06/06/2013

Snaren versus stembanden: een niet te missen performance in Logos

Gunda Gottschalk & Peter Jacquemyn Onnodig wellicht om je de radikale contrabassist Peter Jacquemyn voor te stellen; de belichaming van pure energie op vier snaren, maar dan van een zelden gehoorde intensiteit en overtuigingskracht. Na samenwerkingen met pianisten, slagwerkers, elektronici, cellisten en stemkunstenaars, verlegt de Bad Boy van het improvisatie-milieu zijn horizon naar de Khoomi, oftewel de Mongoolse keelzangtechniek. Samen met de Duitse avantgarde-violiste Gunda Gottschalk, de Turkse zangeres Saadet Türköz en de Mongoolse keelzangeres Baadma Badamkhorol Samdan-damba gaat hij voor niets minder dan improvisaties op het scherp van de snee. Snaren versus stembanden: een niet te missen performance die je moeiteloos met verstomming zal slaan.

Peter Jacquemyn, geboren in 1963 in Schaarbeek, is in grote lijnen samen te vatten als een allround artiest met een gerechtvaardigde internationale reputatie. We kennen hem vooral als een uitzonderlijk contrabassist, maardaarnaast is hij een veelzijdig kunstenaar die schetst, tekent en sculpteert dat de stukken er -letterlijk- af vliegen. De performances die hij geeft met zijn alom geschaafde en verweerde contrabas zijn ronduit spektakulair. Zoals hij als beeldhouwer boomstronken te lijf gaat met bijl en kettingzaag, zo worstelt hij als contrabassist in golven van ongebreidelde energie met zijn instrument. Een worsteling waarin overigens alle middelen geoorloofd zijn: meerdere strijkstokken, drankblikjes, plastic zakken, kurk, buttons, paperclips, breinaalden, papier, dempers, noem maar op ... Jacquemyn gebruikt alles wat los of vast zit om snaren en klankkast mee te beroeren en hij doet dat steeds in zijn gekende robuust-exuberante stijl.

Jacquemyn weet zich moeiteloos te plaatsen tussen België's meest interessante improvisatoren. Hij begon zijn carrière bij WIM (Werkgroep Improviserende Musici) en stimuleert sedertdien al jaren jonge muzikanten om buiten de lijnen te kleuren. De man werkt geregeld samen met het kruim van de internationale improvisatie-scène: Fred Van Hove, Peter Kowald, Joëlle Léandre of Jan Pillaert (tubist met wie hij enige jaren geleden Humus (LPD 016) opnam). Daarnaast schrikt hij er niet voor terug om de dialoog aan te gaan met een klassiek cellist (Arne Deforce), live electronics (Stefan Prins) of een stemkunstenares (Maja Jantar).

In 2010 nam Peter Jacquemyn samen met de Duitse violiste Gunda Gottschalk deel aan het Roaring Hooves-festival in Mongolië. Roaring Hooves brengt een mix van traditionele Mongoolse en westerse hedendaagse muziek. Ze kregen er gelegenheid om met grootmeesters in de Khoomi (Mongoolse keelzang) te werken en ontvingen gelijk een snelcursus in deze boeiende autentieke stemtechniek. In Khoomi wordt de stem traditioneel ondersteund door de 'Mohrin Khuur' (ofwel paardekopvedel): een archaïsche, fretloze tweesnarige strijker met een eigen strijktechniek en een tessituur ergens tussen de altviool en de cello in.

Op datzelfde festival kwamen Gottschalk en Jacquemyn in contact met Baadma Badamkhorol Samdandamba, een Mongoolse 'Urtiin Du' zangeres. 'Urtiin Du' is een traditionele liedstijl die teruggaat tot de tijd waarin Dzjengis Khan het in een aanzienlijk deel van het continent voor het zeggen had. Elke morgen zingen de Mongolen immers als bevestiging van hun bestaan tegenover de oppermachtige natuur, meerbepaald de schier onbegrensde, diepblauwe hemel boven hun hoofden. Hun eeuwenoude liederen bestaan uit slechts een tiental woorden die steeds herhaald worden. Afhankelijk van de respons van de natuur (het fluiten van de wind, dierengeluiden, de kleuren van de zonsopgang, e.d.) kan zo'n lied 2 minuten dan wel 2 uur duren. Deze merkwaardige interaktie met de natuur maakte een cultuuroverschrijdende, op improvisatie gestoelde samenwerking mogelijk en het duo werd op die manier een trio.

Samdandamba is geboren in Ulaanbaatar. Naast een klassieke (lees: folkloristische) zangopleiding volgde ze etnomuzikologie en management, twee pijlers die haar vandaag de dag tot volbloed ambassadrice maken. Ze gaf optredens over de hele wereld en is initiatiefneemster voor Roaring Hooves, waarmee ze jaarlijks boventoonszangers uit heel Mongolië bijeenbrengt om de banden met westerse hedendaags klassieke muziek aan te halen. Ongeveer 50 interculturele optredens heeft ze op die manier verzilverd, waaronder Schamanentreffen, de eerste internationale conferentie voor boventoonszangers in Mongolië.

Tenslotte ontmoette dat trio Saadet Türköz, een Turkse zangeres van Kazachse origine die momenteel artist in residence is bij ÃRT (Wuppertal). Zo ontstond het buitengewone kwartet dat je tijdens dit concert aan het werk hoort: twee in oeroude nomadentradities gewortelde zangeressen, in dialoog met twee strijkers uit de hedendaagse experimentele muziekscène. Ze zijn niet op zoek naar een samenwerking op het niveau van de grootste gemene deler, of de 'common goods' als basis en begrenzing. Ze zijn uit op het samenbrengen van de meest extreme uitingen van elke traditie, en dat op het scherp van de snee.

Tijd en plaats van het gebeuren :

GOBI Quartet: Peter Jacquemyn, Gunda Gottschalk, Saadet Türköz & Baadma Badamkhorol Samdandamba
Maandag 10 juni 2013 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

Extra :
Peter Jacquemyn : www.peterjacquemyn.com en youtube
Gunda Gottschalk : www.gunda-gottschalk.de en youtube
Saadet Türköz : www.saadet.ch en youtube
Baadma Badamkhorol Samdandamba op www.mongolei-zentrum.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Muziek op het spanningsveld van oeroude culturen en hedendaags experiment, 20/10/2010

Bekijk hier alvast het GOBI Trio (Peter Jacquemyn, Gunda Gottschalk & Baadma Badamkhorol Samdandamba) aan het werk

17:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.