19/06/2013

Odysseia Festival focust op Wagner en Debussy

Odysseia Festival De eerste editie van het 'Festival Odysseia Festival' focust op 2 boegbeelden binnen de westerse muziekgeschiedenis. Met Richard Wagner enerzijds en Claude Debussy anderzijds wordt een Duitse grootheid ten opzichte van een Franse eminentie uitgespeeld. Ogenschijnlijk zijn er weinig tot geen verbanden te leggen tussen deze twee componisten, maar niets is minder waar.

Richard Wagner, van wie we overigens in 2013 zijn 200ste verjaardag vieren, was in de tweede helft van de 19de eeuw een levende legende geworden in Frankrijk. Zijn fysieke afwezigheid op de Parijse bühne werkte uitermate aanstekelijk en inspirerend op vele kunstenaars. Velen, onder wie bijvoorbeeld Charles Baudelaire, dweepten met hem.

Claude Debussy bekeek het als jongeling allemaal iets meer van op een afstand en hij liet zich soms zelfs wat laatdunkend uit over de muziek van Wagner die de Franse scène binnensijpelde. Zo vergeleek Debussy de gekende wagneriaanse 'Leitmotive' ooit met vorm van 'auditieve pictionary'. En toch, ondanks deze kritieken en bedenkingen kunnen we niet ontkennen dat de muziek van Richard Wagner een onmiskenbare invloed heeft gehad op de muziekgeschiedenis en zeker op de muziek van Debussy.

Wat Wagner bijvoorbeeld op vlak van harmonie tot stand brengt in zijn opera’s is zonder twijfel revolutionair. De complexe modulaties en akkoordopvolgingen kondigen een periode binnen de westerse muziekgeschiedenis aan waar de parameter harmonie een andere functie en betekenis zal krijgen.

Ook Wagners werk op vlak van klankkleur is hiermee nauw verbonden en uitermate belangrijk. Hij kan hier werkelijk als voorloper gezien worden van Debussy en andere impressionistische componisten, bij wie het timbre een primordiale parameter binnen het compositieproces wordt. Bij Wagner vinden we bijvoorbeeld bij de opening van 'Das Rheingold' reeds een minutenlange omspeling van één akkoord, waarin het volledige kleurenpaletvan het orkest wordt gepresenteerd.

Wagner gechambreerd
De opera's van Richard Wagner zijn steeds voor een (zeer) grote orkestbezetting geschreven, maar toch vinden wij als kamermuziekensemble het relevant om enkele arrangementen van zijn werk op het programma te zetten. Hoe kolkend en indrukwekkend de imposante orkestpartijen van Wagners opera's ook zijn, de arrangementen voor ensemble (van Tarkmann) bieden een andere en evenzeer boeiende blik op het muzikaal materiaal van allicht de grootste operacomponist aller tijden.

Koninklijk Conservatorium Brussel
De concerten op zaterdag- en zondagavond gaan door in de concertzaal van het Koninklijk Conservatorium Brussel, één van België's beste zalen om kamermuziek te brengen. De problemen omtrent de infrastructuur zijn ondertussen genoegzaam gekend. Zo organiseerde de Koningin Elisabethwedstrijd vorig jaar de eerste ronde van de competitie niet meer in deze zaal vanwege veiligheidsoverwegingen. Met het 'Festival Odysseia Festival' willen ze deze problematiek nogmaals onder de aandacht brengen. Bijna alle musici van het Odysseia Ensemble zijn oud-studenten van het Koninklijk Conservatorium Brussel; ook als ensemble zelf zijn zij er momenteel in residentie. Zodoende is de toenemende verloedering van deze gebouwen voor hen een cruciaal thema binnen dit festival.

Vandaar organiseren ze op zondagnamiddag een wandelconcert doorheen, rond en in de gebouwen van het conservatorium. Tijdens de gegidste rondleiding worden zowel pijnpunten van het gebouw blootgelegd, alsook enkele ongekende parels van deze unieke locatie bezocht en geïntensifieerd door korte concertjes op deze plaatsen. Dit wandelconcert zal alvast op een bijzondere manier deze gebouwenproblematiek aankaarten om zo hopelijk ook de nodige (media-)aandacht en interesse bij de publieke opinie te verkrijgen.

Belgische hedendaagse muziek
Het Odysseia Ensemble mikt binnen de programmering steeds op een evenwichtige combinatie van bekende meesterwerken, ongekende parels en eigentijdse composities. Gezien de uitgebreide bezetting worden dan ook vaak heterogene en meer ongebruikelijke instrumentencombinaties gekozen om tot een uniek en sterk programma te komen.

Op deze manier willen ze als ensemble steeds verbanden leggen binnen de muziekgeschiedenis, iets wat bij andere programma’s niet steeds het geval is. Bijgevolg is de aanwezigheid van een huiscomponist, Frederik Neyrinck, binnen het ensemble opmerkelijk. Naast werken van Neyrinck, stelt het Odysseia Ensemble zich ook tot doel om de Belgische hedendaagse muziek te promoten. Zo werden de afgelopen seizoenen composities van onder meer Daan Janssens, Luc Brewaeys en Jelle Tassyns gebracht. Tijdens het festival staat alvast 'Voy a dormir' van Annelies Van Parys op het programma.

Daarnaast worden ook de werken van de laureaten van de eerste compositieworkshop gecreëerd. Deze workshop wordt georganiseerd binnen het Koninklijk Conservatorium Brussel en biedt jonge compositiestudenten de zeer broodnodige ervaring om hun eigen werk te kunnen horen en repeteren. De workshop bestaat uit twee sessies. In een eerste open repetitie gaat de componist in gesprek met de uitvoerder. Zo kan de componist duiding geven bij zijn taalgebruik en eventueel zaken aanpassen aan de partituur. De resultaten van deze dialoog worden vertaald naar een  tweede sessie waar de werken ook integraal worden uitgevoerd.

Frankrijk versus Duitsland/Oostenrijk
Naast Wagner en Debussy staan ook nog vele andere componisten op het programma. Alle werken hebben echter wel steeds een link met één van de twee hoofdfiguren. Bijgevolg staan er nog verschillende Franse en Duitse/Oostenrijkse componisten op het programma. Zo wordt het Franse luik niet alleen aangevuld met andere impressionistische componisten zoals  Maurice Ravel, maar ook voorlopers van deze beweging zoals Ernest Chausson en componisten die in het verlengde liggen van dit impressionistische idioom zoals Tristan Murail.

Ook de geselecteerde hedendaagse composities, aan de hand van Annelies Van Parys en Frederik Neyrinck liggen, door hun focus op klankkleuren en timbretransities in het verlengde van dit vernoemde Franse idioom. Van Frederik Neyrinck staan echter ook enkele fragmenten uit zijn cyclus 'Der Wanderer' op het programma, die gebaseerd zijn op liederen en het octet van Franz Schubert.

Franz Schubert en Wolfgang Amadeus Mozart zijn (enkele van) de voorlopers van de typische (Duitstalige) esthetiek van Wagner. Hun vormtechnische kwaliteiten hebben de muziekgeschiedenis blijvend beïnvloed en het feit dat zowel Mozart (opera) als Schubert (lied) zeer veel vocale composities schreven, onderstreept hun belang in de evolutie naar de opera's van Richard Wagner. Richard Strauss op zijn beurt is dan een Duitse componist die qua orkestklank de lijn van Wagner verder heeft doorgetrokken. Zijn opera's Elektra en Salome en zijn verschillende symfonische gedichten blinken uit in magistrale orkestraties. Ook in 'Till Eulenspiegel (einmal anders)' is het enorme métier van Strauss meteen herkenbaar.

Avondconcert - Concertzaal Koninklijk Conservatorium Brussel - za 22/06/2013 om 20.00u

Programma :

  • C. Debussy, Syrinx voor fluit en stem
  • C. Debussy, Apparition voor sopraan en piano
  • C. Debussy, Noël des enfants qui n’ont plus de maisons voor sopraan en piano
  • J. Massenet, Mélodie-Elégie voor sopraan, cello en piano
  • T. Murail, Feuilles à travers les cloches voor fluit, viool, cello en piano
  • Ph. Gaubert, Trois Aquarelles voor fluit, cello en piano
  • C. Debussy (arr. F.Neyrinck), Prélude Bruyères voor fluit, klarinet, viool en cello
  • C. Debussy (arr. F.Neyrinck), Apparition voor sopraan ensemble
  • C. Debussy (arr. F.Neyrinck), Noël des enfants qui n’ont plus de maisons voor sopraan, fluit, klarinet, cello en piano
  • E. Chausson - Chanson perpétuelle voor sopraan, strijkkwartet en piano
  • F. Neyrinck, Odysseia voor sopraan en ensemble

Matinee - BOZAR Brussel - zo 23/06/2013 om 11.00u


Programma :

  • F. Schubert, Der Hirt auf dem Felsen voor sopraan, klarinet en piano
  • Creaties compositieproject
  • W.A. Mozart, Klarinetkwintet

Wandelconcert doorheen Koninklijk Conservatorium Brussel - zo 23/06/2013 om 15.30u en om 17.00u


Programma :

  • M. Ravel, Sonate voor viool en cello: deel 2
  • P. Dukas, Villanelle voor hoorn en piano
  • H. Villa-Lobos, Duet voor hobo en fagot
  • A. Van Parys, Voy a dormir voor basfluit, basklarinet en sopraan
  • F. Neyrinck, Landscape Construction IV voor cello en contrabas
  • B. Martinu, Selectie uit Madrigalen voor viool en altviool

Avondconcert - Concertzaal Koninklijk Conservatorium Brussel - zo 23/06/2013 om 20.00u


Programma :

  • R. Strauss, Till Eulenspiegel (einmal anders) voor viool, contrabas, klarinet, fagot, hoorn
  • F. Neyrinck, Der Wanderer: Fragment A, B, C, D en E voor sopraan en ensemble
  • R. Wagner, Siegfried-Idylle voor ensemble
  • R. Wagner (arr.A.Tarkmann), Meistersinger von Nürnberg Vorspiel zum 3.Aufzug voor ensemble
  • R. Wagner (arr.A.Tarkmann), Wesendoncklieder voor sopraan en ensemble

Tijd en plaats van het gebeuren :

Festival Odysseia Festival
Zaterdag 22 en zondag 23 juni 2013
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : odysseiaensemble.be

23:53 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.