23/03/2012

Jeux et contes cruels : Debussy en Murail in Bozar

Tristan Murail Van de vier orkestwerken die Claude Debussy voor het ballet plande - alle tussen 1910 en 1914 -, heeft hij er slechts één zelf afgewerkt: Jeux, een ballet dat de erotische aantrekkingskracht tussen jonge mensen als een spel beschrijft, een 'plastische apologie van de mens van 1913'. Voor La boîte à joujoux, een 'ballet pour enfants', liet Debussy de orkestratie over aan zijn collega André Caplet. Ondanks het relatief kleine aandeel van de eigenlijke balletmuziek in zijn oeuvre, ligt de dans in gesublimeerde vorm aan de basis van tal van andere van Debussy's werken, zoals de Rondes de Printemps uit de cyclus Images. Het typisch Franse raffinement van Debussy's klankwereld vinden we een eeuw later terug in de spectrale muziek van Tristan Murail (foto). In zijn Contes cruels, voor twee elektrische gitaren en klein orkest, alludeert hij niet zonder een vleugje humor op de 19de-eeuwse literaire wereld van Villiers de l'Isle-Adam.

Tristan Murail over Contes cruels : " De vorm herinnert aan een reeks 'sprookjes' die in elkaar worden gepast, zoals in de Verhalen van Duizend-en-Eén-Nacht of een functie geschreven in de programmeertaal LISP.Nochtans is er geen enkele programmatische intentie en wordt geen specifiek verhaal verteld. Wel zijn er twee uitzonderingen.
1: Aan het begin van het stuk en op enkele andere momenten spelen de gitaren een motief gebaseerd op de woorden 'Er was eens', gekarakteriseerd door de klank van een ringmodulatie, een bijzonder geluid dat vaak door het orkest als echo wordt gespeeld. Het fungeert als een signaal of een baken, dat de verandering van 'sprookje' weergeeft.
2: Eén van de wrede sprookjes van Villiers de l'Isle-Adam draagt de titel 'Het geheim van de oude muziek'. Het  bizarre verhaar van een 'chapeau chinois', een slagwerkinstrument bestaande uit een groot aantal belletjes rondom een centrale steel; het is erg moeilijk om te verhinderen dat ze klingelen. De speler van de chapeau chinois wordt geëngageerd om een solopartij te vertolken in een nieuwe compositie van een (19de-eeuwse!) avant-gardecomponist - zijn partij bestaat uit crescendi van stilte…
Aan het eind van het concert protesteert de muzikant publiekelijk tegen de nieuwheid van de muziek en wordt zo  heftig dat hij op de grote trom valt, waardoor het vel scheurt en hij er in belandt. De aandachtige luisteraar zal in het werk enkele humoristische verwijzingen naar dit verhaal vinden."

Programma :

  • Claude Debussy, Images, Rondes de printemps (1910) - Jeux (1912-1913) - La boîte à joujoux (1913)
  • Tristan Murail, Contes cruels (2007)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Symfonieorkest van de Munt : Debussy, Murail
Zaterdag 24 maart 2012 om 20.00 u

Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.bozar.be en www.demunt.be

Extra :
Tristan Murail : www.tristanmurail.com, brahms.ircam.fr, www.compositiontoday.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012

12:05 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.