11/03/2011

Ensemble Intercontemporain & Peter Eötvös bijten spits af van Ars Musica Antwerpen

Peter Eötvös Vanaf 17 maart strijkt Ars Musica drie dagen in Antwerpen neer. Ze beginnen meteen met hoog volk: Ensemble intercontemporain onder zijn vroegere chef, Peter Eötvös. Die dirigeert de Belgische première van zijn eigen 'Snatches of a conversation'. Het blijft retorisch met Luciano Berio's 'Recital I (for Cathy)', een monoloog voor sopraan die de desintegratie van een persoonlijkheid - zeg maar een zenuwinzinking - bijzonder aanschouwelijk maakt. De Cathy in de titel is Cathy Berberian, destijds mevrouw Berio en de opdrachthoudster van het stuk. Verder houden Eötvös en de zijnen het zuiver instrumentaal én instrumentaal zuiver: het 'Kammerkonzert' van Ligeti en 'Les danses interrompues', in 2000 geschreven door Bruno Mantovani.

Het Franse Ensemble Intercontemporain bijt de spits af van Ars Musica in Antwerpen. Met op de bok Peter Eötvös, de Hongaar die als dirigent ruimschoots zijn sporen verdiende. Ook als componist valt hij onder de categorie 'grote namen'. In zijn 'Snatches of a Conversation', voor ensemble en trompet met dubbele klankbeker, verenigt Eötvös meerdere conversaties in eenzelfde stuk: een dialoog tussen trompet en ensemble, maar ook een samenspraak van sterk variërende timbres die met verschillende dempers aan de twee trompetbekers worden ontlokt. Gesproken tekstflarden dienen als koortsachtige achtergrondruis. Meer gesproken tekst klinkt in Berio's virtuoze 'Recital I', geschreven voor zijn geliefde Cathy Berberian, nu echter als theatrale flitsen in een wervelende kaleidoscoop van zangstijlen. Een unieke gelegenheid om de Canadese sopraan Measha Brueggergosman aan het werk te horen. Multistilistisch zijn ook de 'Danses Interrompues', waarin de jonge Fransman Bruno Mantovani teruggrijpt naar jazz, techno en flamenco. Ligeti's 'Kammerkonzert' markeert een omslagpunt in het oeuvre van de Hongaarse componist: fijnmazige klankweefsels uit zijn vroegere micropolyfonie maken er plaats voor de melodische lijn.

Peter Eötvös (1944) is onbetwist een van de grootste componisten en dirigenten van deze tijd en een van de meest opvallende van zijn generatie. Hij werd in 1944 geboren in Transsylvanië. Toen hij veertien was, liet Zoltán Kodály hem compositie studeren aan de Muziekacademie van Budapest. Diverse persoonlijkheden hebben zijn muzikale ontwikkeling aanzienlijk beïnvloed: Pal Kardos, Janos Viski, Albert Simon, György Kurtág, Béla Bartók, Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen, Miles Davis …Vanaf zijn zestiende componeerde Eötvös muziek voor film en theater. Hij vervolledigde zijn muzikale opleiding in Keulen, werkte met het ensemble van Stockhausen (1968-1976) en aan de studio voor elektronische muziek van de WDR in Keulen (1971-1979). In 1978 nodigde Pierre Boulez hem uit om het inhuldigingsconcert van het Ircam te dirigeren en in datzelfde jaar werd hij muziekdirecteur van het ensemble Intercontemporain (tot 1991). Eötvös wordt sindsdien geregeld uitgenodigd als hoofddirigent van diverse Europese orkesten. Sinds 2009 is hij eerste gastdirigent van het Radio Symphony Orchestra in Wenen. Hij dirigeert concerten en opera's over de hele wereld. Als een van de meest gerenommeerde vertolkers van muziek van de 20ste eeuw, wordt Peter Eötvös op zowat alle grote internationale festivals uitgenodigd. In 1991 richtte hij het International Eötvös Institute waar jonge dirigenten worden opgeleid. Zijn composities worden over de gehele wereld gespeeld en hij heeft cd’s gemaakt voor een groot aantal platenmaatschappijen.

Programma :

  • Bruno Mantovani, Les danses interrompues (2000)
  • György Ligeti, Kammerkonzert (1969), for 13 instruments
  • Peter Eötvös, Snatches of a conversation (belgische première)(2001)
  • Luciano Berio, Recital I (for Cathy) (1972)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble intercontemporain : Mantovani, Ligeti, Eötvös, Berio
Donderdag 17 maart 2011 om 20.00 u
(Inleiding door Maarten Beirens om 19.15 u)
deSingel - Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.arsmusica.be, www.desingel.be en www.ensembleinter.com

Extra :
Bruno Mantovani : www.brunomantovani.com, brahms.ircam.fr en youtube
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Peter Eötvös : www.eotvospeter.com, brahms.ircam.fr, en.wikipedia.org en youtube
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011


Beluister alvast Bruno Mantovani's 'Les danses interrompues'



en Luciano Berio's 'Recital I (for Cathy)', uitgevoerd door Ensemble intercontemporain en Measha Brueggergosman



en het eerste deel uit Gyorgy Ligeti's Kammerkonzert, uitgevoerd door het Eastman BroadBand Ensemble

13:00 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.