03/04/2011

Toshio Hosakawa's tweede opera Hanjo in de Munt

Toshio Hosokawa De jonge Hanjo wacht dag na dag als verdoofd op de terugkeer van haar geliefde. Wanneer hij eindelijk opdaagt, herkent ze hem niet meer. Hij is een vreemde geworden en beantwoordt niet aan haar herinnering. Hanjo herneemt haar dagelijkse wachtritueel...  Toshio Hosokawa baseerde zijn tweede opera op het meesterlijke no-stuk van Yukio Mishima. De componist roept een geheel eigen universum op, waarin oosterse en westerse invloeden subtiel versmelten: "Ik wilde dat mijn opera geassocieerd zou worden met de Japanse tradities van no en kabuki en tezelfdertijd weerklank zou vinden bij het hedendaagse publiek. No-theater is bovenzinnelijk, en ik componeerde Hanjo dan ook als een droom. Het drama voltrekt zich op de grens tussen droom en werkelijkheid, tussen waanzin en gezond verstand..." De delicate en sensuele enscenering van 'Hanjo' door choreografe Anne Teresa De Keersmaeker werd bij de creatie in 2004 bijzonder goed onthaald.

Toshio Hosakawa werd in 1955 in Hiroshima geboren. Na compositiestudies bij Isang Yun in Berlijn wist Hosokawa zich al snel als de voortrekker van de jonge Japanse muziekgeneratie op te werpen. Zijn stijl is een synthese van de westerse hedendaagse muziek (en meer bepaald van Nono, Scelsi en Lachenmann, één voor één componisten die het begrip 'mooi timbre' met argwaan bekijken) en van de Japanse cultuur (het Nô-theater). In zijn muziek gebruikt hij extreem trage tempi en ontwikkelt hij lange, meditatieve, maar bijzonder krachtige klankblokken (zoals bij rituele muziek), doorspekt met levendige, dramatische impulsen en lawaaierige aanvallen. Hosokawa won de eerste prijs op het compositieconcours naar aanleiding van honderd jaar Philharmonie in Berlijn. Bovendien is hij artistiek directeur van het Festival van Akyioshidai. In 1989 richtte hij samen met enkele andere jonge componisten het jaarlijkse festival 'International Contemporary Music Seminar and Festival' op waarvan hij nu ook de artistieke leiding heeft. De grote Europese festivals (Darmstadt, Festival d 'Automne à Paris, Salzburg...) hebben belangrijke retrospectieves aan hem gewijd.

Hosokawa was oorspronkelijk een typisch voorbeeld van de oosterling die zich helemaal tot de westerse muziek wil bekeren en daarbij zijn eigen traditie wil opgeven. In Japan was zijn muziekopleiding uitsluitend op westerse leest geschoeid. In de huiskring had hij wel Japanse traditionele muziek gehoord - zijn moeder speelde koto - maar hij vond dat redelijk saai. Vreemd genoeg hoorde hij pas voor het eerst live gagakumuziek toen hij in Berlijn was. In Japan waren dat alleen opnamen op platen en cd's geweest, die tijdens huwelijksfeesten en andere ceremoniële gebeurtenissen gespeeld werden.

De confrontatie met de Koreaanse componist Isang Yun is dan ook een confrontatie geworden met zijn eigen wortels, een botsing van oost en west. Voor Hosokawa was het belangrijk hoe Yun zijn oosterse manier van denken en zijn oosterse substantie behield in zijn echt vernieuwende hedendaagse muziek, die dan ook het oosters karakter met een westerse ingesteldheid kon combineren. Hosokawa voelde zich echter bijna epigoon van de (zeer strenge) Yun worden en ging daarom weg uit zijn klas. Op zijn beurt was het zijn volgende compositieleraar, Klaus Huber, die hem in Freiburg aanzette om de Japanse traditionele muziek uitgebreid te bestuderen.

Hosokawa begon zich bijgevolg in het westen te interesseren voor de Japanse traditionele muziek. Met veel 'oppervlakkige' versmeltingen van oost en west was hij echter helemaal niet gelukkig. Hij heeft zijn eigen weg tussen zijn afkomst en het westen zelf moeten vinden: "Mijn hoofdbedoeling is de oosterse traditie met de westerse te verbinden." Terug in Japan in de jaren '90 heeft hij zich geopend voor de natuur van de oosterse muziek, als een verdrongen jeugdherinnering. Dat maakt dat zijn muziek van na 1990 veel persoonlijker en interessanter is dan wat hij daarvoor gecomponeerd heeft. Hosokawa is gaan beseffen dat hij zich cultureel als Aziaat bepaald voelde. Hij voelt zich daardoor niet in staat in westerse 'evoluties', ontwikkelingsplannen en logica in ontwikkelingen te denken. Hij moet de klank kunnen ervaren. Hij componeert spontaan en intuïtief.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Toshio Hosokawa : Hanjo
Zondag 10 april 2011 om 15.00 u
Dinsdag 12, woensdag 13, vrijdag 15 en zaterdag 16 april 2011, telkens om 20.00 u
De Munt Brussel

Muntplein
1000 Brussel

Meer info : www.demunt.be

Bron : Tekst Yves Knockaert voor deSingel, april 2005

Extra :
Toshio Hosokawa op www.schott-music.com, www.karstenwitt.com, www.arsmusica.be en youtube

Beluister alvast Hosokawa's Vertical Time Study I

07:00 Gepost in Concert, Dans, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.