31/10/2011

Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge

Nox Borealis Kaija Saariaho schreef Lichtbogen, een stuk voor instrumentaal ensemble en electronics, na een reis in 1985 ten noorden van de poolcirkel. Daar was ze getuige van het magische en enigmatische schouwspel van het noorderlicht. Samen met de akoestische opnames die professor Unto K. Laine (Universiteit Helsinki) tijdens de aurora borealis maakte, vormt Lichtbogen de inspiratiebron voor de audiovisuele installatie 'Nox Borealis'. Wetenschappelijke objectiviteit en artistieke subjectiviteit gaan hier hand in hand. Saariaho en Jean-Baptiste Barrière creëerden abstracte beelden, op basis van de aurora borealis én de muzikale structuur van Lichtbogen. In het Concertgebouw in Brugge worden ze boven het publiek geprojecteerd, dat zich voor even in een sneeuwlandschap waant waar aan de noordse winterhemel de weidse bewegingen van het licht te zien zijn.

De in Parijs verblijvende Finse componiste Kaija Saariaho (1952) heeft een heel persoonlijke instrumentatiekunst ontwikkeld. Ze beperkt zich niet tot de zuiver instrumentale klanken maar richt zich ook tot ruis en sinustonen. Het contrast tussen deze twee uitersten geeft haar nieuwe structurele mogelijkheden. Saariaho verricht met behulp van computer muzikaal onderzoek. Haar aandacht gaat uit naar het vinden van mogelijke hiërarchische organisatiemodellen voor timbre en het realiseren van compositorische netwerken voor het controleren van verschillende muzikale parameters. Het uitgangspunt voor haar composities zijn vooral lyrische ideeën, gebaseerd op kunst, literatuur of film.  Haar werk kan omschreven worden als een fragiel spel van klankkleuren, dat een sensuele, dromerige maar ook mysterieuze sfeer uitstraalt.

Kaija Saariaho over 'Lichtbogen' (1986) : " The name 'Lichtbogen' stems from Northern Lights which I saw in the Arctic sky when starting to work with this piece. When looking at the movements of these immense, silent lights which run over the black sky, first ideas concerning the form and language for the piece started to move in my mind. What is the dependence - and does it exist at all? - between this phenomenon of nature and my piece, I don't know.
In 'Lichtbogen' I work for the first time with computer in the context of purely instrumental music. Special harmony and rhythm are worked out with two different tools in IRCAM.
For harmony I have worked with the CRIME system developed by Claudy Malherbe and Gerard Assayag: the harmonic material is created by analysing short transitions played with a violoncello, starting from artificial harmonic sound and ending to complex 'multiphonic' sounds. The analyses have been made by selecting many small windows in the different parts of the sound. From the results of the analyses I have reconstructed the transitions and made harmonic processes, which are often combined to the original playing manners of the analysed sound, so that harmony and timbral thinking stem from the same source.
For the rhythm I use a network for programmes which I have realised with Xavier Rodet in the FORMES environment. These programmes allowed me to construct interpolations and transitions for different musical parameters. The rhythmic interpolations here are created between different musical patterns by using circular lists, in which every time when repeated, values have changed, and thus modified the general character of the pattern. The calculated results have then been transcribed with approximations, which allows them to be playable to musical notation.
'Lichtbogen' is a commission of the French Ministry of Culture and is dedicated to Paul Mefano." (*)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kaija Saariaho a Jean-Baptiste Barrière : Nox Borealis (installatie)
Doorlopend tijdens het Domein Kaija Saariaho,
Van vrijdag 4 t.e.m. zondag 6 november 2011, telkens vanaf 1,5 uur voor aanvang van elk concert
Concertgebouw Brugge

'’t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com (*), www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

00:39 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.