19/10/2011

Een weekend lang kleurrijke nieuwe muziek op Transit 2011

Transit In het weekend van 21 tot 23 oktober heeft in het kunstencentrum Stuk in Leuven de twaalfde editie plaats van het Transit, een van die festivals met een expliciet profiel. Sedert 2004 richt Transit zich immers nadrukkelijk op creaties, waardoor ook dit jaar weer het grootste deel van de gespeelde werken in première te horen zijn. Aandacht voor creatie en een goede mix tussen Vlaamse en internationale nieuwe muziek zijn al enkele jaren het waarmerk van dit druk bezochte festival. Ook in 2011 belooft het programma weerom spannende concerten. Negen creaties van piepjonge, jonge en iets minder jonge Vlaamse componisten met ernaast elf creaties van een uitgelezen gezelschap van buitenlandse componisten.

Bij de ensembles is alleen Spectra een ouwe getrouwe, de andere maken hun debuut op Transit. En wat voor ensembles: Neue Vocalsolisten, Elision Ensemble, Quatuor Bozzini, Ensemble Recherche... Uniek is het keyboard concert met solowerk voor accordeon (Luka Juhart), bayan (Ludo Mariën) en virtueel harmonium (Ernst Surberg).
De Lecture+Recital focust op IJsland en het debat bediscussieert nieuwe muziek binnen de openbare omroep met radioverantwoordelijken uit Europa. Het educatief project - met toonmoment op zondagvoormiddag -  verzamelt een 30-tal blazers rond het interactief project Stained Glass Music/Noise van Robin Hayward.
Drie coproducties onderstrepen het internationale karakter van Transit: met November Music Nederland, Huddersfield Contemporary Music Festival en Reykjavik Dark Music Days. Een tendens die voorbereidt op 2012 wanneer Transit helemaal in het teken zal staan van de World Music Days. De International Society for Contemporary Music (ISCM) organiseert deze wereldtentoonstelling van de hedendaagse muziek jaarlijks in een ander land. Na een openingsavond in Brussel zal dit prestigieuze muziekfeest van vrijdag 26 oktober tot zondag 28 oktober 2012 in Leuven kamperen.

De nieuwe muziek krijgt resoluut het voorplan en wel het duidelijkst bij het openingsconcert van op vrijdag 21 oktober. Het Spectra Ensemble geleid door Filip Rathé presenteert dan twee generaties Vlaamse componisten. De jonge garde wordt vertegenwoordigd door Jelle Tassyns en Jasper van Paemel. De eerste schrijft even vlot voor hafabra en duikt her en der op als geluidstechnicus (Erikah Badu, Velvet Revolver), terwijl de tweede (slechts 25 jaar oud) even graag actief is als elektro-akoestisch improvisator en performer. Ook van Frederik Neyrinck staat er een nieuw werk op het programma. (de creaties van Frederik D'haene en Mattijs Van Damme gaan niet door). Verder nog twee repertoirestukken: Lettre Souffi: Sh(în van Jean-Luc Fafchamps en Cardu van België's bekendste hedendaagse componist Luc Brewaeys. Dit werk uit de whisky-reeks van Brewaeys werd ging drie jaar geleden op Transit in première en komt dus terug thuis in Leuven.

Ook het avondconcert van zaterdag 22 oktober staat in het teken van de nooit eerder uitgevoerde werken, wanneer het Elision Ensemble te horen is met nieuwe composities van Paul Craenen, Einar Torfi Einarson, David Brynjar Franzson, Timothy Mc Cormack, Richard Barrett en diens gewezen student Evan Johnson. Vooral Barrett is voor de vaste bezoekers van Transit geen onbekende: niet als componist en niet als uitvoerder. Barrett (als elektronicamuzikant lid van het Electro-Acoustic Ensemble van improvicoon Evan Parkers) is tevens een vaste klant bij Elision. Zijn muziek duikt geregeld op in de concert- en cd-programma's van dit ensemble, wat het tot een ideale uitvoerder van Barretts muziek maakt.

Einar Torfi Einarson en David Brynjar Franzson komen uit IJsland, een land dat het laatste decennium met Björk, Sigur Rós, múm en Jóhann Jóhannsson (om er maar enkele te noemen) een unieke plaats is gaan innemen in de wereld van de populaire muziek. Wat het land betekent in de wereld van de moderne 'klassieke' wordt eerder op zaterdag toegelicht met een lecture recital van de pianist Vikingur Olafsson die zich even goed thuis voelt in de walsen van Brahms als naast Björk. Hij zal werk spelen van Ólafur Óskar Axelsson, Snorri Sigfús Birgisson en Daníel Bjarnason. Vooral deze laatste houdt er een erg brede carrière op na die varieert van samenwerkingen met Sigur Rós, Efterklang, múm en Ólöf Arnalds tot dirigeeropdrachten bij de opera en het symfonieorkest van IJsland.

Met de vele creaties is Transit een heus componistenfestival, wat niet betekent dat er bezuinigd wordt op de kwaliteit van de uitvoerders. Integendeel: het niveau van het ene is het meest gediende bij dat van het andere. De meest in het oog springende naam bij de uitvoerders zijn de - in de doorgaans erg zakelijke - brochuretekst van Transit terecht als fe-no-me-naal omschreven Neue Vocalsolisten. Dit vocale ensemble is ook te horen tijdens Novecento, het zusterfestival van Transit en kan even goed uit de voeten met Gesualdo als met Berio en Sciarrino. Het ensemble omspant de maximale tessituur van de menselijke stem en brengt op Transit premières van Spectra-leider Filip Rathé en Christoph Ogiermann. Daarnaast voert het 'X/Y' van Clara Maïda en 'Soliloquy' van Rebecca Saunders uit. Het eerste werk is gebaseerd op de DNA-structuur en de erfelijkheidsleer en onderzoekt de mogelijkheden van de ruimte waarin gezongen wordt, een facet van het concertgebeuren waar ook Saunders (gewezen componist in residence bij Staatskapelle Dresden) graag mee speelt. Haar 'Soliloquy' vormt een speciale uitdaging voor de contratenor van de Neue Vocalsolisten: vaak heel zacht en soms haast onhoorbaar is hij de centrale figuur waar de andere stemmen op gaan reageren om er een steeds dichter web rond gaan weven.

Minder bekend dan de zangeres van de Neue Vocalsolisten is het Quatuor Bozzini, een Canadees strijkkwartet dat ontstond in 1999 en als een erg ondernemend ensemble bekend staat. Zo heeft het een eigen platenlabel waarop haar vijf recentste cd's (waarvan drie verschenen dit jaar) uitkwamen. Het kwartet, dat ook wel eens het Canadese Arditti genoemd wordt, speelt op Transit in een relatief nieuwe bezetting met de komst van violiste Mira Benjamin die pas sinds het voorjaar van 2011 deel uitmaakt van het ensemble. Het repertoire bestaat uit een creaties van de Belgische componist Daan Janssens en zijn Nederlandse collega met Koreaanse wortels Seungh-Ah Oh, naast 'Warbleworks' van Cassandra Miller.

Voor een van de opmerkelijkste bezette concerten tekent het trio van Ludo Mariën, Ernst Surberg, Luka Juhart op respectievelijk bajan (Russisch knopaccordeon), virtueel Hammond orgel en accordeon. Op het programma staan werken van Logos-medewerker Kristof Lauwers, Wilbert Bulsink, Claus-Steffen Mahnkopf, Martijn Padding, Enno Poppe en modeontwerpster, fotografe, beeldhouwster en filmkunstenares Aliona Yurtsevich.

Voor het slotconcert tekent het befaamde Ensemble Recherche dat al decennia meedraait aan de top van de hedendaagse muziek. Opgericht in 1985 heeft het al meer dan 50 cd's uitgebracht, maar voor Transit gooit het zich hoofdzakelijk op niet eerder uitgevoerde stukken van Arturo Fuentes en de Belgische Annelies Van Parys, naast 'l'Europe d'Après Tiepolo' van de bekende Franse componist en grondlegger van het spectralisme Hugues Dufourt en Hèctor Parra's 'Early Life'.

Naast de 'reguliere' concerten is er zondag 23 oktober ook een toonmoment van het educatieve project van tubaspeler en componist Robin Hayward die daarvoor het gezelschap krijgt van een dertigtal blazers en een debat over nieuwe muziek en radio met medewerking van Chantal Pattyn (Klara) en medewerkers van Musiq' 3, Deutschlandradio, VPRO en de BBC. Internationale allures die parallel lopen met de muzikale kwaliteit van het festival.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Transit Festival voor Nieuwe Muziek
Van vrijdag 21 t.e.m. zondag 23 oktober 2011
Kunstencentrum STUK Leuven

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.transitfestival.be

Artikel gedeeltelijk overgenomen van Kwadratuur.be

Extra :
TRANSIT 2011. Werken in de diepte, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 1/10/2011

Elders op Oorgetuige :
Slotconcert Transit baadt in klankkleuren, 21/10/2011
Clash van culturen en generaties met Ludo Mariën, Ernst Surberg & Luka Juhart op Transit, 21/10/2011
Elision ensemble zoekt naar nieuwe expressievormen op Transit, 21/10/2011
De menselijke stem in nieuwe muziek : Neue Vocalsolisten op Transit, 20/10/2011
Nieuwe muziek uit Ijsland met pianist Vikingur Olafsson op Transit, 20/10/2011
Jonge en minder jonge Vlaamse componisten op openingsconcert Transit, 20/10/2011

22:18 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.