03/12/2012

December Dance focust op Noord-Europees danslandschap, een zeer innovatieve en boeiende dansscene

December Dance Dit jaar focust December Dance in het Concertgebouw Brugge op het Noord-Europese danslandschap: Finland, Zweden, Noorwegen, IJsland en Denemarken. Het is verleidelijk om alle dansers en choreografen afkomstig uit deze noordelijke regio onder dezelfde stereotiepe noemer onder te brengen. Uiteraard gelden de clichés van vuur en ijs, licht en donker, dag en nacht, extravert en introvert, dionysische passie en apollinische rede voor een aantal van hun werken. Een dergelijke tweedeling en tegenstelling kan echter de bestaande diversiteit van deze scene onmogelijk omvatten, noch de eigenheid weergeven die iedere choreograaf, iedere compagnie of ieder collectief bezit. Een ding staat vast: het is een zeer innovatieve en boeiende dansscene.

Laat je dus verwonderen en meevoeren door de muzikaliteit van Tero Saarinen (FI), de eigenzinnigheid van Jyrki Karttunnen (FI), de esthetiek en humor van Kenneth Kvarnström (SE/FI), de vernieuwingsdrang van het Cullberg Ballet (SE), de sensueel-theatrale gevatheid van Ina Christel Johannessen (NO), de monsterlijke poëzie van Erna Ómarsdóttir (IS), de maturiteit van Kitt Johnson (DK), de hypnotiserende ruwheid van Carte Blanche (NO) én de grandeur van het Göteborg Ballet (SE). Traditiegetrouw biedt het festival ook kansen aan jonge makers. Tijdens het December Dance Platform presenteren Heine Avdal (NO), Robin Jonsson (SE), Veli Lehtovaara (FI) en Margrét Sara Gudjónsdóttir (IS) hun nieuwste creaties. Net als tijdens de voorbije editie, presenteert December Dance ook dit jaar heel wat voorstellingen met livemuziek, van onder meer Ensemble intercontemporain, solisten van de NorrlandsOperan, Valdimar Jóhannsson, en diverse dj's en geluidsontwerpers. Poëtische afsluiter van het festival is een feeërieke dansvoorstelling voor kinderen en families.

Finlands 'Big Three'
De Finse component van December Dance richt de spots op drie van de grootste choreografen uit dat land. Tero Saarinen wordt internationaal geroemd om zijn karakteristieke mix van beweging en haast mystieke thema's, zowel in zijn groepschoreografieën als in de solo's waarmee hij hoge ogen gooit. In 'Scheme of Things', dat oorspronkelijk werd gecreëerd voor het Nederlands Dans Theater in 2009, gebruikt hij de uiterst lenige maar toch fragiel lijkende lichamen, harten en hoofden van zes dansers om gedragspatronen te verkennen die herhaaldelijk tot uiting komen in menselijke relaties. In 'Westward Ho!' voeren drie mannelijke dansers onder een verblindend noorderlicht repetitieve en beheerste bewegingspatronen uit op muziek van onder meer Gavin Bryars.

De naam van Saarinens nieuwste creatie 'Vox Balaenae' is afgeleid van een compositie van de Amerikaan George Crumb. Diens mysterieuze, krachtige muziek intrigeert de choreograaf al jaren. Het stuk is een compositie voor fluit, cello en piano geïnspireerd op het gezang van de bultrug, een soort baardwalvis. De muziek en de dans delen een diepe bezorgdheid om de natuur en om de vervreemding van de moderne mens ten opzichte van zijn omgeving. 'Voor Vox Balaenae' werkt Saarinens gezelschap voor het eerst samen met het Ensemble intercontemporain uit Parijs. (De artistiek directeur van dat ensemble, Susanna Mälkki, heeft eveneens Finse wortels.) In Brugge wordt de muziek live gespeeld. Saarinen staat erop dat dit zo vaak mogelijk gebeurt in zijn choreografieën.

Even cruciaal is de voortgezette samenwerking met lichtontwerper Mikki Kunttu. Samen vormen zij een van de meest fijngevoelige en geslaagde creatieve partnerschappen van het moment tussen een choreograaf en een ontwerper. Kenneth Kvarnström besteedt als choreograaf veel aandacht aan design en dat in een land dat wereldwijd bekend staat om het stijlvol samengaan van vorm en functionaliteit. Kvarnströms productie (play) is een heel toegankelijke voorstelling opgebouwd uit verschillende op zichzelf staande choreografieën met telkens schitterende livemuziek en een inventieve kostumering door drie verschillende modeontwerpers. Muziek vormt het belangrijkste bindmiddel tussen dat alles, met fragmenten gaande van de 14de eeuw tot nu, allemaal gebracht door zes topmuzikanten (het strijkkwartet van het NorrlandsOperan Symfoniorkester, bijgestaan door een pianist en een teorbist). De ontwerpers mochten voor deze voorstelling hun fantasie de vrije loop laten en lieten zich niet door de choreografie inspireren, maar door muzikale composities die ze zelf hadden gekozen. Kvarnströms taak bestond erin een overzicht te behouden van de volledige performance en tegelijk een aantal sterke, duidelijke en ritmisch gevarieerde korte dansen voor een zevenkoppig gezelschap aaneen te rijgen tot een samenhangend werk. Het geheel levert een kunstig en amusant effect op.

Jyrki Karttunen is in bepaalde opzichten de meest humoristische en menselijke choreograaf van dit Finse trio. Hij put uit de hedendaagse en klassieke dans, maar ook uit de populaire dansstijlen en uit het muziektheater. (Hij zong en danste ook zelf in musicals in Helsinki.) Tijdens December Dance zijn twee van zijn werken te zien. In 'Situation Room' spreken Karttunen en vijf andere performers een soort brabbeltaal. Met dit onderhoudende stuk vol stemmingswisselingen demonstreert Karttunen op vrolijke wijze hoe mensen zich op (en bijgevolg ook naast) het podium gedragen. 'Keiju' (Fins for 'elf') demonstreert zijn unieke gevoeligheid in haar meest verfijnde en bekoorlijke vorm. Toen het werk intussen tien jaar geleden in première ging, wist de vertoning meteen elke toeschouwer te bekoren. Oorspronkelijk trad Karttunen zelf op in de titelrol van deze meeslepende, grappige en ontroerende multimediasolo. Nu stapt de danser Mikko Paloniemi in Karttunens schoenen.

Noorwegen en Zweden: exotisch en gevoelig
De Noorse en Zweedse gezelschappen in December Dance - Carte Blanche en zero visibility corp. enerzijds, Göteborg Ballet en Cullberg Ballet anderzijds - behoren stuk voor stuk tot de top in hun domein. Carte Blanche brengt 'Corps de Walk', een voorstelling waarin een twaalftal dansers zich bewegen in een toestand van exotische, erotische en soms groteske androgynie. Hun handelingen worden uitgevoerd op een eclectische stroom muziek van onder anderen Debussy, David Byrne en Aphex Twin. Dj Ori Lichtik geeft de muziek een frisse toets mee. Choreografe van dienst is Sharon Eyal, de huischoreograaf van het bekende Israëlische gezelschap Batsheva.

Ina Christel Johannessen is het bruisende talent achter zero visibility corp. In (im)possible verkent deze diepgravende, vindingrijke choreografe de vele facetten - lichamelijk, geestelijk en esthetisch - van het dansduet. Johannessen structureert haar werk meestal met een duidelijk beeld van wat theatraal en emotioneel zinvol is. De lichamelijkheid die zij en een handvol dansers hier tentoonspreiden, varieert van onbehouwen tot zijdezacht, met toonwisselingen gaande van komisch tot dramatisch.

Het Göteborg Ballet is een van de grootste gezelschappen voor hedendaagse dans van Noord-Europa. 'All Nordic' illustreert mooi de veelzijdigheid van het gezelschap met dansen van Örjan Andersson (het originele, doordringende en bekroonde Beethoven's 32 variations), Johan Inger (Falter, dat zich afspeelt in een woud van touwen en een negenkoppige cast onderdompelt in een flikkerende, wispelturige wereld) en - opnieuw - Kenneth Kvarnström (wiens OreloB doordrenkt is van het monumentaal open neergaan van Ravels iconische Bolero).

Denemarken en IJsland: wilde werelden
Het Cullberg Ballet is een Zweeds gezelschap. 'JJ's Voices', het werk dat ze zullen uitvoeren tijdens December Dance, kunnen we echter het best onderbrengen bij de voorstellingen uit Denemarken en IJsland. Gemene deler van de voorstellingen uit die landen zijn de erg inventieve, op dans gebaseerde performances. Er is in de eerste plaats Benoit Lachambre, het Frans-Canadese buitenbeentje achter JJ's Voices. De titel verwijst naar Janis Joplin. Haar rauwe extase vormt de brandstof voor dit stuk.

Nog meer muziek en liedjes, in combinatie met een hartstochtelijke lichamelijkheid, treffen we aan in 'We saw monsters'. Voor dit werk voor zes dansers haalde het IJslandse wonderkind Erna Ómarsdóttir de mosterd bij mythes, religieuze rituelen, volkscultuur en het echte leven. Zij bezit het buitengewone vermogen om grenzen te verleggen en gaat steeds weer op zoek naar vormen van extreem gedrag waarmee we ons allemaal kunnen identificeren.

En tot slot is er de opvallende Kitt Johnson. Haar mature, verfijnde performances onthullen meestal evenveel over menselijke basisinstincten als over de elementaire krachten die hele beschavingen drijven. Met DRIFT bewandelt deze achtenswaardige Deense soliste de dunne lijn tussen cultuur en biologie.

December Dance biedt ook jongere dansmakers als Robin Jonsson (Zweden), Heine Avdal (Noorwegen), Veli Lehtovaara (Finland) en Margrét Sara Gudjónsdóttir (IJsland) uit Noord-Europa een platform. Hun werk behandelt thema's als identiteit en zelfbeeld, de impact van religie en de mogelijke waarheden die zich verschuilen in de virtuele realiteit. Het lijkt misschien zware kost, maar het publiek krijgt het op een verteerbare manier voorgeschoteld tijdens het December Dance Platform en dat smaakt naar meer.

Tijd en plaats van het gebeuren :

December Dance : Nordic Waves
Van donderdag 6 t.e.m. zondag 16 december 2012
Concertgebouw - Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Bron : tekst Donald Hutera (Vert. Lieve de Meyer) in het Concertgebouwmagazine, september-december 2012

12:56 Gepost in Concert, Dans, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.