07/03/2012

Stephane Ginsburgh & Garth Knox : een concert met twee gezichten

Garth Knox Met niet minder dan vier creaties onderlijnt het programma van dit concert de vitaliteit van de gemengde muziek (live instrumenten en elektronica) en de enorme terreinen die nog kunnen worden verkend door de combinatie van beide media. Het Centre Henri Pousseur (het voormalige CRFMW) is sedert 1970 specialist op dit domein en promoot het door jaarlijkse opdrachten en het ontvangen van componisten.

Philipp Maintz, één van de enfants terribles van de nieuwe Duitse muziek waarond de eerste rode draad van dit concert loopt, gebruikt een tegelijk krachtige en verfijnde muzikale taal die regelmatig en sedert lang beroep doet op de elektronica. In 'gelände/zeichnung' (2006-2012), waarvan een herziene versie aan het Centre Henri Pousseur gegeven wordt, verkent de componist texturale tegenstellingen van de piano: intensiteit, massa's, snelheden, hoogtes, en vervormt deze elektronisch en live om hybride en vlottende sonore universa tot stand te brengen. Het tweede werk, 'und dünsteren auges, blutbesprengt' is het resultaat van een opdracht van het Centre Henri Pousseur voor altviolist Garth Knox. Het vormt de tegenhanger voor 'Leere Mitte' (2004) van Robert HP Platz die één van zijn leermeesters was; het werd eveneens door het Centre als opdracht gegeven. Platz verklaart zijn voorkeur voor het instrument door zijn klankenrijkdom dat het vele klankkleur- en harmonische mogelijkheden biedt, alsof het over meerdere stemmen kan beschikken.

Garth Knox (foto) is niet enkel de uitvoerder van dit programma maar ook één van de componisten. Sinds jaren speelt hij de viola d'amore, een wat vergeten instrument dat hij 'bijzonder speciaal' vindt. Sterke punten van het instrument zijn onder meer de vele mogelijkheden voor akkoorden en scordatura, maar vooral zijn resonantiemogelijkheden die versterkt worden en gecombineerd met deze van de piano in 'Openings' (2012). Het stuk functioneert als een reeks openingen en sluitingen van de resonanties die uit de dialoog tussen beide instrumenten voortkomt, waarbij de piano "een immens reservoir van meetrillende snaren vormt, gebruikt om de mini-harp van de viola d'amore te vervolledigen".

De tweede rode draad wordt gevormd door een uitbreidingsproject van piano naar elektronica, slagwerk, stem en andere technieken voor één uitvoerder (de uitvoerders voor de live-elektronica niet meegerekend). De uitbreiding beperkt zich tot de beide eerste categorieën in het mythische Kontakte van Stockhausen. In zijn creatie 'WestPole' vermengt de Griekse componist Panayiotis Kokoras bewust de rol van pianist-slagwerker door een amalgaam aan instrumentale klanken te schappen via synthese of klanklandschappen die de rijkdom van de luisterervaring voeden. De titel van het werk verwijst naar de actuele bezorgdheid over de invloed van de mens op de klimaatverandering.

Het laatste werk is van de Belgische componist Jean-Luc Fafchamps die een groot deel van zijn recente werken wijdt aan de 'cycle fleuve' Lettres Soufies voor bezettingen van duo over ensemble tot symfonisch orkest. Deze keer presenteert hij ons een lange meditatie voor één musicus, pianist en slagwerker, met elektronica, waarvan het uitgangspunt de tweede letter van het Hebreeuwse alfabet is, beth, ook wel 'veth' uitgesproken. Deze letter is de eerste van het boek Bereshit (Genesis), het eerste woord van het eerste boek van de Pentateuch (In het begin). In 'Beth/Veth' exploiteert de componist de dubbele uitspraak van de letter om twee werken te produceren (het ene met de uitvoerder, het andere zonder via een specifiek systeem) die afzonderlijk of simultaan beluisterd kunnen worden, waardoor dus drie mogelijkheden ontstaan. Vanavond wordt het eerste van beide werken gecreëerd.

Programma :

  • Philipp Maintz, Gelände/Zeichnung voor piano en elektronica, herziene versie in het Centre Henri Pousseur (2005-2012)
  • Robert HP Platz, Leere Mitte voor altviool en elektronica (opdracht van het Centre Henri Pousseur, 1994-2004)
  • Garth Knox, Opening voor viola d'amore (versterkt) en piano (wereldcreatie)
  • Panayiotis Kokoras, West Pole voor piano, percussie en elektronica
  • Philipp Maintz, und düsteren auges, blutbesprengt (opdracht van het Centre Henri Pousseur) (wereldcreatie)
  • Jean-Luc Fafchamps, Beth/Veth voor piano, percussie en elektronica (samenwerking Centre Henri Pousseur/Numediart) (wereldcreatie)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Stephane Ginsburgh & Garth Knox : Philipp Maintz, Robert HP Platz, Garth Knox, Panayiotis Kokoras, Jean-Luc Fafchamps
Zaterdag 10 maart 2012 om 20.15 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.memm.be en www.ginsburgh.net

Bron : tekst Stephane Ginsburgh voor Ars Musica

Extra :
Philipp Maintz : www.philippmaintz.de en brahms.ircam.fr
Robert HP Platz : www.rhpp.de, www.conservatoriummaastricht.nl en youtube
Garth Knox : www.garthknox.org, www.schott-music.com en youtube
Panayiotis Kokoras : www.panayiotiskokoras.com, www.myspace.com/panayiotiskokoras en youtube
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be, www.arsmusica.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012
Spectra trekt naar het Ministerie van de Franse Gemeenschap met werk van Fafchamps, Brewaeys en Kurtág, 20/03/2011
Lettre Soufie Z3 : tumult in onverzoenlijke talen, 25/05/2009
Ontdekkingstocht langs hedendaagse concerto's, 8/04/2008

Bekijk alvast deze video waarin Jean-Luc Fafchamps toelichting geeft bij Beth/Veth

17:13 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.