09/02/2012

Stompbox.guitar : Nico Couck op zoek naar nieuwe klankkleuren op de gitaar

Nico Couck Stompbox.guitar is een solorecital van de pas afgestudeerde gitarist Nico Couck. Hij brengt een gevarieerd programma met als rode draad de speurtocht naar nieuwe klankkleuren op zowel klassieke als elektrische gitaar. En dat hij smaak heeft, bewijze zijn setlist die hij in Logos zal brengen, met werk van o.m. Tristan Murail, Luciano Berio, Lois V Vierk en Klarenz Barlow.

Gitarist Nico Couck (Sint-Niklaas, 1988) studeerde in 2011 af als Bachelor in de Muziek met grootste onderscheiding aan het conservatorium van Antwerpen. In 2010 werd hij laureaat in de Lions Music Competition en in 2011 kreeg hij de Laboratoriumprijs, uitgereikt door productiehuis Champ d'Action. Zijn repertorium varieert van Barok tot en met hedendaags, waarbij hij frequent en met eenzelfde soeplesse afwisselt tussen klassieke en elektrische gitaar. Sinds 2008 werkte hij mee aan wereldcreaties van o.m. Phill Niblock, Yannis Kyriakides, Stefan Prins en vele anderen. Naast uitvoerend musicus is hij werkzaam als leerkracht gitaar aan de muziekakademie van Boom.

Of het nu gaat om scheurende heavy metal, zeemzoete jazz of vurige flamenco, vandaag kent het gitaarrepertoire vele gezichten. Deze transformatie is niet onopgemerkt voorbijgegaan aan sommige componisten van de afgelopen eeuw. Nico Couck laat in Stompbox.guitar zien hoe deze klanken hun intrede hebben gevonden in de wereld van de nieuwe muziek. In zijn monumentale Sequenza XI probeert Luciano Berio bijvoorbeeld de licht aangebrande passie van flamenco en het beheerste van de luittechniek te verenigen. Tristan Murail gebruikt het harde rockgeluid van de elektrische gitaar als hommage aan obscure horrorfilms. Japanse Gagaku-muziek duikt dan weer op in Go Guitars van Lois V Vierk. En er is tenslotte ook een creatie geprogrammeerd van de Argentijn Claudio Baroni, bekend om zijn betoverende soundscapes ...

Samen met o.a. Hugues Dufourt en Gérard Grisey staat de fransman Tristan Murail (1947) aan de wieg van het spectralisme, een muziekstroming waarbij de compositorische samenhang van een stuk vertrekt van de fysische analyse van het geluidsspectrum. Inmiddels zijn werken als Gondwana en Serendib klassiekers in het genre geworden. Als winnaar van de prestigieuze Prix de Rome doceerde Murail in het verleden aan het Parijse conservatorium en het IRCAM aldaar. Momenteel werkt hij aan Columbia University in New York. Zijn solowerk Vampyr! is een hommage aan obscure, twitchy horrorfilms en vereist dan ook een specifieke distortie van de gitaarklank. Dat alles wordt aangevuld met pompende ritmes en een quasi improvisatorisch karakter in een nochtans strak geschreven compositie.

Luciano Berio (1925-2003) is wellicht de meest markante figuur uit de Italiaanse hedendaagse muziek. Na een kortstondige flirt met het serialisme in zijn eerste composities (waarin een onloochenbare schatplichtigheid aan Anton Webern opduikt), wijdt hij het grootste deel van zijn carrière aan een intense zoektocht naar nieuwe, ongehoorde klanken. Daarbij legt hij een lukratief medium zoals elektroakoestiek rustig naast zich neer en dwingt hij zangers zowel als instrumentalisten naar alternatieve, soms vergezochte speel- en zangtechnieken. Een opus dat deze houding perfekt weerspiegelt, is zijn reeks Sequenza's waar hij gedurende vierenveertig jaar aan werkte. Berio schreef maar liefst veertien van deze Sequenza's, telkens voor een ander solo-instrument. In Sequenza XI (1988) voor gitaar heeft Berio de twee tradities waarin de gitaar is grootgebracht, verenigd. Enerzijds de brutale maar passionele wereld van flamenco, anderzijds de breekbare en beheerste traditie van het luitspel. Deze twee tegen-gestelden zijn in voortdurend conflict, maar laat dat nu net het spannende aan dit stuk zijn.

De vrouwelijke componist Lois V Vierk (1951) is een opvallende figuur binnen de Amerikaanse minimal music. Gedurende tien jaar bestudeerde ze Gagaku (traditionele Japanse hofmuziek waarvan de vroegste bronnen dateren van rond 589) in Los Angeles. De rode draad doorheen haar oeuvre zijn veelvuldige glissandi en het exponentieel behandelen van strukturen en parameters. Ze doet dat zeer aanschouwelijk door te kiezen voor homogene bezettingen (stukken voor eenzelfde instrument, zoals Simoom voor 8 cello's of Cirrus voor 6 trompetten). Vrij vertaald betekent Go Guitars (1981) 'Vijf Gitaren'. In dit werk worden de vijf gitaren volledig verstemd naar één toon en 4 mikrotonale nevenliggende noten (2 boven, 2 onder). De stemvoering van de gitaren afzonderlijk is echter nauwelijks waarneembaar, want Vierk kreëert een gigantische muur van geluid. Nochtans volgt elke gitaar steevast zijn eigen weg. Wat begint als een kalme, bevreemdende wolk van klanken, mondt uit in een gigantische stroom chaos. Go Guitars is een fascinerend, opzwepend stuk met een geheel eigen klank.

Claudio Baroni (1968) studeerde piano en sonologie aan de Universidad de Artes in Rosario (Argentinië). Sinds 2002 kreeg hij talrijke opdrachten van onder meer Piano Circus, Opera Nova Ensemble en Champ d'Action. In 2010 ging zijn eerste opera Baltasar/Summer Manuevres in première in Argentinië en Nederland. SoLo I (2011) voor elektrische gitaar en loop station behoort tot een reeks werken met dezelfde instrumentatie. In dit werk wordt elke getokkelde noot uitgerokken tot er een schier oneindige resonantie ontstaat. Door middel van de loop station is de uitvoerder in staat om verschillende lagen muziek in real time op elkaar te stapelen. Baroni omschrijft SoLo I als "een continu proces van het verleden dat onveranderd blijft doorgroeien naar de toekomst". Het stuk kwam tot stand in samenwerking met Nico Couck.

Programma :

  • Tristan Murail, Vampyr! (1984)
  • Luciano Berio, Sequenza XI (1988)
  • Claudio Baroni, SoLo I (2011) (creatie)
  • Klarenz Barlow, ...until... (version 7)
  • Lois V Vierk, Go Guitars (1981)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Nico Couck: Stompbox.guitar
Donderdag 16 februari 2012 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

Extra :
Tristan Murail : www.tristanmurail.com, brahms.ircam.fr, www.compositiontoday.com en youtube
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Claudio Baroni op youtube
Klarenz Barlow op en.wikipedia.org en youtube
Lois V. Vierk op en.wikipedia.org
Lois V Vierk, Speaking of Music at the Exploratorium in 1987 op www.archive.org, 23/04/1987

Elders op Oorgetuige :
Jonge gitarist Nico Couck maakt solodebuut met virtuoos recital in Hamme, 31/05/2011

Beluister alvast Vampyr! van Tristan Murail, uitgevoerd door Nico Couck in het M HKA op 8 mei 2011



Luciano Berio's Sequenza XI



en een fragment uit Klarenz Barlow's ...until... (version 7)

20:04 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.