31/01/2014

Portretconcert Phill Niblock in Logos

Phill Niblock De New Yorkse componist-videast Phill Niblock (foto) heeft een onortodoxe benadering van klank en concept. Zijn muziek kenmerkt zich door drones: statische, lang aangehouden klankmassa's die zijn opgebouwd uit opeengestapelde tonen. Op het eerste gehoor zijn het luide, monolitische werken die de luisteraar onderdompelen in een dicht, maar gedetailleerd geluidennetwerk. Binnen dat netwerk speelt Niblock met zwevingen, onvoorspelbare 'beats', complexe boventoonspatronen en andere psychoakoestische effekten. Dat hoor je onder meer in 'One Blue Rose', een werk dat hij voor het robotorkest van Logos componeerde. Een portretconcert van een veteraan die is doorgedrongen tot de diepere natuur van klank.

Phill Niblock ziet op 2 oktober 1933 het levenslicht in Anderson (Indiana). Hij volgt aanvankelijk een opleiding economie aan Indiana University (1956), maar verkast twee jaar later naar New York, waar hij aan de kost komt als fotograaf en filmmaker, meer bepaald als vastlegger van jazzoptredens. In die periode maakt hij een reeks films onder de groepstitel 'The Movement of People Working', gefilmd in vnl. landelijke settings in China, Brazilië, Portugal, Lesotho, Puerto Rico, Hong Kong, Mexico, Hongarije en Peru. De films leggen mensenarbeid op het platteland vast in al zijn abstraktie, zonder expliciete antropologisch-sociologische duiding. Ze zijn opmerkelijk door hun realistische eenvoud, de afwezigheid van kunstgrepen of andere verbloemende edits, het gebruik van long shots in hoge resolutie en de kontrastrijke, levendige kleurwerking. De muziek die Niblock erbij plaatst, is relatief traag - dit in contrast tot de aktieve, ritmische cadans die uit het beeldmateriaal spreekt.

Gevraagd naar zijn allereerste stimulansen om te componeren, verwijst Niblock naar de muziekscene in New York in de jaren '60. Onder meer het bijwonen van de première van Morton Feldman's Durations maakt een onuitwisbare indruk op hem. Zijn eigen eerste composities dateren van 1968: aanvankelijk zijn het tapecomposities waarbij hij van meet af aan het vervreemdende effekt nastreeft van herhaalde overdubbing (meerdere sporen die op elkaar worden gelegd). Deze stukken zijn eerder intuitief dan systematisch uitgewerkt, want Niblock interesseert zich in een heel ander soort materiaalontwikkeling dan diegene die wij uit de klassieke Westerse muziektraditie kennen. Zijn werkwijze delft diep in de natuur van één enkele, aangehouden klank. We spreken in dat verband over 'drones': precies gestemde, monofone, in- en uitfadende tonen die langzaam veranderen in de loop van het stuk. Dikwijls zijn die tonen gerangschikt in stapels van 4, 8 of 16 sporen, maar in de loop der jaren worden zijn teksturen dichter en stapelt hij soms tot meer dan 40 sporen op elkaar.

Belangrijk daarin is de eigenschap 'precies gestemd': als er meerdere sporen -die onderling een paar komma's van elkaar verschillen- gesuperponeerd worden, krijg je een defasering van trillingsperiodes, en ontstaan vroeg of laat zwevingen met onvoorspelbare 'beats'. Die aanpak geeft daarbij ook tal van complexe boventoonspatronen en andere psychoakoestische effekten. Phills output valt te verdelen in twee klassen: audioinstallaties die aan het werk gaan voor ettelijke uren, of live performances waarin de ene compositie gestaag overgaat in de andere terwijl zijn 16mm-films in real time worden vertoond en zelfs worden gesuperponeerd. Bij live performances is de impakt op het publiek van groot belang: zowel de uitvoerders als de toehoorders mogen rondwandelen in de zaal om de interferentie van het geluid met de omgeving op zich in te laten werken. Niblock laat zijn muziek gewoonlijk begeleiden door beelden, zoals materiaal uit de eerder genoemde The Movement of People-reeks) of komputergegenereerde, zuiver abstrakte zwartwit-beelden.

Niblock werkte samen met David Gibson (het vroege cellowerk van de 70ies), dirigent Petr Kotik, fluitist Eberhard Blum (Four Full Flutes), gitaristen David First, Lee Ranaldo en Thurston Moore van Sonic Youth, Ulrich Krieger, Kaspar T. Toeplitz en vele anderen. In het voorbije decennium produceerde hij tevens enkele orkestwerken zoals 'Disseminate', 'Tow for Tom' (voor 2 orkesten), 'Three Orchids' (drie orkesten) en '4 Chorch +1', een opdracht voor de Ostrava Music Days 2007 voor koor, orkest en baritonsolo (Thomas Buckner).

Sedert 1985 is Niblock voorzitter van Experimental Intermedia Foundation in New York, waarbinnen hij aktief is sedert 1968 (yep, er zijn nog meer connekties met Logos) en sedert 1973 meer dan 1000 concerten en performances heeft georganiseerd. In 1993 opende hij, ism. Maria Blondeel, Zjuul Devens, Lieve D'hondt en Ludo Engels een parallelle werkplaats aan de Sassekaai 45 in Gent. Phills muziek verscheen op volgende labels: XI, Moikai, Mode Records en Touch. Een tweedelige DVD van zijn films en muziek (duurtijd: ca. 4u) verscheen bij Extreme.

Programma :

  • One Blue Rose (M&M robots)
  • Vlada (Elisabeth Smalt, viola d'amore)
  • China86 (newly transferred film (16mm film negative to HD video))

Praktische info :

Portretconcert Phill Niblock
Woensdag 5 februari 2014 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

Extra :
Phill Niblock : www.phillniblock.com www.schott-music.com en youtube

14:06 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.