16/07/2013

Quator Tana combineert Daniel D'Adamo met Ligeti in Leuven en Brussel

Quatuor Tana Quatuor Tana is een strijkkwartet dat deel uitmaakt van Musiques Nouvelles en deelt er dan ook zijn voornaamste betrachting mee: een sonore symbiose van de recente traditie en de meesterwerken van morgen. Het Quatuor Tana, opgericht in 2004, heeft bovendien een lange traditie van samenwerken met hedendaagse componisten. In het kader van het festival Midis-Minimes/Zomer van Sint-Pieter combineert Quatuor Tana werk van de Argentijnse componist Daniel D'Adamo met het Kwartet nr. 1 van Ligeti.

De onberekende, spontaan tot stand gekomen persoonlijkheid van het Quatuor Tana berust in de eerste plaats op zijn repertoire, dat radicaal origineel en hedendaags is. Elk vanuit een eigen invalshoek en energie, spreken deze vier musici met één stem om de kwartettraditie te dienen en te verruimen vanuit de vernieuwende expressievormen die ze in de hedendaagse muziek vinden. Hun onverzadigbare muzikale nieuwsgierigheid doet hen op verkenning gaan naar de veelzijdige facetten, stijlen en kwaliteiten van de werken van levende componisten, die in hun concertprogramma's broederlijk naast werken uit de muziektraditie staan.

Het Quatuor Tana werd in 2004 opgericht door Antoine Maisonhaute tijdens een diplomatieke en humanitaire missie in Madagascar, waarvan de hoofdstad Tananarive door de inwoners zelf 'Tana' wordt genoemd. Drie letters volstaan om dit woord van vier letters te schrijven, net zoals drie instrumenten volstaan om een strijkkwartet te vormen. Het kwartet speelt in zijn huidige bezetting sinds 2010. Het Quatuor Tana is laureaat van de Fugaprijs uitgereikt door de Unie van Belgische Componisten. Het is tevens laureaat van de Parijse stichting ProQuartet-CEMC en van de Verbier Festival Academy.

Al snel werd het Quatuor Tana opgemerkt als een vurige verdediger van de hedendaagse muziek met een heel eigen drijfveer: verschillende klankwerelden mengen om een nieuwe dynamiek teweeg te brengen. De grootste festivals vertrouwen het Quatuor Tana een plaats toe in hun programmering: de festivals van Aix-en-Provence, Verbier en Dinard, het Festival Ars Musica, het Festival de Radio France, Les Concerts du Louvre, Villa Aperta in de Villa Médicis, het Klara Festival, Les Promenades de Fontainebleau, Clé de Soleil, Pharos Foundation te Cyprus en zo meer.

Het Quatuor Tana is sinds 2011 het enige Europese ensemble dat werkt met tabletcomputers en met het softwareprogramma Airturn voor het lezen van elektronische partituren. Daardoor is het een bevoorrechte partner van onderzoekscentra zoals het Centre Henri Pousseur, het GMEM (Marseille) en ArtZoyd (Valenciennes). Aan de hand van Airturn kunnen ze de werken die ze vertolken ook op groot scherm projecteren.

György Ligeti schreef zijn Eerste strijkkwartet 'Metamorphoses nocturnes', een werk van een duizelingwekkende technische complexiteit, in 1953-54. In het Hongarije van begin jaren 1950 was de uitvoering van een werk van deze dissidente componist ondenkbaar. De première kwam er pas in 1958 in Wenen. In het dit werk neemt één grondmotief steeds andere gedaanten aan, als in een nieuwe versie van de beproefde variatievorm.

Robert Kirzinger over Ligesti's eerste Stijkkwartet : "Ligeti's String Quartet No. 1 was written in Budapest in 1953-1954, but not premiered until May 8, 1958, by the Ramor Quartet in Vienna. By that time Ligeti had already left the Soviet-controlled Hungary for the West and had been introduced to music that had only barely penetrated the Eastern bloc; including the music of Stockhausen and Boulez, the advent of serialism, and the electronic music studios. Ligeti's own progress as a composer put him far beyond the influence of Kodály, Bartók, and the Hungarian nationalism that permeated most of his work in Budapest. Bartók's influence on Ligeti's music is twofold, and includes his sophisticated sense of rhythm and motivic development, and also his lifelong use of folk song and folk-influenced musical materials. Ligeti's Musica ricercata for piano; their offspring, the Six Bagatelles for wind quintet; and the String Quartet No. 1 show these influences most clearly.

Although the String Quartet No. 1 is ostensibly a one-movement work lasting over 20 minutes, this single movement makes up many sections of disparate character. The piece opens with a stepwise melody (G-A-G sharp-A sharp) accompanied by chromatic scales. A second theme is angular, staccato, and aggressive. Closer attention to these two apparently disparate sections, however, reveals similarities in their melodic contours, which are based on the relatively simple chromaticism of the opening motif. New ideas and textures succeed one another throughout the piece, typically in fast-slow-fast alternation (another Bartók technique), but the melodic characteristics of each section may be traced to the piece's opening. Variation of rhythm provides the piece with much of its sense of progression, with somewhat amorphous passages giving way to the quick irregular meters of a dance form; there are also other stylistic parodies of folk music. Use of biting dissonance (one of the reasons the composer's more advanced work was not officially supported) occurs throughout; the second section features passages of parallel minor seconds. Ligeti's ear for unusual timbral possibilities is already at work in this early piece. High harmonic glissandi near the end of the work may presage the distinctive sound of Apparitions and the later pieces for which Ligeti came to be known. " (*)

Programma :

  • Daniel D'Adamo (1966), Strijkkwartet nr.2
  • György Ligeti (1923-2006), Strijkkwartet nr.1 "Métamorphoses nocturnes"

Tijd en plaats van het gebeuren :

Quator Tana : Daniel D'Adamo, Ligeti
Donderdag 18 juli 2013 om 12.15 u
30CC/Wagehuys - Leuven

Brusselsestraat 63
3000 Leuven

Meer info : www.zomer-van-sint-pieter.be
--------------------------
Vrijdag 19 juli 2013 om 12.15 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be

Extra :
Daniel D'Adamo : www.danieldadamo.com, brahms.ircam.fr, fr.wikipedia.org en youtube
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
(*) György Ligeti, String Quartet No. 1 ("Métamorphoses nocturnes"), Robert Kirzinger op www.answers.com
Beluister György Ligeti's String Quartet No. 1 integraal op www.allmusic.com

Elders op Oorgetuige :
Een hele zomer vol heerlijke lunchconcerten in Brussel en Leuven tijdens Midis-Minimes en Zomer van Sint-Pieter, 30/06/2013

14:11 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.