01/03/2014

Quatuor MP4 brengt strijkkwartetten van Schubert, Beethoven en Gubaidulina in Brugge

Sofia Gubaidulina In Der Tod und das Mädchen, wellicht het bekendste strijkkwartet van Franz Schubert, schildert de componist zijn angst voor, maar evenzeer zijn verlangen naar de dood. De dood fascineert, verleidt en biedt hier, zoals zo vaak bij Schubert, troost. De tragische toon overheerst in het kwartet zo mogelijk nog meer dan in het originele lied en de obsessie met het verloren paradijs vindt een oplossing in de armen van de dood. Het bedreigende en het verleidelijke aspect van de dood staan in Schuberts kwartet onverzoend naast elkaar. Het jonge Quatuor MP4 koppelt dit gitzwarte werk aan Beethovens Strijkkwartet, opus 18 nr. 4 en Gubaidulina's Reflections on the theme B-A-C-H dat reageert met muziek van hartverscheurende intensiteit.

Het Quatuor MP4 bestaat uit de vier strijkers Claire Bourdet, Margaret Hermant, Pierre Heneaux en Merryl Havard die hun opleiding genoten aan de Koninklijke Conservatoria van Brussel en Luik. Ondanks zijn jonge leeftijd (2008) heeft het kwartet al de nodige ervaring opgedaan. De leden van het strijkkwartet volgden een tweejarige opleiding aan het Gentse Orpheus Instituut waar ze in het seminarie 'Kamermuziek' te maken kregen met uiteenlopende repertoires. Het kwartet zet zich in om naast het klassieke repertoire ook een publiek te winnen voor nieuwe en onbekende muziek. Het wil verschillende disciplines laten versmelten en zodoende samenwerkingen creëren tussen muziek en dans, toneel of audiovisuele kunsten. Om die reden werkten ze al samen met onder andere P.A.R.T.S. en Leila Film uit Brussel. Het strijkkwartet speelde inmiddels op verschillende concertpodia, onder meer in De Munt en Flagey in Brussel en de Handelsbeurs in Gent.

20ste-eeuwse componisten die beslissen om een strijkkwartet te componeren maken daarmee haast een statement. Beeldenstormers zouden natuurlijk nooit kiezen voor een medium dat je spontaan verbindt met een oeroude traditie. Als de meeste componisten van de naoorlogse Europese avant-garde (onder wie Ligeti, Goeyvaerts, Stockhausen, Nono en Boulez) strijkkwartetten gecomponeerd hebben, dan bewijst dat eens te meer dat hun oeuvre dan wel avant-gardistisch mag heten, maar toch ook mooi ingebed is in de klassieke traditie. Het is net bij deze groep componisten dat ook de Russische Sofia Gubaidulina (1931) in de jaren 1960 aansluiting zocht.

Gubaidulina omschrijft zichzelf graag als een dochter van twee werelden: het oosten en het westen: de islamitische cultuur kreeg ze via haar vader mee, de christelijke via haar moeder. Zoals de titel doet vermoeden, draagt Gubaidulina's eendelige strijkkwartet Reflections on the Theme B-A-C-H (2002) een opvallende westerse stempel. Een strijkkwartet waardig, springt de componiste er op economische manier om met haar compositorische middelen. De taal van haar grote voorbeelden, Bach en Webern, klinkt door in de manier waarop ze kleine motiefjes tot op het bot ontrafelt (ze worden zowel contrapuntisch als in allerlei verknipte en getransformeerde versies voorgesteld). Wie Gubaidulina's muziek onder de loep neemt, zal merken hoe rigoureus de componiste alles heeft gestructureerd en vastgelegd. Toch komen haar werken in de meeste gevallen erg intuïtief over. Gubaidulina is dan ook gekend als de componiste die 'spirituele vernieuwing' belooft aan wie haar werk beluistert. De meeste van haar composities bevatten een al dan niet expliciete religieuze of morele boodschap.

Programma :

  • Franz Schubert (1797-1828), Strijkkwartet nr. 14 in d ‘Der Tod und das Mädchen’, D810
  • Ludwig van Beethoven (1770-1827) Strijkkwartet in c, opus 18 nr. 4
  • Sofia Gubaidulina (1931) Reflections on the theme B-A-C-H (2002)

Praktische info :

Quatuor MP4 : Schubert, Beethoven, Gubaidulina
Zondag 9 maart 2014 om 15.00 u
(Inleiding door Pieter Herregodts om 14.15 u )
Concertgebouw Bruggge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
Sofia Goebaidoelina op www.schirmer.com, brahms.ircam.fr en youtube
Sofia Goebaidoelina : Trancendentale muziek op www.musicalifeiten.nl
De nacht is verloren gegaan. Essay over Goubaidulina, Rob Zuidam in NRC Handelsblad op 13/04/2001

18:59 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.