18/03/2011

Quatuor Tana met bijna volledig Belgisch programma in Bozar

Quatuor Tana Een bijna volledig Belgisch programma door een jong kwartet dat ontstaan is in de conservatoria van Brussel en Parijs. De namen Boesmans, Dessy maar ook Kurtág brengen dit concert meteen in de sfeer van de ontdekking, zoals trouwens ook de naam van het kwartet, het verkleinwoord van Antananarivo, de hoofdstad van Madagaskar. De musici werden gecoacht door Louis Fima (Quatuor Arpeggione), Dirk Vermeulen (Radio Kamerorkest) en het Quatuor Danel.

Quatuor Tana is een strijkkwartet dat deel uitmaakt van Musiques Nouvelles en deelt er dan ook zijn voornaamste betrachting mee: een sonore symbiose van de recente traditie en de meesterwerken van morgen. In dit programma is in dat opzicht de rolverdeling duidelijk. Het genie van György Kurtág behoeft geen krans. We horen hier één van de vele Hommages die Kurtág, zelf tot grote bewondering in staat, schreef: Hommage à Mihály András, beter bekend als 12 Mikroludien, is opgedragen aan zijn beminde collega. Jean-Paul Dessy's Tuor Qua Tuor, waarin je zeker de woordspeling opmerkt, krijgt zijn Belgische première. Summer Dreams van Philippe Boesmans verzorgt de diplomatieke betrekkingen tussen beide uiteenlopende werken.

In 'Summer Dreams' (1998) hanteert Philippe Boesmans een eclectische schrijfstijl waarbij hij barokke elementen combineert met elementen uit onder andere de soulmuziek. Daarnaast zijn er in deze compositie ook seriële passages. Hij gebruikt er een compositietechniek die hij tijdens zijn studies bij onder andere Henri Pousseur aangeleerd kreeg. Onder invloed van zijn toenemende interesse voor 'pure, expressieve muziek', ontwikkelde hij een meer persoonlijke en virtuoze compositiestijl. Deze ontwikkeling wordt ook meebepaald doordat Boesmans zijn werken vaak opdraagt aan briljante musici. Zo componeerde hij Summer Dreams voor het Arditti Quartet, waarbij hij een poging ondernam om de persoonlijkheid van de muzikanten van dit kwartet te vertalen. Summer Dreams bestaat uit acht korte deeltjes, die ofwel zeer snel zijn, ofwel zeer lyrisch. Kortom, Boesmans tracht verschillende speeltechnieken en timbres aan bod te laten komen.

'Tuor qua Tuor '(2008) van Jean-Paul Dessy is het resultaat van een vruchtbare muzikale relatie met Antoine Maisonhaute, de stichter van het Tana Quartet, dat vanavond zelf speelt. Dessy, die bezeten is door de liefde voor literatuur en poëzie, maakt in zijn titels vaak gebruik van woordspelingen, alliteraties en assonanties. In dit strijkkwartet probeert Dessy uiting te geven aan concepten zoals betovering, meditatie en stilte, wat reeds in de titel wordt weergegeven: Tuor qua Tuor betekent in het Latijn "de strakke blik waardoor ik observeer". Deze spirituele elementen verraden de invloed van Giacinto Scelsi, die we reeds in andere werken van Dessy kunnen zien, zoals bijvoorbeeld in Fable ineffable (2001) en in The Prey's Prayer (2004). Dessy liet zich bij het schrijven van Tuor qua Tuor ook beïnvloeden door onder meer Beethoven, Bartók, Janačék, Ligeti en Sjostakovitsj.

Ook in het oeuvre van György Kurtág vinden we verschillende verwijzingen naar het verleden terug. Kurtág componeerde verschillende hommages aan onder andere Scarlatti, Verdi, Schumann, Bach. Vanavond horen we een hommage aan de eigentijdse componist Mihály András. Diens Celloconcerto dient namelijk als vertrekpunt voor Kurtágs compositie. Met de titel van dit werk, 12 Mikroludien for String Quartet, maakt Kurtág een duidelijke verwijzing naar Bartóks Mikrokosmos voor piano. Maar de compactheid van deze compositie lijkt dan weer overeen te komen met de compositietechniek van Webern. Hommage a Mihály András bestaat uit 12 delen, waarbij elk deel overeenkomt met één van de tonen van de chromatische toonladder. Het geheel duurt slechts een tiental minuten, maar het is net in zijn korte composities dat de expressieve taal van Kurtág het best tot zijn recht komt.

Programma :

  • György Kurtág, Douze Microludes, op. 13, Homage to Mihály András (1977-1978)
  • Jean-Paul Dessy, Tuor Qua Tuor (belgian premiere) (2008), for string quartet
  • Philippe Boesmans, Summer Dreams (1994), second string quartet

Tijd en plaats van het gebeuren :

Quatuor Tana : Boesmans, Dessy, Kurtág
Zondag 20 maart 2011 om 11.00 u
Bozar
- Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.bozar.be en www.musiquesnouvelles.com

Extra :
György Kurtág op www.arsmusica.be, www.boosey.com en youtube
The Mind is a Free Creature. The music of György Kurtág , Rachel Beckles Willson op www.ce-review.org, 24/03/2000
Philippe Boesmans op www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube
Een expresinterview met Philippe Boesmans op www.ictus.be
Jean-Paul Dessy : www.arsmusica.be, www.compositeurs.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Het jonge strijkkwartet Arsis4 sluit Antwerpse Ars Musica-driedaagse af, 16/03/2011
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011
Muzikale miniaturen van György Kurtág in Espace Senghor, 6/12/2010

Beluister alvast György Kurtágs 12 Microludien, uitgevoerd door het El Quartet Gerhard

20:48 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.