29/09/2011

Herreweghe kleurt buiten de lijntjes met Berio en Beethoven

Luciano Berio Bij wijze van gedachte-experiment sloot componist Luciano Berio (foto) zich een weekje op met blanco notenpapier en wat onvoltooide schetsen van Franz Schubert. Het resultaat: Rendering, een wonderbaarlijke hercompositie van al het moois dat de onfortuinlijke Schubert onafgewerkt liet. Het negentiende-eeuwse Weense publiek was gek op Italiaanse muziek en Schubert speelde daar graag op in door het componeren van muziek in Italiaanse stijl. Schubert staat er om bekend nogal wat werken onvoltooid achtergelaten te hebben. Luciano Berio durfde het aan op geheel eigen wijze Schubert-fragmenten aan elkaar te lassen met eigen noten. Het resultaat is een even wonderlijk als ontroerend doorkijkje. Als pendant voor deze überlyrische melodieën kiest Philippe Herreweghe voor de bronstige onbesuisdheid van Beethovens meest heroïsche symfonie. Of dacht je dat klassiek steeds binnen de lijntjes kleurt ?

Schubert staat erom bekend dat hij bij zijn dood nogal wat werken onvoltooid achterliet. Voor het ene werk bestonden slechts plannen, van het andere waren al vele schetsen bekend. Zoals van de Tiende Symfonie. Luciano Berio durfde het aan om op geheel eigen wijze de Schubert-fragmenten aan elkaar te lassen met eigen noten. De versie die Berio maakte van de tiende symfonie van Schubert, bekend onder de naam Rendering, werd besteld door het Concertgebouworkest Amsterdam. Van Schuberts onvolledige symfonie zijn slechts enkele pianoschetsen en de orkestratie van de eerste twee delen bewaard gebleven. Berio heeft de bestaande pianodelen gearrangeerd voor orkestbezetting en componeerde de ontbrekende stukken in een moderne taal.

Luciano Berio (1925 - 2003) is een van de meest radicale en invloedrijke componisten uit het Italië van na de Tweede Wereldoorlog. Hij beheerst vrijwel alle genres, maar zijn voorkeur gaat uit naar de stem. Zijn vroeg gestorven vrouw Cathy Berberian werd daarbij zijn 'proefpersoon' waarmee hij de uiterste mogelijkheden van de stem onderzocht.
Tijdens zijn studies in Milaan maakte hij kennis met de twintigste-eeuwse muziek, waaronder de Tweede Weense School, Bartók, Stravinsky, Hindemith en Milhaud. Verder studeerde hij in Tanglewood (Verenigde Staten) en volgde hij les bij Luigi Dallapicolla. Zo werd hij ingewijd in de modernistische muziek, die een duidelijke stempel op zijn werk zal laten. Van in de jaren '50 vertoefde hij in de zeer actieve avant-gardistische kringen van componisten die in het naoorlogse Europa op zoek gingen naar een nieuwe muzikale taal. Hij gaat echter zijn eigen weg, en komt tot een vormentaal die men postmodern kan noemen. Niettegenstaande zijn constante zoektocht naar vernieuwing stond Berio steeds stevig geworteld in de Westerse muziektraditie. Zo bijvoorbeeld citeert hij in 'Sinfonia' bijna de hele Westerse muziekgeschiedenis van Bach tot Stravinsky. Dat hij met 'Rendering' een zeer eigenzinnige blik op Schubert werpt, hoeft dan ook niemand te verwonderen.

Programma :

  • Luciano Berio, Rendering
  • Ludwig van Beethoven, Symfonie nr. 3 in Es, opus 55, 'Eroica'

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie : Berio, Beethoven
Zaterdag 1 oktober 2011 om 20.00 u
Koningin Elisabethzaal Antwerpen

Koningin Astridplein 26
2018 Antwerpen

Meer info : www.defilharmonie.be en www.zalenvandezoo.be

Extra :
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Schubert-Berio: Rendering, for orchestra op Answers.co

01:37 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.