20/03/2011

Spectra trekt naar het Ministerie van de Franse Gemeenschap met werk van Fafchamps, Brewaeys en Kurtág

Spectra Ensemble Het is niet omdat je modern bent, dat je in alles modieus moet zijn. Ars Musica brengt dus de Belgische gemeenschappen een beetje nader tot elkaar. Het Franstalige Musiques Nouvelles gaat vrijdag in ballingschap in het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, met Kancheli's Exil. En het Vlaamse Spectra Ensemble trekt dinsdag naar het Ministerie van de Franse Gemeenschap met oecumenisch werk van Fafchamps, Brewaeys en Kurtág.

Spectra werd opgericht in 1993. Het ensemble is een gedreven pleitbezorger van Vlaamse hedendaagse componisten op de internationale muziekscene. Het Spectra Ensemble zoekt actief de confrontatie op tussen in Vlaanderen werkende  componisten en hun internationale collega's. Stilistische diversiteit en kwaliteit zijn hierbij essentieel. Acht gedreven musici met een jarenlange ervaring in het hedendaagse repertoire vormen de vaste kern van het ensemble. Zij werken reeds meer dan 10 jaar intensief samen, wat resulteert in een uniek klankidioom en een opmerkelijke muzikale coherentie.

Jean-Luc Fafchamps - Lettres Soufies
Met zijn reeks Lettres Soufies, die zijn oorsprong vond in de lectuur van een traktaat over islamitische symboliek, streeft de Jean-Luc Fafchamps (1960) naar 'ruimtelijke, stilistische, harmonische, motivistische en ritmische desoriëntatie'. Jean-Luc Fafchamps : "Mijn Soufies-letters zijn wegen om te veranderen. Ik gebruik het woord 'wegen' in plaats van 'processen' omdat de technieken die gebruikt worden om muzikale materie om te vormen lang niet eenduidig zijn, maar meervoudig, vaak simultaan, soms uiteenlopend en altijd analoog. Wat mij in deze stukken in de eerste plaats interesseert is de constante verschuiving van het perspectief van waaruit een materie wordt beschouwd en hoe deze verschuiving een vormverandering teweegbrengt. Deze ogenblikken waarop de structuur aan het wankelen gaat zijn voor mij belangrijker dan het resultaat of het uitgangspunt. In die zin bestaat er geen 'materiaal' dat eigen is aan een stuk : alles kan opduiken of op een natuurlijke manier voortvloeien uit het spel van transformaties. Het ding dat gestalte aanneemt lijkt een eigen leven te leiden en weg te drijven (geldt dit niet voor elke beweging die we waarnemen en waarvan we het doel niet kennen?) … Maar iemand houdt de wacht en terwijl hij of zij de wispelturige aandacht richt op een of ander boeiend detail, rukt hij dit los uit de algemene stoutmoedigheid om het tot spreken te dwingen. De waarneming van een beweging kan er dus het verloop van beïnvloeden. De materialisten houden misschien niet van dit idee. Ik ben echter van oordeel dat we iets niet op een nuttige manier kunnen beschouwen als we niet de hoop koesteren dat het idee dat we ons over een ding vormen net zogoed als dat ding kan gaan bestaan. Want als dit niet het geval is, kan de kennis er nooit van dromen niet langer niets te zijn (niet meer dan een idee dat aan een ding gehecht wordt in een verzonnen rationaliteit). Welnu, in de oneindige modaliteiten van dit gedroomde naast elkaar bestaan voltrekt zich de subtiliteit van het zijn en de wazige, maar onmiskenbare werkelijkheid van de wereld. Het verliezen van richting (ruimtelijk, stilistisch, harmonisch, ritmisch...) is de manier van functioneren van deze muziek: ik wil dat ze even herkenbaar en even wisselvallig is als het water in een rivier. Ik ben geboeid door de ongeloofljke continuïteit die zichtbaar is in de verscheidenheid (of de beweging in de schijnbare onbeweeglijkheid), veel meer dan door de versleten idee dat verandering louter een ontsluiering is van een (existentiële) variant van hetzelfde (het wezen). De materie is geen schaduw. Ze is het begin, de volheid en het eindpunt van de geest. In die zin - en uitsluitend in die zin - is dit project een reis naar het oosten."

Luc Brewaeys - Cardhu
Brewaeys' composities stoelen op het principe van de spectrale muziek, waarbij de boventoonspectra van klanken niet alleen het uitgangspunt zijn voor de constructie van akkoorden en melodieën, maar ook voor klankkleur, speeltechnieken en instrumentatie. Frappant is bovendien het exuberante, spectaculaire karakter van Brewaeys’ muziek, die opvalt door haar retorische en theatrale schrijfwijze. Naast deze extraverte trekjes valt de stringent mathematische tijdsconstructie van zijn werk des te meer op, al staat deze strenge opbouw nooit het expressieve karakter van zijn muziek in de weg. Zij is er misschien zelfs de voorwaarde voor. Muziek van een extravert theaterman.
Met 'Cardhu' zorgde Luc Brewaeys voor een nieuw 'whisky-werk' in opdracht van Transit 2008. Een meesterwerk, genoemd naar de single malt van de Cardhu distilleerderij. Een Speyside whisky met geuren en toetsen van honing, vers fruit, bloemen en vanille.
Luc Brewaeys
: "Cardhu is het voorlaatste werk in mijn reeks van composities die de naam van een single malt whisky dragen. Het is geschreven voor acht muzikanten en is - in de eerste plaats - een verdere exploratie van de spectraal-harmonische eigenschappen die ik - in zekere zin - ontdekte in mijn opera L'uomo dal fiore in bocca zo'n twee jaar geleden. De muziek is in wezen nog steeds spectraal, maar ik breid de harmonieën uit door."

György Kurtàg - Hommage à Robert Schumann
György Kurtágs
'Hommage à R. Sch.' is net als Schumanns adembenemend mooie Märchenerzählungen geschreven voor klarinet, altviool en piano en bevat tal van muzikale en literaire allusies op de Duitse romantiek van Schumann. Kurtág brengt in dit werk zijn hoogst persoonlijke visie op Schumanns rijke muzikale sprookjeswereld. Het werk bestaat uit zes onderdelen: vijf bijzonder korte stukjes, die minder dan een minuut duren en een epiloog die zeven minuten duurt. De tempo's wisselen evenwichtig snel en langzaam af, beginnend met een snelle beweging en eindigend met de lang uitgewerkte langzame epiloog. Qua intsrumentkeuze (klarinet, altviool en piano) verwijst Kurtág naar Schumanns Märchenerzählungen uit 1853, een werk dat bestaat uit uit vier miniaturen (van drie tot vijf minuten) en getypeerd wordt door een dromerige woudsfeer. Kurtág schreef zijn Hommage in 1990 op basis van schetsen die al twintig jaar oud waren. Dat precies Schumann met een hommage bedacht wordt, is niet zo toevallig. Beide componisten hebben niet alleen de voorkeur voor het aforistische gemeen, ze zijn ook allebei bekend voor een ingehouden, zeer subjectieve, subtiele en moeilijk te doorgronden expressiviteit in hun muziek.

Programma :

  • Jean-Luc Fafchamps, lettre Soufi Sh(în)
  • Luc Brewaeys, Cardhu
  • György Kurtàg, Hommage a R.Sch., op.15d

Tijd en plaats van het gebeuren :

Spectra Ensemble : Fafchamps, Brewaeys, Kurtàg
Dinsdag 22 maart 2011 om 12.30 u
Cabinet Ministre de la Culture de la Communauté française

Place Surlet de Chokier 15-17
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be en www.spectraensemble.be

Extra :
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be, www.arsmusica.be en youtube
Luc Brewaeys : www.lucbrewaeys.com, www.matrix-new-music.be en youtube
György Kurtág op www.arsmusica.be, www.boosey.com en youtube
The Mind is a Free Creature. The music of György Kurtág , Rachel Beckles Willson op www.ce-review.org, 24/03/2000

Elders op Oorgetuige :
Romantisch pianorecital Evgeni Bozhanov in het Conservatorium van Brussel, 19/03/2011
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011
Solisten van het Ensemble Modern brengen hommage aan Schumann in het Concertgebouw Brugge, 23/10/2010
Lettre Soufie Z3 : tumult in onverzoenlijke talen, 25/05/2009
Ontdekkingstocht langs hedendaagse concerto's, 8/04/2008

Beluister alvast György Kurtàgs Hommage a R.Sch., op.15d

15:09 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.