiatie van de aanslagwijzen. De gitaar gaat op deze manier werken als een resonerend lichaam in functie van een elementair klankpotentieel.

Programma :

  • Larry Polansky, Tritune (2014) - wereldcreatie
  • Mathias Spahlinger, Entfernte Ergänzung (2012) - Vlaamse creatie
  • Helmut Lachenmann, Salut Für Caudwell (1977)

Praktische info :

Kobe Van Cauwenberge & Mattias Koole : Polansky, Spahlinger, Lachenmann
Dinsdag 1 april 2014 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.kobevancauwenberghe.com

Extra :
Larry Polansky op www.dartmouth.edu en youtube
Mathias Spahlinger op nl.wikipedia.org, brahms.ircam.fr en youtube
Helmut Lachenmann op composers21.com en youtube
Thinking About Helmut Lachenmann, Dan Albertson op www.lafolia.com, november 2004
Gegen die Vormacht der Oberflächlichkeit, Interview met Helmut Lachenmann, Claus Spahn in Die Zeit, 29/04/2004

Beluister alvast Helmut Lachenmanns Salut Für Caudwell

19:57 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.