14/06/2012

Philip Glass, Symphony no. 9. Minimalistische operacomponist als symfonische maximalist

Philip Glass Philip Glass koos ooit voor Godard en Truffaut, in de  plaats van voor Boulez. Wat een geluk, want het is er aan te horen. Ontdek een symfonie van een uitgesproken operacomponist. Hoewel de symfonische muziek van Philip Glass lijkt op concertuitvoeringen van zijn minimalistische opera's, blijft zijn instrumentale, repetitieve taal fascineren. Dit is niet anders met zijn 9de symfonie, die onlangs uitgevoerd werd ter gelegenheid van  zijn 75ste verjaardag en nu op cd is verschenen. Time for change.

De negende symfonie van Philipe Glass was een opdracht van het Bruckner Orchester, van Carnegie Hall en van de  Los Angeles Philharmonic Assoc. De symfonie werd in première gespeeld op 1 januari 2012 in het Brucknerhaus in Linz. Dennis Russell Davies dirigeerde. De US Premiere was vervolgens op woensdag 31 januari, 2012, Glass' verjaardag, in Carnegie Hall. Daar dirigeerde Dennis Russell Davies het American Composers Orchestra. De West Coast Premiere was op 5 april jongstleden. Daar dirigeerde dan weer John Adams de Los Angeles Philharmonic. Op woensdag 31 januari werd ook “Lamentate” voor piano en orkest van Arvo Pärth uitgevoerd. De soliste was de japanse pianiste Maki Namekawa.  Glass en Davies vroegen zich nl. af, wat de combinatie van, en de  “distant, yet recognizable symbiosis” tussen, een  Joods-Amerikaanse Boeddhist en een Estlandse mysticus, zou geven?

De lijn van zijn 8ste symfonie zette Philip Glass verder in zijn negende symfonie. We horen er echo's in uit Schuberts “Onvoltooide”, de waardigheid van het adagio uit de 7de symfonie van Bruckner, Sibelius, en uit  Ravels Concerto pour la main gauche. De muziek kenmerkt zich door alle mogelijke Philip Glass klanken. Repetitief filigraanspel, ostinate ritmen, klassieke arpeggio's die afgewisseld worden met gebroken akkoorden, bestaande uit secunde- en tertsintervaliek, monolitisch koperwerk, verfijnd klokkenspel met houtblazers, neo-klassiek, zingend allegro à la Rossini en Johann Christian Bach. Kortom, de  consonante taal van het minimalisme met zijn vele paralelle en  bedekte kwinten, uitgesproken Philip Glass. Glass bundelt krachten (soms klinkt het bijna als de splitsing van aardse, tectonische platen), en combineert daarvoor een contrabastrombone, een basklarinet, een contrafagot en een tuba, met piano en harp. Daarnaast schrijft  Glass zwaar tot verfijnd slagwerk voor.

In Movement II van deze symfonie beluisteren we het introspectieve aspect van het Joods-Amerikaans pragmatisme à la James, Peirce en Dewey. De moreel-religieuze variant die metafysische opvattingen en religieuze leerstellingen bevestigd ziet in het dagelijks leven van theoretisch en moreel overwogen handelingen en ideeën, maar die gericht zijn op actie en verandering. Dit laatste wordt verklankt in de Movements I en III. Machtige canyon-natuurevocaties wisselen af met de verklanking van het gesublimeerde eenzaamheidsgevoel bij het bewonderen van de nachtelijke skyline van New York (solotrompet in Movement III). Epiek gaat bij Philip Glass hand in hand met tijdelijke, vluchtige momenten van verrukking en vervoering. Grote mensenmassa's lossen op in menselijke gevoelsindividualiteit. Galoperende paarden ontvluchten de razernij van de waanzinnige consumptiemaatschappij en steigeren bij het aanschouwen en bewonderen van het opkomend zonlicht in de canyon. Kolkende watermassa's verdampen in helder water dat het rustig beschouwende weerspiegelt. Dit is muziek die u moet ondergaan en die u meeneemt naar het onbegrensde van de horizon. Dit is muziek vol kleur, vol oogverblindend licht, heel hoog, nog hoger en heel, heel ver weg.

Glass Symphony No. 9 - Bruckner Orchester Linz o.l.v. Dennis Russell Davies -CD-2012 - Orange Mountain Music

Michel Dutrieue, 31/05/12

Lees de volledige recensie op www.klassiek-centraal.be

11:10 Gepost in CD, Muziek, Reviews | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.