31/01/2013

Apollon Musagète Quartett in deSingel met uiterst gevarieerd programma

Apollon Musagète Quartett Voor een strijkkwartet dat in 2010 zijn debuut maakte, heeft het Apollon Musagète Quartett al een verbluffend breed repertoire in de vingers. Zo nam het Pools/Duitse viermanschap kwartetten op van Haydn en Brahms, maar leverde het met evenveel verve een bijdrage aan Tori Amos' recente cd 'Night of Hunters'.

Ook in deSingel brengt Apollon Musagète Quartett een uiterst gevarieerd programma. Dat reikt van de Beethoven-reminiscenties in Mendelssohns Tweede Strijkkwartet en Janáceks 'Kreutzer Sonate' tot het verbluffende Strijkkwartet van Witold Lutoslawski. Laatstgenoemd werk is een unieke belevenis, al was het maar omdat de muziek nooit hetzelfde klinkt. Lutoslawski veroorlooft zijn strijkers namelijk vrijheden in de uitvoering van zijn noten, zodat de precieze verhouding tussen de vier instrumenten bij elke uitvoering anders is. Met 'Multitude in memoriam W. Lutoslawski' brengt Apollon Musagète bovendien een zelfgecomponeerd eerbetoon aan de Poolse componist.

Tot op vandaag is Witold Lutoslawski (1913 - 1994) een van de leidinggevende figuren van de Poolse hedendaagse muziek. Met zijn illustere landgenoot Krzysztof Penderecki deelde hij het talent om intellectueel veeleisende composities - heel wat van zijn werken worden beschouwd als mijlpalen van de moderne muziek - op spontane en intuïtieve wijze toegankelijk te maken voor een groot publiek.

Lutoslawski bleek al op jonge leeftijd uitzonderlijk muzikaal begaafd. Zijn plannen om na zijn opleiding in Warschau verder te gaan studeren in Parijs, werden gedwarsboomd door de oorlog. In militaire dienst werd hij gevangengenomen door de Duitsers, maar wist te ontsnappen en overleefde in Warschau door samen met Adrzej Panufnik eigen composities en transcripties te spelen in cafés en restaurants. Na de oorlog botste hij met het stalinistische regime dat zijn Eerste Symfonie in de ban sloeg als 'formalistisch'. Lutoslawski hield echter vol en zijn Musique funèbre, een compositie geschreven ter nagedachtenis van Béla Bartók, leverde hem uiteindelijk in 1958 de verdiende internationale erkenning op.

Vlak na de oorlog duiken in Lutoslawski's werken folkloristische elementen op. Hoogtepunten uit deze periode zijn ongetwijfeld het 'Concerto for Orchestra' (1950-1954) en de 'Dance Preludes' (1954). Stilaan ontwikkelde Lutoslawski een eigen stijl waarin hij gebruik maakte van toevalsfactoren (aleatoriek). Een van de eerste werken waarin dit duidelijk bleek, waren de 'Jeux vénitiens' (1961). Het verlangen van Lutoslawski om de aleatorische techniek ook voor middelgrote of grote bezettingen toe te passen, kwam tot een hoogtepunt in zijn 'Strijkkwartet' (1964). Dit was tevens het eerste werk dat hij componeerde volgens een door hem vaak gebruikte typische tweedelige vorm. Lutoslawski's late werken kunnen dan weer worden gekenmerkt door een meer transparante harmonie, wat meer lyrische en expressieve melodieën met zich meebrengt, en door het verminderd gebruik van aleatoriek.

Het Apollon Musagète Quartett studeerde het Strijkkwartet van landgenoot Lutoslawski in voor deelname aan de 57ste Internationale Muziekwedstrijd van de ARD (München) (2008). "De in de compositie gerealiseerde vrijheid op het vlak van agogiek fascineerde ons als uitvoerders van bij het begin. Dankzij dit idee werd een buitengewone interpretatieve autonomie, die een effectieve aanwending van het individuele artistieke potentieel mogelijk maakt, gecreëerd."
Aldus de kwartetleden die zich bij de compositie van 'Multitude' (2010) "gecontroleerd en bewust lieten beïnvloeden" door Lutoslawski's Strijkkwartet
Met hun korte werk wilden de musici het grensgebied tussen componeren en musiceren aftasten en ook de kennis van de artistieke persoonlijkheid van elk kwartetlid verdiepen. Ze gingen een stap verder dan hun voorbeeld en lieten ook andere parameters van de muzikale organisatie over aan de keuzevrijheid van de uitvoerder. Zo ligt de duur van afzonderlijke tonen en de exacte toonhoogten in bepaalde secties niet vast.

Programma :

  • Felix Mendelssohn-Bartholdy, Strijkkwartet nr 2 in a, opus 13
  • Leos Janácek, Strijkkwartet nr 1, JWVII/8, 'Kreutzer Sonate'
  • Witold Lutoslawski, Strijkkwartet
  • Apollon Musagète Quartett, Multitude in memoriam W. Lutoslawski

Tijd en plaats van het gebeuren :

Apollon Musagète Quartett : Mendelssohn-Bartholdy, Janácek, Lutoslawski
Zaterdag 2 februari 2013 om 20.00 u
(inleiding door Piet De Volder om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.apollon-musagete.com

Extra :
Witold Lutoslawski op www.chesternovello.com, en.wikipedia.org en youtube
Witold Lutoslawski (1913 - 1994) : Poolse tussenpaus op www.musicalifeiten.nl

19:37 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Hoog gras : een aangrijpende theatrale videobelevenis

Hoog Gras Wat als je leven in één klap wordt weggevaagd? Is een moordmachine nog een kind? In de theatrale video-installatie Hoog Gras inspireert Inne Goris zich op vragen, dromen en beelden van kindsoldaten. Kinderen spelen naast opgehangen mannen. Wat hebben hun verhalen met ons te maken?

Samen met visueel kunstenaar Kurt d'Haeseleer en componist Dominique Pauwels onderzoekt Goris op tekst van Peter Verhelst wat een extreme situatie kan doen met mensen. Wat zou jij doen met het mes tegen de keel? De mythe van het onschuldige kind wordt doorprikt. De grens tussen dader en slachtoffer, killer en kind blijkt verrassend dun. Hoog Gras is een confrontatie met de donkerste kanten van jezelf.

Gruwel en kinderlijke onschuld zijn terugkerende thema's bij Inne Goris. In vorig werk greep ze terug naar Griekse tragedies of de archetypische horror van sprookjes om het over de meedogenloosheid van de menselijke natuur te hebben. Nu focust de Dilbeekse theatermaakster op verhalen van kindsoldaten. De wisselwerking tussen de rol van slachtoffer en van dader is het kernthema. De Afrikaanse context is minder relevant. De voorstelling is geen politiek statement, maar een zoektocht naar het moment waarop een individu - een kind - het kantelpunt bereikt waarop het overgaat tot de vreselijkste wandaden.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Inne Goris, Dominique Pauwels & Kurt d'Haeseleer/LOD : Hoog Gras (installatie)
Vrijdag 1 en zaterdag 2 februari 2013, telkens om 20.30 u
CC De Spil - Roeselare

H. Spilleboutdreef 1
8800 Roeselare

Meer info : www.despil.be en www.lod.be
------------------------------
Donderdag 21 februari 2013 om  19.00 u en om 21.00 u
CC Berchem

Driekoningenstraat 126
2600 Berchem

Meer info : www.ccberchem.be en www.lod.be
------------------------------
Donderdag 11 april 2013 om 19.00 u
CC Westrand - Dilbeek

Kamerijklaan 46
1700 Dilbeek

Meer info : www.westrand.be en www.lod.be

Extra :
Dominique Pauwels op www.matrix-new-music.be en www.lod.be

Elders op Oorgetuige :
Hoog gras : Inne Goris zoomt in op verhalen van kindsoldaten, 11/05/2012

Bekijk alvast de trailer van 'Hoog gras'

15:56 Gepost in Concert, Muziek, Video | Permalink |  Facebook

Boot en Berg : Titanic-liederen voor muzikale fijnproevers

Rolande Van der Paal Op 14 april 1912 verging de Titanic. Het voorjaar van 2012 was het moment bij uitstek om deze ramp te herdenken, maar de voorbije jaren was de Titanic vaker in het nieuws. De bouw van een dergelijk schip was een keerpunt in de geschiedenis van de scheepsvaart en van het toerisme. Het blijft een intrigerend verhaal.

Josse De Pauw schreef een nieuw verhaal dat hij zelf vertelt, vergezeld van de Flat Earth Society van Peter Vermeersch én van een sopraan. Josse De Pauw vertelt het verhaal als een liefdesgeschiedenis tussen de ijsberg en de Titanic. Twee geliefden lijken het. In een poëtische en heldere taal vertelt hij zijn verhaal. Muzikanten, acteur en sopraan zitten achter een doorzichtig gaas, waarop de tekst geprojecteerd wordt. De sopraan Rolande Van der Paal (foto) zingt de Titanic-liederen als een sirene, als een ijsberg die op de boot wacht. In een schitterende en eenvoudige enscenering voltrekt zich de ramp. Vijftien muzikanten, een acteur en een sopraan maken hier een schitterend verhaal van. Voor de muzikale fijnproever.

Tijd en plaats van het gebeuren :

LOD & FES : Boot en Berg
Vrijdag 1 februari 2013 om 20.15 u
C-Mine Cultuurcentrum - Genk

Evence Coppéelaan
3600 Genk

Meer info : www.c-minecultuurcentrum.be, www.fes.be en www.lod.be

Extra :
Josse De Pauw, Flat Earth Society/LOD & Champ d'Action – Iceberg. Boot zonk, berg zinkt – afscheid van een ijstijd ? Jan-Jakob Delanoye op Kwadratuur.be, 10/04/2012
Peter Vermeersch : www.fes.be en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Boot & Berg : muziektheater van Josse De Pauw en Peter Vermeersch in Gentse Vooruit, 24/09/2012

15:11 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

30/01/2013

De 2de Adem brengt kruisbestuiving tussen talen op Gedichtendag in Aalst

Maarten Van Ingelgem Naar aanleiding van de Gedichtendag is er op donderdag 31 januari in Aalst een poëtische wandeling die begint in de Arty Party met een concert van De 2de Adem. Het programma 'Metamorfose' is een kruisbestuiving tussen talen met muziek van Vlaamse componisten op Japanse, Oostenrijkse of Nederlandse teksten, werk van een Nederlandse componist op een Franse tekst en koorwerk van Amerikaanse componisten op Mexicaanse, Canadese en Vlaams-Italiaanse gedichten.

Gedichten op muziek, het lijkt een voor de hand liggende band maar het spanningsveld tussen beide is veel groter dan we doorgaans denken. Neem nu het schoolvoorbeeld: de liederen van Schubert op gedichten van Goethe. Die laatste was helemaal niet opgezet met de gewoonte van Schubert om bv. woorden te herhalen. Muziek moest eenvoudig blijven en als een soort wagen fungeren waarop de tekst werd vervoerd.

Muziek voegt echter sowieso een extra lading toe aan de tekst en kan bepaalde emoties uitvergroten. Muziek vervult hier zijn rol van universele taal door de inhoud van teksten in een andere taal tastbaar te maken. Gedichten veranderen onder invloed van een muzikale zetting lichtjes van gedaante (wat per definitie met een tekstuele vertaling ook gebeurt).

In het programma Metamorfose brengt het kamerkoor voor hedendaagse muziek De 2de Adem uit Gent onder leiding van Aalstenaar Maarten Van Ingelgem (foto) een kruisbestuiving tussen talen: Vlaamse componisten schrijven op Japanse, Oostenrijkse of Nederlandse tekst, een Nederlands componist op Franse tekst en Amerikaans componisten op Mexicaanse, Canadese en Vlaams-Italiaanse gedichten.

De 2de Adem werd in 1984 opgericht door Marc Michael De Smet. Van 1992 tot 2001 was Filip Rathé de dirigent. Sinds oktober 2001 zingt het onder de leiding van Maarten Van Ingelgem. De naam De 2de Adem wordt geciteerd in het libretto van de opera Aquarius van Karel Goeyvaerts (1923-1993), de meest invloedrijke componist van bij ons sinds de Vlaamse polyfonisten. Het zal je niet verwonderen dat het kamerkoor zich specialiseert in het hedendaagse koorrepertoire van na 1950. Het koor heeft, door een vaak gedurfde programmatie en door te kiezen voor creaties en improvisatiemomenten, een eigen plaats verworven in het Vlaamse koorleven.

Programma :

  • Daan Manneke (1939), Une matinée (uit Quatre Phrases) op tekst van Arthur Rimbaud (1854-1891)
  • Morten Lauridsen (1943), Quando son più lontan (uit Six Fire Songs) op tekst van Ivo De Vento (ca. 1543-1575)
  • Mathias Coppens (1988), Basho-Haiku's (3&4) op tekst van Matsuo Basho (1644-1694)
  • Maarten Van Ingelgem (1976), Metamorfose op tekst van Gerrit Komrij (1944-2012)
  • Timothy Brown (1965), Lettre à une mère op tekst van Martine Ardiles
  • Noor Sommereyns (1982), Shirayuri Otome (uit Drie Japanse Liederen) op tekst van Takashi Nagai (1908-1951)
  • Annelies Van Parys (1975), 2 Trakl Gedichte (Schweigen, Vor Sonnenaufgang) op tekst van Georg Trakl (1887-1914)
  • Philip Glass (1937), Pierre de soleil (nr. 3 uit Three Songs) op tekst van Octavio Paz (1914-1998)

Tijd en plaats van het gebeuren :

De 2de Adem : Metamorfose
Donderdag 31 januari 2013 om 19.30 u
Arty Party - Aalst

Molenstraat 64
9300 Aalst

Meer info : www.de2deadem.info

Extra :
Daan Manneke : www.daanmanneke.nl, nl.wikipedia.org en youtube
Morten Lauridsen : www.mortenlauridsen.com, en.wikipedia.org, www.myspace.com/mortenjohanneslauridsen en youtube
Mathias Coppens op www.muziekcentrum.be
Maarten Van Ingelgem op www.matrix-new-music.be, www.muziekcentrum.be, nl.wikipedia.org en youtube
Timothy Brown : www.timothyjbrown.net
Noor Sommereyns op www.muziekcentrum.be en youtube
Annelies Van Parys : www.anneliesvanparys.be , anneliesvanparys.spaces.live.com, www.matrix-new-music.be en youtube
Philip Glass : www.philipglass.com, www.glasspages.org (fansite), www.chesternovello.com en en.wikipedia.org en youtube
Philip Glass, succesvolle minimalist op www.musicalifeiten.nl

14:41 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

29/01/2013

Gratis tickets te winnen voor kasteelconcert deFilharmonie !

Annie Gosfield Veel is er niet nodig om een lome zondagochtend op te pimpen. deFilharmonie stelt voor: vijf hippe, in moods en swings variërende composities van topklasse, twee elektrificerende cello's, een op hoogspanning aangesloten strijkje en een batterij slagwerkinstrumenten. Nu nog een stopcontact vinden om dat alles in te pluggen en de lont zit aan een verkwikkend luisterfeestje. Op het programma : werk van Annie Gosfield, Astor Piazzolla en Giovanni Sollima. Op zondag 3 februari 2013 gratis mee te maken in het Kasteel d'Ursel in Hingene !

Want ter gelegenheid van dit unieke zondagochtendconcert geeft Oorgetuige een heel pak gratis duotickets weg. Wil jij erbij zijn, stuur dan als de vliegende bliksem een mailtje naar info@kasteeldursel.provant.be. Meedoen kan tot uiterlijk vrijdag 1 februari 2010 om 12.00 u. De gelukkige winnaars worden verwittigd per e-mail.

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie plugged : Annie Gosfield, Piazzolla, Giovanni Sollima
Zondag 3 februari 2013 om 11.00 u
Kasteel d'Ursel - Hingene

Wolfgang d'Urselstraat 9
2880 Hingene

Meer info : www.defilharmonie.be

Elders op Oorgetuige :
Verkwikkend luisterfeestje met werk van Annie Gosfield, Astor Piazzolla en Giovanni Sollima in Antwerpen en Hingene, 18/01/2013

14:50 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

ChampdAction/Studio Concert #3 : impro en solostukken in combinatie met elektronica van Clemens Gadenstätter en Yannis Kyriakides

Nico Couck In ChampdAction /Studio gaan regelmatig concerten door van artiesten met wie ChampdAction samenwerkt en/of try outs en outputs van eigen producties. Op 31 januari zal één van de huisartiesten Ann Eysermans samen met pianiste Kathleen Coessens een workshop impro geven aan een grote groep studenten die meedoen aan de vierde editie van LAbO (Van 18 tot en met 24 februari 2013). Na een dag workshoppen zorgen ze voor een impro toonmoment tijdens het studio concert . Twee andere jonge huisartiesten van ChampdAction, gitarist Nico Couck (foto) en violist Takao Hyakutome (die uit de vorige LAbO editie komen) , brengen solostukken in combinatie met elektronica van Clemens Gadenstätter en Yannis Kyriakides.

Tijd en plaats van het gebeuren :

ChampdAction/Studio Concert #3
Donderdag 31 januari 2013 om 20.00 u
ChampdAction/Studio in deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen
Gratis toegang

Meer info : www.champdaction.be

Extra :
Nico Couck : nicocouck.com, www.muziekcentrum.be en youtube
Takao Hyakutome : www.takao.co.nr en youtube
Clemens Gadenstätter : www.gadenstaetter.info, www.composers21.com en youtube
Yannis Kyriakides : www.kyriakides.com, www.myspace.com/yanniskyriakides, www.muziekcentrumnederland.nl, www.champdaction.be en youtube

13:02 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

28/01/2013

Thomas Smetryns & Heleen Van Haegenborgh zorgen voor voor extra experiment en spektakel bij concert van The Germans

Heleen Van Haegenborgh De Noorse zangeres Sidsel Endresen is dankzij haar unieke stemtimbre de peetmoeder van de Noorse experimentele scène. Haar nieuwste cd is een opname met de 27 jaar jongere Stian Westerhus, een van de beste experimentele gitaarspelers. Hun optreden in de Gentse Vooruit wordt een dubbelconcert met de jonge weerbarstige rockers van The Germans. Zij brengen hun nieuwste album 'Mother Sings In Front Of The House' mee. Tijdens hun concert brengen ze nummers uit dit pareltje en steken ze oude songs in een nieuw kleedje in samenwerking met special guests componist/performer Thomas Smetryns & pianiste Heleen Van Haegenborgh (foto), die voor voor extra experiment en spektakel zorgen. Ze doen mee in 5 nummers, maar blijven daarbij wel trouw aan zichzelf. Ze hebben er eigen partijen bijgemaakt : Thomas met platendraaiers, zitters en Heleen op de toetsen aangevuld met inside technieken.

Heleen Van Haegenborgh is een jonge Gentse pianiste die het accent legt op nieuwe muziek, en daarbij regelmatig samen werkt met niet-muzikanten. Ze wil hiermee afbreuk doen aan het elitaire karakter van de hedendaagse muziek om het aantrekkelijker te maken voor een breder publiek. Ze probeert steeds omgeving en inhoud van de muziek op elkaar te laten inspelen. Ze werkt samen met o.a. Thomas Smetryns, Hermes Ensemble, Morton Feldman, Alvin Lucier, George Crumb en James Tenney.

Thomas Smetryns (1977) studeerde compositie bij Godfried-Willem Raes en gitaar, luit en theorbe bij Ida Polck en Philippe Malfeyt aan het conservatorium van Gent. Als componist is hij erg geïnteresseerd in het zoeken naar een nieuwe, experimentele muziekpraktijk die steeds verankerd is in een historisch en/of een maatschappelijk bewustzijn. Veel van zijn composities vertrekken vanuit andere muzikanten hun oeuvre. Hij gebruikt bepaalde facetten uit hun oeuvre, dit kan tonaal of ritmisch materiaal zijn maar ook een bepaald stilistisch gegeven, een vorm, een attitude, een geste en creëert daarmee dan nieuwe muziek. Ook bij zijn activiteiten als DJ (uitsluitend met 78 toerenplaten) staat het muzikale verleden in een hedendaagse context centraal.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Stian Westerhus & Sidsel Endresen / The Germans feat. Thomas Smetryns & Heleen Van Haegenborgh
Donderdag 31 januari 2013 om 20.00 u
Kunstencentrum Vooruit - Gent

Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent

Meer info : www.vooruit.be, www.sidselendresen.com, www.stianwesterhus.com en www.myspace.com/thegermanstheband

Extra :
Thomas Smetryns : www.myspace.com/thomassmetryns, www.matrix-new-music.be en youtube
Heleen van Haegenborgh : www.myspace.com/heleenvhaegenborgh en youtube

Elders op Oorgetuige :
Heleen Van Haegenborgh gaat aan de slag met draden, snaren en een 4-track recorder in La Bellone, 26/10/2012
Een onvergetelijke avond met Thomas Smetryns en het Peter Brötzmann Chicago Tentet in de Gentse Vooruit, 19/04/2011

Een voorsmaakje ? Bekijk dan alvast dit filmpje

10:28 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

25/01/2013

Blind date met Ictus : een sprong in het muzikale onbekende

Stefan Prins Donderdag nodigen Concertzaal De Handelsbeurs in Gent en Ictus je voor de tweede maal uit voor een muzikale blind date. Een verademing in tijden van overinformatie: luister zonder vooroordelen naar nieuwe en minder nieuwe muziek, zonder te weten wie, wat of wanneer. Oude muziek klinkt vers van de pers, nieuwe muziek verraadt vertrouwde kleuren. Men dreigt er verliefd te zullen worden op wat men doorgaans vreselijk vindt en omgekeerd. Het publiek kan zijn luisterervaring toetsen aan de bevindingen van een virtueel panel: Stefan Prins (vanuit Harvard), François Sarhan (Berlijn) en Matthew Shlomowitz (Londen). In hun luie zetel thuis luisteren ze mee naar het gestreamde concert en reageren via Skype op wat ze horen. Geen theoretische analyses, wel authentieke reacties, pertinente observaties en merkwaardige associaties. Na het concert onthullen artistiek leider Tom Pauwels en kersvers directeur van Ictus Willem Hering het programma. Ze reageren op de observaties, het boegeroep, en de kreten van verrassing geslaakt door panel en publiek. Blind Date garandeert luisteren met gespitste oren, boeiende onenigheid, muziekhistorische verwarringen en veel voer voor discussie.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus : Blind Date #2
Donderdag 31 januari 2013 om 20.15 u
Handelsbeurs - Gent

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be en www.ictus.be

Extra :
Interview met Stefan PrinsFrançois Sarhan en Matthew Shlomowitz over onbevooroordeeld naar muziek luisteren (januari 2012, door Wannes Gyselinck)
Interview met Willem Hering in het Handelsbeurs magazine van okt 2012-jan 2013, p.11
Er zijn geen geheimen: je moet hard werken (interview met Tom Pauwels van Ictus in Staalkaart nov-dec 2012)

Elders op Oorgetuige :
Mini Blind Date : onbevooroordeeld luisteren naar hedendaagse muziek in de Handelsbeurs, 21/01/2013
Muzikale blind date met Ictus en Peter Vermeersch in de Handelsbeurs, 11/10/2010

15:41 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Het Collectief herneemt 'Feesten van angst en pijn' in Sint-Niklaas

Bram Van Camp In het kader van Gedichtendag 2013 presenteren cultuurcentrum Sint-Niklaas en Het Collectief een bijzonder project: 'De feesten van angst en pijn'. De jonge Antwerpenaar Bram Van Camp (foto) voltooide vorig jaar een nieuw werk voor Het Collectief, geïnspireerd op De Feesten van Angst en Pijn van Paul van Ostaijen.
De klank, het metrum en niet in het minst de aparte grafische weergave van deze gedichten vormden voor Van Camp een dankbaar uitgangspunt voor een muzikale compositie. Om het baanbrekende van Van Ostaijens schrijfstijl zo getrouw mogelijk weer te geven doet Het Collectief bovendien een beroep op videokunstenaar Klaas Verpoest en typograaf Jo De Baerdemaeker. Beide kunstenaars bouwen samen rond Van Ostaijens poëzie een wereld op waarin muziek, tekst en grafische beelden met in elkaar  overvloeien.

Bram Van Camp : "Wat mij altijd al intrigeerde in De Feesten is de dwingende, muzikale link die het handschrift heeft met een muziekpartituur. Ik heb de teksten dan ook volledig gerespecteerd (door woordherhalingen en vrije benaderingen te vermijden) en de bladschikking als een blauwdruk beschouwd voor mijn partituur."

De jonge Antwerpse componist Bram Van Camp is al van kindsbeen af gefascineerd door dit experimentele literaire werk waarin van Ostaijen de tekst tracht los te koppelen van zijn betekenis door zijn toevlucht te zoeken in het sonore en visuele. Dat streven wordt hier versterkt door Van Camps muzikale arbeid en in zijn visuele dimensie verder doorgetrokken door videast Klaas Verpoest. Composities van Mauricio Kagel en Karel Goeyvaerts zetten deze reflectie over tekst en beeld verder. Voorafgaand aan het concert kan je Mauricio Kagel beter leren kennen als filmmaker. Je ziet twee surrealistische prenten van zijn hand: 'Match' en 'Antithèse'.

Op twee kortere stukken na gaan alle werken die tijdens dit concert op het programma staan in dialoog met een buitenmuzikaal gegeven. Mauricio Kagel vertrekt in 'Schattenklânge' van de sonoriteit van de basklarinet om een schaduwspel op te voeren. Dat is letterlijk te nemen, want Kagel voorziet een uitvoering achter een transparant scherm met een gedetailleerd lichtplan. De uitvoerder is daardoor enkel als schaduwfiguur zichtbaar. Muzieklessenaars zijn visueel storend en bijgevolg verboden; de basklarinettist speelt het stuk dus bij voorkeur uit het hoofd (of desnoods van op de grond liggende partituurbladzijden). De basklarinettist verplaatst zich ook tijdens de uitvoering. Samen met de langzaam wijzigende belichting resulteert dat in diffuse en in elkaar overvloeiende schaduwbewegingen. Het is duidelijk dat de scenische visualisering van dit stuk even belangrijk is als de muziek.

Ook het 'Phantasiestück' voor fluit en piano biedt een mooi staaltje van het zogenaamde 'instrumentale theater' waarvoor Kagel beroemd is geworden. De titel verwijst onmiskenbaar naar de negentiende-eeuwse muziek, in het bijzonder naar die van Robert Schumann. Naast de vrij opgevatte vorm en het quasi geïmproviseerde karakter zijn er inderdaad heel wat stilistische verwijzingen naar het romantische idioom. De fantasie krijgt een regelrecht magische dimensie op het ogenblik dat - geheel onverwacht - een achter een scherm onzichtbaar opgesteld ensemble als in een droom muzikale herinneringen en toevoegingen speelt. Opnieuw verwerft de muziek pas betekenis in dialoog met dit scenische gegeven.

Naast instrumentaal theater staat er ook vocale muziek op het programma. Het gaat om werk van twee Antwerpse componisten die in dialoog treden met poëzie van twee Antwerpse dichters, maar daar houdt de vergelijking grotendeels op. Karel Goeyvaerts schreef 'De Schampere Pianist' op tekst van Gust Gils. De titel kan verklaard worden door de schampere commentaar die de pianist tijdens de uitvoering te berde geeft. Het gaat dus om een stuk voor een reciterende pianist. De tekst is licht absurd, nihilistisch, gezagsondermijnend en humoristisch bedoeld, en de muziek volgt deze tekst op de voet.

Bram Van Camp baseerde zijn 'Feesten van angst en pijn' op de gelijknamige cyclus van Paul Van Ostaijen. De band tussen literatuur en muziek is hier veel hechter. Van Camp maakt dankbaar gebruik van de meerduidigheid, het (onder)zoekende karakter en de nagestreefde semantische hulpeloosheid van Van Ostaijens teksten, precies eigenschappen die ook het medium van de muziek kenmerken. Daarnaast vormen de bladschikking en het gebruik van verschillende kleuren in deze bundel een dankbaar aangrijpingspunt voor de interne geleding van de compositie en voor kruisverwijzingen in de partituur. Er zijn slechts weinig directe voorbeelden van tekstuitbeelding. De algemene expressie en de dramatiek van de gedichten worden echter treffend gevat, niet in het minst door de verschillende vocale technieken die ingezet worden.

Bram Van Camp over 'Feesten van angst en pijn' : "Deze liedcyclus, gebaseerd op gedichten uit 'De Feesten van Angst en Pijn' (1918-1921) van Paul Van Ostaijen, vormt een aaneengesloten geheel. In de cyclus werden mijn 'Drie Liederen' (2010) opgenomen die gebaseerd zijn op 'Vers', 'Vers 2' en 'Vers 3'. De cyclus besluit met 'De Marsj van de Hete Zomer', waaruit de eerste 20 bladzijden werden getoonzet. Hoewel het oorspronkelijk de bedoeling was om ook 'Vers 4' (2001) in de cyclus op te nemen, heb ik om stilistische redenen besloten om dit vroege werk als een aparte compositie te blijven beschouwen. Materiaal uit 'Vers 4' is echter wel aanwezig als herkenningspunt in de introductie en de tussenspelen die de verschillende gedichten met elkaar verbinden.

Het geheel is opgevat als een monoloog, gebracht door een personage dat krankzinnig is. De stem vertolkt de tekst in het ritme van het gesproken woord, op sommige gezongen passages na. Vermits de teksten inhoudelijk wemelen van de contrasten, is de solopartij een uitdaging voor elke zangeres omdat ze de waanzinnige sfeer met verschillende stemtypes in snelle afwisseling moet weergeven. Zo is er naast gezongen en gesproken of gedeclameerde tekst ook een combinatie van de twee (de Schönbergiaanse 'Sprechstimme'). Ook fluisteren, roepen en gillen worden deel van de muziek, teneinde de waanzinnige dramatiek kracht te kunnen geven.
Hoewel de eerste 'Drie Liederen' in 2010 geschreven werden en 'Do Marsj van de Hete Zomer' in 2011-2012. zijn 'De Feesten van Angst en Pijn' één compositie die vormelijk en harmonisch samenhangt door hetzelfde harmonische systeem.

Programma :

  • Karel Goeyvaerts, Pièce pour trois (1960) - Voor Harrie, Harry en René (1990) - De Schampere Pianist (1975)
  • Mauricio Kagel, Phantasiestück (1989) - Schattenklänge (1995)
  • Bram Van Camp, Feesten van angst en pijn (2010 - '12)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief : Feesten van angst en pijn
Woensdag 30 januari 2013 om 20.00 u
De Casino - Sint-Niklaas
Stationsstraat 104
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be en www.hetcollectief.be

Bron : tekst Mark Delaere en Bram Van Camp voor deSingel, maart 2012

Extra :
Karel Goeyvaerts op www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en youtube :
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008
Bram Van Camp : www.bramvancamp.com en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Feesten van angst en pijn topstuk Ars Musica Antwerpen, 22/03/2012
In memoriam Mauricio Kagel: 1931 - 2008, 23/09/2008

Beluister alvast dit fragment uit Bram Van Camps 'Feesten van angst en pijn'

15:18 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Grande Dame van de vocale muziek Claron Mc Fadden in Recyclart

Claron Mc Fadden Impactsessies is een reeks eclectische avonden met performances, hedendaagse experimentele muziek en dans, video, experimentele instrumentenbouw, avant- jazz... Ook dit seizoen zijn de programma's zo gedifferentieerd mogelijk. Voorstellingen waarbij het gebeuren primeert op het object en de actie op het resultaat. Voorafgaand is er een lezing door de performer(s). Zo wordt de voorstelling in een ruim perfectief geplaatst binnen zijn internationale artistieke context en binnen het oeuvre van de kunstenaar. Tijdens de Impactsessie van dinsdag 29 januari presenteert Recyclart Claron Mc Fadden, de 'Grande Dame' van de vocale muziek, in al haar registers.

De Amerikaanse klassiek geschoolde operazangeres Claron Mc Fadden zingt Mozart en Bach en zelfs Webern. Na verloop van tijd ging ze zich ook aan allerlei experimentelere mengvormen wagen, met jazz (o.a. met Aka Moon) en hedendaagse experimentele muziek (o.a. de opera ‘The Woman Who Walked Into Doors’ van Kris Defoort / Guy Cassiers). Ze bouwde een verbluffend parcours uit in allerlei muzikale, theatrale regionen. Haar tomeloze energie en uitdrukkingskracht en haar onwaarschijnlijk krachtige en uitzonderlijk mooie stem zijn de basis van alles wat ze doet.

IMPACTsession : Claron Mc Fadden
Dinsdag 29 januari 2013 om 20.00 u (lezing) en om 21.00 u (performance)
Recyclart - Brigittinenkapel
(station Brussel-Kapellekerk)
Ursulinenstraat 25
1000 Brussel
Gratis toegang

Meer info : www.impactsessions.be, www.recyclart.be, en www.claronmcfadden.com

13:43 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook