12/03/2012

Bennewitz Quartet brengt Haydn, Schnittke en Dvorak in het Conservatorium Brussel

Alfred Schnittke De strijkkwartetcyclus van Bozar staat dit seizoen in het teken van de jeugd. Dat bewijst o.m. de aanwezigheid van het Bennewitz Quartet, een Tsjechisch ensemble van topniveau (en winnaar van de prestigieuze Premio Paolo Borciani in 2008). De traditie van het strijkkwartet in Tsjechië is even levend als rijkgevuld, zoveel is duidelijk. Op het programma staat muziek uit de 18de eeuw van Haydn, de 'vader van het strijkwartet', uit de 20ste eeuw van Schnittke (foto), de Sovjetcomponist van Duitse origine, en ten slotte uit de 19de eeuw van Dvorak, Tsjechiës bekendste componist. Kortom, een programma dat alle facetten van dit talentvolle kwartet aan bod laat komen.

Alfred Schnittke (1934-1998) is een componist die niet in één vakje is onder te brengen: hij vermengde verschillende stijlen, technieken en gedachtegangen uit de (westerse) muziekgeschiedenis om zo tot een heel eigen klank te komen. Schnittke voelde zich eigenlijk een vreemde in eigen land. Zijn vader was een Duits-Joodse Rus, zijn moeder een Wolga Duitse, en hijzelf groeide op in de tijd van de Sovjet Unie. Schnittke's muziek past zowel in de Russische als de Duitse traditie. Zijn muzikale ontwikkeling werd beïnvloed door zijn ontmoetingen met o.a. Skriabin, Stravinsky, Prokofiev en Sjostakovitsj. Maar hij voelde zich ook sterk verbonden met de Duitse muziek. Bach was voor hem de alfa en de omega van de muziek. Ook hij was een groot bewonderaar van de muziek van Gustav Mahler en Alban Berg, zeker ook vanwege de expressiviteit ervan. Lange tijd heeft hij ook de muziek van Anton Webern bestudeerd.

Met Schnittke's originele geest en de beperkingen van de Sovjet culturele politiek, is het geen wonder dat daaruit botsingen ontstonden. Lange tijd werd zijn kunst door de autoriteiten beschouwd als gekunsteld, experimenteel en sterk leunend op West Europees avant-gardisme. Zijn composities werden ongeschikt geacht om de Sovjet Unie te vertegenwoordigen in het buitenland. En omdat hij geen concessies wilde doen, werd het hem lange tijd verboden het land te verlaten. Toch begon Schnittke's roem in het buitenland. De nieuwsgierigheid naar deze onbekende Sovjet componist werd gewekt door uitvoering van zijn werken op internationale festivals vanaf 1966. Schnittke's muzikale taal wordt overal ter wereld begrepen doordat er emoties in doorklinken. Zijn muziek is expressief, suggestief en associatief. Schnittke nam al vrij snel afstand van diverse richtingen binnen de avant-garde in die tijd. Hij zocht naar een manier om zijn muziek een rijkere associatieve inhoud te kunnen geven. In 1968 formuleerde Schnittke zijn concept van het 'polystylisme', een compositiestijl met verschillende lagen, een dialoog met het muzikale verleden. Bepalend voor de muziek van Schnittke is dat de muziek van het verleden, geciteerd of verwerkt in veel van zijn werken, steeds wordt gecombineerd met de muzikale taal van het heden. Het was even een schok dat Schnittke afscheid nam van het strenge avant gardisme, maar het paste bij de geest van de tijd, vermoeidheid en ontgoocheling over seriële muziek en complexiteit, en ook passend in de nieuwe eenvoud. Tegelijkertijd bezorgde het Schnittke een grote schare nieuwe aanhangers en sindsdien is zijn muziek steeds populairder geworden.

Programma :

  • Joseph Haydn, Strijkkwartet op. 33/2, Hob.III:38
  • Alfred Schnittke, Strijkkwartet nr. 3 (1983)
  • Antonin Dvorak, Strijkkwartet nr. 13, op. 106

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bennewitz Quartett : Haydn, Schnittke, Dvorak
Dinsdag 13 maart 2012 om 20.00 u
(Inleiding door Yves Knockaert om 19.30 u)
Koninklijk Conservatorium Brussel
Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.bennewitzquartet.com

Extra :
Alfred Schnittke : www.schnittke.de, www.schirmer.com, www.boosey.com en youtube
Alfred Schnittke (1934 - 1998): Meer dan een polystilistisch kameleon, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Beluister alvast de eerste beweging uit Alfred Schnittke's Strijkkwartet nr. 3

11:57 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.