30/01/2012

Pierre-Laurent Aimard brengt werk van Schumann, Kurtág, Debussy, Liszt en Stroppa in deSingel

Pierre-Laurent Aimard Pierre-Laurent Aimard is een pianist zonder oogkleppen. Sinds Pierre Boulez hem in 1976 vroeg het Ensemble Intercontemporain mee op te richten, staat hij bekend als specialist nieuwe muziek. Maar ondertussen heeft hij ruimschoots bewezen dat hij ook zijn klassiekers kent. Zelf omschrijft hij zich graag als een reiziger die steeds nieuwe werelden ontdekt. Een niet aflatende nieuwsgierigheid en de wil om grenzen te overschrijden, drijven deze muzikale omnivoor. Zo deinsde Aimard er niet voor terug om de piano-concerti van Beethoven op de moderne vleugel uit te voeren onder leiding van Nikolaus Harnoncourt, boegbeeld van de historische uitvoeringspraktijk. Met een frisse blik op deze platgespeelde werken kwamen ze tot een verbluffend resultaat. Met eenzelfde onderzoekende geest vertaalde Aimard Bachs 'Kunst der Fuge' naar de moderne Steinway. Of Aimard nu à la Debussy een dauwdruppel schildert of Messiaens vogels laat zingen, hij treft steeds de juiste klankkleuren. In zijn weldoordachte concertprogramma's legt hij graag onvermoede dwarsverbanden tussen componisten en stijlen. Bovendien deelt hij zijn inzichten graag met het publiek. De dag na zijn concert maakt Aimard tijd vrij voor een lecture recital. Wees erbij!

György Kurtág, selectie uit 'Játékok', 'Spelen' (sinds 1973); 'Splinters' opus 6d (1978)
In Kurtágs voorwoord tot deze pianobundel lezen we: "De stimulans tot het componeren van deze 'Spelen' komt van het kind dat zichzelf al spelend vergeet. Het kind, voor wie het instrument nog een speeltuig is. Het experirnenteert met het klavier, streelt het, valt het aan. Het speelt schijnbaar onsamenhangende akkoorden; wanneer deze akkoorden zijn muzikaal instinct op gang brengen, zal het kind toevallig ontstane akkoorden bewust proberen te zoeken en herhalen. Deze reeks is dus helemaal geen pianomethode. maar anderzijds ook geen losse verzameling van stukken. Ze is een mogelijkheid om te experimenteren in plaats van onderricht in het pianospel". Het concept van deze reeks kristalliseerde zich geleidelijk aan: plezier aan het spel, plezier aan de beweging - reeds bij de allereerste kennismaking alle toetsen dapper en vlug aftasten, zonder het vermoeiende zoeken naar de juiste toets, zonder het uittellen van de ritmes. Spel is spel: het verlangt veel vrijheid en initiatief van de speler. De partituur mag niet ernstig genomen worden - de partituur moet doodernstig genomen worden wat betreft muzikaal proces, kwaliteit van de toon- vorming en van de stilte. We zouden ons aan het partituurbeeld moeten durven toevertrouwen, het op ons laten inwerken. Het grafische beeld kan zelfs over de tijdsorganisatie van een ongebonden stuk informatie opleveren. Laat ons gebruik maken van al wat we kennen en ons levendig herinneren aan vrije declamatie, parlando-rubato van de volksmuziek en gregoriaans; benutten we al datgene wat de muzikale irnprovisatiepraktijk ooit heeft voortgebracht.
Dan kunnen we met gerust gemoed, zonder schrik voor fouten, direct met het moeilijkste beginnen: met lange en korte notenwaarden juiste proporties vormen, een eenheid, een verloop - ook voor ons eigen plezier."

Veel is aan dit voorwoord niet toe te voegen. Kurtág begon in 1973 aan deze reeks op vraag van de lerares Marianne Teöke. Ondertussen zijn er acht delen tot stand gekomen, maar afgesloten is dit project geenszins. Tot in de titels toe benadrukt Kurtág dat korte, gebalde muzikale gestes voor hem evenwaardige composities zijn (Bagatellen, Fragmente, Tekens. Mikroludien). Dat is ook het geval voor 'Splinters', een stuk met een complexe voorgeschiedenis. Het gaat terug op vijf korte bewegingen voor gitaar ('Cinque Merrycate' opus 6,1962) die door de componist teruggetrokken werden. Twee deeltjes daaruit werden nadien bewerkt voor en opgenomen in de vier 'Splinters' voor cymbalon (opus 6c. 1973) die dan weer getranscribeerd werden voor piano (opus 6d, 1978).

Marco Stroppa, Tangata manu (1995)
De overgang van Liszts 'Légende', voornamelijk geconcentreerd op het hoge bereik van het klavier, naar 'Tangata manu' van de hedendaagse componist Marco Stroppa is heel natuurlijk. Stroppa fascineert Aimard mateloos: "Hij is een vooraanstaand en origineel figuur van zijn generatie. Zijn creatieve kracht wordt gevoed door een uitzonderlijke geest Zijn achtergrond als muzikant en computerwetenschapper, in combinatie met zijn muzikale studies, geeft hem een machtige knowhow om deze twee werelden te verenigen." De klankwereld van 'Tangata manu' bevat elementen van Liszt, Ravel tot Messiaen. hoewel het in feite een hommage is aan zijn landgenoot, Luciano Berio. Het werk is het laatste deel in een reeks van zeven, getiteld 'Miniature estrose'. We worden weggevoerd in een mythe naar Paaseiland, waar - in een hemels verstoppertje - vier goden wedijveren in de zoektocht naar het ei van een zeezwaluw. De compositie werd geschreven ter ere van de zeventigste verjaardag van Berio (wat de citaten uit Berio's oeuvre verklaart en, zoals Stroppa zei, "behandelt verschillende aspecten van het vliegen - akoestisch, esthetisch, fysiek, mythologisch en spiritueel." Dit werk klinkt betoverend, bevat veel dramatiek en vormt een grote uitdaging voor de pianist. Stroppa slaagt erin de piano, het instrument dat het meest aan de aarde is gebonden, te laten vliegen.

Programma :

  • Robert Schumann, Selectie uit 'Bunte Blätter', opus 99
  • György Kurtág, Selectie uit 'Játékok'
  • Claude Debussy, Selectie uit 'Préludes, Deuxième Livre'
  • György Kurtág, Szálkák
  • Franz Liszt, Unstern - Sinistre
  • Franz Liszt, Jeux d'eau de la Villa d'Este
  • Franz Liszt, St François d'Assise (La prédication aux oiseaux)
  • Marco Stroppa , Tangata Manu

Tijd en plaats van het gebeuren :

Pierre-Laurent Aimard : Schumann, Kurtág, Debussy, Liszt, Stroppa
Donderdag 2 februari 2012 om 20.00 u
(Inleiding door Mark Delaere om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be

Bron : Teksten Mark Delaere en Harriet Smith voor deSingel, januari 2012

Extra :
György Kurtág op www.arsmusica.be, www.boosey.com en youtube
The Mind is a Free Creature. The music of György Kurtág , Rachel Beckles Willson op www.ce-review.org, 24/03/2000
Marco Stroppa : www.marcostroppa.eu, brahms.ircam.fr en youtube

Review : Pierre-Laurent Aimard. Perfect pianist, Hildegart Maertens op Kwadratuur.be, 4/02/2012

23:55 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.