14/10/2012

Nederlandse avant-gardepianist Reinier Van Houdt in Logos

Reinier Van Houdt De Nederlandse avant-gardepianist Reinier Van Houdt smeedde zich -dwars door genres, stijlen en scholen heen- een bijzonder repertoire bijeen dat steeds tot stand kwam vanuit een strikt persoonlijke zoektocht. Van Houdt is vooral gefascineerd door wat niet in een partituur te vangen is: klankkleur, timing en al wat de vrijheid van de uitvoerder onmisbaar maakt In dit ijzersterke programma, opgebouwd rond de muziek van Alvan Lucier en Luc Ferrari nam hij ook een nieuw werk op van zijn landgenoot Jacq Palinckx.

Reinier Van Houdt houdt van persoonlijke samenwerkingen met componisten, van speurwerk in archieven, van het 'ensceneren' van concertprogramma's en ook de klassiekers uit het pianorepertoire ontsnappen niet aan zijn onconventionele blik. En hij werkt dit niet alleen uit op zijn vertrouwde piano: al even vaak moeten samplers, Indisch harmonium of analoge synthesizers eraan geloven. Met al dat fraais was hij was te zien op podia als de Knitting Factory (New York), Queen Elizabeth Hall (Londen), DOM (Moskou), Setagaya Gallery (Tokyo), Paradiso (Amsterdam), Apollohuis (Eindhoven), de New Library in Alexandrië (Egypte), Mills College (Oakland), Music Gallery (Toronto), HAU (Berlijn) en last but not least een paar keer bij Logos in Gent.

Luc Ferrari's 36 Enfilades was oorspronkelijk begonnen als een muziekteatervoorstelling voor pianist en bandrecorders. Later is Ferrari's opvatting van theater bijna helemaal verschoven naar dat wat zich in de muziek zelf afspeelt. Luc Ferrari : "They start and they are already finished. Sometimes they do not even start, do not have a beginning. Then, is it a Suite? Maybe it's a theatre? Is this the old dream of never finishing or of always starting all over again? And then, the ideas which pass so quickly, and then the desire to take up again the ideas already given and then the pleasure of transforming them as themes which give a rhythm to the travel. Then, finally, these small pieces make a large one".

Luc Ferrari is een van de zeldzame componisten die erin slaagt vrij abstrakte elektronische muziek alsnog een natuurlijk cachet te verlenen. Niet het ambacht om klanken tot over de grens van herkenbaarheid te processen is voor hem van belang, wél hun audtieve impact, hun verhaal. Vaak ligt een onuitgesproken 'drama' onder het muzikaal discours. Het is een soort musique concrète die in de eerste plaats toch in al zijn facetten blijft spreken tot de toehoorder.

Still Lives uit 1995 volgt een vrij typisch Alvin Lucier-concept, i.e. aangehouden, zuivere sinustonen die gestaag worden gelanceerd en tegen elkaar afgezet, waardoor de ontstane zwevingen een zekere ritmiek gaan suggereren. De pianist beinvloedt die ritmiek door hier en daar een paar schaarse noten aan te slaan, die gaan interfereren met de zwevende tonen. Zoals de componist het zelf stelt: "Still Lives is a work which employs the phenomenon of audible beating as a structural component. For Still Lives I had decided to write a suite of eight short movements. For the shape of each movement I simply looked around my house and selected images and objects that came into my line of vision, including the hammock strung between two trees in my back yard, a diamond of sunlight on the living room floor, a pair of chopsticks lying on the kitchen counter. I drew the shapes on paper, with precise timings and pitch information, and sent them to Bob Bielecki who programmed them on a computer and recorded the waves on DAT tape. I copied the shapes on music paper, then notated pitches for the piano which would cause audible beating: the near-unison, and, because of their strong overtones, the near-octave and -twelfth below the sounding waves. The piano tones are notated simultaneously with the waves against which they are to beat, but the pianist is free to anticipate or delay them, causing more varied forms of beating."

Jacq Palinckx' The Three Dreams of Mr. Findlater (in black and white) ontleent zijn titel rechtstreeks aan een Hitchcock-presents-TV-aflevering uit de jaren vijftig. In die aflevering heeft de hoofdpersoon (Mr. Findlater) telkens dagdromen. Gaandeweg worden personen en situaties in die dagdromen werkelijker voor hem dan die in wakende toestand. Bovendien beginnen in zijn dromen de personages te fantaseren over hoe ze de realiteit willen veranderen.

Jacq Palinckx : "In mijn compositie is de pianist Mr. Findlater. In deel 1 en 2 bouwt hij al mijmerend een eigen muzikaal universum op, waarbij hij telkens verstrikt raakt in een situatie die hem bijna boven het hoofd groeit. Deel 3 begint heel resoluut, maar de muzikale geesten uit de vorige delen blijven hem achtervolgen. De ondertitel (in black and white) refereert naar twee dingen: het feit dat ik het stuk geschreven heb als een soundtrack voor een niet-bestaande surrealistische zwartwit-film en als verwijzing naar de witte en zwarte toetsen van de piano. Gedurende het eerste driekwart van het stuk geldt er een onverbiddelijke wet: als de ene hand op de witte toetsen speelt moet de andere hand op de zwarte spelen. "

Jacq Palinckx is sinds 1981 zowel als gitarist en als componist aktief. Hij richtte in 1983, samen met broer/bassist Bert Palinckx, een eigen groep op die vooral bekend werd onder de naam 'Palinckx'. Hij was verder aktief in vele groepen zoals Big Bamboozle, Guus Janssen Septet, Maarten Altena Ensemble en Beukorkest. Speelde in ad hoc-improvisatiegroepen met o. a. Evan Parker, John Zorn en Eugene Chadbourne.
Palinckx schreef muziek voor o. a. het Aquarius-ensemble, het Asko Ensemble, pianotrio Tivoli en het Mondriaankwartet. Onlangs ging de avondvullende Radio Show Radio Quatch! in premiere, gemaakt voor het VocaalLAB en de broers Palinckx. In 1992 krijgt hij van de Stichting Jazz in Nederland de Podiumprijs. Hij ontvangt een meerjarig stipendium van het Fonds Podiumkunsten.

Programma :

  • Alvin Lucier, Still Lives, selectie (1995) - piano en 3 oscillatoren
  • Jacq Palinckx, The Three Dreams of Mr Findlater - in black and white (2011) (opgedragen aan RVH)
  • Luc Ferrari, 36 Enfilades (1985) - piano en klankband

Tijd en plaats van het gebeuren :

Reinier Van Houdt : Alvin Lucier, Jacq Palinckx, Luc Ferrari
Donderdag 18 oktober 2012 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.reiniervanhoudt.nl

Extra :
Alvin Lucier : alucier.web.wesleyan.edu, UbuWeb Sound, UbuWeb Film en youtube
Jacq Palinckx : www.palinckx.nl, www.muziekencyclopedie.nl en youtube
Luc Ferrari: www.luc-ferrari.org, www.otherminds.org, UbuWeb Sound en youtube
Luc Ferrari. Interview by Dan Warburton op www.paristransatlantic.com, 22/07/1998
Arte-Radio : Luc Ferrari. Un reportage sonore de Marie Surel op www.multimedialab.be

22:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.