14/01/2014

Brussels Jazz Orchestra en I Solisti del Vento slaan de handen in elkaar voor Close Encounters

Bert Joris Na een geslaagde eerste samenwerking in 2011 in het project 'Agatha' slaan het Brussels Jazz Orchestra en I Solisti del Vento opnieuw de handen in elkaar voor 'Close Encounters'. Samen brengen ze een repertoire dat traditioneel alleen door klassieke musici wordt gespeeld. Maar BJO zou BJO niet zijn als het daar geen uitdaging in zag. Met muziek van Stravinsky, Antheil en Bernstein tasten beide ensembles elkaars mogelijkheden af. Bij momenten ontmoeten ze elkaar in een kruisbestuiving die leidt tot een nieuwe sound, een 'Close Encounter of a New Kind'.

Bernstein en Stravinsky schreven respectievelijk 'Prelude, Fugue and Riffs' en 'Ebony Concerto' in 1949 voor Woody Hermans bigband. Marc-Anthony Turnage is een veelgehoorde hedendaagse componist in deSingel. Zijn jazzy tribuut aan Stravinsky, 'No let up', is "Loud, cheeky and great fun" schreef de Chicago Tribune bij de creatie in 2004. Het mag gerust naast 'A Jazz Symphony' uit 1925 van wonderkind en avant-gardist George Antheil staan. Maar je mag op dit concert ook bestaand werk van BJO verwachten. En een gloednieuwe compositie van Bert Joris (foto) voor deze dubbele bezetting. 'Jazz & more' dus.

No Let Up (2003) van de Britse componist Marc-Anthony Turnage, is een compositie geschreven voor jazzensemble. Turnage is een veelzijdig componist en zeker geen bewoner van ivoren torens. Hij citeert evengoed Led Zeppelin als Louis Andriessen als inspiratiebron. Voor No Let Up heeft Turnage deels inspiratie gezocht bij Stravinsky, maar hij gaat nog een stuk verder in het neerzetten van wat hij zelf 'nagging repeating rhythms' noemt. 'Let up' betekent zoveel als vertraging of vermindering van vaart, inspanning of intensiteit. Het tegendeel is dus waar in dit stuk, het is hoogspanning van A to Z en voor de muzikanten wordt het alle hens aan dek. De Chicago Tribune schreef: "No Let Up is loud, cheeky and great fun." Maar bij BJO en I Solisti houden ze nu al hun hart vast, want het werk is voor hen bijna een sprong in het duister.

Minder verrassend wordt dan weer A Jazz Symphony van George Antheil, oorspronkelijk geschreven in 1925 en voor het eerst uitgevoerd in Carnegie Hall in 1927, waar het in de schaduw liep van de Amerikaanse première van Antheils Ballet Mécanique (een schandaalsucces). Orkestleider Paul Whiteman wilde het eerst opnemen in zijn programma Experiment in Modern Music, maar - o ironie - hij vond het uiteindelijk te experimenteel. Het werk zat dan ook vol dissonanten en andere jongensachtige brutaliteiten. Het was dan ook moeilijk speelbaar. Maar Antheil heeft in 1955 een aangepaste, 'bravere' en meer pragmatische versie geschreven (zo werden om economische redenen onder meer de strijkers geschrapt). BJO en I Solisti hebben uiteindelijk (om gelijkaardige pragmatische redenen) voor deze herwerkte versie gekozen.

De bezetting voor alle stukken op het programma is telkens anders, telkens is er een aangepaste selectie van muzikanten uit BJO en I Solisti. Maar in het slotwerk van de avond komen ze vol aan de bak, het complete BJO plus het voltallige I Solisti del Vento, samen goed voor een kleine dertig muzikanten op het podium. Componist Bert Joris kreeg de opdracht om te sleutelen met die uitgebreide bezetting. "Ik heb gekozen voor een benadering à la Gil Evans," zegt Joris. "Ik zie het in eerste instantie als een compositie voor het BJO waaraan ik de kleuren van I Solisti toevoeg." Joris schreef 'How Could We Forget the Twelve Disciples' als een ballade, gecomponeerd rond een centraal melodisch motief dat steeds terugkomt, telkens in een nieuwe harmonische context. "Ik probeer het motief elke keer anders te beantwoorden om uiteindelijk in een vraag te eindigen," legt Joris uit. "Na elke deur die je opent, zie je weer een hele reeks nieuwe deuren opduiken, dat is een beetje de filosofie achter het stuk." Daarna volgt een meer muziektechnische oefening, zij het met een knipoog naar oude tradities. Het is gebaseerd op twee dodecafonische reeksen, een stijgende en een dalende. "De uitvoerder en de luisteraar hoeven dat niet eens te weten of op te merken," zegt Joris. "Ik wil de techniek diep in de muziek onderdompelen. Een beetje zoals Bach, die maakte ook muziek die je op meerdere niveaus kan lezen: toegankelijk voor iedereen maar tegelijk interessant voor luisteraars die er dieper willen op ingaan."

Programma :

  • Leonard Bernstein, Prelude, Fugue and Riffs
  • Mark-Anthony Turnage, No let up
  • Igor Stravinsky, Ebony Concerto
  • George Antheil, A Jazz Symphony
  • Bert Joris, How Could We Forget the Twelve Disciples (wereldcreatie voor bigband en blazersensemble)

Praktische info :

Brussels Jazz Orchestra & I Solisti del Vento : Close Encounters
Woensdag 22 januari 2014 om 20.00 u
(inleiding door Hugo De Craen om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.brusselsjazzorchestra.com en www.isolistidelvento.be
-------------------------------------
Dinsdag 11 februari 2014 om 20.00 u
Bozar - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.brusselsjazzorchestra.com en www.isolistidelvento.be
-------------------------------------
Woensdag 12 februari 2014 om 20.30 u
CC Ter Dilft - Bornem

Sint-Amandsesteenweg 41-43
2880 Bornem

Meer info : www.terdilft.be, www.brusselsjazzorchestra.com en www.isolistidelvento.be

Bron : Tekst Didier Wijnants voor deSingel, januari 2014

Extra :
Mark-Anthony Turnage : www.boosey.com, www.schott-music.com en youtube
Mark-Anthony Turnage (1960 - ) : Markante jazzinvloeden, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Bert Joris : www.bertjoris.be, www.muziekcentrum.be en nl.wikipedia.org

16:52 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.