14/08/2012

0ude muziek-special van Stichting Logos rond befaamde 'Rode Boekje' van Montserrat

Llibre Vermell de Montserrat De oude muziek-special van Stichting Logos in augustus draait rond het befaamde 'Rode Boekje' van Montserrat. Met Dirk Moelants (vedel), Marcel Ketels (blokfluiten) en Ludwig Van Gijsegem (zang). Produktieleiding en arrangementen: Xavier Verhelst. Het Llibre Vermell werd samengesteld in 1399 en bevat - naast 10 folio's met muziek - liturgische, informatieve en instruktieve teksten rond de Mariaverering. Gelukkig was het handschrift uitgeleend toen Napoleon in 1811 het klooster grondig verwoestte. Het kwam pas terug boven water in 1885 en werd toen ingebonden in een rode fluwelen kaft waar het zijn naam aan heeft ontleend.

Zo'n 50 km ten westen van Barcelona, tegen een achtergrond van een gekartelde bergketen, bevindt zich het bedevaartsoord Santa Maria de Montserrat. Tijdens de Saraceense bezetting verbleven er heremieten in de grotten en eind 9de eeuw zagen herderskinderen er verschijningen van Maria. Er werd ook een zwart houten Mariabeeld (La Moreneta) gevonden en de mirakels die er gebeurden maakten van de plaats een echte trekpleister.

Vlakbij werd in 1027 een Benediktijnerklooster gesticht. Gedurende de 13de en 14de eeuw groeide het uit tot een belangrijk centrum in het koninkrijk Aragón, compleet met koorschool en - sedert 1499 - een drukkerij die beide tot op heden aktief zijn. Veel monniken waren van adellijke afkomst en/of hadden gestudeerd aan de gerenommeerde universiteiten van Parijs of Bologna.

Het Llibre Vermell werd samengesteld in 1399 en bevat - naast 10 folio's met muziek - liturgische, informatieve en instruktieve teksten rond de Mariaverering. Gelukkig was het handschrift uitgeleend toen Napoleon in 1811 het klooster grondig verwoestte. Het kwam pas terug boven water in 1885 en werd toen ingebonden in een rode fluwelen kaft waar het zijn naam aan heeft ontleend.

Blijkbaar was er een chronisch tekort aan slaapplaatsen en overnachtten pelgrims in de kerk. De liturgische ruimte veranderde daardoor in een pelgrimsherberg en dat gaf enige overlast. In het Llibre zelf staat het als volgt: "Omdat de pelgrims, terwijl zij de nachtwake doorbrengen in de kerk van de Heilige Maria van Montserrat willen zingen en dansen, en ook overdag op de straten en pleinen, en omdat het niet passend is om daar andere dan eerbare en vrome liederen te zingen, zijn hier boven en onder er enige opgeschreven. Ze moeten waardig en spaarzaam gebruikt worden om diegenen die hun gebed en vrome contemplatie willen voortzetten, niet te storen..."

Die liederen - met Catalaanse, Occitaanse en Latijnse teksten - zijn dus verzameld om de volkse liederen en dansen waarmee de pelgrims zich onledig hielden, te vervangen. Waarschijnlijk werden melodieën van bekende dansliederen voorzien van Mariale teksten. Andere liederen zijn polyfoon en zeer verfijnd, enkele zijn canons maar de meeste zijn rondedansen.

Programma :

  • O virgo splendens (O stralende maagd - canon)
  • Stella splendens (Stralende ster - rondedans)
  • Laudemus Virginem (Laten we de maagd loven - canon)
  • Splendens ceptigera (Stralende heerseres - canon)
  • Los set gotxs recomptarem (Het verhaal van de zeven vreugden - rondedans/ballade)
  • Polorum Regina (Koningin van het firmament - rondedans)
  • Cuncti simus concanentes (Laten we samen zingen - rondedans)
  • Mariam, matrem virginem, attolite (Verhoogt Maria, de moedermaagd - driestemmig)
  • Imperayritz de la ciutat joyosa / Verges ses par misericordiosa (Heerseres van de stad van vreugde / Maagd door uw genade - motet/meerstemmig)
  • Ad mortem festinamus (Wij haasten ons naar de dood - rondedans)

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M Llibre Vermell de Montserrat
Woensdag 22 & woensdag 29 augustus 2012, telkens om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

20:24 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.