09/12/2013

Symfonieorkest Vlaanderen combineert Lindbergs Klarinetconcerto met Dvorák en Janácek

Magnus Lindberg Wist je dat Dvorák zijn Slavische Dansen eigenlijk gecomponeerd had als toegift na een concert? Chef-dirigent Jan Latham-Koenig van het Symfonieorkest Vlaanderen programmeerde ze wél in het officiële programma en opent met een wervelende interpretatie van twee zorgvuldig gekozen dansen. De Fin Magnus Lindberg (foto) componeerde zijn Klarinetconcerto in 2001-2002 voor zijn landgenoot Kari Kriikku die een boottocht verderop woonde. Na een dag schrappen en schrijven van explosieve, onvoorspelbare, spannende muziek wachtte hem een rustgevende boottocht naar huis. De solist bleef achter met een waanzinnig kleurrijk concerto die een Olympische acrobatie vereist. Op klarinet, jawel! Emil Jonason is gewaarschuwd... Een bloederig verhaal over de Oekraïense kozakkenaanvoerder Taras Bulba inspireerde Leos Janácek aan de vooravond van Wereldoorlog I. Met trompet, hoorn en slagwerk in de hoofdrol verklankt de epische rapsodie voor orkest 'Taras Bulba' in drie bewegingen de gruwelijke veldslag uit 1628 tegen de Polen.

De Fin Magnus Lindberg (1958) is dit seizoen de centrale componist van het Symfonieorkest Vlaanderen. Hij was Composer in Residence bij de New York Philharmonic en schreef werken in opdracht van onder meer de Berliner Philharmoniker. Hij is zeer goed bevriend met dirigent Esa-Pekka Salonen en werkte reeds voor diverse projecten met hem samen. Uit zijn uitgebreide repertoire selecteerde het Symfonieorkest voor dit seiaoen 4 werken: Feria, Parada, zijn Klarinet- en Vioolconcerto.

Dat Magnus Lindberg veruit de populairste onder de Finse componisten is, komt allicht doordat hij zich nooit helemaal heeft geschikt naar de dictaten van de naoorlogse hedendaagse muziek. Hij studeerde weliswaar in Darmstad, kent de computer door en door en vertolkte als pianist al werk van Boulez, Stockhausen en Berio. Toch is in zijn recente werken vooral de brute energie te horen van de punkgroepen die hem in de jaren 1980 beïnvloedden. Er waait een wervelwind over zijn grote, dramatische fresco's waarin de harmonie vervat ligt tussen spanning en ontspanning... Voor Magnus Lindberg is fysieke contact met de klank tijdens het compositieproces van essentieel belang. Daarnaast heeft hij altijd al de behoefte gevoeld om te communiceren met het publiek. De concertdimensie, met de bijbehorende adrenaline, is voor hem zeer belangrijk.

Magnus Lindberg is tijdens de voorbije twee seizoenen huiscomponist geweest bij de New York Philharmonic Orchestra (2009-2010). Hij is vooral bekend door zijn symfonische werken als 'Feria' en 'Corriente' en staat garant voor degelijkheid en métier. Nochtans geniet hij bij het grotere publiek de naam van 'enfant terrible'. Ten dele terecht misschien, maar ten dele ook zeker niet. Zijn werk getuigt van een grote vakkennis en heeft binnen de hedendaagse muziek een gigantische artistieke kwaliteit. Wie de moeite en tijd neemt om zijn werken grondiger te leren kennen, komt erachter dat in de klankmassa een groot kunstenaar schuilgaat. Lindberg noemt zichzelf 'romantisch' en heeft geen probleem te onderkennen dat hij als modernist teruggrijpt naar voorbeelden uit het verleden, zij het zonder enige vorm van nostalgie.

Het Klarinetconcerto van Magnus Lindberg betekende een ommekeer in Emil Jonasons leven als solist. Emil Jonason : "Tijdens mijn derde jaar aan het conservatorium werd ik gevraagd om het Klarinetconcerto van Magnus Lindberg te spelen. Ik had mij tot dan toe voornamelijk toegelegd op het klassieke repertoire, zowel kamermuziek als concerto’s. Dit werk was een echte openbaring voor me. Ik begrijp waarom men zegt dat dit concerto het beste klarinetconcerto is na Mozart. Het is namelijk zo heerlijk doordacht en vanzelfsprekend geschreven. Als solist voel je meteen dat iemand perfect schrijft voor het instrument. Ik hou van dit concerto omdat het ook anders is. Het zoekt extremen op, maar anders dan het gebruikelijke snel en traag, hard en zacht. Het gaat over klanken, over texturen die tot een perfect geheel zijn samengevoegd. Dat werk zit zo goed ineen..
Ik heb het Klarinetconcerto van Magnus Lindberg al diverse keren met orkest mogen uitvoeren. Toch probeer ik bij elke uitvoering nieuwe elementen te benadrukken. Zo is de cadenza bijvoorbeeld ‘ad libitum’ geschreven. Dit is voor mij de perfecte gelegenheid om aan de hand van de bestaande partituur te improviseren." (*)

Magnus Lindbergs Klarinetconcerto ging in première op 14/09/2002 in Hesinki. "Magnus Lindberg's Clarinet Concerto has enjoyed phenomenal success since its 2002 premiere, and rightly so. A marvellous vehicle for the amazing virtuosity of clarinettist Kari Kriikku...indubitably contemporary in language yet sensuosly easy (tuneful, even) on the ear." (BBC Music Magazine). "A perfect concerto, perfectly performed ...if there's any justice it will soon be as oft-performed as Mozart's concerto." (The Times).(**)

Programma :

  • Antonín Dvorák (1841-1904), Slavische dansen, opus 72: nr. 2 in mi klein & nr. 7 in do groot
  • Magnus Lindberg (°1958), Klarinetconcerto
  • Leos Janácek (1854-1928), Taras Bulba

Praktische info :

Symfonieorkest Vlaanderen & Emil Jonason : Dvorák, Lindberg, Janácek
Zondag 15 december 2013 om 15.00 u
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en symfonieorkest.be
------------------------------------
Maandag 16 december 2013 om 20.00 u
Bozar - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en symfonieorkest.be
------------------------------------
Dinsdag 17 december 2013 om 20.00 u
Concertgebouw - Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en symfonieorkest.be

Extra :
(*) Interview met Emil Jonason, Hanneleen De Seranno
Magnus Lindberg op en.wikipedia.org, www.boosey.com (**), www.musicsalesclassical.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Symfonieorkest Vlaanderen plaatst Finse componist Magnus Lindberg in de kijker, 4/10/2013

Beluister hier Magnus Lindbergs Klarinetconcerto

19:29 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.