10/02/2012

Allerlaatste editie van stadsfestival Kulturama in Leuven

Electro-belge Als het op cultuur aankomt, is Leuven dezer dagen meer dan ooit the place to be. Naast het Artefact Festival loopt er van donderdag 16 tot en met zondag 19 februari ook Kulturama 2012. Voor de tiende en laatste keer staat het Leuvense stadsfestival synoniem voor een spannende mix van activiteiten en een indrukwekkend aantal voorstellingen. De cultuurhuizen gooien opnieuw hun deuren voor je open of zoeken nieuwe en ongekende plekken op en brengen er een veelzijdig en ijzersterk programma: dans, nieuwe media, theater, literatuur, film, circus, cultureel erfgoed en heel, heel veel muziek. Ook dit jaar wordt het een goed gevulde vierdaagse met een sterke affiche. Op heel wat plekken kan je binnen- en buitenlopen, en een groot aantal voorstellingen is gratis. Voor muziek loopt de programmatie voor een stuk gelijk met die van Artefact.

Het muzikale luik van Kulturama valt uiteen in drie delen, die focussen op respectievelijk jazz, klassiek en pop. De meeste rek zit er duidelijk op dit laatste 'genre', dat ruim geïnterpreteerd wordt: van zachte, poppy rock tot dubstep. De meest opvallende namen van Kulturama in de popsector staan traditiegetrouw geprogrammeerd in het kunstencentrum STUK in het kader van het multimediafestival Artefact. De blikvanger dit jaar is de Britse twintiger Russel Whyte die als Rustie geldt als het nieuwe wonderkind uit de stal van het befaamde label Warp. Net als zijn labelgenoot Hudson Mohawke (nog zo'n jong talent) komt Whyte uit het Schotse Glasgow en werd zijn debuut-cd 'Glass Swords' opmerkelijk enthousiast onthaald in de pers. Het toonaangevende magazine Wire plaatste het album zelfs op de tweede plaats in de lijst van releases uit 2011.

In een vorig leven was Whyte een gitarist die opgroeide met Nirvana en Jimi Hendrix, maar tegenwoordig is hij hoofdzakelijk actief in een stijl die hij zelf ooit omschreef als "aquacrunk" of "aggressive and melodic instrumental R'n'B/synth rock/club music". Wat op 'Glass Swords' echter vooral opvalt, is de ironie waarmee Whyte speelt met 80s kitsch, platcommerciële beats, een pompende discotheeksound en opgepitchte stemmen, zonder dat hij vervalt in flauwe geintjes. Een andere opmerkelijke naam op de affiche van Artefact is de Noorse jazzpianist Bugge Wesseltoft, de man achter het Jazzland label. Hoewel zijn naam vaak geassocieerd wordt met de 'elektronische jazz' klinkt zijn muziek vaak zo zweverig dat die evengoed aansluiting vindt bij de nieuwe lichting pianominimalisten. Dat is niet minder het geval wanneer hij, zoals op het album 'Duo', samenwerkt met de Duitse producer Hendrik Schwarz met wie hij ook in Leuven te horen zal zijn.

STUK laat nog meer intieme pianomuziek horen met de zoeterige songs van Nils Frahm die een avond deelt met Anasatz der Maschine. Deze groep van Mathijs Bertels (oorspronkelijk een eenmansproject) levert van het meest fijngevoelige elektro-akoestische werk dat België rijk is en komt haar derde album 'Heat' voorstellen. Het gesproken woord wordt op Artefact vertegenwoordigd door de Brit Scroobius Pop en zijn Amerikaanse collega B Dolan.

Voor het uitgesproken dansbare geweld rekent Kulturama op de voortwoekerende dubsteprage. Op 17 februari zijn in Alma 3 ondermeer  Borgore, Koan Sound en het Leuvense AKS te horen en een dag later maken oudgediende Skream (de nochtans  maar 25-jarige Oliver Dene Jones) en de opkomende Blawan het mooie weer. Wie het meer in de rocksector zoekt kan twee dagen eerder in het Depot terecht voor Gavin Friday en een optreden met de eerste drie laureaten van de wedstrijd Rockvonk, aangevuld met enkele vrouwelijke revelaties uit de open-mic sessies van het Depot.

Gedurende de dagen van Kulturama is er nog meer 'popmuziek' te horen, waarbij Jaune Toujours wat buiten categorie valt: zowel met het folkgekleurde van de muziek als met het uitzonderlijke niveau waarop deze band speelt. Wie hen gratis wil meemaken kan op 16 december om 22u terecht in café De Libertad.

Net als bij de concerten in de popsegmenten is ook de programmatie in de jazzsector een mengeling van binnenlandse en buitenlandse namen. De meest in het oog springende verschijning is die van de Amerikaanse pianist Bill Carrothers die op 17 februari in de Leuvense Stadschouwburg te horen is in een double bill: solo en in trio met zijn landgenoot Drew Gress op bas en de Belg Dré Pallemaerts op drums.

De 47-jarige Carrothers wordt wel eens omschreven als een van de beter bewaarde geheimen van de Amerikaanse jazz en niet zonder reden. Hij is een van die weinige muzikanten die opvallend afwezig zijn op pakweg Wikipedia en van wie op referentiesites als de All Music Guide en  All About Jazz alleen wat cd-besprekingen te vinden zijn. Op zijn eigen website en die van zijn eigen maatschappijtje Bridge Boy lijkt humor belangrijker dan droge informatie, alsof hij alle aandacht niet op zichzelf, maar op zijn muziek wil richten. Die is niet van die aard dat ze meteen de grote, wilde verhalen oplevert. Carrothers beweegt zich in de "klassieke" jazztraditie: lyrisch, rijk en gestileerd, waarbij hij heel persoonlijk uit de hoek kan komen. Op zijn laatste solo-album 'Excelsior' beschrijft hij in korte, nostalgisch-romantische en sepiakleurige improvisaties het gelijknamige Amerikaanse plaatsje waar hij opgroeide. Op YouTube is dan weer een fraaie opname te vinden waar hij de 'Imperial March' uit 'Star Wars' omtovert in een volwaardige jazzballad, alsof John Williams het altijd zo bedoeld heeft.

Andere buitenlandse gasten zijn dichter-drummer William Hooker (gratis op de slotdag van Kulturama in het STUK café) en het Britse The Cinematic Orchestra, de band rond Jay Swinscoe die jazz met triphop en semiorkestrale ambities combineert tot een even luxueus als toegankelijk geheel waarbij ze vaak de filmische tour op gaan.

De Belgische jazz wordt onder andere vertegenwoordigd door het trio van gitarist Maarten Decombel dat jazz mengt met traditionele muziek uit verschillende streken, het funky Root en Dree Peremans' Rebith::Collective dat zich meer in de klassieke bopafdelingen beweegt. De Big Band van het Lemmensinstituut (o.l.v. Brussels Jazz Orchestra-aanvoerder Frank Vaganée) duikt het verst in de jazzgeschiedenis en zal op de openingsdag van de cultuurvierdaagse te horen zijn met het repertoire van Duke Ellington.

Het aandeel klassieke muziek op Kulturma is in vergelijking met het aanbod aan pop- en jazzconcerten eerder beperkt. De helft van de klassieke concerten zijn voor rekening van de Leuvense muziekopleidingen. De docenten van het conservatorium bijten in diverse combinaties de spits af op 16 februari, een dag later gevolgd door Lemmenslide Trombone Quartet, zoals de naam al aangeeft: het trombonekwartet van het Lemmensinstituut. Ensemble XXI, De klas hedendaagse muziek van het conservatorium, is op 18 februari te horen met een project rond sampling onder leiding van Jasper & Jasper en Kim Van den Brempt. Die voorlaatste dag van het festival is het drummen voor de klassieke muziek, want naast het Ensemble XXI zijn die dag ook de muzikanten van het Odysseia Ensemble te horenop verschillende locaties in het M-Museum Leuven. Het Collegium Frascati speelt werken voor strijkkwartet en klarinet van de 20ste eeuwse componisten Samuel Barber, Philipp Glass en Gerald Finzi en in de kapel van het Heilig-Hartinstituut in Heverlee treden de koren Musa Horti (Heverlee) en Ishango (Namen) samen en afzonderlijk op. Het wordt voor de liefhebber van klassieke muziek serieus keuzes maken, maar nog niet half zo erg als voor de muzikale omnivoor. Kulturama zet met haar laatste editie een waardig orgelpunt achter tien jaar culturele werking in Leuven.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kulturama 2012
Van donderdag 16 t.e.m. zondag 19 februari 2012
op diverse locaties in Leuven


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.kulturama.be

Artikel grotendeels overgenomen van Kwadratuur.be
Kulturama. Eentje om het af te leren, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 1/02/2012

Elders op Oorgetuige :
Artefact festival stelt het sociale contract in vraag, 7/02/2012

De commentaren zijn gesloten.