07/04/2011

Jonge Franse dirigent Ludovic Morlot debuteert bij Koninklijk Concertgebouworkest met Franck, Messiaen en Dutilleux

Henri Dutilleux De jonge Franse dirigent Ludovic Morlot maakt vrijdag zijn debuut bij het Nederlandse Koninklijk Concertgebouworkest met drie voorbeelden van de rijkgeschakeerde Franse muziek. In de enige symfonie van César Franck is de invloed van Beethoven en Wagner nog goed herkenbaar. Messiaen toonde zich in 1931 met zijn symfonische meditatie als nieuwe belofte voor de Franse orkestmuziek in een hoogstpersoonlijk en geëxalteerd idioom. Na de Tweede Wereldoorlog werd een heel eigen plek ingenomen door Henri Dutilleux (foto). De Amerikaanse cellist Lynn Harrell soleert in diens celloconcert 'Tout un monde lontain'.

Henri Dutilleux werd in 1916 te Angers geboren in een gezin dat de kunsten zeer was toegenegen. Hij studeerde aan het Parijse conservatorium, en hem werd in 1938 de Prix de Rome toegekend. In de jaren 1944 tot 1963 was hij hoofd van de muziekafdeling van Radio France, en vanaf 1961 doceerde hij compositieleer aan de École normale de musique. In 1967 werd Maître Dutilleux onderscheiden et de Grand Prix National de la musique. Hij componeerde voornamelijk instrumentale muziek, maar eveneens het ballet Le Loup (1953), twee symfonieën (1951 resp. 1956), Metaboles voor orkest (1965) en het al snel internationale vermaard geworden celloconcert 'Tout un monde lointain'.

Net als zijn oudere tijdgenoot Messiaen geneerde Henri Dutilleux zich nooit om heel sonore, heldere muziek met vrij sensuele timbres te produceren. In zijn vroege werken zijn invloeden van Debussy, Ravel, Roussel en Honegger bespeurbaar, maar later ontwikkelde hij zich tot een tamelijk geïsoleerde Einzelgänger en produceerde hij een klein, maar heel oorspronkelijk aantal werken van een opvallende breedte, bij voorkeur op instrumentaal gebied. Hij tracht traditionele vormen te vernieuwen en toont een fascinatie voor fenomenen van tijd en herinnering. Hij werkt ook graag volgens het principe van de 'progressieve groei'. Hij componeerde voornamelijk instrumentale muziek, maar eveneens het ballet Le Loup (1953), twee symfonieën (1951 resp. 1956), Metaboles voor orkest (1965) en het al snel internationale vermaard geworden celloconcert 'Tout un monde lointain' (1970 ).

' Tout un monde lointain' behoort tot de niet zo ruim voorziene categorie van heel direct literaire celloconcerten. Net in die periode las de componist het integrale werk van de Franse dichter Charles Baudelaire (1821-1867) opnieuw: dit in het kader van een balletproject dat het Ministerie van Cultuur ter gelegenheid van de honderdste sterfdag van die dichter wilde organiseren, maar wat uiteindelijk op niets uitliep. Doordat Dutilleux echter volkomen in beslag genomen was door de wereld die in Baudelaire's poëzie was gecreëerd, zag hij hier een basis voor de sfeer die hij in de muziek van het Celloconcert wilde creëren. Het solo-instrument zou de rol van 'medium' moeten vervullen en alle delen van het concert moesten worden gebaseerd op een versfragment uit 'Les Fleurs du Mal', en in het bijzonder uit het onderdeel 'La Chevelure' - een suite van drie gedichten daaruit die in een roes de vlucht beschrijven naar "Tout un monde lointain, absentpresque défunt . . ."

Henri Dutilleux componeerde zijn concert voor cello en orkest 'Tout un monde lointain' voor de Russische cellist Mstislav Rostropovitsj. Een meesterlijk werk, en typerend voor Dutilleux: ongekend mooie akkoorden in het orkest, een fijngevoelige orkestratie, pakkende thematiek, sprekende lyriek en een mysterieuze ondertoon.

Programma :

  • Olivier Messiaen, Les offrandes oubliées, méditation symphonique
  • Henri Dutilleux, Tout un monde lointain..., concerto voor cello en orkest
  • César Franck, Symfonie in d

Tijd en plaats van het gebeuren :

Koninklijk Concertgebouworkest & Lynn Harrell : Messiaen, Dutilleux, Franck
Vrijdag 8 april 2011 om 20.00 u
(inleiding door Waldo Geuns om 19.30 u)
Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.concertgebouworkest.nl

Extra :
Henri Dutilleux op www.schott-music.com, www.sospeso.com en youtube
Henri Dutilleux (1916-) : Meester der timbres op www.musicalifeiten.nl
Dutilleux en kamermuziek: zonnebloemen uit de schaduw gehaald, op www.nopapers.nl
Tout un monde lointain op fr.wikipedia.org

Elders op Oorgetuige :
Jong Fins strijkkwartet Meta4 in de Handelsbeurs Gent, 29/03/2011
Belgische première van Dutilleux' Mystère de l'instant in Bozar, 19/03/2011

Beluister alvast het eerste deel uit Dutilleux' 'Tout un monde lointain'

10:40 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.