18/03/2011

Debussy, Stravinsky en Murail op openingsavond Ars Musica Brussel

Tristan Murail Symboliek is voor de rechtgeaarde nieuwemuziekliefhebber een beetje zoals de omkering van de "fiorituren": je kan er niks op tegen hebben, maar noodzakelijk is het allerminst. Toch hebben ze zich bij Ars Musica in dit programma enigszins laten gaan. Het Radio Filharmonisch Orkest Hilversum (RFOH) speelt onder leiding van Marin Alsop Les sept Paroles van Tristan Murail (foto). Dat is een zetting voor koor en orkest die Murail, niet voor niets een leerling van Messiaen, maakte van de laatste zeven uitspraken van de stervende Christus. Daartegenover zetten Alsop & co De Vuurvogel van Igor Stravinsky. Dood en wedergeboorte: zou er een verband kunnen zijn met het feit dat het RFOH een van de Nederlandse orkesten is die volgens het plan van cultuurminnaar Wilders moeten verdwijnen?

Prélude à l'après-midi d'un faune van Claude Debussy is gebaseerd op het gelijknamige, symbolistische gedicht van Mallarmé. De improvisatorische buitenkant van dit orkeststuk verbergt een complexe organisatie van muzikale motieven. De beroemde opening van de solofluit, met de dalende tritonus (het Italiaans noemt dit interval niet toevallig de muziekduivel), bevat goeddeels de essentie van dit werk en zijn betekenis in de muziekgeschiedenis: in L'après-midi d'un faune wordt de toonaard in zijn tot dan traditionele betekenis nooit echt bevestigd. Ongewone harmonische en maatovergangen, exotisch delicate instrumentatie, complexe ritmiek en systematisch ontwijken van tonale logica maken van dit werk een voorbode van het modernisme.

De Vuurvogel uit 1910 van Igor Stravinsky is het eerste van zijn drie Russische balletten. Het bezorgde hem als 28-jarige de status van één van de belangrijkste componisten van dat moment en betekende het begin van zijn samenwerking met Sergei Diaghilev, oprichter en impresario van 'Les Ballets Russes'. Het verhaal, waarin de tsarenzoon Ivan zijn geliefde moet redden uit de klauwen van de boosaardige tovenaar Kastchei, is helder en kleurrijk georkestreerd. Nog duidelijk zijn hier de sporen van Stravinsky's opleiding bij Rimsky-Korsakov, al kondigen de typische syncoperingen en onregelmatige ritmes de Stravinsky van Le Sacre du Printemps al aan.

Les sept Paroles van Tristan Murail is een vernieuwde versie voor koor en orkest van de compositie Les sept paroles du Christ en croix uit 1986/8. Tristan Murail is samen met Gerard Grisey bekend om het gebruik van de spectrale compositietechniek, waarin men compositorische beslissingen maakt na een grondige analyse van de intrinsieke, fysische klankeigenschappen.
De titel van dit werk verwijst naar de laatste woorden van Jezus Christus aan het kruis, waarmee hij zijn teleurstelling en verlatenheid uitdrukt. De live musici krijgen virtueel weerwerk in de vorm van samples van koorgeluid, dat via acht luidsprekers de zaal wordt ingestuurd. Die ruimtelijke verdeling maakt het contact tussen publiek en totaalklank intenser. Al is dit een duidelijk voorbeeld van programmamuziek, toch legt Murail er de nadruk op dat de muziek niet als louter soundtrack, laat staan als achtergrond wil functioneren. De muziek was er eerst, dan pas de tekst. De muzikale expressie is voor Murail belangrijker dan het narratieve aspect.
Het werk begint met een 13-minuten durende inleiding, gevolgd door zeven delen die overeenkomen met de laatste zeven woorden van Christus. Om voor de luisteraar enkele herkenningspunten te voorzien, krijgen we bij het begin van elk deel het geluid van gesamplede klokken te horen.

Programma :

  • Claude Debussy, Prélude à l'après-midi d'un faune (1892-1894)
  • Igor Stravinsky, L’Oiseau de feu (1909)
  • Tristan Murail, Les sept Paroles (belgian premiere)(2009)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Radio Filharmonisch Orkest Hilversum & Groot Omroepkoor : Debussy, Stravinsky, Murail
Zondag 20 maart 2011 om 20.15 u
Flagey
- Studio 4
Heilig Kruisplein
1050 Elsene
Gratis toegang

Meer info : www.arsmusica.be, www.flagey.be en www.radiofilharmonischorkest.nl

Extra :
Tristan Murail : www.tristanmurail.com, brahms.ircam.fr, www.compositiontoday.com, www.arsmusica.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011
Studenten hedendaagse muziek van het Conservatorium van Brussel brengen werk van Tristan Murail en Peter McNamara, 10/12/2010

Bekijk alvast Tristan Murails 'Les Sept Paroles', uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest & Groot Omroepkoor o.l.v. Marin Alsop

22:48 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.