22/02/2011

Innovatief folklorisme met het NOB en Evgeni Bozhano in Bozar

György Ligeti Op zondag 27 februari treedt het NOB aan met een jonge laureaat van de Koningin Elisabethwedstrijd. De Bulgaarse pianist Evgeni Bozhanov werd met het tweede pianoconcerto van Rachmaninov tweede laureaat bij de laatste editie van de Koningin Elisabethwedstrijd en hij keert nu terug naar het Paleis voor Schone Kunsten met de sprankelende Rhapsodie op een thema van Paganini van dezelfde componist. De uit Israël afkomstige jonge dirigent Ilan Volkov zorgt met werken van Bartók en Ligeti (foto) voor een Hongaarse invulling van het programma.

Evgeni Bozhanov gaf zijn eerste concerten met orkest in zijn geboortestad op zijn twaalfde. Hij studeerde bij Boris Bloch aan de Folkwang-Hochschule für Musik in Essen en daarna bij Georg Friedrich Schenck aan de Robert Schumann Musikhochschule in Düsseldorf. Al sinds 1996 behaalde hij successen op talrijke wedstrijden, waaronder in 2008 zowel de Eerste Prijs van de Internationale Casagrandewedstrijd als de Tweede Prijs van het Sviatoslav Richter concours in Moskou. Als finalist van de Van Cliburn International Piano Competition in 2009 onderscheidde hij zich daar ook in de interpretatie van het Kwintet van Franck met het Takács Kwartet. Hij trad onder andere op tijdens het Ravinia Festival (Chicago), het Chopin Festival (Warschau) en het Festival voor Kamermuziek in Trieste.

Bartók was voor elke vooruitstrevende componist in Hongarije het absolute voorbeeld. Dat was zeker het geval voor de jonge Ligeti, wat uitstekend te horen is in zijn jeugdwerken, en zeker in het 'Concert Românesc' (1951). György Ligeti (1923-2006) werd geboren in een klein Hongaars stadje met een onuitspreekbare naam, dat toen korte tijd tot Roemenië behoorde. Desondanks was de familie Ligeti volledig gericht op het culturele leven van Boedapest. Niet uit jeugdsentiment dus, en zeker niet uit nationalistische overwegingen schrijft Ligeti een Roemeens concerto. Net zoals Bartók, die de volksmuziek uit de hele Balkan en Turkije bestudeerde, was Ligeti niet geïnteresseerd in de 'eigen' muziek, maar in de potentiële mogelijkheden van alle (Oost-Europese) volksmuziek om de muzikale toonspraak te vernieuwen. Ligeti is in dit vroege werk wel heel schatplichtig aan Bartók. Kenmerkend is de afwisseling tussen trage delen, die nauw aansluiten bij de declamatorisch-rapsodische stijl van de volksliederen, en razendsnelle delen in 'tempo giusto', die aansluiten bij de stijl van de volksdansen. De vier delen (traag-snel-traag-snel) gaan zonder onderbreking in elkaar over. Een interessant detail grijpt vooruit op het latere werk van Ligeti. Het derde (trage) deel begint met een dialoog in echo tussen twee hoorns. Zelfs op de moderne ventielhoorn dient de hoornist de natuurlijke harmonieken te corrigeren om 'juist' te spelen in de vandaag gebruikelijke getemperde stemming. Ligeti schrijft expliciet voor om die natuurtonen niet te corrigeren. Doet hij dat om het onderscheid tussen volksmuziek en kunstmuziek, tussen natuur en cultuur hoorbaar te maken? Feit is dat dit vooruitwijst naar de onvergetelijke passage in het Vioolconcerto (1992) waar de ocarina's in natuurtoonstemming spelen.

Programma :

  • György Ligeti, Concert Românesc
  • Sergey Rachmaninov, Rapsodie op een thema van Paganini, voor piano en orkest, op. 43
  • Bela Bartok, De houten prins, op. 13, Sz. 60

Tijd en plaats van het gebeuren :

NOB & Evgeni Bozhano : Ligeti, Bartók, Rachmaninov
Zondag 27 februari 2011 om 15.00 u
(inleiding door Liesbet Dingemans om 14.30 u )
Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.nob-onb.be

Bron : Tekst Mark Delaere voor deSingel, maart 2004

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006

Elders op Oorgetuige :
European Gala van wereldniveau in Bozar, 10/04/2010
Over humor en angst voor de dood : Ligeti's Le Grand Macabre voor het eerst in De Munt, 20/03/2009
La machine à remonter le son : György Ligeti, 10/01/2009
Bartók/Ligeti - back to the roots : concertlezing door Jan Michiels, 9/03/2008
Vlaams Radio Orkest & Jan Michiels brengen hulde aan Bartók en Ligeti, 19/02/2008
Componist György Ligeti overleden, 13/06/2006

Beluister alvast het eerste deel uit Ligeti's Concert Românesc



en deel 2

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.