01/03/2011

Izumi Okubo en Audrey Gallez brengen werk voor 2 violen van Berio en Takemitsu

Toru Takemitsu In het kader van het festival Ars Musica strijken Izumi Okubo en Audrey Gallez op zondag 6 maart neer in de Luikse Galerie Monos. Ze brengen er werk voor twee violen vanLuciano Berio en Toru Takemitsu (foto).

Tussen 1979 en 1983 schreef Luciano Berio (1925-2003) een groot aantal duetten voor twee violen. Deze stukken zijn bestemd als studiemateriaal voor de vioolles, waarbij leerling en leraar elk een partij voor hun rekening kunnen nemen. Behalve een dialoog tussen twee violen zijn deze stukken ook een dialoog tussen de componist en anderen. De titels van de duetten zijn dan ook ontleend aan de voornamen van vrienden of van personen die door Berio bewonderd worden. Dat deze portrettencyclus opent met Béla zal geen toeval zijn, want ook Béla Bartok heeft een dergelijke cyclus voor twee violen geschreven. In Berio's cyclus treffen we tevens de namen aan van bekende componisten en musici als Bruno Maderna, Pierre Boulez, Henri Pousseur, Igor Stravinksy, Mauricio Kagel en Lorin Maazel.

De Japanse componist Toru Takemitsu (1930-1996), is een van de eerste componisten uit Oost-Azië die een prominente plaats verworven hebben in de geschiedenis en ontwikkeling van de westerse muziek. Merkwaardig genoeg was Takemitsu bijna volledig autodidact. Hij kwam met westerse muziek in contact tijdens zijn legerdienst, en dit fascineerde hem zodanig dat hij zelf dit soort muziek ging maken. Takemitsu had interesse voor de meest diverse muziekstijlen, hij benaderde de muziek zonder het typische hokjesdenken en we vinden in zijn werk referenties naar jazz, musical en popmuziek, naast de klassieke westerse en oosterse muziek. Met componisten als Debussy en Messiaen deelt hij een voorkeur voor fijnzinnige klankweefsels en bijzondere timbres en onder invloed van Schaeffers 'musique concrète' ging hij elektronische muziek maken, met onder meer 'Mizu no kyoku' (1960) of Watermuziek. Water zal trouwens een constante worden in zijn oeuvre, met haar connotaties van zuiverheid en vaagheid sluit het thema water nauw aan bij de magische, dromerige soundscapes die Takemitsu creëerde. De aandacht voor de klank, het gebrek aan thematische ontwikkeling en de aandacht voor de natuur, zijn ook aspecten die we vinden in de Japanse muzikale traditie. Hoewel Takemitsu zich aanvankelijk sterk op westerse muziek richtte, is zijn culturele achtergrond nooit volledig weg te denken. Vanaf het begin van de jaren zestig gaat hij ook meer expliciet verwijzen naar de Japanse traditie door het gebruik van traditionele instrumenten als de sho (mondorgel), biwa (een luittype verwant met de Chinese pipa) en de shakuhachi (bamboefluit).

Toru Takemitsu over zijn muziekesthetica: "Ik geloof in het bestaan van een stroom van klanken. Klanken coëxisteren met ons leven, en dat erkennen we doorgaans niet. Muziek is steeds hier en daar. De taak van een componist bestaat er dus in die klanken op maat te snijden en de vorm te geven van wat wij muziek noemen.
Ik gebruik geen tonen om een compositie te maken, ik werk samen met tonen. Mijn muzikale vorm is het directe en natuurlijke resultaat van wat de klanken zelf opleggen, en niets kan op voorhand het vertrekpunt bepalen. Ik probeer op geen enkele wijze mijzelf uit te drukken doorheen deze klanken, maar door met hen om te gaan brengt het werk zichzelf voort. Ik zou mijzelf in twee richtingen tegelijk willen ontwikkelen: als een Japanner met respect voor traditie en als een Westerling met respect voor innovatie. Diep in mijn binnenste zou ik beide muzikale lijnen willen bewaren, elk in zijn eigen legitieme vorm. Deze  fundamenteel onverzoenbare elementen enkel als vertrekpunt voor verschillend compositorisch gebruik nemen, is in mijn ogen niet meer dan een eerste stap. Ik wil de vruchtbare contradicties niet verwijderen, integendeel: ik zou willen dat de twee krachten met elkaar de strijd aanbonden. Op deze wijze kan ik voorkomen geïsoleerd te raken van de traditie en toch een stapje naar de toekomst te doen in elk nieuw werk.
Muziek is als een Japanse tuin waarin alles verenigd is als in de natuur, met een vaste grond van zand, de eindeloze stroom van het water, de rotsen waarvan het voorkomen verandert afhankelijk van het perspectief van de toeschouwer, de bomen die het water uit de aarde opzuigen, gras
en bloemen die snel groeien... ". (*)

Programma :

  • Luciano Berio, 34 duetti per due violine
  • Toru Takemitsu, Rocking mirror daybreak (Autumn - Passing bird - In the Shadow - Rocking mirror) (1983)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Izumi Okubo & Audrey Gallez : Berio, Takemitsu
Zondag 6 maart 2011 om 15.00 u
Galerie Monos Luik

Rue Henri Blès 39
4000 Luik

Meer info : www.arsmusica.be

Bron : (*) Yves Knockaert voor De Munt, 16 september 2004

Extra :
Luciano Berio www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube
Luciano Berio (1925 - 2003) : Duivelskunstenaar op www.musicalifeiten.nl
Toru Takemitsu op en.wikipedia.org, www.themodernword.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011

Beluister alvast enkele van Luciano Berio's 34 duetti per due violine

07:00 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.